داروی پیوگلیتازون چیست؟ کاربرد، نحوه مصرف و عوارض احتمالی

افراد مبتلا به دیابت با گذشت زمان ممکن است عوارض جدی از جمله بیماری قلبی، سکته مغزی، مشکلات کلیوی، آسیب عصبی و مشکلات چشمی را تجربه کنند. اصلاح سبک زندگی خط اول درمان برای مدیریت این بیماری به شمار می‌رود. اما گاهی‌اوقات لازم است بیمار تحت نظر متخصص داخلی یا غدد برای کنترل قند خون خود از داروهایی نظیر پیوگلیتازون استفاده کند.

در این مقاله از مجله سلامت درمانکده با قرص پیوگلیتازون و نحوه تجویز آن توسط متخصص داخلی آشنا می‌شوید. همچنین یاد می‌گیرید که در حین مصرف این دارو باید چه نکاتی را رعایت کنید. تا انتهای مطلب همراه ما باشید.

اطلاعات دارویی قرص پیوگلیتازون

جدول زیر مشخصات داروی پیوگلیتازون که ممکن است توسط متخصص غدد برای کنترل قند خون بالا تجویز شود را نشان می‌دهد.

عناوین مرتبط با شناسنامه دارو	توضیحات
چکیده راهگشای دارو	پیوگلیتازون به تنظیم سطح قند خون در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ کمک می‌کند.
نام دارو	این دارو با نام پیوگلیتازون (Pioglitazone) شناخته می‌شود.
بک‌گراند دارو	این دارو که نوعی تیازولیدیندیون است، اثرات درمانی خود را در درجه اول با افزایش حساسیت به انسولین اعمال می‌کند. تیازولیدیندیون‌ها به دلیل بروز عوارض جانبی متعدد و در دسترس بودن جایگزین‌های ایمن‌تر، در حال حاضر کمتر از گذشته تجویز می‌شوند.
نوع دارو	این دارو از نوع مولکول کوچک (Small molecule) است.
گروه دارو	قرص Pioglitazone یک داروی تایید شده است.
ساختار دارو
فرمول شیمیایی	C19H20N2O3S
داروهای هم گروه	روزیگلیتازون
اشکال دارویی پیوگلیتازون	قرص ۱۵، ۳۰ و ۴۵ میلی‌گرمی

نام برندهای داروی پیوگلیتازون

این قرص با نام‌های تجاری مختلف در داروخانه‌ها در دسترس است، از جمله:

• گلیتوز
• پیوگراز
• گلوتازون
• پیتوز

پیوگلیتازون چیست و چه کاربردی دارد؟

کاربرد اصلی این قرص درمان دیابت نوع ۲ است. اما متخصص داخلی بسته به شرایط ممکن است آن را برای سایر بیماری‌ها نیز تجویز کند.

۱. دیابت نوع ۲

داروی Pioglitazone به تنهایی یا در کنار سایر داروها (مانند متفورمین یا سولفونیل اوره‌ها) برای درمان دیابت نوع ۲ استفاده می‌شود. در این بیماری، بدن نمی‌تواند از انسولین به طور موثر استفاده کند و به همین دلیل سطح قند خون افزایش می‌یابد.

۲. کبد چرب

داروی پیوگلیتازون کبد چرب را نیز می‌تواند درمان کند. چون مقاومت به انسولین در بروز این بیماری نقش کلیدی دارد. تحقیقات در مورد فواید قرص پیوگلیتازون برای کبد چرب نشان می‌دهد که این دارو باعث بهبود حساسیت به انسولین می‌شود، سطح التهاب را در کبد پایین می‌آورد و می‌تواند میزان آنزیم‌های کبدی را نیز کاهش دهد.

۳. سندرم تخمدان پلی‌کیستیک

پیوگلیتازون در بعضی موارد می‌تواند بهترین قرص برای تنبلی تخمدان یا سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) باشد. چرا که مقاومت به انسولین به عنوان عامل بسیاری از علائم PCOS معرفی شده است. پیوگلیتازون نه تنها این علائم را بهبود می‌بخشد؛ بلکه می‌تواند با تحریک تخمک‌گذاری به افزایش شانس بارداری در زنان مبتلا به PCOS کمک کند.

۴. مشکلات سلامت روان

بعضی از تحقیقات نشان داده‌اند که قرص Pioglitazone از خاصیت ضد التهابی برخوردار است و با محافظت از سیستم عصبی می‌تواند به درمان مشکلات خلقی مثل افسردگی و اختلال دوقطبی کمک کند. با این حال، برای نتیجه‌گیری قطعی باید مطالعات بیشتری انجام شود.

قرص پیوگلیتازون ۱۵ برای چیست؟

این دارو کابردهای متنوعی دارد که رایج‌ترین آن کمک به کاهش سطح قند خون در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ است. پیوگلیتازون ۱۵ میلی‌گرمی حساسیت به انسولین را افزایش می‌دهد و به بدن کمک می‌کند از قند به عنوان منبع انرژی استفاده کند.

قرص پیوگلیتازون ۳۰ برای چیست؟

این دارو همانند قرص ۱۵ و ۴۵ میلی‌گرمی اغلب در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ برای درمان قند خون بالا استفاده می‌شود. با این حال، ممکن است کاربردهای دیگری نیز داشته باشد.

فرق پیوگلیتازون با روزیگلیتازون

هر ۲ قرص جزء تیازولیدیندیون‌ها طبقه‌بندی می‌شوند و به تنهایی یا همراه با سایر داروها برای کنترل علائم دیابت نوع ۲ مورد استفاده قرار می‌گیرند.

نحوه مصرف داروی پیوگلیتازون

میزان مصرف این دارو به شرایط شما و تشخیص بهترین فوق تخصص غدد بزرگسالان در تهران بستگی دارد. با این حال، معمولا توصیه می‌شود از آن یک بار در روز، همراه با غذا یا بدون آن، استفاده کنید.

به یاد داشته باشید که این دارو علائم بیماری دیابت را کنترل می‌کند، اما قادر به درمان آن نیست. حتی اگر احساس خوبی دارید، به مصرف Pioglitazone ادامه دهید و استفاده از آن را بدون مشورت با پزشک قطع نکنید. ممکن است ۲ هفته طول بکشد تا قند خون شما کاهش یابد و ۲ تا سه ماه نیز زمان ببرد تا اثر کامل دارو را احساس کنید.

عوارض قرص پیوگلیتازون

این دارو ممکن است گاهی‌اوقات عوارض جانبی ایجاد کند. در صورت شدید یا ادامه‌دار بودن عوارض زیر، برای مشورت با دکتر غدد آنلاین فوری اقدام کنید:

• سردرد
• درد عضلانی
• درد بازوها یا پاها
• نفخ
• گلودرد یا سایر علائم سرماخوردگی

داروی Pioglitazone در بعضی از افراد باعث مشکلات کبدی می‌شود. در صورت بروز حالت تهوع، استفراغ، بی‌اشتهایی، احساس درد در قسمت بالای معده، ادرار تیره‌رنگ، زرد شدن پوست یا چشم‌، خونریزی و کبودی غیر عادی یا کمبود انرژی، مصرف دارو را متوقف کرده و فورا با پزشک تماس بگیرید.

در مطالعات بالینی، افرادی که بیش از یک سال پیوگلیتازون مصرف کردند، بیشتر از دیگران به سرطان مثانه مبتلا شدند. در صورت مشاهده خون در ادرار، تکرر ادرار، دفع ادرار همراه با درد یا احساس درد در کمر، پایین شکم یا معده، بلافاصله موضوع را به پزشک اطلاع دهید.

در بعضی از تحقیقات مشاهده شده است که قرص Pioglitazone احتمال شکستگی استخوان را در زنان افزایش می‌دهد. اگر زن هستید و از پیوگلیتازون استفاده می‌کنید، از طریق ویزیت آنلاین متخصص داخلی می‌توانید با راه‌های پیشگیری از این عارضه آشنا شوید.

افت قند خون

داروی پیوگلیتازون می‌تواند به‌خصوص در موارد زیر باعث هیپوگلیسمی (افت قند خون) شود:

• حذف وعده‌های غذایی
• ورزش بیش‌ازحد
• نوشیدن الکل
• ناتوانی در غذا خوردن به دلیل حالت تهوع یا استفراغ
• تداخل با سایر داروها

مهم است که علائم افت قند خون شامل گرسنگی شدید، لرزش، تعریق و تپش قلب را بشناسید و قبل از اینکه این مشکل به کاهش هوشیاری منجر شود، برای درمان آن اقدام کنید.

موارد احتیاط یا منع مصرف

برای افزایش اثربخشی داروی پیوگلیتازون و پیشگیری از عوارض احتمالی آن، نکات زیر را مدنظر داشته باشید:

• اگر به Pioglitazone یا هر داروی دیگری حساسیت دارید، موضوع را به پزشک اطلاع دهید.
• در مورد سابقه ابتلا به بیماری‌های مختلف به‌ویژه سرطان مثانه، مشکلات چشمی و بیماری‌های قلبی، کلیوی یا کبدی با پزشک صحبت کنید.
• حتی در کسانی که چرخه قاعدگی منظم ندارند، Pioglitazone احتمال بارداری را افزایش می‌دهد. چنانچه هنوز یائسه نشده‌اید، در مورد روش‌های پیشگیری از بارداری با پزشک مشورت کنید.
• اگر قرار است جراحی انجام دهید، به پزشک یا دندانپزشک خود بگویید که پیوگلیتازون مصرف می‌کنید.
• از پزشک خود بپرسید که در صورت عفونت، تب، استرس شدید یا آسیب‌دیدگی چه باید بکنید. این شرایط می‌توانند بر قند خون و میزان Pioglitazone مورد نیاز شما تاثیر بگذارند.
• در حین مصرف دارو دقیقا طبق جدول غذای دیابتی‌ها عمل کنید. تغذیه سالم به کنترل بهتر قند خون کمک می‌کند و اثربخشی دارو را افزایش می‌دهد.

تداخلات دارویی پیوگلیتازون

پیش از تجویز Pioglitazone حتما فهرست تمام داروها، مکمل‌های غذایی و محصولات گیاهی مصرفی خود را در اختیار پزشک بگذارید. ممکن است لازم باشد پزشک دوز بعضی از داروها را تغییر دهد یا شما را در حین مصرف پیوگلیتازون با دقت بیشتری تحت نظر بگیرد. از مهم‌ترین داروهایی که ممکن است با Pioglitazone تداخل داشته باشند، می‌توان به توپیرامات (داروی ضد تشنج) اشاره کرد.

فعل و انفعالات داروی پیوگلیتازون در بدن

قرص Pioglitazone با افزایش حساسیت بدن به انسولین به درمان دیابت نوع ۲ کمک می‌کند. این دارو در درمان دیابت نوع ۱ (وضعیتی که در آن بدن انسولین تولید نمی‌کند) و همچنین کتواسیدوز دیابتی (یک بیماری جدی که در صورت درمان نکردن قند خون بالا ایجاد می‌شود) کاربرد ندارد.

افراد آسیب‌پذیر

استفاده از قرص Pioglitazone در دوران شیردهی توصیه نمی‌شود. در دوران بارداری نیز پزشک فقط در مواقع ضروری از این دارو برای کنترل قند خون استفاده می‌کند. این دارو برای کودکان و نوجوانان کمتر از ۱۸ سال نیز منع مصرف دارد.

کلام پایانی

پیوگلیتازون داروی موثری برای کنترل دیابت نوع ۲ محسوب می‌شود. با این حال، مصرف آن به توجه و مشورت با پزشک نیاز دارد تا از بروز عوارض احتمالی جلوگیری شود. برای اطمینان از مصرف صحیح و ایمن این دارو می‌توانید با پزشکان متخصص در سایت درمانکده مشورت کنید.

سوالات متداول

منابع: go.drugbank | medlineplus | webmd | my.clevelandclinic | mayoclinic