بیماری‌ها

ایدز چیست؟ نشانه‌ها و علایم بیماری ایدز

ایدز ( AIDS ) مخخف یه عبارت انگیلیسی ( Acquired Immunodeficiency Syndrome ) که معنیش به فارسی میشه سندرم نقص ایمنی  اکتسابی.

این بیماری توسط ویروسی به نام اچ آی وی HIV  (Human Immunodeficiency Virus) منتقل میشه و میتونه فرد مبتلا رو به مرور و با توجه به شدت بیماری به کام مرگ بفرسته. بیماری ایدز به این شکله که سیستم ایمنی بدن فرد مبتلا رو آهسته آهسته از بین میبره و در نتیجه بدن در برابر نفوذ ویروس ها، باکتری ها، انگل ها، مواد آلاینده، مواد سرطان زا ، سموم و قارچ ها مقاومت خودشو از دست میده.

 سیستم ایمنی بدن مکانیزمیه که از بدن در برابر ویروس ها، باکتری ها و هر نوع عامل بیماری زای دیگری محافظت می‌کند.
اچ آی وی (HIV) در واقع یه عفونت ویروسیه که میتونه از طریق رابطه جنسی، خون و یا از طریق مادر به فرزند در طول بارداری، بدو تولد و یا در دوره شیردهی منتقل بشه. بدون مصرف دارو، سال ها طول می کشه تا ویروس ایدز سیستم ایمنی بدن فرد مبتلا رو ضعیف کنه و به نقطه ای برسه که فرد رو مبتلا به بیماری ایدز دانست.

چگونه HIV تبدیل به ایدز می‌شود؟

سلول های CD۴، نوع ویژه ای از سلول های خونی هستن که نقش بزرگی در مبارزه بدن با بیماری ها دارن و  HIV این سلولها رو تخریب می کنه. با از بین رفتن تعداد بیشتری از سلول های CD۴ سیستم ایمنی بدن ضعیف تر می شه. ممکنه فردی برای سال ها عفونت HIV را داشته باشه تا قبل از اینکه تبدیل به ایدز شود.

متاسفانه هیچ درمانی برای ایدز وجود نداره، اما داروهایی هستند که می تونن به طور چشم گیری جلوی رشد این بیماری رو کند کنند. این داروها، در خیلی از کشورای توسعه یافته میزان مرگ و میر بر اثر ابتلا به ایدز رو کاهش دادن، اما در آفریقا، هائیتی و بخش هایی از آسیا، ایدز تلفات زیادی داشته است.

در کشور ما تعداد افراد مبتلای ثبت شده تا اول تیر ماه ١٣٨۴ حدود ١١٢٢٠ نفر بوده که متاسفانه در طول چند سال گذشته این تعداد سه برابر شده و در حال حاضر تخمین زده می شه که بین ۵٠ تا ٧٠ هزار نفر مبتلای ناشناخته در کشور وجود داشته باشد.

علائم ایدز چیست؟ آیا علایم ایدز در زنان و مردان متفاوت است؟

نشانه ها و علایم ابتلا به بیماری ایدز باتوجه به شدت بیماری می‌تواند مختلف باشد. در ادامه نشانه های ابتلا به بیماری ایدز رو در سه مرحله دنبال می‌کنیم :

عفونت اولیه ایدز (HIV حاد):

تقریبا نصف کسایی که تازه به ویروس  اچ آی وی آلوده می شن در عرض دو تا چهار هفته به علائمی شبیه آنفولانزا مبتلا میشن. این علائم شامل تب، خستگی، ناراحتیای پوستی مثل خارش یا تحریک پوست، درد ماهیچه و مفصل، سردرد و تورم در غدد لنفاوی و بیشتر روی گردن میشه.

این نشانه‌ها در عفونت اولیه (HIV حاد) دیده می‌شود. ا ز اونجایی که این نشونه ها تو خیلی از بیماری های دیگه هم مشترکه، اگه بیمار در رابطه با رفتارهای پرخطر خودش قبل از بروز این نشونه ها چیزی نگه، این احتمال وجود داره که تشخیص ایدز کمی به تاخیر بیفته.

هرچند علائم عفونت حاد ایدز و اولیه HIV ممکنه اون قدر ضعیف باشه که مورد توجه قرار نگیره اما مقدار ویروس در جریان خون (که اصطلاحا به اون بار ویروسی گفته میشه) در این زمان به طور ویژه ای شدیده. همین موضوع باعث میشه عفونت HIV  در طول عفونت اولیه نسبت به مرحله بعدی عفونت، با شدت بیشتری گسترش پیدا کند.

عفونت بالینی نهفته (HIV مزمن) :

در برخی افراد تورم مداوم گره های لنفاوی در طول HIV نهفته بالینی اتفاق می افته. در غیر این صورت هیچ علائم و نشانه خاصی در وضعیت عفونت بالینی نهفته وجود نداره. در این حالت ویروس HIV در بدن و در گلبول های سفید آلوده خون باقی می‌ماند.

در صورتی که فردی با عفونت بالینی نهفته، تحت درمان ضد ویروسی قرار نگیره، روند پیشرفت بیماری به طور عمومی حدود ۱۰ سال طول میکشه. این دوره می تونه برای دهه ها در افرادی که از داروهای ضد ویروسی استفاده می کنن به درازا بکشد.

عفونت زودهنگام HIV :

این نشونه ها وقتی بروز پیدا میکنه که ویروس به تکثیر و تخریب سلول های ایمنی ادامه بده :

  • تب
  •  خستگی
  •  متورم شدن غدد لنفاوی ( معمولایکی از اولین نشانه های عفونت HIV همین تورمه )
  • اسهال
  • کاهش وزن
  • عفونت قارچی دهان و دندان (برفک)
  • زونا

علایم بیماری ایدز

پیشرفت بیماری ایدز:

در صورتیکه فرد مبتلا به عفونت HIV تحت هیچگونه درمانی قرار نگیره روند پیشروی بیماری در فرد حدود ۱۰ سال طول میکشه. در طول این مدت، سیستم ایمنی بدن فرد به شدت آسیب می بینه و در نتیجه بدن فرد مستعد ابتلا به عفونت هایی مختلف میشه. عفونت هایی که معمولا برای یک فرد با سیستم ایمنی سالم مشکلی ایجاد نمی کنه اما برای فرد مبتلا به ویروس اچ.آی.وی میتونه خیلی دردسر ساز بشه. علائم و نشونه هایی که میشه در مرحله پیشروی ایدز بهش اشاره کرد عبارتن از :

  • عرق شبانه
  • تب تکرار شونده
  • اسهال مزمن
  • بروز لکه های سفید مداوم یا ضایعات غیر معمول در زبان و یا دهان خود
  • خستگی مداوم و مبهم
  • کاهش وزن
  • خارش و یا برآمدگی های بر روی پوست

راه های انتقال ایدز

در ادامه لیستی از رفتارهای خطرناک که میتونه منجر به انتقال ویروس ایدز بشه رو با هم مرور میکنیم. اگر حتی یکی از موارد این لیست برای شما صدق میکنه یا اگه تصور میکنید به هر دلیلی ممکنه به ویروس ایدز آلوده شدید بایستی در سریع ترین زمان ممکن به نزدیکترین مرکز مشاوره و آزمایش ایدز مراجعه کنید :

  • استفاده از سوزن و سرنگ مشترک در اعتیاد تزریقی ( حتی برای یک بار)
  • ابتلا به بیماری های آمیزشی (مثل سوزاک، سیفلیس، تبخال و زگیل تناسلی)
  • با فرد آلوده به ویروس اچ. آی. وی. تماس جنسی “حفاظت نشده”  داشته اید. ( رابطه جنسی دهانی، مقعدی یا مهبلی بدون استفاده صحیح از کاندوم لاتکس )
  • با فرد تزریق کننده مواد مخدر (حتی همسر) تماس جنسی “حفاظت نشده” داشته اید.
  • با فرد دارای سابقه ابتلاء به بیماریهای آمیزشی تماس جنسی “حفاظت نشده” داشته اید.
  • بدون اطلاع از سابقه ابتلاء فردی به بیماریهای آمیزشی تماس جنسی “حفاظت نشده” داشته اید
  • با فرد دارای سابقه روابط جنسی با مردان یا زنان دیگر تماس جنسی “حفاظت نشده” داشته اید.
  • با فرد دارای سابقه روابط جنسی با نوع همجنس، تماس جنسی “حفاظت نشده” داشته اید. (خصوصاً اگر رابطه بین دو مرد بوده و در این رابطه وی مفعول بوده باشد.)
  • با فردی که در نواحی پر خطر زندگی می کند یا قبلا زندگی می کرده، تماس جنسی “حفاظت نشده” داشته اید. (مناطقی که در آن آمار میزان افراد آلوده به ویروس اچ.آی.وی در عموم مردم یا گروه های خاص زیاد می باشد. مثلاً بعضی کشورهای جنوب، شرق و غرب آفریقا، تایلند، هند، کشورهای آسیای مرکزی مانند اوکراین، بلاروس و کشورهایی که تجارت جنسی غیربهداشتی رواج دارد مانند آذربایجان، بنگلادش، افغانستان و نیز امارات ، عراق و حاشیه خلیج فارس)
  • استفاده از مشروبات الکلی یا مواد (تریاک، هروئین، اکستاسی، حشیش، گرس و …. ) بویژه در مهمانی های مختلط
  • سابقه مورد تجاوز و سوء استفاده جنسی قرار گرفتن
  • سابقه دریافت خون و فراورده های آن (به ویژه قبل از ١٩٨۵ در سراسر جهان)
  • سابقه ازدواج موقت بویژه اگر طرف مقابل سابقه ازدواج های متعدد داشته است.
  • اگر همسر ( یا شریک جنسی تان ) تان سابقه اعتیاد، زندانی شدن ، اقامت طولانی مدت یا متناوب دور از شما به ویژه خارج کشور دارد.
  • اگر به صورت اتفاقی و ناشناس یا در ازای پول یا کالا اقدام به تماس جنسی محافظت نشده با کسی کرده اید.

کاری که شما میتونید انجام بدید در ضمن اینکه تصور می‌کنید ممکنه به ویروس HIV مبتلا شده باشید، یه سری اقدامات احتیاط که از شما و دیگران تا قبل از مراجعه به پزشک مراقبت می‌کند:

  1. تنها رابطه جنسی محافظت شده داشته باشید.
  2. برای تزریق از سوزن تمیز استفاده کرده و آن را با سایر افراد سهیم نکنید.
  3. توجه داشته باشید که  اولین آزمایش ۸ هفته بعد از رفتار خطرناک و تکرار آزمایش ۶ ماه بعد از رفتار خطرناک انجام می‌شود.

قبل از مراجعه به مرکز مشاوره و آموزش ایدز بهتره لیستی از پاسخ به پرسش های زیر تهیه کنید:

  1. تصور میکنید چگونه در معرض HIV قرار گرفتید؟
  2. علائمی که در شما وجود دارد شامل چه مواردیه؟
  3. آیا شما فاکتورهای خطر مثل شرکت در رابطه جنسی محافظت نشده و یا استفاده از مواد مخدر تزریقی رو دارید؟
  4. از چه داروهای تجویز شده و یا چه مکمل هایی استفاده می کنید؟

پزشک شما سوالاتی درباره سلامت و روش زندگی از شما خواهد پرسید. علاوه بر این طی یک سری جلسات مشاوره ، اطلاعاتی به فرد داده می‌شود که شامل لیست زیر است:

  • گفتگو درموردجریان مشاوره ومحرمانه بودن آزمایش ورازداری
  • گفتگو درمورد راههای انتقال وپیشگیری
  • گفتگو درموردمعنای آزمایش مثبت ومنفی
  • گفتگو درباره معنای دوره پنجره ، نتیجه مثبت کاذب ، منفی کاذب
  • پرسش وپاسخ مستقیم برای دلیل انجام آزمایش
  • گفتگو در مورد استرس ناشی از نتیجه آزمایش و واکنشهای احتمالی
  • گفتگو در مورد پیامدهای اجتماعی و خانوادگی
  • کمک به فرد درتصمیم گیری برای انجام آزمایش
  • گفتگو در مورد راههای کاهش آسیب
  • قرار برای ملاقات بعدی
  • در کنار این صحبت ها یه چکاپ کامل فیزیکی هم انجام میشه تا شما از لحاظ موارد زیر کنترل بشید:
  • متورم شدن غدد لنفاوی
  • ظهور ضایعات در پوست یا در دهان شما
  • مشکلات عصبی
  • صداهای غیر طبیعی در ریه ها
  • بزرگ شدن اندام های شکمی

تشخیص ابتلا به اچ.آی.وی/ایدز هست؟

موقع مواجهه با عفونت ، سیستم ایمنی بدن پادتن هایی تولید میکنه که در خون گردش و به عوامل بیماری زا حمله می کنند. این پادتن ها بر بسیاری از عوامل بیماری زا غلبه می کنن اما در مورد بیماری اچ.آی.وی علیرغم اینکه این پادتن ها تولید می‌شوند،باز هم نمی تونن از تکثیر ویروس جلوگیری کنند.

در واقع بزرگترین مزیت ساخته شدن این نوع پادتن ها اینه که  وجودشون در خون برای تشخیص ابتلاء فرد به ویروس اچ.آی.وی بکار می‌رود.

راه های انتقال ایدز

انواع آزمایش ایدز / اچ.آی.وی شامل:

الف) آزمایش های پادتن اچ.آی.وی

۱- آزمایش الیزا ( ELISA ) : یه آزمایش حساس که  در کشور ما بعنوان آزمون استاندارد برای غربالگری خون و فرآورده های خونی و همینطور افرادیه که می خوان از وضعیت اچ.آی.وی خودشون آگاه بشن. این آزمایش ممکنه بصورت کاذب نتیجه آزمایش رو مثبت گزارش بده.

۲-  آزمایش سریع ( Rapid ) : این آزمایش در برخی کشورها استفاده میشه ولی انجامش بطور خودسرانه توصیه نمیشه چون دقت این آزمایش کمتر از آزمایش الیزای استاندارده.

۳-  آزمایش وسترن بلات  ( Western Blot ) : آزمایشی که دقت بیشتری از آرمایش الیزا داره و برای تأیید نتیجه مثبت آزمایش الیزا بکار میره. این آزمایش در کشور ما فقط در آزمایشگاه های سازمان انتقال خون و با معرفی از کلینیک های مشاوره بیماریهای رفتاری یا پزشکان انجام میشه.

ب) آزمایش های سنجش خود ویروس

HIV PCR -۱  :پی.سی.آر وجود ژنهای ویروس در نمونه خون رو بررسی می کنه. این آزمایش برای تأیید وجود ویروس انجام میشه اما متاسفانه آزمایش گرونیه.

Viral Load -۲ :این آزمایش برای برای تعیین شدت عفونت اچ.آی.وی و با سنجش بار ویروس به کار میره. منظور از بار ویروس اندازه گیری تعداد ذرات ویروس در یک میلیمتر مکعب خونه. هزینه انجام این آزمایش نیز هزینه بالایی دارد.

چرا آزمایش ایدز در چند مرحله انجام می‌شود؟

به دلیل مسائل علمی پیرامون توان تشخیصی آزمایش ها و نیز مسائل اخلاق حرفه ای و قانونی، آزمایش پادتن اچ.آی.وی در کشور ما در دو مرحله انجام می‌شود.

در مرحله اول که آزمایش الیزا انجام میشه، نتیجه ی مثبت نشون میده که فرد به احتمال زیاد مبتلا به ویروس شده، سپس به فاصله چند روز آزمایش الیزای دوم و وسترن بلات انجام می شه تا نتیجه مثبت نخستین تایید شود.

اگر نتیجه آزمایش دوم، مثبت باشه فرد مبتلا به اچ.آی.وی در نظر گرفته می شه و اصطلاحاً به فرد، اچ.آی.وی-مثبت گفته می‌شود. اما اگر نتیجه آزمایش دوم، منفی باشد، لزوماً به این معنی نیست که این فرد اچ.آی.وی-منفی هست چون گاهی مدتی طول میکشه تا بدن بتونه پادتن تولید کند. در اصطلاح پزشکی به این دوره، دوره ی پنجره گفته می‌شود.

بنابراین لازمه این فرد شش ماه بعد آزمایش های پادتن اچ.آی.وی رو تکرار کنه تا به شرطی که در این مدت رفتارهای پرخطری هم نکرده باشه، از اچ.آی.وی-منفی بودن خودش مطمئن بشود.

 

HIV / ایدز چگونه منتقل می‌شود؟

برای ایجاد عفونت HIV، خون آلوده، مایع منی و یا ترشحات واژن باید وارد بدن شما بشه. شما از طریق تماس های معمولی و عادی آلوده نمی‌شوید.

در آغوش گرفتن، بوسیدن، رقصیدن و یا دست دادن با کسی که مبتلا به HIV و یا ایدز هست شما رو مبتلا به این ویروس نمی‌کند.

عمده ترین روشهای انتقال ویروس اچ.آی.وی عبارتن از :

 

از طریق برقراری رابطه جنسی:

چنانچه شما رابطه جنسی واژینال، مقعد و یا دهانی با فرد آلوده داشته باشین و خون، مایع منی و یا مایع واژینال اون فرد وارد بدن شما بشه، ممکنه به این ویروس آلوده بشید. ویروس میتونه از طریق زخم های دهانی و یا قطره های کوچکی که گاهی اوقات در رکتوم (  قسمت انتهایی روده بزرگ ) و یا واژن در طول فعالیت جنسی ایجاد میشه هم وارد بدن فرد بشه.

از طریق انتقال خون:

در برخی موارد، ویروس ممکنه از طریق انتقال خون آلوده وارد بدن بشه. بیمارستان های امریکا و بانک های خون، در حال حاضر محتوای خون موجود رو با پادتن ضد ویروس HIV عاری از آلودگی می سازن و در نتیجه احتمال این خطر بسیار کاهش پیدا کرده.

از طریق استفاده سرنگ مشترک:

HIV می تونه از طریق سوزن ها و سرنگ هایی که با خون عفونی آلوده شدن هم منتقل بشه. استفاده از مواد مخدر تزریقی مشترک خطر ابتلا به HIV و یا سایر بیماری های عفونی مثل هپاتیت رو خیلی خیلی بیشتر می‌کند.

هر نوع عمل جراحی، آندوسکوپی، دیالیز با دستگاه، دندانپزشکی، ختنه، حجامت، تزریقات و طب سوزنی که در اون استریل کردن تجهیزات به صورت کامل رعایت نشه ممکنه موجب سرایت اچ.آی.وی و سایر ویروسها از یک فرد مبتلاء به دیگران بشود.

در این موارد لازمه تا حد ممکن از وسایل سترون یک بار مصرف استفاده بشه، ابزارهای مقاوم به حرار ت (مثل برخی ابزارهای فلزی جراحی و دندانپزشکی) و ابزارهای غیرمصرفی نامقاوم (مثل آندوسکوپ) با مواد شیمیایی ضدعفونی بشن که این کارها باید برای هر بیمار بایستی انجام شود.

البته با توجه به رعایت دقیق همه این احتیاطهای همه جانبه مواردی که ثابت شده باشه اچ.آی.وی از جاهایی مثل دندونپزشکث سرایت کرده باشه در تمام جهان انگشت شماره.

در طول بارداری و یا بدو تولد نوزاد و یا در دوران شیردهی:

مادر آلوده به ویروس اچ.آی.وی ممکنه فرزند خودشو رو هم آلوده به این ویروس کنه. اما از طریق دریافت درمان های مربوط به عفونت HIV در طول بارداری، خطر ابتلا به عفونت از طریق مادر به فرزند به طور چشم گیری کاهش پیدا میکنه.

شیردادن مادرای مبتلا به اچ.آی.وی مثبت به بچه هاشون ممنوعه، چون این ویروس داخل شیر هم ترشح شده و منتقل می شه. انتقال ویروس در مراحل مختلف بارداری بدون داروهای پیشگیری کننده در ۲۵ % تا ۴۰ % رخ می ده. در صورتی که خانمها اچ.آی.و مثبت باردار بشن لازمه داروهای مصرف کنن که احتمال سرایت به فرزندشانو کم میکنه. همچنین نوزاد متولد شده از این مادران باید مدتی داروی ضد اچ.آی.وی بگیره و شش هفته و ١٨ ماه پس از تولد آزمایش اچ.آی.وی بشه تا وضعیت ابتلای نوزاد به ویروس مشخص بشود.

فاکتورهای پر خطر ایدز:

HIV/AIDS برای اولین بار در ایالات متحده آمریکا ظاهر شد و اساسا مردهایی به این بیماری مبتلا شدن که با سایر مردها رابطه جنسی داشتن. هرچند امروزه کاملا واضحه که HIV از طریق رابطه جنسی با جنس مخالف هم شیوع پیدا می کنه.

هر فردی در هر سنی، نژادی و یا با هر گرایش جنسی ممکنه آلوده بشه اما شما در معرض خطر بالاتری نسبت به نسبت به دیگران در رابطه با ابتلا به HIV/AIDS خواهید بود، اگر :

رابطه جنسی محافظت نشده :

رابطه جنسی محافظت نشده به معنای رابطه جنسی بدون استفاده از لاتکس جدید یا کاندوم پلی یورتانی در هر بار رابطه جنسی می باشد. رابطه جنسی مقعدی از رابطه جنسی واژینال خطرناک تره. خطر زمانی افزایش میابد که شما شرکای جنسی متعددی داشته باشید.

ابتلا به هر نوع عفونت جنسی (STI) :

بسیاری از عفونت هایی که از طریق رابطه جنسی منتقل می شوند (STI) منجر به ایجاد زخم هایی باز بر روی اندام تناسلی می شن. این زخم ها به عنوان دریچه هایی برای ورود ویروس HIV به بدن شما عمل می کننن.

یک مرد ختنه نشده: مطالعات نشون میده که ختنه نشدن خطر انتقال HIV در ارتباط جنسی با جنس مخالف رو افزایش می ده.

استفاده از مواد مخدر تزریقی: افرادی که از مواد مخدر تزریقی استفاده می کنن اغلب سوزن و سرنگ مورد نیاز خودشونو به طور مشترک استفاده می کنن و همین کار اونها رو در معرض قطرات خون افراد دیگه قرار می ده.

عوارض و بیماریهای مرتبط با ایدز :

همون طور که گفته شد عفونت HIV سیستم ایمنی بدنو ضعیف میکنه و در نتیجه فرد مستعد ابتلا به انواع متعددی از عفونت ها و سرطان ها میشه. در ادامه رایج ترین این عفونت ها رو با هم مرور میکنیم :

عفونت های رایج در HIV/AIDS

بیماری سل Tuberculosis – (TB): طبق آمار،  در کشورها و ملیت های فقیر، سل یا tb رایج ترین عفونت فرصت طلب همراه با hiv  می باشد که منجر به مرگ در میان افراد مبتلا به ایدز میشه.

ویروس سیتومگالو – Cytomegalo Virus : این ویروسِ تبخالی درمایعات بدن مثل آب دهان، خون، اوره، مایع منی و شیر مادر منتقل می شه. یه سیستم ایمنی سالم ویروسو غیر فعال می کنه و در بدن فرد به شکل نهفته باقی میمونه. اگه سیستم ایمنی بدن فرد ضعیف بشه ویروس به چشم، دستگاه گوارش، شش ها و یا سایر ارگان های بدن آسیب میرسونه.

کاندیدیازیس – Candidiasis: یه عفونت رایج مرتبط با ویروس hiv که منجر به التهاب، ضخیم شدن، ایجاد لایه سفید بر روی اعضای مخاطی دهان، زبان، مری و یا واژن می شه.

مننژیت کریپتوکوکال –  Cryptococcal Meningitis: مننژیت، یه التهاب در غشر و مایع مغزیه که به دلیل وجود یک نوع قارچ که در خاک وجود داره رخ می ده.

توکسوپلاسموز – Toxoplasmosis: این عفونت بالقوه مرگبار از ظریق انگل توکسوپلاسما که اولین بار توسط گربه ها شیوع پیدا کرد ایجاد می شود. در گربه های آلوده این انگل از طریق مدفوع خارج شده و ممکن است به سایر حیوانات و انسان ها منتقل شود.

کریپتوسپوریدیوزیس – Cryptosporidiosis: این عفونت به دلیل انگل روده که معمولا در حیوانات وجود داره ایجاد میشه. شما هنگامی به کریپتوسپوریدیوزیس مبتلا می شید که از آب یا غذای آلوده تغذیه کنید. انگل در روده و مجاری صفراوی شما رشد می کنه و منجر به اسهال حاد و مضمن در افراد مبتلا به ایدز می‌شود.

 

سرطان های رایج در HIV/AIDS

 

سارکوم کاپوزی – Kaposi’s sarcoma :

یک تومور در دیواره رگ های خونی است که این سرطان در افرادی که آلوده به hiv نیستند به ندرت مشاهده می شود اما در افراد hiv مثبت رایج است.  سارکوم کاپوزی معمولا به صورت ضایعات صورتی،قرمز و یا بنفش بر روی پوست و دهان ظاهر می شود. در افراد با پوست تیره تر این ضایعات به رنگ قهوه ای تیره و یا سیاه مشاهده می شوند. سارکوم کاپوزی همچنین می تواتد ارگان های داخلی شامل دستگاه گوارش و شش ها را تحت تاثیر قرار دهد.

لنفوم  Lymphomas :

این نوع از سرطان از سلول های سفید خوت نشات میگیرد و معمولا برای اولین بار در گره های لنفاوی ظاهر می شود. رایج ترین نشانه زودهنام آن تورم بدون درد گره های لنفاوی در گردن، زیر بغل یا کشاله ران می باشد.

سایر مشکلات مرتبط با بیماری ایدز:

سندروم لاغری: سندروم لاغری به کاهش حداقل ۱۰ درصدی وزن بدن گفته میشه که اغلب همراه با اسهال، ضعف موضعی و تب هست. در حال حاضر رژیم های شدید درمانی تعداد زیادی از موارد سندروم لاغری رو کاهش داده اما همچنان بسیاری از افراد مبتلا به ایدز از این موضوع رنج می برن.

مشکلات عصبی: اگرچه ایدز در ظاهر سلول های عصبی رو آلوده نمی کنه اما میتونه علایم عصبی مثل گیجی، فراموشی، افسردگی، خشونت و سختی در راه رفتنو در فرد مبتلا به ایدز ایجاد کنه. یکی از رایج ترین عوارض عصبی، زوال عقل مرتبط با ایدز (  AIDS dementia complex ) هست  که منجر به تغییرات رفتاری و از بین رفتن عملکرد ذهنی و فکری بیمار میشه.

بیماری کلیه: اچ ای وی همراه با نرفوپاتی (  HIV-associated nephropathy (HIVAN)   ) یک التهاب در فیلترهای کوچک کلیه ست. وظیفه این فیلترها اینه که آب اضافی و ضایعاتو از جریان خون بدن خارج و اونها رو وارد اوره می کنن. به دلیل یک استعداد ژنتیکی hivan در افراد سیاه پوست رایج تره.

روش‌های درمان ایدز و داروهای ایدز

متاسفانه تا کنون هیچ راه درمانی برای HIV/AIDS وجود نداره، اما تعداد زیادی از داروها می تونن به صورت ترکیبی برای کنترل ویروس استفاده بشن. هر دسته از داروهای ضد HIV با روش متفاوتی با این ویروس مقابله میکنه. بهتره حداقل از سه دارو متعلق به حداقل ۲ دسته از داروها به صورت ترکیبی استفاده بشه تا از ایجاد فشارهای HIV که نسبت به یک داروی منفرد ایمن وجود دارد جلوگیری شود.

دسته بندی داروهای  ایدز و ضد HIV  عبارتند از:

مهارکننده ترانس کریپتاز معکوس غیر نوکلئوزیدی (NNRTIs)
Non-nucleoside reverse transcriptase inhibitors

این دسته پروتیینی که ورد نیاز HIV  هست تا از خودش کپی برداری کنه رو ضعیف میکنه. نمونه های این دارو عبارته از: افاویرانز (SUSTIVA)، اتراویرین (INTELENCE) و نویراپین (VIRAMUNE).

نوکلئوزیدی و یا نوکلئوتید مهارکننده ترانس کریپتاز معکوس (NRTIs)
Nucleoside or nucleotide reverse transcriptase inhibitors

این دسته ورژن معیوبی از بلوک های سازنده هستند که HIV برای ایجاد کپی از خودش به اونها نیاز داره. داروهایی مثل آباکاویر (ZIAGEN )، و ترکیبی از داروهای  امتریسیتابین-تنوفوویر (Truvada)، و لامیوودین، زیدوودین (Combivir) از این نوع هستن.

مهارکننده های پروتئاز -(PIs)
Protease inhibitors

در واقع PIS  پروتئاز که دیگر  پروتئین مورد نیاز HIV  برای کپی برداری از خودش هست رو ناتوان میکنه. نمونه هایی از این دارو عبارتن از آتازاناویر (Reyataz)، داروناویر (prezista)، فوسامپرناویر (lexiva) و ایندیناویر ( crixivan)

مهارکننده های ورود و یا همجوشی
Entry or fusion inhibitors

این داروها از ورود hiv به سلولهای CD۴ جلوگیری می کنه. از این دسته میشه به داروهای شامل انفوویرتید (FUZEON) و ماراویروک (SELZENTRY)  اشاره کرد

مهارکننده های انتگراز
Integrase inhibitors

این داروها از طریق ناتوان کردن اینتگراز ، پروتئینی که HIV از آن برای وارد کردن مواد ژنتیکی خود به درون سلول CD۴ استفاده میکنه، عمل میکنن. این داروها عبارتن از رالتگراویر (ISENTRESS)، الیتگراویر (VITEKTA)  و دولوتگراویر ( TIVICAY).

عوارض جانبی داروهای ایدز

رژیم درمانی HIV ممکنه شامل مصرف چندین نوع قرص و دارو در زمان های مشخصی به صورت روزانه برای تمام عمر باشد. عوارض جانبی این داروها عبارتند از:

  •  تهوع، استفراغ یا اسهال
  • بیماری قلبی
  •  ضعف استخوان و از دست دادن استخوان
  •  تفکیک بافت عضله ( rhabdomyolysis )
  •  سطوح غیر طبیعی کلسترول
  •  قند خون بالا

برخی مشکلات سلامتی که بخش طبیعی افزایش سن هست ممکنه کنترل HIV رو برای فرد مبتلا دشوار کنه. برخی داروهای رایج برای مشکلات قلبی عروقی مرتبط با کهولت سن، شرایط متابولیسمی و استخوانی ممکنه با داروهای ضد HIV سازگاری نداشته باشن و تداخل ایجاد کنن. بیمار بایستی حتما با پزشک خودش در مورد بیماری هایی که به خاطرش دارو مصرف می کنه صحبت کنه.

چه زمانی بایستی درمان ایدز شروع شود؟

هر فرد مبتلا به عفونت HIV بدون توجه به تعداد سلول های CD۴ باید در معرض درمای های داروهای ضد ویروسی قرار بگیره.

درمان HIV برای شرایط زیر به طور ویژه ای اهمیت داره:

  1. چنانچه به علایم حادی مبتلا هستید
  2. در صورتیکه عفونت فرصت طلبی دارید
  3. چنانچه تعداد CD۴ در خون شما کمتر از ۳۰۰ باشد.
  4. در صورتیکه شما باردار هستید.
  5. چنانچه بیماری کلویه مربوط به HIV دارید
  6. چنانچه تحت درمان برای هپاتیت نوع B و یا C قرار دارید.

پزشک بار ویروسی موجود در بدن بیمار و تعداد  های بدن بیمارCD۴ رو بررسی می کنه تا واکنش بیمار به درمان تعیین بشه. بار ویروسی باید در هنگام شروع درمان آزمایش بشه و سپس هر ۳ تا ۴ ماه در طول درمان تکرار بشه. تعداد CD۴ هم بایستی  هر ۳ تا ۶ ماه کنترل شود.

درمان HIV باید بار ویروسی بیمار رو تا نقطه ای کاهش بده که قابل ردیابی نباشه. این به معنای از بین رفتن HIV در بدن بیمار نیست. فقط به این معناست که آزمایش به اندازه کافی حساس نیست که بیماری رو تشخیص بده. بیمار همچنان قابلیت انتقال HIV به سایرین رو داره، حتی زمانیکه بار ویروسی در بدن بیمار غیر قابل تشخیص باشه.

روش زندگی و درمان خانگی ایدز!

اگرچه دریافت درمان دارویی برای hiv/aids مهمه، اما روش زندگی و مراقبت های خانگی هم برای مراقبت از بیمار نقش فعال و ضروری داره. پیشنهادات زیر برای سالم باقی ماندن طولانی تر به بیمار کمک می کنن:

تغذیه سالم:دتاکید بر استفاده از میوه جات و سبزیجات تازه، تمام دانه ها و پروتئین بدون چربی می شود. غذای سالم انرژی بیشتری به بدن میده و باعث تقویت قوای بدنی بیمار میشه که در نتیجه موجب حفاظت از سیستم ایمنی بدن میشه.

از غذاهای خاص پرهیز شود: بیماری های ناشی از مواد غذایی می تونه به طور ویژه ای برای افرادی که آلوده به hiv هستن، خطرناک باشه. از مصرف محصولات لبنی غیر پاستوریزه، تخم مرغ خام و غذاهای دریایی خام مثل صدف، سوشی و یا ساشیمی پرهیز کنید. گوشت را به طور کامل بپزید.

واکسن: تزریق واکسن ها از عفونت هایی مثل ذات الریه، آنفلانزا و … جلوگیری می کنه. واکسنی که برای بیمار مبتلا به اچ.آی.وی. استفاده میشه نبایستی حاوی ویروس زنده باشه، چون برای افراد با سیستم ایمنی ضعیف خطرناکه. مراقبت حیوانات خانگی باشید، برخی از این حیوانات ممکنه مبتلا به انگل هایی باشن که می تونه در افراد مبتلا به hiv عفونت هایی رو ایجاد کند.

مدفوع گربه هاموجب بروز توکسوپلاسموز می شه، خزندگان حامل سالمونلا هستن و پرندگان می تونن حامل قارچ کریپتوکوکوس یا هیستوپلاسموز باشن. دست های خود را به طور کامل بعد از تماس با حیوانات خانگی و یا تخلیه سطل زباله بشویید.

نتیجه‌گیری

روز جهانی ایدز (World AIDS Day) مصادف با 10 آذر (اول دسامبر) است. سازمان ملل برای مبارزه با ایدز خواستار دسترسی همه مردم جهان به تست اچ‌آی‌وی شده است. در روز جهانی ایدز مردم لباس‌های شان را به روبان قرمز مزین می‌کنند تا توجه و مراقبت در برابر HIV و ایدز را متذکر شده و به دیگران یادآور شوند که تعهد و پایبندی و حمایت آنها مورد نیاز است.

اطلاعات بیشتر در مورد وضعیت ایدز در ایران را مطالعه کنید.

 

[تعداد: 0    میانگین: 0/5]
برچسب ها

بهترین متخصصان درمانکده

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن