عفونت گوش میانی در بزرگسالان چگونه باعث سرگیجه می‌شود؟

ارتباط میان عفونت گوش میانی در بزرگسالان و سرگیجه آنقدر عمیق و پیچیده است که یک فرد کاملا سالم را ناگهان در گردابی از چرخش و عدم تعادل فرو می‌برد. اگرچه عفونت گوش میانی معمولا به عنوان بیماری دوران کودکی شناخته می‌شود، اما در بزرگسالان نیز شیوع قابل توجهی دارد و می‌تواند با طیف گسترده‌ای از علائم از جمله سرگیجه همراه باشد.

سرگیجه ناشی از عفونت گوش تنها محدود به احساس سبکی سر یا عدم تعادل خفیف نیست. در موارد پیشرفته، به ویژه زمانی که عفونت از حفره گوش میانی به سمت ساختارهای حیاتی گوش داخلی گسترش پیدا کند، ممکن است به صورت سرگیجه‌های چرخشی شدید و ناتوان‌کننده ظاهر شود. در این مقاله از مجله سلامت درمانکده می‌توانید با علت عفونت گوش میانی در بزرگسالان و سرگیجه، علائم و روش‌های درمان این مشکل آشنا شوید.

علت عفونت گوش میانی در بزرگسالان و سرگیجه

بسیاری از بیماران مبتلا به عفونت گوش میانی و سرگیجه، چند روز قبل از شروع علائم گوش، علائم سینوزیت مانند آبریزش بینی و فشار سینوسی را تجربه می‌کنند. این موضوع نشان دهنده گسترش عفونت از سینوس‌ها به گوش میانی است. در ادامه به دلایل ارتباط عفونت گوش میانی در بزرگسالان و سرگیجه اشاره کرده‌ایم:

اختلال عملکرد شیپور استاش

مهم‌ترین و شایع‌ترین عامل زمینه‌ساز عفونت گوش میانی در بزرگسالان، اختلال در عملکرد شیپور استاش است. این لوله باریک که گوش میانی را به پشت گلو متصل می‌کند، وظیفه تنظیم فشار هوا و تخلیه مایعات از گوش میانی را بر عهده دارد. هر عاملی که باعث تورم یا انسداد این لوله شود، زهکشی طبیعی گوش میانی را مختل می‌کند. با مسدود شدن این مسیر، مایع در فضای گوش میانی به دام افتاده و محیطی ایده‌آل برای رشد باکتری‌ها یا ویروس‌ها فراهم می‌آورد.

علت صدا دادن گوش در بیماران مبتلا به عفونت گوش میانی، معمولا تجمع مایع یا چرک پشت پرده گوش است. این موضوع باعث اختلال در انتقال صدا و ایجاد صداهای زنگ‌دار یا سوت‌کش می‌شود.

انتشار عفونت از طریق غشای پنجره گرد

انتشار عفونت یکی از مهم‌ترین راه‌های مستقیم ارتباط بین عفونت گوش میانی و سرگیجه شدید است. تحقیقات نشان داده‌اند که سموم باکتریایی و واسطه‌های التهابی ناشی از عفونت در گوش میانی می‌توانند از طریق یک ساختار بسیار نازک و ظریف به نام غشای پنجره گرد به داخل گوش داخلی نفوذ کنند. این موضوع باعث آسیب و تخریب سلول‌های مویی بسیار حساس در سیستم دهلیزی ‌می‌شوند.

عفونت همزمان گوش داخلی

گاهی اوقات، عفونت اولیه ناشی از یک ویروس مانند سرماخوردگی، مستقیما گوش داخلی را نشانه گرفته و باعث التهاب عصب دهلیزی (نوریت وستیبولار) یا التهاب کل ساختار گوش داخلی (لابیرنتیت) می‌شود. لابیرنتیت معمولا به دنبال عفونت گوش میانی پیشرفته یا به صورت مستقیم توسط باکتری‌ها ایجاد می‌شود. به دلیل درگیری همزمان بخش شنوایی و تعادلی گوش، علاوه بر سرگیجه شدید، با کاهش شنوایی دائمی همراه است.

در مقابل، نوریت وستیبولار تنها عصب تعادلی را درگیر کرده و علائمی مانند سرگیجه ناگهانی و شدید، حالت تهوع و استفراغ ایجاد می‌کند و تاثیری بر شنوایی فرد ندارد.

مزمن شدن عفونت

عفونت گوش میانی در بزرگسالان گاهی اوقات مزمن می‌شود. این وضعیت که به عنوان اوتیت میانی مزمن چرکی شناخته می‌شود و با ترشح چرکی مداوم و بیش از ۶ هفتهپ از طریق سوراخی در پرده گوش همراه است. بیماران مبتلا به این نوع عفونت مزمن، در تست‌های ارزیابی تعادل عملکرد بسیار ضعیف‌تری نسبت به افراد سالم دارند. هرچه مدت زمان ابتلا به بیماری طولانی‌تر باشد، اختلالات تعادلی شدیدتر می‌شود.

اگر عفونت گوش میانی با غش کردن همراه باشد، این یک علامت هشداردهنده جدی محسوب می‌شود. در این شرایط پزشک به سرعت عوارضی مانند مننژیت، آبسه مغزی یا درگیری قلبی را بررسی می‌کند.

چه کسانی بیشتر در معرض عفونت گوش میانی و سرگیجه قرار دارند؟

برخی عوامل فردی و محیطی خطر ابتلا به عفونت گوش میانی و سرگیجه را در بزرگسالان افزایش می‌دهند که در ادامه به مهم‌ترین آن‌ها اشاره شده است:

علائم عفونت گوش میانی در بزرگسالان و سرگیجه

علائم عفونت گوش میانی در بزرگسالان و سرگیجه معمولا به صورت ناگهانی شروع می‌شود و بسته به شدت التهاب و میزان تجمع مایع، ممکن است با علائم متفاوتی بروز کند. تاری دید در بیماران مبتلا به سرگیجه و عفونت گوش میانی معمولا موقتی است و با رفع عفونت و کنترل سرگیجه برطرف می‌شود، اما نباید نادیده گرفته شود. مهم‌ترین علائم این شکل عبارت‌اند از:

• درد گوش به‌ویژه هنگام دراز کشیدن
• احساس پری و فشار در گوش
• سرگیجه چرخشی شدید
• احساس سبکی سر و عدم تعادل
• ترشح چرک یا خون از گوش
• کم شنوایی موقتی
• وزوز گوش
• تهوع و استفراغ
• تب و احساس کسالت

علت سرگیجه و حالت تهوع در زنان مبتلا به عفونت گوش میانی معمولا همان تحریک سیستم دهلیزی است. به دلیل حساسیت بیشتر سیستم هورمونی زنان، این علائم ممکن است شدیدتر و طولانی‌تر باشند.

درمان عفونت گوش میانی در بزرگسالان و سرگیجه

درمان عفونت گوش میانی در بزرگسالان و سرگیجه با توجه به علت سرگیجه، شدت علائم و وضعیت پرده گوش تعیین می‌شود. بسیاری از بیماران می‌پرسند بهترین قرص برای درمان سرگیجه ناشی از عفونت گوش میانی چیست؛ اما پاسخ به علت اصلی سرگیجه بستگی دارد و نباید بدون تجویز پزشک از هیچ قرصی استفاده کرد.

اگر بپرسید چه ویتامینی برای سرگیجه مفید است؟ باید گفت ویتامین B6 گاهی برای کاهش تهوع همراه با سرگیجه تجویز می‌شود، اما درمان اصلی عفونت گوش میانی آنتی‌بیوتیک است. در ادامه به رایج‌ترین روش‌های درمان اشاره کرده‌ایم:

• آنتی‌بیوتیک خوراکی: آموکسی‌سیلین خط اول درمان گوش درد ناشی از عفونت است.
• آنتی‌بیوتیک موضعی: در صورت سوراخ شدن پرده گوش یا اوتیت میانی مزمن، قطره آنتی‌بیوتیک حاوی سیپروفلوکساسین موثرتر از آنتی‌بیوتیک خوراکی است.
• داروهای سرکوب‌کننده دهلیزی و ضدتهوع: داروهایی مانند مکلیزین، پرومتازین، پروکلرپرازین و دیازپام برای کاهش سرگیجه چرخشی، تهوع و استفراغ تجویز می‌شوند.
• کورتیکواستروئید: در لابیرنتیت شدید، پردنیزولون خوراکی یا تزریق داخل تمپانیک کورتیکواستروئید برای کاهش التهاب گوش داخلی و حفظ شنوایی استفاده می‌شود.
• میرینگوتومی و لوله تهویه: در موارد مقاوم به درمان، تجویز طولانی‌مدت آنتی‌بیوتیک یا عفونت‌های مکرر با ایجاد برش کوچک در پرده گوش و گذاشتن لوله تهویه انجام می‌شود.
• توانبخشی دهلیزی: در صورت تداوم سرگیجه و اختلال تعادل پس از بهبود عفونت، تمرینات تخصصی تعادل و کنترل حرکات چشم زیر نظر فیزیوتراپیست انجام می‌شود.
• جراحی ترمیمی (تمپانوپلاستی): در موارد سوراخی مزمن پرده گوش یا کلستئاتوم که به درمان دارویی پاسخ نمی‌دهد، جراحی ترمیم پرده و استخوان‌های شنوایی ضروری است.

برای درمان عفونت گوش میانی در بزرگسالان و سرگیجه، باید زیر نظر متخصص گوش میانی از روش مناسبی برای درمان استفاده کنید.

درمان خانگی عفونت گوش میانی در بزرگسالان و سرگیجه

درمان خانگی عفونت گوش میانی در بزرگسالان و سرگیجه بر کاهش علائم و حمایت از روند بهبودی طبیعی بدن متمرکز است که مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

• قرار دادن کمپرس گرم روش گوش
• استفاده از مسکن‌هایی مثل ایبوپروفن یا استامینوفن
• افزایش مصرف مایعات گرم
• استراحت و خواب کافی
• بالا نگه داشتن سر هنگام خواب
• جویدن آدامس
• اجتناب از مصرف دخانیات

علت حالت تهوع در بیماران مبتلا به عفونت گوش میانی و سرگیجه، تحریک بیش از حد سیستم دهلیزی گوش داخلی است که سیگنال‌های اشتباهی به مرکز تهوع در مغز ارسال می‌کند. در صورتی که علائم شدید هستند، بهتر است در اولین فرصت از یک متخصص کمک بگیرید.

نحوه تشخیص عفونت گوش میانی در بزرگسالان و سرگیجه

متخصص گوش و حلق و بینی برای تشخیص بیماری، ابتدا با یک دستگاه مخصوص به نام اتوسکوپ داخل گوش شما را نگاه می‌کند تا ببیند پرده گوش قرمز، متورم یا پر از مایع است یا نه. اگر سرگیجه هم دارید، ممکن است تست‌های تعادل مانند حرکات سریع چشم یا مانورهای مخصوص گردن و سر را انجام دهد تا مطمئن شود مشکل از گوش داخلی است.

در تشخیص افتراقی سرگیجه در بزرگسالان، نباید از سرگیجه و کم کاری تیروئید غافل شد. اختلال عملکرد تیروئید می‌تواند علائمی مشابه درگیری گوش داخلی ایجاد کند. در موارد پیچیده‌تر، پزشک از شنوایی‌سنجی یا تصویربرداری مثل سیتی اسکن و ام‌آرآی هم استفاده می‌کند. هدف اصلی این است که عفونت گوش میانی از سایر علل سرگیجه مثل میگرن یا بیماری منیر جدا شود.

سخن نهایی

عفونت گوش میانی در بزرگسالان و سرگیجه ارتباط تنگاتنگی با هم دارند. سرگیجه در این شرایط اغلب نشانه گسترش التهاب از فضای گوش میانی به ساختارهای حساس تعادل در گوش داخلی است. تشخیص زودهنگام، درمان مناسب و انجام توانبخشی دهلیزی در صورت نیاز، می‌تواند از بروز عوارض ناتوان‌کننده و گاه دائمی مانند کاهش شنوایی یا اختلال مزمن تعادل جلوگیری کند.

اگر شما یا اطرافیانتان دچار عفونت گوش همراه با سرگیجه چرخشی، عدم تعادل شدید، تهوع یا کاهش شنوایی شدید، می‌توانید با مشاوره آنلاین گوش و حلق و بینی از طریق وب‌سایت درمانکده این مشکل را برطرف کنید. درمانکده این امکان را برای شما فراهم کرده است که علاوه بر مشاوره آنلاین، در صورت نیاز از آن‌ها نوبت ویزیت حضوری بگیرید.

سوالات متداول

منابع: nhsinform، clevelandclinic، bupa، henryford، nhs