روزیگلیتازون (آواندیا) [روش و بهترین زمان مصرف + عوارض]

روزیگلیتازون (Rosiglitazone) که با نام تجاری آواندیا نیز شناخته می‌شود، عضوی از خانواده داروهای تیازولیدیندیون (Thiazolidinediones) است. این دارو با مکانیسم منحصر به فرد خود، نقش مهمی در کنترل قند خون افراد مبتلا به دیابت دارد و با افزایش حساسیت سلول‌های بدن به انسولین عمل می‌کند. مصرف این دارو به سلول‌ها کمک می‌کند تا به انسولین بهتر پاسخ دهند و در نتیجه، قند خون را در سطح سالم‌تری نگه دارند. در این مقاله از مجله سلامت درمانکده می‌توانید با اثرات و همچنین عوارض و روش مصرف این دارو به طور کامل آشنا شوید. تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.

فهرست محتوا

روزیگلیتازون چیست؟
اطلاعات قرص روزیگلیتازون
اشکال دارویی روزیگلیتازون
نحوه مصرف قرص روزیگلیتازون
موارد مصرف و دوز مصرفی روزیگلیتازون
تفاوت روزیگلیتازون و پیوگلیتازون چیست؟
شایع‌ترین عوارض روزیگلیتازون
عوارض جدی داروی روزیگلیتازون
در صورت فراموشی مصرف قرص روزیگلیتازون چه کنیم؟
قرص روزیگلیتازون در بارداری
قرص روزیگلیتازون در شیردهی
روش نگهداری از داروی روزیگلیتازون
تداخلات دارویی روزیگلیتازون
چه کسانی نباید از داروی آواندیا استفاده کنند؟
سخن نهایی
سوالات متداول

روزیگلیتازون چیست؟

روزیگلیتازون یک داروی موثر برای درمان دیابت نوع ۲ است. برخلاف بسیاری از داروهای دیابت مثل قرص گلی کلازید که بر تولید انسولین یا کاهش جذب قند تمرکز دارند، روزیگلیتازون با مکانیسم منحصر به فرد خود، به طور مستقیم بر حساسیت به انسولین در سلول‌های بدن تاثیر می‌گذارد.

این دارو با فعال کردن گیرنده‌های خاصی در سلول‌های چربی، عضلات و کبد، فرآیندهای مولکولی را فعال می‌کند و منجر به بهبود پاسخ سلول‌ها به انسولین می‌شود. در این شرایط، سلول‌ها قادر هستند قند را به طور موثرتری از جریان خون جذب کرده و مورد استفاده قرار دهند. این امر موجب کاهش سطح کلی قند خون در بدن می‌شود.

برخی مطالعات انجام شده در مورد تاثیر دیابت بر روده نشان می‌دهد که این بیماری می‌تواند سبب بروز التهاب سیستم گوارش و روده و مشکلاتی مثل یبوست و اسهال شود. مصرف صحیح و به موقع قرص‌های کاهنده قند خون مثل آواندیا می‌توانند تا حد زیادی از بروز این مشکل جلوگیری کنند.

این دارو ممکن است به تنهایی یا همراه با سایر داروها مرتبط با کنترل قند خون مورد استفاده قرار بگیرد. برخی مطالعات نشان داده‌اند که این دارو ممکن است با کاهش التهاب و بهبود گردش خون، روند بهبود زخم پای دیابتی را تسریع کند.

آواندیا معمولا همراه با رژیم غذایی و ورزش مناسب برای کمک به کنترل سطح قند خون تجویز می‌شود. این دارو فقط با نسخه پزشک در دسترس است و افرادی که به دیابت نوع ۱ یا کتواسیدوز دیابتی مبتلا هستند، نباید از آن استفاده کنند. اگر نمی‌دانید به چه نوع دیابتی مبتلا هستید، می‌توانید روی لینک مقاله از کجا بفهمیم دیابت نوع یک داریم یا نوع دو کلیک کنید.

تصویر قرص روزیگلیتازون را می بینید — این دارو با افزایش حساسیت به انسولین در سلول‌های بدن، موجب کنترل قند خون می‌شود.

اطلاعات قرص روزیگلیتازون

در جدول زیر به طور خلاصه به اطلاعات داروی روزیگلیتازون اشاره کرده‌ایم:

اطلاعات دارویی	توضیحات
نام عمومی دارو	روزیگلیتازون (Rosiglitazone)
نام تجاری دارو	آواندیا (Avandia)
فرمول شیمیایی	C18H19N3O3S
مکانیسم اثر دارو	فعال‌سازی گیرنده‌های درون سلولی فعال‌کننده پراکسی‌زوم (PPARs)
اشکال دارویی	قرص

اشکال دارویی روزیگلیتازون

این دارو به صورت قرص و در دوزهای مختلف عرضه می‌شود. پزشک با توجه به وضعیت بیمار از یکی از دوزهای زیر برای کنترل قند خون استفاده می‌کند:

قرص روزیگلیتازون ۲ میلی‌گرم
قرص روزیگلیتازون ۴ میلی‌گرم

دیابت داری و دنبال یه روش برای کنترل قند خون هستی؟

همین حالا از یک متخصص برای درمان کمک بگیر

بهترین پروفسور دیابت در تهران

نحوه مصرف قرص روزیگلیتازون

قبل از مصرف این دارو حتما با پزشک مشورت و دستورالعمل‌های روی بسته‌بندی را به دقت دنبال کنید. این دارو باید به صورت روزانه و در ساعات مشخصی مصرف شود. می‌توانید این دارو را با غذا یا بدون غذا مصرف کنید. معمولا اثرات دارو از یک یا ۲ ماه بعد از مصرف قابل مشاهده خواهد بود. در صورتی که بعد از مصرف دارو با افت یا افزایش قند خون مواجه شدید، در اولین فرصت با یک دکتر آنلاین غدد در مورد دوز و تاثیرات دارو مشورت کنید.

به هیچ عنوان بدون مشورت با پزشک، دوز دارو را تغییر ندهید و فراموش نکنید که این دارو فقط برای وضعیت فعلی شما تجویز شده است و نباید آن را با دیگران به اشتراک بگذارید.

موارد مصرف و دوز مصرفی روزیگلیتازون

داروی آواندیا برای کنترل قند خون در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ تجویز می‌شود. این دارو با افزایش حساسیت بافت‌های بدن به انسولین عمل می‌کند و موجب کاهش قند خون می‌شود. روزیگلیتازون معمولا زمانی تجویز می‌شود که رژیم غذایی دیابتی، ورزش و سایر داروهای ضد دیابت برای کنترل قند خون کافی نباشند. این دارو ممکن است به‌تنهایی یا در ترکیب با سایر داروهای خوراکی ضد دیابت استفاده شود.

مقدار مصرف استاندارد این دارو توسط پزشک تعیین و معمولا با دوز پایین شروع می‌شود. در جدول زیر به دوز مصرفی این دارو در کودکان و بزرگسالان اشاره شده است:

سن	دوز مصرف داروی روزیگلیتازون
کودکان مبتلا به دیابت نوع ۲	مطابق با دستور پزشک و با توجه به وضعیت کودک
بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲	دوز اولیه: شروع مصرف دارو با قرص روزیگلیتازون ۴ یا دو عدد قرص روزیگلیتازون ۲ افزایش دوز: بعد از دو هفته در صورت نیاز حداکثر دوز مصرفی: دو عدد قرص روزیگلیتازون ۴

تفاوت روزیگلیتازون و پیوگلیتازون چیست؟

روزیگلیتازون و پیوگلیتازون هر دو در خانواده تیازولیدیندیون‌ها (TZDs) هستند که برای درمان دیابت نوع ۲ به کار می‌روند. این داروها با افزایش حساسیت بدن به انسولین عمل می‌کنند و موجب بهبود جذب قند خون و کاهش سطح گلوکز خون می‌شوند. مکانیسم اصلی اثر هر دو دارو مشابه است، اما از برخی جنبه‌ها متفاوت هستند.

مطالعات انجام شده در مورد تاثیر دیابت بر قلب نشان می‌دهد که این بیماری، خطر مشکلات قلبی و عروقی را به طور قابل‌توجهی افزایش می‌دهد. از همین رو مصرف داروهای کنترل‌کننده، می‌تواند خطر عوارض قلبی را کاهش دهد. اما نکته مهم این است که روزیگلیتازون ممکن است باعث احتباس مایعات و ادم شود و با افزایش خطر ابتلا به حمله قلبی همراه باشد.

از طرف دیگر، مصرف پیوگلیتازون نیز با نگرانی‌هایی مانند افزایش خطر نارسایی قلبی و همچنین احتمال افزایش جزئی خطر سرطان مثانه همراه است. معمولا دکتر غدد با توجه به شرایط هر بیمار، یکی از این داروها را تجویز می‌کند.

شایع‌ترین عوارض روزیگلیتازون

داروی روزیگلیتازون مانند هر داروی دیگری، ممکن است با عوارض جانبی مشخصی همراه باشد. آگاهی از این عوارض برای استفاده ایمن و بهینه از دارو ضروری است. در ادامه به عوارض شایع این دارو اشاره شده است:

اینفوگرافی عوارض شایع قرص روزیگلیتازون — از مهم‌ترین عوارض مصرف این دارو می‌توان به افزایش وزن، تورم و سردرد اشاره کرد.

افزایش وزن

مصرف این دارو با افزایش ذخیره چربی در بافت‌های بدن و بهبود حساسیت به انسولین، موجب افزایش ذخیره چربی در می‌شود. میزان افزایش وزن بعد از مصرف این دارو، معمولا بین ۱ تا ۳ کیلوگرم در ماه‌های اول است و در اکثر مواقع پس از چند ماه به ثبات می‌رسد. افزایش وزن بعد از مصرف روزیگلیتازون معمولا نسبت به سایر داروهای دیابت مثل گلیمپراید شدیدتر است. این عارضه در بیمارانی که رژیم غذایی کنترل‌شده و برنامه ورزشی منظم دارند، کمتر مشاهده می‌شود.

در برخی شرایط که بیمار مبتلا به دیابت و افزایش وزن است، پزشک از روش‌های جایگزین مثل آمپول ملیتاید برای کنترل قند خون و کاهش وزن استفاده می‌کند.

نگران عوارض داروی روزیگلیتازون هستی؟

با چند کلیک ساده از متخصص نوبت بگیر و مشورت بخواه

دکتر غدد دکتر غدد آنلاین فوری

ادم (تورم بدن)

ادم یا احتباس مایعات در بدن یکی دیگر از عوارض رایج این دارو است که معمولا در ناحیه پاها، مچ پا و دست‌ها ظاهر می‌شود. این عارضه به دلیل افزایش نفوذپذیری رگ‌های خونی و تجمع مایع در بافت‌های بدن رخ می‌دهد. شدت ادم می‌تواند از خفیف تا متوسط متغیر باشد و در برخی موارد با افزایش وزن همراه شود. بیماران مبتلا به نارسایی قلبی باید از مصرف این دارو خودداری کنند، زیرا ادم می‌تواند وضعیت آن‌ها را بدتر کند. در صورت مشاهده تورم ناگهانی یا شدید در اندام‌ها، باید فورا به پزشک مراجعه شود.

سردرد

سردرد یکی از عوارض نسبتا شایع این دارو است که معمولا در مراحل اولیه درمان بروز می‌کند. این سردردها معمولا خفیف تا متوسط هستند و اغلب به مرور زمان و با عادت کردن بدن به دارو کمتر می‌شوند. سردرد ممکن است به دلیل تغییر در سطح قند خون یا واکنش بدن به دارو ایجاد شود. مصرف آب کافی، استراحت مناسب و پرهیز از محرک‌ها می‌تواند به کاهش سردرد کمک کند.

عفونت‌های تنفسی فوقانی

عفونت‌های تنفسی فوقانی مانند سرماخوردگی، سرفه و گلودرد از عوارض نسبتا شایع این دارو هستند که معمولا بدون نیاز به درمان خاصی بهبود پیدا می‌کنند. برخی شواهد نشان می‌دهند که مصرف این دارو ممکن است سیستم ایمنی بدن را تحت تاثیر قرار داده و احتمال ابتلا به عفونت‌های ویروسی را افزایش دهد.

کمردرد

کمردرد یکی از عوارض جانبی گزارش‌شده در بیماران است که معمولا در ناحیه کمر و ستون فقرات احساس می‌شود و ممکن است با حرکت تشدید شود. علت دقیق این عارضه مشخص نیست، اما ممکن است با تغییرات در توزیع مایعات بدن یا تاثیر دارو بر بافت‌های عضلانی-اسکلتی مرتبط باشد. استراحت کافی، گرم نگه داشتن کمر و انجام حرکات کششی ملایم می‌تواند به کاهش درد کمک کند.

عوارض جدی داروی روزیگلیتازون

مصرف این دارو ممکن است در برخی افراد موجب بروز عوارض جانبی خطرناک شود. برای جلوگیری از عوارض این دارو باید در صورت مشاهده برخی علائم خاص، به سرعت با دکتر دیابت مشورت کنید. هر چند این عوارض در همه افراد بروز نمی‌کنند، اما برخی افراد ممکن است پس از مصرف دارو با علائم زیر مواجه شوند:

نارسایی قلبی
مشکلات کبدی
شکستگی استخوان
ادم ماکولار دیابتی
کم‌خونی
هیپوگلیسمی (قند خون پایین)

Monitoring of the liver function test (particularly the ALT) should occur at the beginning of the treatment, then every month for 12 months, and then every three months.

در صورت مصرف این دارو، عملکرد کبدی (به‌ویژه ALT) باید در ابتدای درمان، سپس هر ماه به مدت ۱۲ ماه، و پس از آن هر سه ماه یکبار مورد بررسی قرار بگیرد.

به نقل از وب‌سایت ncbi

در صورت فراموشی مصرف قرص روزیگلیتازون چه کنیم؟

اگر یک دوز از دارو را فراموش کردید، بهتر است در اولین فرصت آن را مصرف کنید. در صورتی که ساعت مصرف دارو به دوز بعدی نزدیک شده است، باید آن را نادیده بگیرید و دوز بعدی دارو را در ساعت مشخص شده استفاده کنید. به خاطر داشته باشید که دو برابر کردن دوز دارو ممکن است موجب بروز عوارضی جدی در بدن شود.

قرص روزیگلیتازون در بارداری

مصرف این قرص در دوران بارداری معمولا توصیه نمی‌شود. هرچند هنوز مطالعات کافی و کنترل‌شده در انسان انجام نشده است، اما مطالعات انجام‌شده روی حیوانات نشان می‌دهد که این دارو ممکن است اثرات منفی بر جنین داشته باشد. اگر باردار هستید یا قصد بارداری دارید، حتما قبل از مصرف این دارو با پزشک مشورت کنید. در صورت باردار شدن در حین درمان، فورا به پزشک اطلاع دهید؛ معمولا پزشک در دوران بارداری این دارو را قطع و از جایگزین مناسب‌تری مثل قرص زیپمت استفاده می‌کند.

تصویر خانم بارداری که در حال خوردن قرص روزیگلیتازون است را می بینید — برای کنترل قند خون در دوران بارداری، پزشک با توجه به وضعیت بیمار از داروی مناسبی استفاد می‌کند.

قرص روزیگلیتازون در شیردهی

تاکنون تحقیقات کافی در مورد تاثیر این دارو در دوران شیردهی انجام نشده است. اما از آنجایی که بدن نوزاد حساسیت بالایی دارد، لازم است قبل از مصرف این دارو در دوران شیردهی، حتما با یک پزشک متخصص مشورت کنید. پزشک براساس شرایط هر فرد، بهترین تصمیم را برای سلامت مادر و نوزاد می‌گیرد.

روش نگهداری از داروی روزیگلیتازون

برای حفظ کیفیت و اثربخشی داروی روزیگلیتازون، باید آن را مانند سایر داروهای مرتبط با قند خون مثل قرص سینوریپا، در دمای اتاق و بین ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد و دور از رطوبت، حرارت مستقیم و نور آفتاب نگهداری کنید. همیشه دارو را در بسته‌بندی اصلی و با درپوش بسته نگهداری کنید تا هوا و آلودگی به آن نفوذ نکند. این دارو باید دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی قرار بگیرد. قبل از مصرف، تاریخ انقضای روی بسته‌بندی را بررسی کنید و داروهای تاریخ گذشته را طبق دستورالعمل داروساز دور بریزید.

تداخلات دارویی روزیگلیتازون

مصرف برخی داروها ممکن است بر اثربخشی داروی آواندیا تاثیر بگذارد یا موجب بروز مشکلاتی جدی در بدن شود. در صورتی که از داروی خاصی استفاده می‌کنید، حتما قبل از مصرف این قرص به پزشک خود اطلاع دهید. به خاطر داشته باشید که قبل از شروع یا قطع هر دارویی، با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید تا از تداخلات دارویی جلوگیری شود. در ادامه به لیست دارویی هایی که با قرص روزیگلیتازون تداخل دارند، اشاره کرده‌ایم:

استات آبیراترون (Abiraterone Acetate)
استات آبیراترون، میکرونیزه (Abiraterone Acetate, Micronized)
کانابیدیول (Cannabidiol)
کاربامازپین (Carbamazepine)
سریتینیب (Ceritinib)
کلروکین (Chloroquine)
کلروتیازید (Chlorothiazide)
کلرتالیدون (Chlorthalidone)
سیپروفلوکساسین (Ciprofloxacin)
دلافلوکساسین (Delafloxacin)
انوکساسین (Enoxacin)
آنتاکاپون (Entacapone)
فوروزماید (Furosemide)
گاتیفلوکساسین (Gatifloxacin)
جمفیبروزیل (Gemfibrozil)
گمیفلوکساسین (Gemifloxacin)
گرپافلوکساسین (Grepafloxacin)
هیدروکلروتیازید (Hydrochlorothiazide)
هیدروفلومتیازید (Hydroflumethiazide)
هیدروکسی‌کلروکین (Hydroxychloroquine)
اینداپامید (Indapamide)
انسولین (Insulin)
انسولین آسپارت، نوترکیب (Insulin Aspart, Recombinant)
انسولین گاوی (Insulin Bovine)
انسولین دگلودک (Insulin Degludec)
انسولین دتیمیر (Insulin Detemir)
انسولین گلارژین، نوترکیب (Insulin Glargine, Recombinant)
انسولین گلولیزین (Insulin Glulisine)
انسولین لیسپرو، نوترکیب (Insulin Lispro, Recombinant)
استات لنروتید (Lanreotide Acetate)
لترموویر (Letermovir)
لووفلوکساسین (Levofloxacin)
لومفلوکساسین (Lomefloxacin)
متولازون (Metolazone)
موکسیفلوکساسین (Moxifloxacin)
نورفلوکساسین (Norfloxacin)
استات اکتروتید (Octreotide Acetate)
آفلوکساسین (Ofloxacin)
اوماولوکسولون (Omaveloxolone)
پاسیرئوتید دی‌آسپارتات (Pasireotide Diaspartate)

چه کسانی نباید از داروی آواندیا استفاده کنند؟

مصرف این دارو برای همه افراد مناسب نیست و برخی افراد مبتلا به بیماری‌های خاص مثل کتواسیدوز دیابتی یا دیابت نوع یک نباید از آن استفاده کنند. کسانی که به بیماری قلبی مبتلا هستند یا سابقه حمله قلبی دارند، لازم است قبل از مصرف دارو، به پزشک اطلاع دهند. در ادامه به لیست مواردی که نباید از این دارو استفاده شود، اشاره کرده‌ایم:

سابقه حساسیت به داروهای مشابه
آنژین شدید و حاد
کتواسیدوز دیابتی (کتون در خون)
حمله قلبی حاد
نارسایی قلبی شدید همراه با علائم
دیابت نوع ۱
بیماری کلیوی

تصویر پزشکی که در حال تجویز دارو برای بیمار است را می بینید — پزشک با توجه به شرایط و سن بیمار از داروی مناسبی برای کنترل قند خون بیمار استفاده می‌کند.

سخن نهایی

داروی روزیگلیتازون یکی از داروهای مهم در درمان دیابت نوع ۲ است که به کنترل قند خون کمک می‌کند. این دارو باید زیر نظر پزشک و با توجه به شرایط بیمار استفاده شود. اگر در مورد مصرف این قرص یا عوارض و اثرات آن سوالی دارید، می‌توانید از خدمات مشاوره وب‌سایت درمانکده کمک بگیرید. درمانکده این امکان را برای شما فراهم کرده است که علاوه بر مشاوره غیرحضوری، به صورت آنلاین نیز از پزشک مورد نظرتان، برای مراجعه حضوری نوبت بگیرید.