بیرون زدگی دیسک کمر یکی از مشکلات شایعی است که بسیاری از افراد، به‌ویژه با افزایش سن، آن را تجربه می‌کنند. این عارضه در بعضی بیماران فقط با کمردرد همراه است؛ اما گاهی‌اوقات ممکن است پیشرفت کرده و فعالیت‌های روزمره را تحت تاثیر قرار دهد. به همین دلیل، مهم است که علائم هشداردهنده آن را بشناسید و به موقع به دکتر ارتوپد مراجعه کنید.
در این مقاله از مجله سلامت درمانکده به بررسی علل، علائم، روش‌های تشخیص و درمان بیرون زدگی دیسک کمر می‌پردازیم و مهم‌ترین نکات مربوط به این عارضه را با شما در میان می‌گذاریم. با ما همراه باشید تا با شناخت بهتر این بیماری بتوانید سریع‌تر برای تشخیص و درمان آن اقدام کنید.
بیرون زدگی دیسک کمر چیست؟
برای درک بهتر این عارضه باید ستون فقرات را مانند یک سازه مهندسی تصور کنید که دیسک‌ها در آن نقش ضربه‌گیر را ایفا می‌کنند. هر دیسک از ۲ بخش اصلی تشکیل شده است: یک مرکز ژلاتینی نرم به نام نوکلئوس پولپوزوس (هسته) و یک پوشش سخت به نام آنولوس فیبروزوس که اطراف آن را احاطه کرده است.
مشکلات دیسک کمر زمانی ایجاد می‌شوند که پوسته خارجی دیسک بر اثر فشار، ضربه یا فرسایش ناشی از افزایش سن دچار آسیب شود و بخشی از هسته نرم به سمت بیرون نشت کند. این مواد بیرون‌زده می‌توانند با تحریک یا تحت فشار قرار دادن ریشه‌های عصبی که از کنار دیسک عبور می‌کنند، باعث ایجاد التهاب و دردهای شدید شوند.
به گفته متخصصان، این فرآیند معمولا به صورت ناگهانی رخ نمی‌دهد؛ بلکه می‌تواند به تدریج و طی چند مرحله پیشرفت کند. این مراحل معمولا از برآمدگی دیسک آغاز می‌شوند و به بیرون‌زدگی، پارگی و در نهایت جدا شدن بخشی از دیسک می‌رسند.
در ادامه می‌توانید یک نمونه عکس بیرون زدگی دیسک کمر را مشاهده کنید.
علائم بیرون زدگی دیسک کمر
علائم دیسک کمر در افراد مختلف متفاوت است و به محل آسیب و میزان فشار واردشده بر اعصاب بستگی دارد. بعضی افراد هیچ علامتی ندارند و تنها به طور تصادفی در عکس‌برداری‌ها متوجه مشکل خود می‌شوند. اما سایرین ممکن است علائم زیر را تجربه کنند:
- کمردرد (درد دیسک کمر گاهی‌اوقات با حرکت، نشستن طولانی، عطسه یا سرفه افزایش می‌یابد.)
- پادرد که از باسن شروع شده و تا ران، ساق پا و حتی نوک انگشتان ادامه می‌یابد
- بی‌حسی و گزگز پاها که نشان‌دهنده تحریک ریشه‌های عصبی توسط مواد بیرون‌زده دیسک است
- ضعف عضلانی که ممکن است باعث ناتوانی در بلند کردن اشیا یا مشکل در راه رفتن شود
- علائم هشداردهنده اورژانسی مانند بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع و بی‌حسی کامل در ناحیه نشیمنگاه که به عمل دیسک کمر نیاز دارد
کمردرد اذیتت می‌کنه؟
همین حالا برای تشخیص و درمان اقدام کنعلت بیرون زدگی دیسک کمر
بیماری دیسک کمر معمولا با گذشت زمان ایجاد می‌شود. جدول زیر مهم‌ترین دلایل بروز آن را نشان می‌دهد.
| دلایل بیرون زدگی دیسک کمر | توضیحات |
|---|---|
| بالا رفتن سن | با گذشت زمان، انعطاف‌پذیری دیسک‌ها کمتر می‌شود که این موضوع احتمال آسیب‌دیدگی آن‌ها را حتی با انجام حرکات ساده افزایش می‌دهد. |
| فشارهای فیزیکی شدید | بلند کردن اجسام سنگین به شیوه نادرست یا چرخاندن ناگهانی کمر هنگام حمل بار، از شایع‌ترین دلایل بیماری دیسک کمر است. |
| تروما و صدمات فیزیکی | ضربه شدید ناشی از تصادف رانندگی، سقوط از ارتفاع یا آسیب ورزشی می‌تواند فشار زیادی به دیسک وارد کند. |
| بیماری‌های زمینه‌ای | اختلالات بافت همبند و بعضی ناهنجاری‌های مادرزادی در ساختار ستون فقرات می‌تواند زمینه‌ساز این بیماری باشد. |
چه کسانی در معرض خطر این بیماری هستند؟
اگرچه هیچ‌کس به طور کامل از خطر ابتلا به بیرون‌زدگی یا پارگی دیسک کمر مصون نیست؛ اما افراد زیر بیشتر از دیگران ممکن است با این مشکل مواجه شوند:
- افراد دارای اضافه‌وزن: چاقی مرکز ثقل بدن را تغییر داده و فشار زیادی بر ستون فقرات وارد میکند.
- صاحبان مشاغل فیزیکی و تکراری: افرادی که شغل آن‌ها با بلند کردن مکرر اشیا یا خم و راست شدن مداوم همراه است، به شدت در معرض آسیب هستند.
- کسانی که شغل آن‌ها رانندگی است: نشستن طولانی‌مدت در وضعیت ثابت به همراه لرزش‌های مداوم موتور خودرو، فشار مخربی بر دیسک‌های بین‌مهره‌ای وارد میکند.
- افراد سیگاری: نیکوتین موجود در سیگار باعث تنگ شدن عروق و کاهش خون‌رسانی به دیسک‌ها می‌شود که نتیجه آن تسریع در روند تخریب و از بین رفتن بافت دیسک است.
- افراد کم‌تحرک: کسانی که ورزش نمی‌کنند و عضلات شکم و کمر ضعیفی دارند، فاقد حمایت لازم برای ستون فقرات هستند.
- افراد با سابقه خانوادگی دیسک کمر: بعضی افراد به طور ژنتیکی بیشتر از دیگران در معرض خطر این بیماری قرار دارند.
Carrying too much weight puts extra stress on the disks in the lower back.
mayoclinic
اضافه‌وزن فشار زیادی بر دیسک‌های کمر وارد میکند.
پزشک چگونه بیماری را تشخیص می‌دهد؟
فرآیند تشخیص این عارضه با گفت‌وگو درباره تاریخچه پزشکی و معاینه بدنی آغاز می‌شود. پزشک در ابتدا با بررسی قدرت عضلانی و توانایی راه رفتن روی پنجه و پاشنه پا، وضعیت سیستم عصبی شما را ارزیابی میکند. همچنین انجام تست‌های حرکتی مانند بالا آوردن پا در حالت خوابیده به پزشک کمک میکند منشاء دقیق درد و میزان تحت فشار بودن اعصاب را شناسایی کند. علاوه بر این، برای تایید نهایی ممکن است به تست‌های زیر نیاز باشد:
- ام‌آرآی (MRI)
- سی‌تی اسکن
- تصویربرداری با اشعه ایکس
- میلوگرام
- الکترومیوگرافی (EMG)
- تست هدایت عصبی (NCS)
اگر برای تفسیر عکس ام‌آرآی بیرون زدگی دیسک کمر یا سایر تست‌های تشخیصی به کمک نیاز دارید، می‌توانید از طریق سایت درمانکده با دکتر آنلاین ارتوپد مشورت کنید.
دیسک کمر فعالیت روزانه‌ات رو مختل کرده؟
همین حالا برای درمان اقدام کندرمان بیرون زدگی دیسک کمر
مسیر جا انداختن بیرون زدگی دیسک برای همه یکسان نیست و به شدت بیماری بستگی دارد. خوشبختانه، بیشتر افراد با استفاده از روش‌های محافظه‌کارانه طی چند هفته بهبود می‌یابند و تنها در موارد حاد که علائم پیشرونده یا دردهای غیر قابل کنترل وجود داشته باشد، گزینه‌های تهاجمی‌تر پیشنهاد می‌شوند. درمان‌های متداول عبارت‌اند از:
- مصرف دارو: استامینوفن، ایبوپروفن و ناپروکسن بهترین مسکن برای درد دیسک کمر هستند. از سایر داروهای تجویزی می‌توان به شل‌کننده‌های عضلانی و کورتیکواستروئیدها اشاره کرد.
- فیزیوتراپی: فیزیوتراپی دیسک کمر به تقویت عضلات مرکزی و اصلاح پوسچر بدن کمک میکند.
- ورزش: ورزش دیسک کمر که می‌تواند شامل پیاده‌روی، شنا و تمرین ویلیامز باشد، باید تحت نظر پزشک یا فیزیوتراپیست انجام شود.
- لیزردرمانی: یک روش کم‌تهاجمی است که با تبخیر بخشی از هسته دیسک، فشار را از روی اعصاب برمی‌دارد.
- جراحی: عمل فتق دیسک کمر معمولا به بیماران مبتلا به خطرناکترین دیسک کمر که به سایر درمان‌ها پاسخ نمی‌دهند یا علائم شدید دارند، توصیه می‌شود.
- درمان‌های مکمل: گاهی‌اوقات از ماساژ و طب سوزنی برای دیسک کمر استفاده می‌شود. چرا که می‌توانند اسپاسم عضلانی را کاهش دهند و به تسکین دردهای مزمن کمک کنند.
بسته به شرایط بیمار، پزشک ممکن است راه‌کارهای دیگری مانند آب درمانی دیسک کمر یا اوزون تراپی دیسک کمر را توصیه کند.
برخلاف تصور رایج، استراحت بیرون زدگی دیسک کمر را درمان نمی‌کند و بی‌تحرکی طولانی‌مدت در رختخواب توصیه نمی‌شود. خوابیدن مداوم باعث خشکی مفاصل و تضعیف عضلات حمایت‌کننده کمر شده و روند بهبودی را کندتر میکند. تنها در صورت درد شدید، بیماران می‌توانند یک تا ۲ روز استراحت نسبی داشته باشد. اما بعد از آن باید به تدریج فعالیت‌های سبک روزانه را تحت نظر پزشک آغاز کنند.
راه‌های پیشگیری از بیرون زدگی دیسک کمر
اکنون که با علائم و نحوه درمان دیسک کمر آشنا شدید، بد نیست در مورد راه‌های پیشگیری از این بیماری نیز اطلاعات کسب کنید. هدف اصلی در اقدامات پیشگیرانه، کاهش فشار غیر ضروری بر مهره‌ها و تقویت ساختارهای حمایت‌کننده بدن است تا دیسک‌ها بتوانند وظیفه ضربه‌گیری خود را به درستی انجام دهند. در این راستا توصیه می‌شود نکات زیر به دقت رعایت کنید:
- تقویت عضلات مرکزی: ورزش منظم برای تقویت عضلات شکم و پشت مفید است و ثبات ستون فقرات را افزایش می‌دهد.
- رعایت اصول صحیح بلند کردن اجسام: هنگام بلند کردن اجسام هرگز از کمر خم نشوید؛ بلکه زانوهای خود را خم کرده و با استفاده از قدرت عضلات پا و نزدیک نگه داشتن جسم به بدن، آن را بلند کنید.
- حفظ پوسچر صحیح بدن: هنگام نشستن و ایستادن، ستون فقرات خود را صاف نگه دارید و در صورت نشستن طولانی‌مدت، از صندلی مناسب استفاده کنید.
- کنترل وزن: حفظ وزن در محدوده مناسب فشار را از روی مهره‌ها برداشته و احتمال آسیب‌دیدگی را کاهش می‌دهد.
- ترک سیگار: نیکوتین با کاهش خون‌رسانی به دیسک‌ها، روند تخریب آن‌ها را تسریع میکند.
- تحرک در حین کار: اگر شغل پشت‌میزنشینی دارید، هر یک ساعت یک‌بار از جای خود بلند شده، کمی قدم بزنید یا حرکات کششی انجام دهید.
کلام پایانی
بیرون زدگی دیسک کمر عارضه‌ای است که معمولا با درد همراه است؛ اما در موارد شدید می‌تواند به بی‌حسی، ضعف عضلانی و حتی بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع منجر شود. بنابراین ضروری است به محض مشاهده علائم آن در اولین فرصت به دکتر ارتوپد و یا دکتر دیسک کمر مراجعه کنید.
اگر به دنبال درمان قطعی بیرون زدگی دیسک کمر هستید، پیشنهاد می‌کنیم برای دریافت نوبت ویزیت حضوری یا بهره‌مندی از مشاوره آنلاین پزشکی با بهترین متخصصان به سایت درمانکده سر بزنید.
سوالات متداول
در این روش کم‌تهاجمی، پزشک یک سوزن نازک را وارد دیسک کرده و با تاباندن اشعه لیزر، بخش برجسته هسته دیسک را تبخیر یا کوچک میکند تا فشار از روی عصب برداشته شود.
بله، فیزیوتراپی با تمرکز بر تقویت عضلات حمایت‌کننده ستون فقرات می‌تواند در بسیاری از موارد به بهبود علائم بیماری منجر شود.
وقتی از ورزش مناسب برای بیرون زدگی دیسک کمر صحبت به میان می‌آید، می‌توان به پیاده‌روی سبک، شنا و ورزش ویلیامز اشاره کرد.
درمان شامل ماساژ با روغن‌های گیاهی (مانند سیاه‌دانه)، طب سوزنی، زالودرمانی و مصرف گیاهان دارویی ضد التهاب مثل زنجبیل و زردچوبه است.
در بیشتر موارد، علائم این بیماری را می‌توان با روش‌های محافظه‌کارانه مثل فیزیوتراپی یا مصرف دارو کنترل کرد. جراحی فقط زمانی توصیه می‌شود که علائم عصبی پیشرونده یا دردهای مقاوم به درمان وجود داشته باشد.
منابع: floridasurgeryconsultants | thespinefoundation | hss
