ویتامین b7 (بیوتین) چیست و چه فوایدی برای بدن دارد؟

ویتامین b7 که بیشتر با نام بیوتین شناخته می‌شود، یکی از مهم‌ترین ریزمغذی‌های مورد نیاز بدن است. این ویتامین نه تنها در تبدیل غذا به انرژی نقش دارد؛ بلکه به حفظ ادابی پوست، استحکام ناخن‌ها و سلامت موها نیز کمک می‌کند. شناخت غذاهای حاوی بیوتین و آشنایی با علائم کمبود این ماده مغذی مهم می‌تواند گام موثری برای ارتقای سطح سلامت عمومی و بهبود کیفیت زندگی باشد. اگر می‌خواهید با این ویتامین و فواید بی‌نظیر آن بیشتر آشنا شوید، تا انتهای این مقاله از مجله سلامت درمانکده با ما همراه باشید.

بیوتین یا ویتامین b7 چیست؟

بیوتین یکی از اعضای خانواده ویتامین‌های گروه B است که به دلیل حلالیت در آب، توسط بدن ذخیره نمی‌شود و باید به طور مداوم از طریق رژیم غذایی جایگزین شود. شما باید در حد امکان برای تامین بیوتین مورد نیاز خود به سراغ غذاها بروید. اما اگر به دلایل پزشکی یا شرایط خاص بدنی قادر به انجام این کار نیستید، می‌توانید تحت نظر دکتر تغذیه از آمپول یا قرص بیوتین استفاده کنید.

نمی‌دونی برای تامین بیوتین بدنت چه رژیمی داشته باشی؟ همین امروز از متخصص نوبت بگیر و سوالاتت رو بپرس.

جدول مقایسه ویتامین b7 با سایر ویتامین‌ها

هر ویتامین وظیفه منحصربه‌فردی در بدن بر عهده دارد. برای آشنایی بیشتر شما با جایگاه بیوتین در رژیم غذایی روزانه، این ویتامین را در جدول زیر با چند ماده مغذی دیگر مقایسه کرده‌ایم.

ویتامین b7 برای چی خوبه؟

ویتامین ب ۷ در بسیاری از فرآیندهای فیزیولوژیکی بدن نقش دارد. این ماده مغذی به عنوان کوفاکتور برای آنزیم‌های کربوکسیلاز عمل کرده و در واقع موتور محرک واکنش‌های شیمیایی مهمی است که بدون آن‌ها بدن با اختلالات جدی مواجه می‌شود. در ادامه فواید شگفت‌انگیز این ماده مغذی را بیشتر بررسی می‌کنیم.

۱. بهبود عملکرد مغز

در شرایط عادی، مغز منحصرا از گلوکز به عنوان منبع سوخت استفاده می‌کند و برخلاف سایر بافت‌ها نمی‌تواند برای این منظور به سراغ چربی‌ها برود. بیوتین در تولید گلوکز از منابع مختلف نقش کلیدی دارد و بنابراین به عملکرد صحیح مغز کمک می‌کند.

۲. کمک به متابولیسم درشت‌مغذی‌ها

بیوتین به بدن در تبدیل غذا به انرژی کمک کرده و از بعضی آنزیم‌های دخیل در متابولیسم درشت‌مغذی‌ها (کربوهیدرات‌ها، چربی‌ها و پروتئین‌ها) پشتیبانی می‌کند. این ویتامین در موارد زیر نقش دارد:

• گلوکونئوژنز: در این فرآیند، گلوکز (قند) از منابعی غیر از کربوهیدرات‌ از جمله اسیدهای آمینه ساخته می‌شود. آنزیم‌های حاوی بیوتین به شروع گلوکونئوژنز کمک می‌کنند.
• سنتز اسیدهای چرب: آنزیم‌های دخیل در سنتز اسیدهای چرب برای فعالیت به بیوتین نیاز دارند.
• تجزیه اسیدهای آمینه: آنزیم‌های حاوی بیوتین در متابولیسم بعضی از اسید آمینه‌های مهم مانند لوسین نقش دارند.

۳. حفظ سلامت پوست، مو و ناخن

بیوتین برای حفظ سلامت و شادابی پوست ضروری است. این ویتامین به تولید لیپیدهایی کمک می‌کند که سد دفاعی پوست را تقویت کرده و باعث حفظ رطوبت در آن می‌شوند. علاوه بر این، می‌تواند با حمایت از فرآیند نوسازی سلول‌های پوستی، چهره‌ای‌ شفاف‌تر و درخشان‌تر برایتان به ارمغان بیاورد.

در رابطه با مو و ناخن، بیوتین برای تولید کراتین (پروتئین اصلی مو و ناخن) ضروری است و به همین دلیل مصرف آن می‌تواند استحکام و ضخامت ناخن‌های شکننده را به طور قابل‌توجهی بهبود بخشد. این ویتامین همچنین به حفظ سلامت فولیکول‌های مو کمک می‌کند و در پیشگیری از ریزش مو و نازک شدن تارهای مو نقش کلیدی دارد.

۴. بهبود عملکرد انسولین

بیوتین فعالیت انسولین (هورمون تنظیم‌کننده قند خون) را تسهیل می‌کند و مانع از فعالیت آنزیم‌های خاصی می‌شود که در تولید گلوکز نقش دارند. در نتیجه، میزان ورود قند را به جریان خون کاهش می‌‌دهد و به کنترل قند خون به‌ویژه در افراد مبتلا به دیابت کمک می‌کند.

۵. حفظ سلامت زنان باردار و شیرده

بیوتین برای زنان باردار و شیرده اهمیت بسیار زیادی دارد. اگرچه کمبود شدید این ویتامین در دوران بارداری و شیردهی نادر است؛ اما بسیاری از زنان ممکن است به کمبود خفیف آن مبتلا باشند. این سطح از کمبود بر سلامت فرد تاثیر می‌گذارد، اما به اندازه‌ای نیست که علائم قابل‌توجهی ایجاد کند.

اگر در دوران بارداری یا شیردهی به‌سر می‌برید، غذاهای غنی از بیوتین را در برنامه روزانه خود بگنجانید یا در صورت نیاز، مکمل بخورید. به یاد داشته باشید که مشورت با پزشک قبل از مصرف مکمل ضروری است.

ویتامین b7 در چه مواد غذایی وجود دارد؟

بیوتین به طور طبیعی در طیف گسترده‌ای از خوراکی‌ها یافت می‌شود، اما نکته مهم این است که فرآوری مواد غذایی می‌تواند این ویتامین را از بین ببرد. بنابراین بهتر است غذاهای حاوی آن را تا حد امکان به شکل کامل و فرآوری‌نشده مصرف کنید. بهترین منابع ویتامین b7  عبارت‌اند از:

• نخود سبز
• حبوبات
• تخمه آفتابگردان
• سبزیجات از جمله هویج، گل کلم و قارچ
• تخم‌مرغ (به‌خصوص زرده)
• لبنیات
• غذاهای دریایی
• غلات کامل مثل جو
• آجیل و کره آجیل

برای پیشگیری یا کمک به درمان علائم کمبود ویتامین ب باید در طول روز از غذاهای فوق به اندازه کافی استفاده کنید.

در طول روز به چه مقدار ویتامین b7 داریم؟

مقدار بیوتین مورد نیاز بدن به عوامل مختلف مانند سن و شرایط فیزیولوژیکی بستگی دارد. برای درک بهتر این موضوع می‌توانید به جدول زیر مراجعه کنید.

علائم کمبود ویتامین b7

اگرچه کمبود بیوتین در افرادی که رژیم غذایی متعادل دارند، بسیار نادر است؛ اما بعضی شرایط می‌توانند خطر بروز آن را افزایش دهند. علائم کمبود معمولا به آرامی ظاهر می‌شوند و در صورت نادیده گرفتن ممکن است شدت یابند. اگر علائم زیر را در خود مشاهده کردید و به کمبود ویتامین b7 یا سایر مواد مغذی ضروری مشکوک هستید، حتما با متخصص داخلی یا دکتر تغذیه صحبت کنید:

• بثورات پوستی قرمز روی پوست (به‌خصوص صورت)
• پوست خشک یا پوسته‌پوسته
• خشکی چشم
• ریزش مو
• خستگی
• اختلال خواب
• از دست دادن اشتها
• حالت تهوع
• افسردگی
• احساس سوزش یا سوزن‌سوزن شدن در دست‌ها و پاها
• درد عضلانی
• تغییرات دستگاه گوارش (ناراحتی مکرر معده)
• ترک خوردن گوشه‌های دهان
• تشنج
• مشکل در راه رفتن

اگر ابتلای شما به کمبود ویتامین b7 از طریق آزمایش خون تایید شده است، باید تحت نظر پزشک یا متخصص تغذیه از مکمل استفاده کنید. این ویتامین به شکل قرص یا آمپول بیوتین و همچنین قرص یا آمپول ب کمپلکس در دسترس است.

چه کسانی در معرض خطر کمبود ویتامین b7 هستند؟

عوامل زیر می‌توانند احتمال کمبود بیوتین را افزایش دهند:

• اختلالات ژنتیکی که مانع از بازیافت بیوتین در بدن می‌شوند
• شرایطی که جذب مواد مغذی را در روده مختل می‌کنند
• مصرف بعضی داروها
• عادات تغذیه‌ای خاص از جمله مصرف مداوم سفیده تخم‌مرغ خام (به دلیل وجود پروتئینی به نام آویدین که به بیوتین متصل است و از جذب آن جلوگیری می‌کند.)

گروه‌های زیر بیشتر از سایرین در معرض خطر کمبود بیوتین قرار دارند و به همین دلیل بهتر است برای پیشگیری از بروز مشکلات جدی با متخصص تغذیه یا دکتر آنلاین داخلی مشورت کنند:

• زنان باردار و شیرده
• بیماران مبتلا به مشکلات مزمن روده که جذب مواد مغذی را دشوار می‌کنند
• افراد وابسته به تغذیه وریدی
• مصرف‌کنندگان نوشیدنی‌های الکلی (الکل مانع از جذب ویتامین ب می‌شود.)
• کسانی که مدت زیادی است از داروی ضد تشنج یا آنتی‌بیوتیک استفاده می‌کنند

کلام پایانی

ویتامین b7 ریزمغذی شگفت‌انگیزی است که در تبدیل غذا به انرژی و حفظ سلامت و زیبایی پوست، مو و ناخن نقش حیاتی ایفا می‌کند. بهترین راه برای بهره‌مندی از خواص این ویتامین، داشتن رژیم غذایی متنوع و متعادل است. اما در مواقع ضروری می‌توان بعد از تایید پزشک یا متخصص تغذیه از مکمل نیز استفاده کرد.

اگر تصور می‌کنید رژیم غذایی فعلی شما نیاز بدنتان به این ویتامین را پوشش نمی‌دهد، می‌توانید از طریق سایت درمانکده با بهترین متخصصان مشورت کنید. درمانکده علاوه بر سیستم نوبت‌دهی حضوری، امکان مشاوره تغذیه تلفنی، تصویری و صوتی را برای شما فراهم کرده است تا در سریع‌ترین زمان ممکن، راهنمایی‌های لازم را از متخصصان مجرب دریافت کنید.

سوالات متداول

منابع: healthline | medicalnewstoday | webmd