۵ داروی آلزایمر [لیست کامل داروها + معرفی بهترین قرص]

آلزایمر یکی از بیماری‌های مرتبط با افزایش سن و دوره میانسالی است که به تدریج بر توانایی‌های ذهنی و عملکرد روزمره فرد تاثیر منفی می‌گذارد. فراموشی‌های مکرر، سردرگمی در زمان و مکان، اختلال در تصمیم‌گیری و تغییرات شخصیتی از مهم‌ترین ویژگی‌های این بیماری به‌شمار می‌آیند. در چنین شرایطی، داروی آلزایمر یکی از ارکان اصلی مدیریت این بیماری محسوب می‌شود. داروها اگرچه درمان‌کننده آلزایمر نیستند؛ اما نقش مهمی در کند کردن علائم بیماری دارند. در این مقاله از مجله سلامت درمانکده همراه ما باشید تا شما را با بهترین داروی آلزایمر آشنا کنیم.

هدف داروی آلزایمر چیست؟

سلول‌های عصبی مغز به تدریج بر اثر بیماری آلزایمر تخریب و نابود می‌شوند. این بیماری می‌تواند در بلندمدت منجر به تضعیف و اختلال حافظه، ناتوانی در استدلال و سایر مهارت‌های شناختی فرد ‌شود. داروی آلزایمر که برای علائم این بیماری تجویز می‌شود، جلوی از دست رفتن سلول‌های عصبی را نمی‌گیرد؛ اما به سلول‌های عصبی سالم کمک می‌کند که تا حد امکان خوب کار کنند. در واقع، می‌توان گفت هدف دکتر آلزایمر از تجویز داروی آلزایمر کند کردن روند افت مهارت‌های شناختی است تا فرد مبتلا به آلزایمر بتواند کیفیت زندگی بهتری را تجربه کند. تحقیقات نشان داده‌اند که این داروها ممکن است به مدیریت علائم شروع آلزایمر و جلوگیری از پیشرفت آن‌ها کمک کنند؛ با این حال در برخی افراد تاثیر کمی دارند.

می‌خوای بدونی تاثیر داروی جدید آلزایمر چجوریه؟

همین حالا از متخصص مشاوره بگیر و سوال بپرس

بهترین دکتر فوق تخصص آلزایمر در تهران

معرفی بهترین داروی آلزایمر

داروهای آلزایمر انواع مختلفی دارند که پزشک آن‌ها را براساس مرحله بیماری و شدت افت مهارت‌های شناختی تجویز می‌کند. یکی از شناخته‌شده‌ترین داروی آلزایمر، مهارکننده‌های کولین استراز هستند که با افزایش سطح انتقال‌دهنده‌های عصبی استیل کولین در مغز، به بهبود موقت حافظه و تمرکز کمک می‌کنند.

استیل کولین یک ماده شیمیایی مهم در مغز به‌شمار می‌آید و نقش انتقال پیام بین ۲ سلول عصبی را برعهده دارد. در بیماری آلزایمر، سطح این ماده در مغز کاهش می‌یابد و انتقال پیام به درستی بین ۲ سلول عصبی انجام نمی‌شود. داروهای مهارکننده کولین استراز، سطح استیل کولین را افزایش داده و باعث تقویت مهارت‌های شناختی می‌شوند.

برخی دیگر از داروها که ممکن است برای مراحل متوسط تا شدید آلزایمر تجویز شوند، به تنظیم فعالیت گلوتامات (پیام‌رسان شیمیایی مهم برای بسیاری از عملکردهای مغز مانند حافظه و یادگیری) کمک می‌کنند. در ادامه در مورد انواع مختلف و بهترین داروی آلزایمر بیشتر توضیح می‌دهیم:

۱- دونپزیل (Donepezil)

دونپزیل در دسته داروهای مهارکننده کولین استراز جای دارد. این دارو که به صورت قرص ارائه می‌شود، می‌تواند از تجزیه استیل کولین جلوگیری کند و علائم خفیف تا شدید آلزایمر را بهبود ببخشد. قرص دونپزیل نسبت به داروهای دیگر عوارض گوارشی کمتری ایجاد می‌کند و اغلب در تمام مراحل بیماری تجویز می‌شود. دوز این قرص باید حتما توسط بهترین دکتر مغز و اعصاب مشخص شود تا تداخل دارویی ایجاد نکند. پزشک معمولا دونپزیل رو برای یک بار در روز و قبل از خواب تجویز می‌کند.

۲- ریواستیگمین (Rivastigmine)

ریواستیگمین دیگر داروی آلزایمر از خانواده مهارکننده‌های کولین استراز است که به شکل کپسول عرضه می‌شود. این دارو برای آلزایمر خفیف تا متوسط مفید است و می‌تواند با افزایش سطح استیل کولین، باعث جلوگیری از افت حافظه و بهبود عملکردهای فکری شود. پزشک متخصص معمولا این قرص را برای مصرف ۲ بار در روز تجویز می‌کند.

۳- گالانتامین (Galantamine)

داروی گالانتامین مانند ریواستیگمین و دونپزیل از خانواده داروهای مهارکننده کولین استراز است. دکتر فراموشی این دارو را که به شکل قرص پیوسته رهش عرضه می‌شود، برای علائم خفیف تا متوسط آلزایمر تجویز می‌کند. قرص گالانتامین می‌تواند به بهبود عملکرد ذهنی و بهتر انجام دادن وظایف روزمره کمک کند.

نگران عوارض داروی آلزایمر هستی؟

همین حالا با پزشک متخصص مشورت کن

بهترین دکتر مغز و اعصاب تهران مشاوره مغز و اعصاب

۴- ممانتین (Memantine)

گلوتامات یک پیام‌رسان شیمیایی است که به بسیاری از عملکردهای مغز، مانند یادگیری و حافظه کمک می‌کند. در بیماری آلزایمر، فعالیت گلوتامات بیش از حد زیاد می‌شود. این فعالیت اضافی، سلول‌های عصبی که با گلوتامات تعامل دارند را دچار بی‌نظمی و آسیب می‌کند. پزشک برای کاهش این عارضه، داروی ممانتین تجویز می‌کند. کند شدن روند زوال حافظه و مهارت‌های شناختی را می‌توان معجزه قرص ممانتین دانست. همچنین ممکن است این قرص در محافظت از سلول‌های عصبی نقش داشته باشد. ممانتین معمولا برای درمان آلزایمر متوسط تا شدید به صورت قرص ۲ بار در روز، یا به صورت قرص با رهش طولانی‌مدت یک بار در روز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۵- آدوکانوماب (Aducanumab)

قرص آدوکانوماب یکی از داروهای ضد آلزایمر نسبتا جدید است که سازمان غذا و داروی امریکا (FDA) آن را در سال ۲۰۲۱ برای درمان علائم خفیف آلزایمر تایید کرد. این دارو نوعی آنتی‌بادی آمیلوئید بتا محسوب می‌شود که بر علیه پروتئین بتا آمیلوئید عمل می‌کند. بتا آمیلوئید نوعی اسیدآمینه است که با تجمع در مغز بیماران مبتلا به آلزایمر، موجب تشکیل پلاک‌هایی از رسوبات پروتئینی می‌شود و ارتباط طبیعی بین سلول‌های عصبی را قطع می‌کند و منجر به تخریب آن‌ها خواهد شد. عملکرد قرص آدوکانوماب بر پایه شناسایی و حذف این پلاک‌ها است. متخصصان معتقدند این داروی آلزایمر می‌تواند با کاهش تعداد پلاک‌ها و جلوگیری از آسیب سلولی، موجب کندی روند پیشرفت بیماری آلزایمر شود.

The FDA has approved medications that fall into two categories: drugs that change disease progression in people living with early Alzheimer’s disease, and drugs that may temporarily mitigate some symptoms of Alzheimer’s dementia.

سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) داروهایی را برای آلزایمر تایید می‌کند که در ۲ دسته قرار می‌گیرند: داروهایی که روند پیشرفت بیماری را در افراد مبتلا به مراحل اولیه بیماری آلزایمر تغییر می‌دهند و داروهایی که ممکن است به طور موقت برخی از علائم زوال عقل ناشی از آلزایمر را کاهش دهند.

به نقل از سایت: alzheimers

اگر به دنبال درمان غیر دارویی آلزایمر هستید، استفاده از دستگاه آر تی ام اس (rTMS) گزینه موثری به‌شمار می‌آید. در این روش، یک کویل مخصوص روی پوست سر گذاشته می‌شود و پالس‌های الکتریکی را به کمک دستگاه مغناطیسی برای تحریک به نواحی خاصی از مغز می‌فرستند. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد اینکه rtms چیست و چه کاربردی دارد، می‌توانید مقاله مرتبط با آن را در درمانکده مطالعه کنید.

در جدول زیر، اطلاعات دارویی انواع داروی آلزایمر را به طور خلاصه آورده‌‌ایم:

نام دارو	مرحله آلزایمر	عملکرد دارو	عوارض جانبی
دونپزیل	خفیف، متوسط تا شدید	مهارکننده آنزیم کولین استراز و جلوگیری از تجزیه استیل کولین	ناراحتی گوارشي، درد مفصلي، بي‌خوابي يا خواب‌آلودگي، سرگيجه و كابوس
ریواستیگمین	خفیف تا متوسط	حفظ و افزایش سطح استیل کولین مغز	افزایش ترشح اسید معده و ایجاد ورم معده
گالانتامین	خفیف تا متوسط	جلوگیری از تجزیه استیل کولین و بهبود عملکرد ذهنی	تهوع، استفراغ، اسهال، سردرد، سرگیجه و كاهش اشتها
ممانتین	متوسط تا شدید	از بین بردن اثرات فعالیت بیش از حد گلوتامات	سر درد، يبوست، منگي و سرگيجه
آدوکانوماب	خفیف	کاهش و حذف تعداد پلاک‌های آمیلوئیدی در مغز	سرگیجه، سردرد، خونریزی مغزی، گیجی و اسهال

داروی آلزایمر ایرانی

در حال حاضر، داروی دونپزیل توسط متخصصان داخل کشور و با مجوز وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تولید می‌شود. این دارو از لحاظ کیفیت با سایر داروهای خارجی برابری می‌کند و دارای تاییدیه وزارت بهداشت براساس استانداردهای جهانی است. البته لازم به ذکر است که هنوز داروی قطعی برای درمان کامل آلزایمر وجود ندارد؛ بنابراین نمی‌توان گفت داروی آلزایمر کشف شد. داروهای موجود در دنیا و ایران فقط می‌توانند روند پیشرفت بیماری را کندتر کنند. برای کسب اطلاعات کافی در مورد دوز و زمان مناسب مصرف قرص دونپزیل ایرانی، می‌توانید از طریق ویزیت آنلاین متخصص مغز و اعصاب با پزشک حاذق مشورت کنید.

بهترین داروی آلزایمر خفیف کدام است؟

در مراحل ابتدایی آلزایمر، هدف اصلی درمان دارویی حفظ عملکرد شناختی و کند کردن روند افت حافظه است. رایج‌ترین داروها در این مرحله، شامل مهارکننده‌های کولین استراز مانند دونپزیل، ریواستیگمین و گالانتامین هستند که با افزایش سطح استیل کولین در مغز به بهبود نسبی حافظه، تمرکز و عملکرد روزمره کمک می‌کنند.

همچنین قرص آدوکانوماب در بسیاری از کشورها برای مراحل اولیه بیماری یعنی اختلال شناختی خفیف (MCI) و آلزایمر خفیف مورد تایید است. آدوکانوماب یک آنتی‌بادی مونوکلونال محسوب می‌شود که روی کاهش پلاک‌های آمیلوئید در مغز اثر می‌گذارد و به کند شدن روند بیماری کمک می‌کند.

به یاد داشته باشید که این داروها درمان‌کننده آلزایمر نیستند؛ اما نقش مهمی در کندتر کردن پیشرفت علائم بیماری دارند و اگر زیر نظر پزشک متخصص مصرف شوند، کیفیت زندگی بیمار را افزایش می‌دهند. اگر کنجکاوید بدانید مراحل پایانی الزایمر چیست، می‌توانید مقاله مرتبط با آن را در درمانکده مطالعه کنید.

داروی آلزایمر خارجی مورد تایید FDA چیست؟

علاوه بر داروی آلزایمر خانواده مهارکننده‌های کولین استراز و تنظیم‌کننده گلوتامات همچون (دونپزیل، ریواستیگمین، گالانتامین و ممانتین)، داروهای ضد میلوئید می‌توانند به بهبود علائم این بیماری کمک کنند. داروهای ضد میلوئید برای کمک به پاکسازی ماده‌ای به نام آمیلوئید از مغز طراحی شده‌اند. یکی از ویژگی‌های کلیدی بیماری آلزایمر، فعالیت نامنظم آمیلوئید و تجمع پلاک‌های بتا-آمیلوئید است.

لکانماب (Leqembi) و دونانی‌ماب (Kisunla) داروهای ضد میلوئید هستند که برای افراد مبتلا به آلزایمر خفیف و اختلال شناختی خفیف ناشی از آن تایید شده‌اند. این داروها که باید به صورت ماهانه و تزریق وریدی مورد استفاده قرار بگیرند، پلاک‌های آمیلوئید مغز را کاهش داده و روند زوال حافظه، استدلال و سایر مهارت‌های شناختی را به طور متوسط کند می‌کنند.

سازمان غذا و دارو (FDA) لکانماب را در سال ۲۰۲۳ و دونانی‌ماب را در سال ۲۰۲۴ تایید کرد؛ بنابراین در حال حاضر اطلاعات محدودی در مورد اثرات بلندمدت درمان و ایمنی آن‌ها وجود دارد.

عوارض جانبی لکانی‌ماب می‌تواند شامل موارد زیر باشند:

• تب
• علائم شبیه آنفولانزا
• حالت تهوع
• استفراغ
• سرگیجه
• تغییر در ضربان قلب
• تنگی نفس

عوارض جانبی دونانی‌ماب معمولا عبارت‌اند از:

• علائم شبیه آنفولانزا
• حالت تهوع
• استفراغ
• سردرد
• تغییرات فشار خون
• واکنش آلرژیک (در موارد نادر)

داروی گیاهی آلزایمر جدید

درمان آلزایمر با داروی گیاهی بیشتر به عنوان روش مکمل مطرح است و نباید جایگزین درمان‌های اصلی شود. گیاهی مانند جینکوبیلوبا به دلیل اثرات آنتی‌اکسیدانی و بهبود جریان خون مغز، ممکن است در مراحل خفیف بیماری به تقویت حافظه و کاهش علائم کمک کند. دیگر گیاهان دارویی مفید شامل موارد زیر هستند:

• رزماری
• زردچوبه
• مریم گلی

با وجود مزایای این گیاهان دارویی، در حال حاضر شواهد علمی در مورد اثربخشی قطعی آن‌ها برای آلزایمر محدود است. علاوه بر این، احتمال تداخل دارویی گیاهان دارویی با داروهای شیمیایی وجود دارد؛ بنابراین از مصرف خودسرانه یا جایگزین کردن آن‌ها با داروهای اصلی خودداری کنید.

بهترین داروی آلزایمر در سالمندان چیست؟

آلزایمر درمان قطعی ندارد؛ اما می‌توان با داروهای تخصصی جلوی پیشرفت علائم بیماری را گرفت. پزشک برای کندتر کردن پیشرفت علائم شناختی و رفتاری در سالمندان مبتلا به آلزایمر، ممکن است داروهایی شامل مهارکننده‌های استیل کولین استراز مانند دونپزیل، ریواستیگمین و گالانتامین و مهارکننده‌های گلوتامات مانند ممانتین تجویز کند. این داروها با هدف حفظ توانایی ذهنی سالمند و انجام فعالیت روزمره طراحی شده‌اند. پزشک معمولا بهترین داروی آلزایمر برای سالمندان را براساس مرحله بیماری، شدت آن و شرایط جسمی بیمار انتخاب می‌کند. در حال حاضر، علاوه بر داروهای رایج برای درمان آلزایر در سالمندان، برخی داروهای ترکیبی، کمکی و مکمل‌ها می‌توانند به بهبود عملکرد مغز کمک کنند.

۱- داروهای ترکیبی برای آلزایمر در سالمندان

تجویز داروی ترکیبی یکی از روش‌های درمان آلزایمر در سالمندان است که می‌تواند به طور همزمان بر چند مسیر عصبی تاثیر بگذارد. داروهای ترکیبی شامل مهارکننده‌های کولین استراز و مهارکننده گلوتامات هستند که از شناخته‌شده‌ترین آن‌ها می‌توان به داروی Namzaric، ترکیبی از دونپزیل و ممانتین اشاره کرد. پزشکان معمولا داروی ترکیبی آلزایمر را برای سطح متوسط تا شدید بیماری تجویز می‌کنند. این روش درمانی به بهبود نسبی علائم آلزایمر در سالمندان از نظر شناختی و عملکرد روزانه کمک می‌کند؛ اما همچنان درمان قطعی محسوب نمی‌شوند.

۲- داروهای کمکی برای آلزایمر در سالمندان

بیماری آلزایمر علاوه بر کاهش تدریجی حافظه، تفکر، قضاوت و توانایی‌های شناختی، می‌تواند با علائم رفتاری و خلقی دیگری مانند اضطراب، بی‌خوابی، افسردگی و پرخاشگری همراه باشد. پزشک گاهی‌اوقات برای کنترل این علائم از داروهای کمکی استفاده می‌کند تا کیفیت زندگی سالمند مبتلا به آلزایمر افزایش یابد. داروهای کمکی برای آلزایمر در سالمندان شامل موارد زیر هستند:

• سرترالین و سیتالوپرام برای افسردگی
• لورازپام برای اضطراب
• اولانزاپین برای علائم روان‌پریشی
• ملاتونین برای اختلال خواب در سالمندان

لازم به ذکر است که داروهای کمکی فوق نباید جایگزین داروی اصلی آلزایمر شوند. مصرف این داروها باید حتما زیر نظر پزشک متخصص انجام شود تا ریسک تداخل دارویی یا بروز عوارض جانبی در سالمندان به حداقل برسد.

۳- مکمل برای آلزایمر در سالمندان

در برخی شرایط، پزشک برای سالمند مبتلا به آلزایمر در کنار داروی اصلی، مکمل تجویز می‌کند. این مکمل‌ها می‌توانند عملکرد شناختی مغز را بهبود ببخشند. رایج‌ترین مکمل‌ها عبارت‌اند از:

• ویتامین E
• ویتامین‌های گروه B
• اسیدهای چرب امگا-۳
• کوآنزیم Q۱۰

این مکمل‌ها اغلب به عنوان قوی ترین تقویت کننده اعصاب شناخته می‌شوند و اگر در مراحل اولیه بیماری مصرف شوند، نقش حمایتی ایفا می‌کنند. یادتان باشد، برای اثربخشی مثبت مکمل‌ها بر سلول‌های عصبی مغز، بسیار مهم است که آن‌ها را زیر نظر پزشک متخصص و در دوزهای کنترل‌شده مصرف کنید.

عوارض داروهای آلزایمر چیست؟

داروهای آلزایمر می‌توانند مانند هر داروی دیگری، عوارض جانبی ایجاد کنند. شدت عوارض جانبی ممکن است بسته به نوع دارو، سن بیمار، وضعیت جسمی و دیگر داروهای مصرفی متفاوت باشد؛ به همین دلیل بسیار مهم است که تجویز دارو و تنظیم دوز آن زیر نظر مستقیم پزشک متخصص انجام شود. به طور کلی می‌توان گفت، عوارض رایج داروهای مهارکننده کولین استراز عبارت‌اند از:

• تهوع
• استفراغ
• اسهال
• کاهش اشتها
• گاهی بی‌خوابی

بدن در برابر داروی ممانتین که در مراحل متوسط تا شدید آلزایمر تجویز می‌شود، معمولا تحمل‌پذیری بهتری دارد؛ با این حال برخی از عوارض جانبی آن عبارت‌اند از:

• سرگیجه
• سردرد
• گیجی
• یبوست

در داروهای ترکیبی به دلیل وجود ۲ مدل دارو، ممکن است عوارض جانبی شدت بیشتری داشته باشند؛ اما خوشبختانه قابل کنترل هستند. برای این منظور بهتر است حتما داروی آلزایمر را زیر نظر پزشک متخصص مصرف کنید.

چند نکته مهم درباره درمان دارویی آلزایمر

هنگام مصرف داروی آلزایمر به نکات زیر توجه کنید:

• دارو را در محیط خشک و به دور از نور مستقیم خورشید و رطوبت نگهداری کنید.
• داروهای آلزایمر روی سیستم عصبی تاثیر می‌گذارند؛ بنابراین از قطع خودسرانه آن‌ها بپرهیزید.
• در صورت تجربه هرگونه علائم غیر عادی هنگام مصرف داروهای آلزایمر، حتما به پزشک اطلاع دهید.
• در صورت فراموشی خوردن یک نوبت دارو، به محض یادآوری دوز فراموش‌شده را مصرف کنید. با این حال، اگر نوبت بعدی دارو نزدیک است (کمتر از چهار ساعت)، می‌توانید دوز فراموش‌شده را نادیده بگیرید و مصرف دارو را طبق دستورالعمل پزشک ادامه دهید.
• قبل از مصرف داروهای آلزایمر، در مورد تمامی داروهای تجویزی، داروهای گیاهی و مکمل‌های مصرفی خود با دکتر مشورت کنید تا تداخل دارویی ایجاد نشود.
• اگر بارداری هستید یا به نوزاد خود شیر می‌دهید، در مورد نحوه مصرف داروهای آلزایمر با پزشک مشورت کنید.
• اگر به ترکیبات دارویی و غذایی خاصی حساسیت دارید، حتما این موضوع را به پزشک معالج خود اطلاع دهید.

کلام پایانی

بیماری آلزایمر هنوز درمان قطعی ندارد و داروی آلزایمر در حال حاضر با هدف کنترل علائم و کند کردن روند پیشرفت بیماری مورد استفاده قرار می‌گیرد. پزشکان برای افزایش کیفیت زندگی بیمار مبتلا به آلزایمر، داروهای متنوعی شامل مهارکننده‌های کولین استراز (دونپزیل، ریواستیگمین، گالانتامین) و مهارکننده گلوتامات (ممانتین) تجویز می‌کنند. همچنین برخی داروهای جدیدتر مانند آدوکانوماب روی کار آمده‌اند که ممکن است برای کنترل بیماری در مراحل اولیه توصیه شوند.

ما در این مقاله از مجله درمانکده شما را با انواع داروهای آلزایمر آشنا کردیم. اگر در این مورد سوالات بیشتری دارید، می‌توانید به وب‌سایت درمانکده سر بزنید و از بهترین پزشکان متخصص مشورت بگیرید. همچنین درمانکده امکان دریافت نوبت اینترنتی جهت مراجعه حضوری یا مشاوره آنلاین تلفنی، متنی و تصویری را برای شما فراهم کرده است.

سوالات متداول

منابع: mayoclinic | nhs | ncbi