عمل پولیپ بینی چیست؟ کدام روش عمل بهتر است؟

عمل پولیپ بینی از طریق آندوسکوپ یا لیزر، راهکاری مستقیم برای حذف پولیپ‌ها و باز کردن مسیر تنفسی است. این جراحی معمولا کم‌تهاجمی، با خونریزی محدود و دوره نقاهت کوتاه همراه است و می‌تواند کیفیت تنفس و خواب را بهبود دهد. در این مقاله از مجله سلامت درمانکده به این موضوع می‌پردازیم که عمل پولیپ بینی چگونه است؟

عمل پولیپ بینی چیست؟

جراحی پولیپ بینی یک عمل آندوسکوپی کم‌تهاجمی است. پزشکان متخصص گوش و حلق و بینی این جراحی را با هدف برداشتن توده‌های التهابی خوش‌خیم مانند پولیپ‌ها از داخل حفره بینی و سینوس‌ها پیشنهاد می‌‌دهند.

پولیپ بینی بافتی نرم، شفاف و متورم است که معمولا در اثر التهاب مزمن مخاط بینی و سینوس‌ها مثل رینوسینوزیت مزمن، آلرژی، آسم، حساسیت به آسپرین ایجاد می‌شود. این زائده‌های گوشتی سرطانی نیستند. وقتی پزشک پولیپ را جراحی می‌کند، عملا به سراغ سینوس‌ها می‌رود.

انواع عمل پولیپ بینی چیست؟

بهترین دکتر جراح بینی نوع جراحی را بر اساس محل، وسعت پولیپ و وضعیت سینوس‌ها انتخاب می‌‌کند:

۱- جراحی اندوسکوپیک سینوس (FESS)

پولیپ‌ها از داخل سینوس‌ها شروع می‌شوند، نه از خود سوراخ بینی. آنچه در بینی می‌بینید گوشت‌های آویزانی است که ریشه اصلی آن‌ها داخل سینوس‌ها پیدا می‌شود.

در جراحی آندوسکوپی سینوس، پزشک بدون برش خارجی به دهانه سینوس‌ها دسترسی دارد و پولیپ‌ها، مخاط ملتهب و ترشحات مزمن را خارج می‌کند.

پس از پایان جراحی، معمولا نیازی به تامپون‌های حجیم و آزاردهنده قدیمی نیست. پزشکان برای بسیاری از بیماران یا اصلا تامپون نمی‌گذارند یا از پانسمان‌های سبک و قابل‌جذب استفاده می‌کنند. به این ترتیب تنفس کاملا مسدود نمی‌‌شود. به همین دلیل تجربه بعد از عمل، نسبت به تصور رایج بیماران، بسیار قابل‌تحمل‌تر است.

جراحی آندوسکوپی سینوس چگونه انجام می‌شود؟

در این روش پس از بیهوشی عمومی، جراح ابزار پزشکی به نام آندوسکوپ را وارد بینی بیمار می‌کند. اندوسکوپ لوله‌ای بسیار باریک است که در انتهای آن دوربین و منبع نوری قرار دارد. در این جراحی پزشک هیچ برش خارجی روی پوست صورت یا بینی ایجاد نمی‌‌کند و تمام مراحل جراحی از داخل بینی انجام می‌شود. تصویر داخل بینی و سینوس‌ها به‌صورت بزرگ‌شده روی مانیتور نمایش داده می‌شود و جراح با دید مستقیم و دقیق، پولیپ‌ها و بافت‌های ملتهب را خارج می‌کند.

در این عمل، پزشک جراح فقط پولیپ را برنمی‌دارد، بلکه ریشه التهاب داخل سینوس‌ها را هدف قرار می‌دهد. به همین دلیل این جراحی صرفا برداشتن یک توده ساده نیست، بلکه درمان ساختاری بیماری سینوس محسوب می‌شود.

مدت زمان جراحی آندوسکوپی سینوس چقدر است؟

مدت زمان جراحی FESS به میزان درگیری سینوس‌ها بستگی دارد. در موارد خفیف، عمل ممکن است حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه طول بکشد، اما در پولیپ‌های گسترده یا عودکننده که چند سینوس درگیر هستند، زمان جراحی معمولا به حدود ۶۰ تا ۹۰ دقیقه می‌رسد. طولانی‌تر شدن زمان عمل به معنی سخت‌تر بودن جراحی نیست، بلکه نشان‌دهنده وسعت پاکسازی سینوس‌ها است.

کاربرد جراحی اندوسکوپیک سینوس چیست؟

اگر پولیپ‌های بینی ویژگی‌های زیر را داشته باشند، پزشک معمولا جراحی آندوسکوپی سینوس را پیشنهاد می‌کند:

• به داخل سینوس‌ها گسترش یافته باشند.
• مزمن یا عودکننده باشند.
• باعث انسداد شدید بینی و سینوس‌ها شده باشند.

مزایای جراحی اندوسکوپیک سینوس چیست؟

مزایای جراحی آندوسکوپی سینوس عبارت‌اند از:

• برداشتن کامل پولیپ‌ها از بینی و سینوس‌ها، حتی در محل‌های عمیق
• باز کردن مسیرهای بسته سینوسی و بهبود تهویه طبیعی سینوس‌ها
• بهبود قابل‌توجه تنفس و کاهش انسداد مزمن
• کاهش ترشحات مزمن و فشار صورت ناشی از انسداد سینوس‌ها
• افزایش اثر درمان دارویی پس از عمل مانند اسپری کورتونی و داروهای ضد‌التهاب
• بهبود بویایی در بسیاری از بیماران
• ایجاد کمترین آسیب به بافت سالم بینی به دلیل دید مستقیم با اندوسکوپ
• کاهش احتمال عود پولیپ نسبت به پولیپکتومی ساده
• انجام جراحی از داخل بینی بدون برش خارجی و بدون اسکار قابل مشاهده

دوره نقاهت جراحی آندوسکوپی سینوس چگونه است؟

اغلب بیماران می‌توانند بعد از سه تا پنج روز به فعالیت‌های سبک روزمره برگردند و طی یک تا دو هفته، تنفس بینی به‌تدریج بهتر می‌شود. در روزهای اول گرفتگی بینی، ترشحات خونی خفیف و احساس فشار در صورت طبیعی است و معمولا درد شدید وجود ندارد. شست‌وشوی منظم بینی با سرم نمکی و استفاده از داروهای تجویزشده نقش مهمی در ترمیم مخاط و پیشگیری از عود دارد.

عوارض عمل پولیپ بینی چیست؟

جراحی اندوسکوپیک سینوس کم‌تهاجمی است و عوارض کوتاه‌مدت و قابل کنترل زیر را دارد:

• خونریزی خفیف و کوتاه مدت
• تورم و کبودی بینی یا اطراف چشم‌ها
• درد و فشار موضعی
• کاهش یا تغییر حس بویایی
• آسیب به ساختارهای اطراف بینی و چشم‌ها
• عود پولیپ
• عفونت محل عمل

عمل اندوسکوپیک سینوس بینی به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر پولیپ‌های بینی یا التهاب سینوس‌ها گسترده، مزمن یا عودکننده هستند و درمان‌های دارویی یا روش‌های محدودتر مثل پولیپکتومی ساده نتوانسته‌اند علائم را کنترل کنند، جراحی آندوسکوپی سینوس می‌تواند راهکاری برای درما ن باشد:

Your provider may recommend FESS if you have one or more of these conditions:

Chronic sinusitis
Sinus infections (including those that spread beyond your sinuses and those that come back several times a year, even with antibiotic treatments)
Nasal polyps
Abnormal cells or tumors in your sinuses

اگر یک یا چند مشکل زیر را داشته باشید، پزشک جراحی اندوسکوپیک سینوس (FESS) را به شما پیشنهاد می‌کند:

• سینوزیت مزمن
• عفونت‌های سینوسی،شامل عفونت‌هایی که فراتر از سینوس‌ها هستند و یا عفونت‌هایی که چندین بار در سال حتی با مصرف آنتی‌بیوتیک بازمی‌گردند.
• پولیپ بینی
• سلول‌ها یا تومورهای غیرطبیعی در سینوس‌ها

به نقل از سایت my.clevelandclinic

۲- پولیپکتومی ساده بینی

در پولیپکتومی ساده بینی، جراح پولیپ‌هایی را خارج می‌کند که در بخش جلویی حفره بینی قرار دارند و با معاینه مستقیم قابل مشاهده و دسترس هستند.

در این روش از ابزارهای جراحی معمول بینی استفاده می‌شود و مداخله به همان فضای داخلی بینی محدود می‌ماند؛ یعنی اندوسکوپ وارد سینوس‌ها نمی‌شود و ساختارهای عمقی سینوسی دست‌کاری نمی‌شوند. به همین دلیل، این جراحی صرفا باعث حذف توده‌های بیرون‌زده می‌شود و به منبع اصلی التهاب که معمولا در مخاط سینوس‌ها قرار دارد، دسترسی ندارد.

در نتیجه، احساس گرفتگی بینی به‌طور موقت کاهش می‌يابد، اما چون مسیرهای سینوسی و بافت ملتهب زمینه‌ای درمان نشده‌اند، احتمال بازگشت پولیپ در این روش نسبتا بالا است و کاربرد آن به موارد خفیف و محدود اختصاص دارد.

جراحی پولیپکتومی بینی چگونه انجام می‌شود؟

در این روش جراح از وسیله‌ای به نام اسپکولوم بینی برای باز نگه‌داشتن سوراخ بینی استفاده می‌کند. سپس ابزارهای دستی پزشکی مانند فورسپس پولیپکتومی، قیچی‌های مخصوص مخاط و ساکشن را وارد حفره بینی می‌‌کند تا پولیپ را از محل اتصال آن جدا و خارج کند. گاهی‌اوقات پزشکان در این جراحی از اندوسکوپ فقط برای دید بهتر داخل بینی استفاده می‌کنند، اما مداخله همچنان به حفره بینی محدود می‌ماند و جراحی سینوس محسوب نمی‌شود.

پولیپکتومی بینی معمولا نیازی به بیهوشی عمومی ندارد و در اغلب بیماران با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود. پزشک بی‌حسی را با تزریق داروی بی‌حس‌کننده به مخاط بینی و گاهی همراه با داروهای تنگ‌کننده عروق انجام می‌دهد تا هم درد کنترل شود و هم خونریزی کاهش یابد. بیمار در طول عمل هوشیار است، اما به دلیل بی‌حسی موضعی، درد قابل‌توجهی احساس نمی‌کند. بیهوشی عمومی فقط در موارد خاص، مانند عدم همکاری بیمار یا حساسیت شدید به درد توصیه می‌شود.

مدت زمان جراحی پولیپکتومی بینی چقدر است؟

مدت زمان پولیپکتومی بینی معمولا بین ۱۰ تا ۳۰ دقیقه است. این زمان به تعداد و اندازه پولیپ‌ها بستگی دارد. به دلیل محدود بودن وسعت جراحی، خونریزی معمولا خفیف است. در این جراحی در بیشتر مواقع نیازی به تامپون‌گذاری طولانی‌مدت نیست، اگر هم پزشک تامپون را تجویز کند مدت زمان استفاده از آن بسیار کوتاه است.

کاربرد جراحی پولیپکتومی بینی چیست؟

پولیپکتومی بینی زمانی به کار می‌رود که پولیپ‌ها کوچک، محدود و صرفا در حفره بینی باشند و هنوز شواهدی از درگیری سینوس‌ها وجود نداشته باشد. در چنین شرایطی، هدف جراحی بیشتر برداشتن توده‌های انسدادی قابل‌دسترس و کاهش موقت علائمی مانند گرفتگی بینی یا ترشحات است، نه درمان کامل بیماری زمینه‌ای.

داروها جواب نداده و علائم پولیپ بینی برگشته؟

نظر تخصصی پزشک گوش و حلق و بینی درباره عمل رو بپرس

متخصص گوش و حلق و بینی متخصص گوش و حلق و بینی آنلاین

مزایای جراحی پولیپکتومی بینی چیست؟

مهم‌ترین مزایای جراحی پولیپکتومی بینی را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:

• برداشتن سریع پولیپ‌های قابل‌دسترس در حفره بینی
• بهبود فوری و قابل‌مشاهده در راه تنفس بینی
• کاهش انسداد و ترشحات بینی در کوتاه‌مدت
• کمترین آسیب به ساختارهای عمیق بینی و سینوس‌ها

دوره نقاهت جراحی پولیپکتومی بینی چگونه است؟

پس از جراحی پولیپکتومی به مدت یک تا دو روز اول دچار گرفتگی بینی، ترشح خونی خفیف یا احساس فشار موضعی می‌شوید که طبیعی است. انتظار می‌رود طی یک تا دو روز بتوانید به فعالیت‌های روزمره سبک برگردید.

شست‌وشوی بینی با سرم نمکی، پرهیز از فین شدید و استفاده منظم از داروهای تجویزشده نقش مهمی در بهبود مخاط و کاهش احتمال عود پولیپ‌های بینی را دارند. با این حال، از آنجا که این روش التهاب زمینه‌ای سینوس‌ها را درمان نمی‌کند، در بیماران مبتلا به پولیپ‌های مزمن یا گسترده، احتمال بازگشت پولیپ پس از پولیپکتومی ساده وجود دارد . به همین دلیل باید پیگیری منظم و دقیق‌تری داشته باشید.

عوارض پولیپکتومی بینی چیست؟

عمل پولیپکتومی بینی، به دلیل ماهیت محدود و سطحی آن، نسبت به جراحی اندوسکوپیک سینوس کم‌تهاجمی‌تر و با ریسک کمتر همراه است. اما همچنان می‌تواند عوارض احتمالی زیر را داشته باشد:

• خونریزی خفیف تا متوسط
• ترشحات خونی یا خونابه‌ای بینی در یکی و دو روز ابتدایی
• گرفتگی یا احساس فشار بینی موقت بعد از عمل
• چسبندگی‌های کوچک داخل بینی
• تغییر موقت حس بویایی
• عود پولیپ
• آسیب به مخاط یا ساختمان بینی
• عفونت

جراحی پولیپکتومی بینی به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

پولیپکتومی بینی برای کسانی مناسب است که به دلیل مشکلات زمینه‌ای امکان انجام جراحی آندوسکوپی سینوس یا بیهوشی عمومی را ندارند یا در شرایطی هستند که نیاز به اقدام تسکینی کوتاه‌مدت دارند. برای مثال، زمانی که انسداد جلوی بینی باعث اختلال واضح در تنفس می‌شود و بیمار هنوز کاندید مناسبی برای جراحی گسترده‌تر نیست. در این موارد، خارج کردن پولیپ‌های در دسترس می‌تواند به‌طور موقت راه هوایی بینی را باز کند و باعث کیفیت تنفس شود.

همچنین پزشکان گاهی‌اوقات، پولیپکتومی ساده را به‌ عنوان مرحله‌ای موقت یا مکمل درمان دارویی توصیه می‌کنند تا پاسخ مخاط بینی به داروهایی مانند اسپری‌های کورتونی بهتر شود. با این حال، از آنجا که این جراحی به مخاط ملتهب داخل سینوس‌ها دسترسی ندارد و منبع اصلی التهاب را درمان نمی‌کند، نقش آن محدود است. به همین دلیل در پولیپ‌های مزمن، گسترده یا عودکننده جایگزین جراحی اندوسکوپیک سینوس محسوب نمی‌شود.

۳- عمل پولیپ بینی با لیزر

عمل پولیپ بینی با لیزر روشی است که پزشک پولیپ‌های قابل‌مشاهده در حفره بینی را با انرژی لیزر (مانند لیزر CO₂ ) برش می‌دهد یا می‌سوزاند تا انسداد بینی کاهش یابد. برخلاف جراحی آندوسکوپی سینوس، این روش به سینوس‌های عمقی دسترسی ندارد و تنها بر پولیپ‌هایی که در جلوی بینی قابل مشاهده هستند، اثر می‌کند. بنابراین روش اندوسکوپیک همچنان موثرترین راه درمان پولیپ بینی است.

عمل پولیپ بینی با لیزر چگونه انجام می‌شود؟

پزشک ابتدا بینی را با بی‌حسی موضعی آماده می‌کند تا بیمار در طول عمل درد یا ناراحتی قابل‌توجهی احساس نکند. سپس با استفاده از دستگاه لیزر مخصوص با طول موج مناسب، پرتو لیزر به سطح پولیپ تابانده می‌شود. انرژی لیزر باعث تبخیر یا برش بافت نرم پولیپ می‌شود و توده‌های قابل‌دسترس داخل حفره بینی به تدریج خارج می‌شوند.

در این روش، جراح معمولا از اندوسکوپ یا آینه کوچک بینی برای دید بهتر استفاده می‌کند. اما برخلاف جراحی اندوسکوپیک سینوس، دسترسی به سینوس‌های عمیق و دهانه‌های آنها وجود ندارد. به همین دلیل، عمل لیزر فقط پولیپ‌های سطحی و محدود به بینی را حذف می‌کند و نمی‌تواند التهاب زمینه‌ای یا پولیپ‌های داخل سینوس‌ها را درمان کند.

مدت زمان جراحی پولیپ بینی با لیزر چقدر است؟

مدت زمان جراحی پولیپ بینی حدود ۱۰ تا ۳۰ دقیقه است. این زمان به تعداد و اندازه پولیپ‌ها و تجربه پزشک بستگی دارد. چون در این روش دسترسی فقط به پولیپ‌های سطحی و حفره بینی محدود می‌شود و نیازی به ورود به سینوس‌های عمیق نیست، عمل سریع‌تر از جراحی آندوسکوپی سینوس انجام می‌شود و معمولا نیاز به بیهوشی عمومی ندارد.

کاربرد جراحی پولیپ بینی با لیزر چیست؟

عمل پولیپ بینی با لیزر معمولا زمانی انجام می‌شود که پولیپ‌ها کوچک، سطحی و محدود به حفره بینی باشند و هنوز وارد سینوس‌های عمقی نشده‌اند. هدف اصلی این روش، کاهش انسداد بینی و بهبود تنفس در کوتاه‌مدت است و بیشتر نقش تسکینی موقت دارد. این روش می‌تواند در بیمارانی کاربرد داشته باشد که:

• نمی‌توانند تحت بیهوشی عمومی قرار بگیرند.
• نیاز به جراحی سریع و کوتاه‌مدت دارند.
• پولیپ‌ها هنوز گسترده یا مزمن نشده‌اند.

با این حال، از آنجا که لیزر نمی‌تواند ریشه پولیپ‌ها و التهاب زمینه‌ای سینوس‌ها را درمان کند، احتمال عود بالا است و این روش جایگزین جراحی اندوسکوپیک سینوس یا درمان دارویی طولانی‌مدت محسوب نمی‌شود.

مزایای عمل پولیپ بینی با لیزر چیست؟

جراحی پولیپ با لیزر می‌تواند مزایای زیر را داشته باشد:

• برداشتن سریع پولیپ‌های سطحی و قابل‌دسترس در حفره بینی
• کاهش انسداد بینی و بهبود تنفس در کوتاه‌مدت
• دوره نقاهت کوتاه و بازگشت سریع به فعالیت‌های روزمره
• خونریزی کمتر نسبت به جراحی سنتی
• در اغلب موارد بدون نیاز به بیهوشی عمومی
• بدون نیاز به برش
• بدون ایجاد زخم اسکار خارجی
• روش کم‌تهاجمی و راحت برای بیمارانی که شرایط جراحی گسترده را ندارند.

دوره نقاهت عمل پولیپ بینی با لیزر چگونه است؟

دوره نقاهت عمل پولیپ بینی با لیزر نسبتا کوتاه و سبک است، زیرا این روش کم‌تهاجمی است و تنها پولیپ‌های سطحی داخل بینی را هدف قرار می‌دهد. بلافاصله بعد از عمل ممکن است گرفتگی بینی، ترشحات خفیف خونی یا احساس فشار موضعی داشته باشید. این علائم طبیعی هستند و معمولا طی یک تا دو روز کاهش می‌یابند. بیشتر بیماران می‌توانند یک تا دو روز بعد به فعالیت‌های روزمره سبک بازگردند.

عوارض جراحی پولیپ بینی با لیزر چیست؟

عوارض احتمالی عمل پولیپ بینی با لیزر عبارت‌اند از:

• ترشحات خفیف یا خونابه‌ای بینی در چند روز اول
• گرفتگی یا احساس فشار در بینی
• احساس درد خفیف تا متوسط
• تغییر یا کاهش موقت حس بویایی
• عود پولیپ
• آسیب جزئی به مخاط بینی

جراحی پولیپ بینی با لیزر به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

جراحی پولیپ بینی با لیزر به بیمارانی پیشنهاد می‌شود که پولیپ‌های بینی آن‌ها کوچک، سطحی و محدود به حفره بینی هستند و هنوز وارد سینوس‌های عمقی نشده‌اند. این روش بیشتر برای کسانی مناسب است که:

• نمی‌توانند تحت بیهوشی عمومی قرار بگیرند یا تمایل به جراحی سریع و کوتاه‌مدت دارند.
• پولیپ‌ها مزمن یا گسترده نیستند و تنها باعث انسداد خفیف تا متوسط بینی شده‌اند.
• نیاز به راهکار کم‌تهاجمی و موقت برای کاهش علائم دارند.

مشاوره با متخصص گوش و حلق و بینی آنلاین به شما کمک می کند تا بتوانید به راحتی سوالات و دغدغه‌های خود را در زمینه عمل پولیپ بینی بپرسید.

عکس بعد از عمل پولیپ بینی

عکس‌های بعد از عمل پولیپ بینی معمولا تغییرات ظاهری واضحی را نشان نمی‌دهند، زیرا این جراحی به‌صورت اندوسکوپیک و از داخل بینی انجام می‌شود و برش خارجی ندارد. آنچه در این تصاویر بیشتر دیده می‌شود، کاهش تورم داخلی، بهبود وضعیت مخاط بینی و باز شدن مسیر تنفس است، نه تغییر فرم بینی.

آیا برای پولیپ بینی از عمل باز هم استفاده می‌شود؟

جراحی باز به ندرت و فقط در موارد خاص برای پولیپ بینی استفاده می‌شود. با پیشرفت تکنیک‌های آندوسکوپی سینوس، اغلب پولیپ‌ها و التهاب سینوس‌ها از طریق جراحی بسته و از داخل بینی قابل درمان هستند و نیازی به برش خارجی نیست. پزشک در شرایط زیر ممکن است جراحی باز را پیشنهاد کند:

• پولیپ‌ها یا تومورهای بسیار بزرگ و گسترده که دسترسی اندوسکوپیک در آن‌ها محدود است.
• تغییرات آناتومیک غیرمعمول بینی یا سینوس‌ها که مانع ورود اندوسکوپ می‌شود.
• ضایعات پیچیده یا غیرعادی در سینوس‌ها وجود دارد.

در عمل باز، برش روی پوست یا استخوان بینی ایجاد می‌شود تا جراح به سینوس‌ها دسترسی پیدا کند. این روش معمولا خطر خونریزی و اسکار خارجی بیشتری دارد و دوره نقاهت طولانی‌تر است. بنابراین تنها در موارد خاص که روش آندوسکوپی کارایی ندارد، استفاده می‌شود.

عمل باز بینی تهاجمی است و بیشتر برای درمان مشکلات پیچیده بینی مثل شکستگی ، زیبایی یا انحراف شدید تیغه بینی (سپتوم) کاربرد دارد. اگر می‌خواهید بدانید انحراف بینی دارید یا پولیپ بینی، مطالعه مقاله «از کجا بفهمیم انحراف بینی داریم» می‌تواند برایتان مفید باشد.

جراحی پولیپ بینی برای چه کسانی مناسب نیست؟

عمل بینی پولیپ برای افراد زیر محدودیت دارد:

• بیماران با مشکلات شدید سیستم قلبی یا ریوی
• عفونت فعال شدید بینی یا سینوس‌ها
• اختلالات خونریزی یا مصرف داروهای ضدانعقاد
• بیماران با بیماری‌های شدید سیستمیک یا ضعف عمومی
• مواردی که پولیپ‌ها کوچک، سطحی و بدون علائم شدید هستند و درمان دارویی کنترل‌کننده است.

چه آزمایشاتی قبل از جراحی پولیپ بینی نیاز است؟

نوع آزمایش	هدف
آزمایش خون پایه (CBC)	بررسی کم‌خونی و تعداد گلبول‌های قرمز و سفید
آزمایش‌های انعقادی (PT, PTT, INR)	اطمینان از عملکرد طبیعی انعقاد خون
عملکرد کبد و کلیه (ALT, AST, کراتینین، UREA)	بررسی توان متابولیسم و دفع داروهای بیهوشی
قند خون	کنترل وضعیت دیابت یا اختلال قند
EKG و ارزیابی قلبی	بررسی وضعیت قلبی و فشار خون
تصویربرداری سینوس‌ها (X-ray یا CT)	تعیین گستردگی پولیپ و برنامه‌ریزی جراحی
معاینه بیهوشی پیش از عمل	ارزیابی عمومی، ریسک سیستمیک و آمادگی برای بیهوشی

آمادگی قبل از عمل پولیپ بینی

آمادگی قبل از عمل پولیپ بینی می‌تواند شامل اقدامات زیر باشد:

• مشاوره و ارزیابی پزشکی کامل: بررسی سوابق بیماری، حساسیت‌ها، داروهای مصرفی، وضعیت قلبی و ریوی و سایر بیماری‌های زمینه‌ای
• آزمایش‌های قبل از عمل مانند آزمایش CBC و تصویربرداری پزشکی سینوس‌ها مثل اشعه ایکس و سی‌تی اسکن.
• قطع یا تنظیم داروهای خاص: مانند داروهای ضدانعقاد یا داروهای رقیق‌کننده خون مانند آسپرین طبق نظر پزشک متخصص گوش و حلق و بینی.
• کنترل عفونت یا التهاب فعال بینی و سینوس‌ها مثل استفاده از داروهای ضدعفونی‌کننده، اسپری‌های کورتونی یا آنتی‌بیوتیک
• رعایت رژیم غذایی و ناشتا بودن: برای جراحی تحت بیهوشی عمومی، معمولا به ۶ تا ۸ ساعت ناشتایی نیاز دارید.
• ترک دخانیات و کاهش مصرف الکل: حداقل چند روز قبل از عمل برای کاهش ریسک خونریزی و بهبود ترمیم مخاط مصرف دخانیات و نوشیدنی‌های الکلی را قطع کنید.

مراقبت های بعد از عمل پولیپ بینی چیست؟

برای کاهش عوارض و پیشگیری از عفونت بعد از عمل پولیپ بینی به نکات زیر توجه کنید:

• شست‌وشوی منظم بینی با محلول سالین یا سرم نمکی برای پاکسازی ترشحات، خونابه و کاهش التهاب مخاط
• استفاده منظم از داروهای تجویز شده مانند اسپری‌های کورتونی، آنتی‌بیوتیک یا ضدالتهاب
• اجتناب از فین شدید و فشار آوردن به بینی حداقل تا یک هفته بعد از عمل
• پرهیز از فعالیت‌های سنگین و ورزش شدید تا زمانی که پزشک متخصص گوش و حلق و بینی اجازه دهد.
• خوابیدن طوری که سر کمی بالاتر از بدن قرار بگیرد. این حالت ریسک تورم و خونریزی را کاهش می‌دهد.
• کنترل درد و تورم با داروهای مسکن تجویزشده و کمپرس سرد در صورت نیاز
• رعایت بهداشت محیط بینی و عدم تماس با گرد و غبار یا دود سیگار
• پیگیری‌های منظم پزشکی برای بررسی ترمیم مخاط، شست‌وشو و کنترل عود پولیپ
• گزارش هرگونه خونریزی شدید، درد غیرعادی، تب یا ترشحات چرکی به پزشک
  

بهترین زمان تعویض پانسمان بعد از عمل پولیپ بینی

زمان تعویض پانسمان بعد از عمل پولیپ بینی به نوع پانسمان و روش جراحی بستگی دارد:

نوع جراحی	زمان پانسمان بعد از عمل پولیپ بینی
جراحی آندوسکوپی سینوس	۳–۵ روز بعد از عمل
پولیپکتومی بینی	۲۴–۴۸ ساعت بعد از عمل

اگر پزشک در جراحی اندوسکوپیک سینوس یا پولیپکتومی از پانسمان غیرقابل جذب یا تامپون سنتی استفاده کند، زمان تعویض آن معمولا دو تا سه روز بعد از جراحی است. اگر تامپون‌ها قابل جذب باشند نیازی به کشیدن ندارند و طی یک تا دو هفته جذب می‌شوند.

بیشتر موارد عمل پولیپ بینی با لیزر نیاز به پانسمان ندارد، زیرا این روش کم‌تهاجمی است و بافت پولیپ به صورت سطحی تبخیر یا برش داده می‌شود و خونریزی معمولا بسیار کم است.

بهترین سن عمل پولیپ بینی چه زمانی است؟

این عمل معمولا بعد از ۱۸ سالگی و تکمیل رشد بینی و سینوس‌ها انجام می‌شود، اما در موارد خاص پزشکی ممکن است در سنین پایین‌تر هم توصیه شود.

در مقاله «بهترین سن عمل بینی چه سنی است؟» دقیق‌تر در مورد سن و عمل بینی می‌خوانید.

بعد از عمل پولیپ بینی چه بخوریم؟

برای کاهش التهاب، تسریع بهبودی مخاط بینی و کاهش خونریزی بهتر است رژیم غذایی زیر را بعد از جراحی پولیپ بینی رعایت کنید:

• مایعات کافی بنوشید تا بدن هیدراته بماند و از خشکی مخاط جلوگیری شود.
• غذاهای نرم و سبک: مثل سوپ، پوره، ماست و فرنی که نیاز به جویدن شدید ندارند و فشار به بینی و صورت وارد نمی‌کنند
• پرهیز از غذاهای بسیار داغ یا تند: خوراکی‌های تند، خیلی داغ یا ادویه‌دار می‌توانند باعث افزایش خونریزی یا تورم مخاط شوند.
• غذاهای غنی از ویتامین C و پروتئین: سبزیجات پخته، میوه‌های نرم، گوشت‌ سفید و ماهی ترمیم بافت را سرعت می‌بخشند.
• اجتناب از خوردن غذاهای سفت یا جویدنی زیاد: مثل نان خشک، مغزها یا گوشت‌های سفت که ممکن است با فشار دادن فک، به بینی فشار وارد کنند.
• کاهش نمک و خوراکی‌های شور برای جلوگیری از تورم مخاط بینی
• مصرف نکردن الکل و محدود کردن کافئین: الکل می‌تواند خونریزی را افزایش دهد و کافئین باعث کم‌آبی بدن می‌شود.

آیا عمل پولیپ بینی همراه با زیبایی انجام می‌شود؟

عمل پولیپ بینی می‌تواند همزمان با جراحی زیبایی بینی انجام شود، اما این تصمیم به شرایط پزشکی شما بستگی دارد و برای همه مناسب نیست.

وقتی پولیپ بینی باعث انسداد شدید، سینوزیت مزمن یا اختلال تنفس شده باشد، اولویت با درمان عملکردی بینی است. در چنین شرایطی، جراح می‌تواند در یک جلسه، دو نوع جراحی متفاوت با دو هدف جداگانه انجام دهد:

1. جراحی آندوسکوپی سینوسی یا پولیپکتومی برای حذف پولیپ‌های بینی
2. رینوپلاستی برای اصلاح مشکلات ساختاری و عملکردی بینی مثل انحراف تیغه، تنگی راه هوایی و اصلاح ظاهر بینی که می‌تواند به روش باز یا بسته باشد.

اگر التهاب فعال، عفونت شدید یا پولیپ‌های بسیار گسترده وجود داشته باشد، معمولا توصیه می‌شود ابتدا جراحی درمانی پولیپ انجام شود و پس از کنترل التهاب و پایدار شدن وضعیت مخاط، جراحی زیبایی در مرحله بعد انجام شود.

پولیپ بینی؛ علائم و راه‌کارهای درمان آن

شایع‌ترین علائم پولیپ بینی عبارت‌اند از:

• گرفتگی بینی مزمن
• کاهش یا از دست دادن حس بویایی
• ترشحات مکرر و فشار یا درد صورت

بدون درمان، پولیپ‌ها می‌توانند باعث سینوزیت مزمن نیز شوند.

درمان پولیپ بینی با توجه به اندازه و محل آن شامل موارد زیر می‌شود:

• داروهای کورتونی
• شست‌وشوی بینی
• کنترل آلرژی

در موارد مقاوم یا گسترده، عمل بینی آندوسکوپی یا پولیپکتومی راه‌حل اصلی درمان است. جراحی، پولیپ‌ها را حذف و مسیر تهویه سینوس‌ها را باز می‌کند، اما برای پیشگیری از بازگشت پولیپ، پیگیری دارویی و مراقبت‌های بعد از عمل اهمیت زیادی دارد.

درمان پولیپ بینی بدون جراحی ممکن است؟

در مراحل اولیه یا وقتی پولیپ‌ها کوچک و محدود هستند، می‌توان با روش‌های غیرجراحی پولیپ بینی را درمان کرد:

روش درمانی	هدف
اسپری کورتونی بینی	کاهش التهاب و کوچک کردن پولیپ
کورتون خوراکی کوتاه‌مدت	کاهش سریع التهاب در پولیپ‌های بزرگ یا شدید
شست‌وشوی بینی با محلول سالین	پاکسازی ترشحات و آلرژن‌ها، کاهش التهاب
داروهای ضد حساسیت و آنتی‌هیستامین	کنترل آلرژی همراه با پولیپ
داروهای آنتی‌بیوتیک	درمان عفونت سینوسی همراه با پولیپ

همچنین کنترل عوامل زمینه‌ای مانند آسم، حساسیت به آسپرین، آلرژی شدید و التهاب مزمن سینوس‌ها ریسک عود پولیپ را کاهش می‌دهد.

آیا جراحی پولیپ بینی به طور دائمی پولیپ‌ها را حذف می کند؟

جراحی پولیپ بینی به‌طور موثر و کامل پولیپ‌ها را حذف می‌کند و مسیر تهویه طبیعی سینوس‌ها را باز می‌کند، اما این به معنی حذف همیشگی پولیپ‌ها نیست.

پولیپ بینی را می سوزانند یا برمی دارند؟

در پولیپکتومی سنتی یا اندوسکوپیک سینوس، پولیپ‌ها به طور کامل برداشته می‌شوند. در حالیکه در عمل پولیپ بینی با لیزر، پولیپ‌های کوچک و سطحی با انرژی لیزر تبخیر یا برش داده می‌شوند و به نوعی «سوزانده» می‌شوند، بدون اینکه نیاز به برش یا خارج کردن گسترده باشد.

اگر پولیپ رو عمل نکنیم مشکل ایجاد می‌کند؟

اگر پولیپ بینی درمان نشود می‌تواند در کوتاه‌مدت و بلند‌مدت مشکلات زیر را ایجاد کند:

• انسداد بینی و مشکل تنفس
• خروپف شبانه
• عفونت‌های مکرر سینوس‌ها (سینوزیت مزمن)
• کاهش یا از دست دادن حس بویایی
• فشار و درد صورت یا سردرد مزمن
• احتمال رشد پولیپ بزرگتر یا گسترده‌تر

آیا پولیپ بینی دوباره عود می کند؟

بازگشت پولیپ بینی امکان‌پذیر و نسبتا شایع است، حتی پس از جراحی کامل اندوسکوپیک سینوس. علت اصلی بازگشت پولیپ، التهاب زمینه‌ای مخاط بینی و سینوس‌ها است، نه خود جراحی.

عمل پولیپ بینی در چند خط

جراحی پولیپ بینی، چه با اندوسکوپ و چه با لیزر، راهی موثر برای باز کردن مسیر تنفسی و کاهش علائم مزمن است. این عمل تهاجمی نیست و دوره نقاهت کوتاهی دارد. برای جلوگیری از بازگشت پولیپ لازم است به کنترل بیماری زمینه‌ای و پیگیری دارویی بعد از عمل توجه کنید.

اگر علائم پولیپ بینی را دارید، می‌توانید در درمانکده از دکتر متخصص گوش و حلق و بینی نوبت مشاوره آنلاین بگیرید و از خانه با پزشک در ارتباط باشید. همچنین، در صورت نیاز به ویزیت حضوری، می‌توانید نوبت اینترنتی بگیرید.

سوالات رایج

منبع: my.clevelandclinic | hopkinsmedicine | pmc