درد پهلو (Flank Pain) یک احساس ناخوشایند و آزاردهنده است که اغلب ۲ طرف کمر، بین لگن و دنده‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهد. این عارضه میتواند به دلیل بیماری بسیار جزئی مانند سرماخوردگی تا شرایط حادتر همچون سنگ کلیه بروز پیدا کند.
اکثر ما در طول زندگی حداقل یک‌بار درد پهلو را تجربه کرده‌ایم. این عارضه گاهی به صورت مزمن و پلکانی احساس می‌شود اما در برخی مواقع بسیار ناگهانی بروز پیدا می‌کند. از همین‌رو علت ظهور این درد در انتخاب روش درمان آن بسیار موثر است. اگر احساس ناراحتی در یک یا هر ۲ طرف پهلوی شما پس از گذشت چند روز بهتر نشد، فوری به پزشک مراجعه کنید، زیرا میتواند نشان‌دهنده یک بیماری جدی‌تر مانند عفونت یا ناراحتی کلیه باشد.
برای اینکه بهتر درک کنید پهلو درد چه موقع یک گرفتگی ساده است و چه زمان میتواند خطرناک باشد، در این مقاله از مجله درمانکده همراه باشید تا علت درد پهلو و روش درمان فوری آن را بررسی کنیم.
درد پهلو نشانه چیست؟
درد پهلو اغلب از ۲ طرف کمر آغاز می‌شود و به سمت میانه تنه تا زیر دنده‌ها ادامه دارد. افراد مبتلا به این عارضه گاهی درد را بین دنده‌های پایینی تا نزدیکی باسن و لگن احساس می‌کنند، اما گاهی این درد به پشت شکم می‌رسد که باعث احساس ناخوشایند هنگام نفس کشیدن می‌شود.
دردهای ناحیه پهلو اغلب از خفیف تا شدید متغیر هستند. این دردها میتوانند تیز یا مبهم باشند که معمولا برای لحظاتی می‌آیند اما چند دقیقه بعد ناپدید می‌شوند. یکی از شایع‌ترین دلایل درد پهلو، مشکلات کلیه مانند عفونت یا سنگ کلیه شناخته شده‌اند. همچنین آسیب‌های کمری دردی ایجاد می‌کنند که از ستون فقرات شروع می‌شود و به پهلوها می‌رسد.
درد پهلوی راست نشانه چیست؟
این عارضه میتواند در هر ۲ طرف پهلو بروز پیدا کند، اما اغلب در یک سمت شدیدتر است. معمولا افراد مبتلا به دردهای پهلو احساس ناخوشایند را در سمت راست بیشتر تجربه می‌کنند. زمانی که پزشک در معاینات فیزیکی با این علامت مواجه شود، اغلب به بیماری کبد چرب یا سنگ کلیه مشکوک خواهد شد. از طرفی آزاد شدن تخمک از تخمدان راست را می‌توان علت درد پهلوی راست در زنان دانست.
بیشتر بخوانید: تاندونیت چیست؟
علت درد پهلو
درد در پهلوها میتواند ناشی از چندین آسیب، شرایط خاص و بیماری مختلف باشد. شایع‌ترین علل این عارضه شامل موارد زیر می‌شوند:
عفونت دستگاه ادراری
رشد باکتری‌ها در مجاری ادراری با عوارضی مانند عفونت مثانه، کلیه‌ها و مجرای ادرار همراه است. در صورت ابتلا به بیماری‌های مذکور، فرد درد شدیدی در یک یا ۲ طرف پهلوی خود احساس می‌کند. عفونت دستگاه ادراری در زنان بیشتر شایع است، از همین‌رو می‌توان اصلی‌ترین علت درد پهلو در زنان را ناشی از مشکلات و بیماری‌های مجاری ادراری دانست.
مشکلات عضلانی
اطراف کمر و پهلوی ما با بافت عضلانی پوشیده شده است. زمانی که این ماهیچه‌ها دچار آسیب و گرفتگی شوند، شما موقع حرکت یا خم شدن به سمت جلو و عقب درد مبهم و تیزی در پهلو احساس می‌کنید.
عوامل زیر میتوانند مشکلات عضلانی و دردهای ناحیه پهلو را تشدید کنند:
- فعالیت بدنی شدید
- پیچ‌خوردگی و کشیدگی عضلات کمر
- تنش عضلانی یا انقباض عضلات
- تجربه موقعیت غیر معمول و استرس‌زا برای مدت طولانی
این عوارض ممکن است تنفس را برای شما دشوار کنند. از همین‌رو اغلب پزشکان علت درد پهلو هنگام نفس عمیق کشیدن را ناشی از گرفتگی یا مشکلات عضلانی می‌دانند.
بیماری‌های کلیوی
محل قرار گرفتن کلیه در بدن به بخش میانی کمر و زیر دنده‌ها بسیار نزدیک است. از همین‌رو اکثر بیماری‌های کلیه با احساس درد در کمر و پهلو همراه هستند. اگر عفونت دستگاه ادراری به موقع درمان نشود، احتمال بروز بیماری کلیوی بالا می‌رود.
دیگر شرایطی که میتوانند باعث ناراحتی کلیه و بروز دردهای مبهم در پهلو شوند، عبارت‌اند از:
- سنگ کلیه
- کلیه پلی‌کیستیک
- عفونت کلیه
- خونریزی کلیه
زونا
زونا یک ویروس عفونی است که به شکل تاول‌های برجسته قسمت‌های دارای رشته عصبی بدن را درگیر می‌کند. بثورات قرمز این بیماری اغلب در یک سمت بدن ظاهر می‌شوند. به همین دلیل فرد درد پهلوی نسبتا شدیدی را در سمت درگیر ویروس زونا احساس خواهد کرد.
دیگر عوامل اثر گذار بر بروز دردهای ناحیه پهلو عبارت‌اند از:
- کم آبی بدن
- دیسک کمر
- شکستگی ستون فقرات
- آرتریت ستون فقرات
- ذات‌الریه
- آپاندیسیت
- بیماری التهابی روده مانند بیماری کرون
- انفارکتوس کلیه (انسداد جریان خون به کلیه با لخته خون)
- آنوریسم آئورت شکمی
بیشتر بخوانید: علائم درد آپاندیس در زنان
چرا دچار درد پهلو سمت راست بالا می‌شویم؟
احساس درد پهلو در سمت راست نگران‌کننده نیست، مگر اینکه به صورت ناگهانی و بدون علت مشخصی بروز پیدا کند. اگر درد پهلو سمت راست بالای کمر دارید، مخصوصا زمانی که با تب، خستگی مفرط، ادرار تیره و کاهش حرکات روده‌ای همراه است میتواند نشان‌دهنده مشکلات کبدی باشد. از طرفی درد در این ناحیه به دلیل نزدیک بودن به دستگاه گوارش میتواند به دلیل بیماری‌های گوارشی بروز پیدا کند.
تشخیص علت دردهای ناحیه پهلو ساده نیست. بنابراین اگر احساس درد پس از گذشت چند روز بهتر نشد حتما به پزشک عمومی مراجعه کنید.
چه زمانی برای دردهای ناحیه پهلو به دکتر مراجعه کنیم؟
اگر درد پهلو با شرایط زیر همراه بود به پزشک عمومی مراجعه کنید:
- پس از سه روز از بین نمی‌رود یا بعد از مدت کوتاهی دوباره احساس می‌شود.
- درد بسیار شدید است یا به طور ناگهانی و تیز بروز می‌کند.
- توانایی انجام فعالیت روزمره را از شما گرفته است.
در صورتی که این عارضه با علائم زیر به شکل شدید بروز پیدا کند میتواند نشان‌دهنده یک مشکل جدی در سلامت باشد که نیازمند بررسی دقیق پزشک است.
- اسهال
- یبوست
- نفخ
- سردرد
- تب و لرز
- سرگیجه
- حالت تهوع و استفراغ
- بثورات پوستی
- بی‌حسی یا گزگز پاها
اگر درد پهلوی شما با هر یک از علائم بالا به صورت خفیف همراه بود احتمالا ناشی از گرفتگی عضلات است و پس از استراحت کافی بهبود می‌یابد.
درد سمت چپ پهلو در زنان
زنان ممکن است مانند مردان بر اثر دلایل عمومی درد پهلو مبتلا به این عارضه شوند. در برخی مواقع علت اصلی این درد در زنان میتواند فقط مختص خودشان باشد. شایع‌ترین علت درد پهلو چپ در زنان ناشی از گرفتگی‌های دوران قاعدگی است. اغلب زنان در این دوره درد مبهمی در پهلوی سمت چپ خود احساس می‌کنند. دیگر شرایط و بیماری‌های زنانه که با دردهای سمت چپ ناحیه پهلو در خانم‌ها همراه است، عبارت‌اند از:
- کیست تخمدان
- اندومتریوز
- حاملگی خارج از رحم
- بیماری التهابی لگن
روش تشخیص دردهای ناحیه پهلو
پزشک ابتدا با معاینه فیزیکی ناحیه دردناک را بررسی می‌کند. سپس در مورد زمان شروع درد، شدت و علائم سوالاتی می‌پرسد. در اغلب موارد پزشک برای بررسی علائم سنگ کلیه، عفونت یا بیماری خاصی به نتایج چندین آزمایش نیاز دارد.
جدول زیر نشان‌دهنده تست‌های مورد نیاز برای تشخیص علت درد پهلو است:
| نوع آزمایش | توضیحات |
| پانل متابولیک پایه (BMP) | بررسی کلیه برای اطمینان از عملکرد نرمال و عدم وجود انسداد مانند سنگ کلیه |
| آزمایش کامل خون (CBC) | بررسی وجود عفونت و نشانه‌ای از بیماری خاص |
| سونوگرافی یا CT اسکن | بررسی سنگ کلیه، اندازه و شکل آن |
| سیستوسکوپی | ارزیابی مشکلات دستگاه ادراری |
| تست MRI | بررسی صدمات یا ناهنجاری‌های ستون فقرات |
درمان فوری درد پهلو
برای درمان فوری این عارضه ابتدا باید علت بروز آن مشخص شود. به طور کلی مراحل درمان این عارضه شامل یکی از موارد زیر می‌شود.
- تجویز آنتی‌بیوتیک برای درمان درد پهلو ناشی از عفونت
- رعایت رژیم غذایی اصولی مانند نوشیدن مایعات فراوان برای دفع سنگ کلیه کوچک
- تجویز دارو یا برداشتن کیسه صفرا برای درمان سنگ کیسه صفرا
- یورتروسکوپی یا روش سنگ شکنی با امواج برای درمان سنگ کلیه بزرگ
- استراحت کافی و کمپرس سرد برای درمان کشیدگی و رگ به رگ شدن عضلات پهلو
- فیزیوتراپی یا جراحی برای درمان مشکلات کمری و ستون فقرات
- تجویز دارو توسط پزشک برای درمان بیماری زونا و مشکلات کبدی
درمان خانگی درد پهلو چگونه است؟
در اغلب موارد دردهای ناحیه پهلو ناشی از عفونت ادراری، مثانه، بیماری کلیوی و سنگ کلیه است که به درمان پزشکی نیاز دارد. شما می‌توانید برای سرعت بخشیدن به روند درمان این عارضه از روش‌های خانگی کمک بگیرید. بهترین روش‌های خانگی برای درمان فوری درد پهلو شامل موارد زیر هستند:
- نوشیدن آب کافی برای پاکسازی مثانه، کلیه و مجاری ادراری از عفونت
- استفاده از کمپرس گرم به مدت ۲۰ دقیقه برای کاهش گرفتگی پهلو و درد ناشی از سنگ کلیه
- مصرف داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی بدون نسخه مانند ایبوپروفن جهت تسکین درد
- مصرف دمنوش‌های گیاهی برای دفع سنگ کلیه یا درمان عفونت مجاری ادراری
- گنجاندن پروبیوتیک‌ها مانند ماست در رژیم غذایی خود برای کاهش التهاب و مبارزه با میکروب‌های بدن
راهنمای مراجعه به پزشک
درد پهلو به طور کلی عارضه خطرناکی نیست اما آن را جدی بگیرید. اگر احساس درد در آن ناحیه با استراحت پس از چند روز بهتر نشد، ممکن است نشانه بیماری داخلی باشد. شما می‌توانید برای تشخیص علت دردهای ناحیه پهلو به پزشک عمومی مراجعه کنید. او پس از بررسی نتایج آزمایش در صورت وجود مشکلات کلیوی، کبدی، مجاری ادراری و… شما را به دکتر متخصص مربوطه ارجاع می‌دهد.
تیم درمانکده این امکان را برای شما فراهم کرده تا برای رزرو وقت معاینه نزد پزشک مورد نظر خود از طریق سیستم نوبت دهی این مجموعه اقدام کنید.
سوالات متداول
این درد میتواند ناشی از بیماری‌های گوارشی، درد کلیه سمت راست، آپاندیسیت یا بیماری‌های کبدی باشد.
ادامه‌دار بودن درد در پهلوی سمت چپ میتواند نشان‌دهنده مشکلات لوزالمعده، معده، روده کوچک و کلیه سمت چپ باشد. از طرفی دردهای سمت چپ پهلو در زنان اغلب به دلیل کیست تخمدان سمت چپ یا مشکلی در لوله فالوپ ایجاد می‌شود.
دردهای ناحیه پهلو اغلب از خفیف تا شدید متغیر هستند. این دردها میتوانند تیز یا مبهم باشند که معمولا برای لحظاتی می‌آیند اما چند دقیقه بعد ناپدید می‌شوند.
منبع: clevelandclinic | healthline
سلام درد پهلو دارم بعضی وقتا به شکم من هم میزنه علتش چیه
سلام، درد پهلو که گاهی به شکم هم انتشار پیدا می‌کند میتواند علت‌های مختلفی داشته باشد؛ از سنگ کلیه و عفونت ادراری گرفته تا مشکلات عضلانی، گوارشی یا دردهای مربوط به ستون فقرات.
اگر درد به‌صورت موجی و شدید است، به کشاله ران می‌زند یا همراه با سوزش ادرار، تکرر ادرار، خون در ادرار یا تهوع باشد، احتمال درگیری کلیه و مجاری ادراری بیشتر مطرح می‌شود.
اگر تب، استفراغ مداوم یا درد شدید و مداوم دارید، ارزیابی سریع لازم است.
برای بررسی علت و در صورت نیاز انجام آزمایش ادرار یا سونوگرافی بهتر است با متخصص اورولوژی مشورت کنید.
لیست بهترین متخصصین اورولوژی تایید شده توسط کاربران درمانکده:
https://www.darmankade.com/b/Tehran/urologist/
سلام نمی تونم طبیعی نفس بکشم پهلوم درد می گیره باید نفس هام کوتاه باشه الان با این حس از خواب پریدم پهلوم درد داره موقع نفس کشیدن علتش چیه
سلام وقت بخیر
درد پهلو که با نفس کشیدن بیشتر می‌شود و باعث شده نتوانید طبیعی و عمیق نفس بکشید، میتواند علت‌های مختلفی داشته باشد؛ از گرفتگی عضلات بین دنده‌ای گرفته تا التهاب پرده ریه، عفونت ریه یا مشکلات دیگری که نیاز به بررسی دارند. چون این حالت شما را از خواب بیدار کرده و با تنگی نفس همراه است، بهتر است امروز معاینه شوید و فقط به مسکن اکتفا نکنید.
اگر تنگی نفس شدیدتر شد، درد قفسه سینه، تپش قلب، سرگیجه، کبودی لب‌ها، سرفه خونی یا ضعف شدید داشتید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید. برای بررسی علت بهتر است با متخصص ریه مشورت کنید.
لیست بهترین متخصصین ریه تایید شده توسط کاربران درمانکده:
https://www.darmankade.com/b/Tehran/pulmonology-pulmonary-disease-specialist/
سلام وقتتون بخیر من چن وقت یه بار پهلوی سمت راستم تیرمیکشه آزمایشوسنو ام دادم ولی چیزی نبود اصلا الان دوباره دردم شروع شده نمیدونم باید چیکارکنم
درود بر شما
درد تیرکشنده پهلوی راست میتواند علت‌های مختلفی داشته باشد؛ از گرفتگی عضلات و مشکلات ستون فقرات گرفته تا سنگ‌های ریز کلیه، مشکلات کیسه صفرا یا بعضی ناراحتی‌های گوارشی. طبیعی بودن آزمایش و سونوگرافی قبلی همه علت‌ها را به‌طور کامل رد نمی‌کند، به‌خصوص اگر درد دوباره برگشته باشد. بهتر است فعلاً از فعالیت سنگین و بلند کردن اجسام خودداری کنید و برای مشخص شدن ارتباط درد با غذا، ادرار یا حرکت بدن دقت کنید.
اگر درد شدید و مداوم شد یا با تب، استفراغ، سوزش یا خون در ادرار همراه شد، بررسی سریع لازم است. برای ارزیابی دوباره علت درد بهتر است توسط متخصص داخلی ویزیت شوید.
لیست بهترین متخصصین داخلی تایید شده توسط کاربران درمانکده:
https://www.darmankade.com/b/Tehran/internal-medicine/
سلام من نزدیک یه هفته اس درد شدید سمت چپ پهلوی دارم بعضی وقت طرف راستم هم درد میریزه حالت تهوع آزمایش خون تو ادارم بود سی تی هم دادم دکتر عمومی گفت معده ات بزرگتر از لگنه دردم یه دفعه شدت میگیره ی دفعه بهتره ضعف شدید بدن هم دارم
سلام، درد شدید پهلو همراه با وجود خون در ادرار میتواند با سنگ کلیه یا حالب، التهاب یا عفونت مجاری ادراری و بعضی مشکلات کلیوی مرتبط باشد. تهوع و ضعف شدید هم میتواند در اثر درد، کم‌آبی یا عفونت ایجاد شود. نتیجه دقیق سی‌تی‌اسکن در این شرایط خیلی مهم است و عبارت «بزرگ بودن معده» به‌تنهایی نمی‌تواند علت خون در ادرار را توضیح دهد. اگر تب و لرز، استفراغ مکرر، کاهش یا قطع ادرار، سرگیجه شدید یا درد غیرقابل‌تحمل دارید، ارزیابی فوری لازم است.
برای بررسی نتیجه سی‌تی‌اسکن و علت خون در ادرار بهتر است هرچه زودتر توسط متخصص اورولوژی ویزیت شوید.
لیست بهترین متخصصین اورولوژی تایید شده توسط کاربران درمانکده:
https://www.darmankade.com/b/Tehran/urologist/
سلام من خانم ۴۴ ساله هستم پهلوی چپ درد میکنه سونو انجام دادم گفتن شن ریزه هست و بعد یک هفته گفتن دفع شده ولی همچنان پهوی چپم تیر میکشه بعضی مواقع آزمایش انجام دادم اوره ۴۷ بوده و کبد چرب دارم بین ۱و دو .درد پهلوم از چیه
سلام، درد تیرکشنده پهلوی چپ بعد از دفع شن‌ریزه میتواند به تحریک باقی‌مانده مسیر ادراری، اسپاسم عضلانی، عفونت ادراری، یا گاهی باقی ماندن سنگ‌های خیلی کوچک مربوط باشد و فقط با یک سونوگرافی نمی‌توان علت را قطعی مشخص کرد.
عدد اوره ۴۷ هم باید همراه با کراتینین، آزمایش ادرار، میزان آب بدن و شرایط کلی کلیه‌ها تفسیر شود؛ کبد چرب خفیف معمولاً علت مستقیم درد پهلو نیست. بهتر است نتیجه سونوگرافی و آزمایش‌ها را با پزشک عمومی یا متخصص کلیه و مجاری ادراری بررسی کنید، به‌خصوص اگر درد ادامه‌دار است یا تکرار می‌شود.
سلام دو ھفتہ پیش شب جمعہ دو تا امپول ب خاطر درد در ناھیہ پہلو چپ زدم چون دکتر گفت یا عفونت ھس یا از کلیہ ازمایش و سونوگرافی و دو امپول نوشت کہ دوامپول ھمزمان زدم پا چپ ھمچنآن اذیت میکنم دلدل این میخواستم بدونم
سلام، این مورد میتواند به علت تحریک عضله یا عصب، یا حتی یک مشکل جداگانه از درد پهلو باشد و از روی این توضیح به‌تنهایی نمی‌شود نتیجه قطعی گرفت. بهتر است هرچه زودتر با همان پزشک یا یک پزشک دیگر معاینه شوید و نتیجه آزمایش و سونوگرافی هم بررسی شود، چون ممکن است نیاز به ارزیابی بیشتر باشد.
سلام من خدود ۲ماهی میشه درد زیر شکن وپهلو دارم میزنه ب پهلو اراز دهنده هست دکار رفتم چندین بار سوتوگرافی شکم لگت دادم مشکل جدی ندلشتم ولی همچنان درد دارم معاینه ک انجام شد درد شدید بالای کشاله ران وزیر دلم شدید بود الانم میزنه ب پهلو وکمرم دردش ب نطر شماعلتش چیه راهنماییم کنید فکرم خیلی درگیره
سلام.مریم کرد.حدود پنج روز هست پلوی سمت راستم یهودردشدیدمیگره ک پشت یاهمون کمرم ام دردمیگره کیست داشتم درمان کردم عایابازگشت دوباره کیست وجودداره قبلاچربی کبدم داشتم ممنون میشم راهنمایی کنین
سلام درد پهلوی راستم شش روزه درد داره لطفا راهنماییم کنید
سابقه کیست دارم و اینکه مدتی پهلو سمت راستم درد میگیره و دستشویی میرم شورتم بکی خیلی بدی و خیس میشه
باسلام نزدیک1ماهی است که سمت راست پهلوم سمت چپ پهلوم تیرمیکشه وزیرشکمم دردمیکنه بیشترسمت چپ پهلوم دردمیکنه میشه راهنمایی کنین ازچیه؟ خیلی این درد داره عذابم میده یه مدتی دردش کمترشده بودبازالان بدترشده
مهناز تقی زاده سلام از بعد ظهر تا حالا پهلو چپم خیلی درد شدید دارم حالت تهوع هم داشتم باید چیکار کنم
سلام من وقتی میخابم رو پهلوام صب بیدار میشم هردوسمت پهلو درد میاد وقتی بلند شدم یک ساعت بعد خوب میشه علتش چیه باتشکر
واقعا منم وقتی میخابم رو پهلوام صب بیدار میشم هردوسمت پهلو درد میاد وقتی بلند شدم یک ساعت بعد خوب میشه رفتم دکتر سونوگرافی هم گرفتم میگن هیچ مشکلی نداری ولی تا چند ساعت تعملش سخته
سلام وقت بخیر من یهویی شکمم که مثله ضربان میزنه و دردش به پهلو های پشتی میزنه نمیدونم علتش چیه میتونه از عفونت زنانه شدید باشه ؟
حدود دووساعت هست درد پلو .دارم به زیر شکم میزنه
سلام ، برای بررسی کیسه صفرا ب کدام متخصص پزشکی باید مراجعه کر ؟
راستی یادم رفت بگم خدمت تون .مادرم که گفتم درد کمر و پهلو سمت چپ داره سونوگرافی هم انجام شده هیچ مشکلی نشون نداده و گفتن چیزی نیست
سلام پهلو سمت چد درد خفیف داره وقتی هم فشارش میدم تیر میکشه بعضی وقتا قسمتایی از سمت چپ شکمم درد خفیف میگیره علتش چیه
سلام اول معدن درد میکرد الان معدن خوب شده پهلوم درد میکنه وقتی نفس عمیق میکشم درد بیشتر میشه یبوست هم دارم
سلام وقتتون بخیر منم همین درد رو از دیشب داشتم تا الان دلیلش چیه نفس که میکشم بیشتر درد میکنه
ممنون میشم پاسخ بدید
عالی بود توضیحاتتون،ممنونم
سلام وقتتون بخیر من در ناحیه پایین پهلو راست در پشت کمر درد سوزنی شدیدی دارمکه24 ساعت است وبه هیچ عنوان حتی با شیاف یا بروفن درد تسکین نمیاد وکم نمی شود
چیشد عزیزم منم همین دردو دارم چندماهه