علائم ام اس در زنان چگونه شروع می‌شود؟ بررسی ۱۲ علائم اولیه شایع

بیماری مولتیپل اسکلروزیس یا MS یک بیماری مزمن خودایمنی است که به سیستم عصبی مرکزی، مغز و نخاع آسیب می‌زند و باعث اختلال در انتقال پیام‌های عصبی می‌شود. علائم ام اس در زنان می‌تواند شدت و الگوی متفاوتی داشته باشد. این بیماری در خانم‌ها شیوع بیشتری دارد؛ زیرا تا حدودی تحت تاثیر تغییرات هورمونی ناشی از دوران بارداری، قاعدگی و یائسگی است. شناخت نشانه‌های بیماری ام اس در زنان به آن‌ها کمک می‌کند تا تغییرات غیر معمول بدن خود را بهتر بشناسند و برای بررسی پزشکی به موقع اقدام کنند. اگر کنجکاوید بدانید علائم ام اس در زنان چیست، در این مقاله از مجله سلامت درمانکده همراه ما باشید.

چرا علائم ام اس در خانم ها متفاوت است؟

این سوال که علت به وجود آمدن بیماری ام اس چیست و چرا برخی زنان علائم متفاوتی را تجربه می‌کنند، از سمت افراد زیادی پرسیده می‌شود. علائم MS در زنان ممکن است به دلیل تفاوت‌های بیولوژیکی، هورمونی و نحوه واکنش سیستم ایمنی با الگوهای متفاوتی ظاهر شود. اگرچه بسیاری از نشانه‌های اولیه این بیماری در زنان و مردان مشترک هستند؛ اما زنان به دلیل تغییرات هورمونی در دوره‌هایی مانند قاعدگی، بارداری و یائسگی، ممکن است شدت یا زمان بروز برخی علائم را متفاوت‌تر تجربه کنند. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد اینکه بیماری ام اس چیست، می‌توانید مقاله مرتبط با آن را در درمانکده بخوانید.

برخی تحقیقات نشان داده‌اند که هومون‌های جنسی مانند استروژن، پروژسترون، پرولاکتین و تستوسترون می‌توانند بر سیستم ایمنی و بروز بیماری‌های مرتبط با عملکرد آن تاثیر بگذارند. زنان از آن‌جایی که در طول زندگی و چرخه قاعدگی خود با تغییراتی در سطح این هورمون‌های جنسی مواجه می‌شوند، بیشتر در معرض بیماری ام اس قرار می‌گیرند. 

البته تحقیقات هنوز در این زمینه در حال انجام است و برای تایید قطعی آن باید مطالعات بیشتری انجام شود. مجموعه این عوامل باعث می‌شوند تا دکتر ام اس هنگام بررسی بیماری MS در زنان، فقط به نشانه‌های عمومی بیماری توجه نکند؛ بلکه شرایط خاص زندگی خانم‌ها و تغییرات بدن آن‌ها را به دقت مورد ارزیابی قرار می‌دهد تا به درک بهتری از الگوی علائم و تشخیص دقیق‌تر برسد.

According to the National Multiple Sclerosis Society, women may be up to three times more likely than men to get MS. The disease can also cause symptoms specific to women. But women and men share most of the same symptoms of MS.
طبق گزارش انجمن ملی ام اس، احتمال ابتلا به ام اس در زنان ممکن است تا سه برابر بیشتر از مردان باشد. این بیماری همچنین می‌تواند علائمی ایجاد کند که به‌ طور خاص در زنان دیده می‌شوند. با این حال، زنان و مردان بیشتر علائم مشترک ام اس را تجربه می‌کنند.

به نقل از سایت: healthline

علائم اولیه ام اس در زنان

علائم ام اس، به‌ویژه نشانه‌های عمومی و اولیه بیماری می‌توانند در مردان و زنان مشترک باشند. این علائم معمولا خفیف هستند و در اغلب موارد، نادیده گرفته می‌شوند. در ادامه شایع‌ترین نشانه‌های هشداردهنده بیماری ام اس در زنان را معرفی می‌کنیم:

۱- مشکلات بینایی و التهاب عصب چشم

تغییرات بینایی یکی از نشانه‌هایی است که برخی زنان مبتلا به MS آن را تجربه می‌کنند. این تغییرات می‌توانند به شکل تاری دید، تغییر در درک رنگ‌ها، کاهش بینایی جزئی یا کامل در یک چشم، حرکت غیر ارادی چشم، درد هنگام حرکت چشم یا دوبینی ظاهر شوند.

بدون دلیل دچار اختلال بینایی شدی و نگران ابتلا به ام اس هستی؟

بدون اتلاف وقت از متخصص مشاوره و راهنمایی بگیر

متخصص مغز و اعصاب پزشک آنلاین مغز و اعصاب

همچنین برخی زنان نخستین نشانه ام اس را به صورت التهاب عصب بینایی (نوریت اپتیک) تجربه می‌کنند. این عارضه زمانی ایجاد می‌شود که عصب بینایی متصل‌کننده چشم به مغز، دچار التهاب شود. نوریت اپتیک یکی از علائم مهم ام اس در زنان است که باعث تشخیص بیماری می‌شود.

۲- خستگی مداوم

خستگی یکی دیگر از علائم شایع ام اس در زنان است که معمولا تناسبی با میزان فعالیت فرد ندارد. به گفته دکتر مغز و اعصاب، فرد مبتلا به MS خستگی عمیقی را تجربه می‌کند که حتی بعد از استراحت و خواب کافی هم برطرف نمی‌شود و انجام کارهای روزمره را دشوار می‌کند. این خستگی می‌تواند ناشی از آسیب غلاف میلین باشد که باید برای انتقال پیام‌های عصبی انرژی بیشتری مصرف کند و منجر به خستگی ذهنی و عضلانی می‌شود.

۳- احساس درد

مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۰ نشان داده که زنان بیشتر از مردان درد مرتبط با MS را تجربه می‌کنند. درد در حمله ام اس معمولا به دلیل تحت تاثیر قرار گرفتن اعصابی ایجاد می‌شود که وظیفه انتقال احساسات را در سیستم عصبی مرکزی برعهده دارد. در جدول زیر در مورد انواع دردهای مرتبط با ام اس در زنان بیشتر توضیح می‌دهیم:

نوع درد مرتبط با ام اس	توضیحات
نورالژی عصب سه‌قلو	درد شدید و تیرکشنده در صورت ایجاد می‌کند که فرد اغلب آن را با درد دندان اشتباه می‌گیرد.
علامت لرمیت	احساس کوتاه‌مدتی شبیه به شوک الکتریکی دارد که معمولا موقع خم شدن سر به سمت جلو، از پشت سر به سمت گردن و ستون فقرات حرکت می‌کند.
علامت آغوش ام اس	فشار، درد یا سوزش در اطراف تنه، پاها، دست‌ها و بازوها احساس می‌شود.

البته برخی زنان دچار درد مزمن می‌شوند که پیامد ثانویه بیماری MS است. بدین معنی که درد را به دلیل جبران تغییراتی در راه رفتن، سفتی عضلات ناشی از کاهش تحرک، گرفتگی و اسپاسم عضلانی تجربه می‌کنند.

۴- علائم عضلانی

در بیماری ام اس، سلول‌های ایمنی به سیستم عصبی حمله می‌کنند و مغز، نخاع یا اعصاب بینایی را تحت تاثیر قرار می‌دهند. به همین دلیل ممکن است برخی افراد علائم مرتبط با عضلات را تجربه کنند. این علائم در زنان به شکل زیر بروز می‌کنند:

• اسپاسم عضلانی
• بی‌حسی عضلات
• دشواری در حرکت دادن دست‌ها و پاها
• مشکل در راه رفتن و عدم تعادل
• ضعف یا لرزش در یک یا هر ۲ دست و پا

۵- مشکلات گفتار و بلع

برخی زنان مبتلا به MS به دلیل تاثیر بیماری بر بخش‌های از مغز و مسیرهای عصبی مرتبط با کنترل عضلات، دچار تغییراتی در گفتار و بلع می‌شوند. این مشکلات عبارت‌اند از:

• دشواری در تلفظ کلمات
• گفتار نامفهوم
• کاهش کنترل حجم صدا
• آهسته صحبت کردن
• تغییر کیفیت صدا مانند صدای خشن
• مشکلاتی در جویدن و انتقال غذا به پشت دهان
• مختل شدن توانایی بدن برای حرکت دادن غذا از طریق مری به سمت معده

۶- بی‌حسی و گزگز

احساس مورمور شدن، سوزن سوزن شدن یا بی‌حسی دست‌ها، پاها، بازوها و صورت از دیگر علائم ام اس در مردان و زنان هستند که معمولا به شکل دوره‌ای ظاهر می‌شوند و پس از مدتی کاهش می‌یابند. در زنان، گاهی این تغییرات با مشکلاتی مانند خستگی، ضعف عمومی، کمبود ویتامین‌ها یا فشار عصبی اشتباه گرفته می‌شوند.

بی‌حسی مداوم دست و پا داری و نگرانی از علائم ام اس باشه؟

برای معاینه و تشخیص اقدام کن

بهترین دکتر ام اس در تهران

۷- مشکلات حرکتی و راه رفتن

گاهی اولین نشانه MS در زنان، خود را به شکل ضعف و احساس سنگینی در یک یا هر ۲ پا نشان می‌دهد. این عارضه به دلیل تغییرات ایجادشده در ناحیه‌ای از مغز که مسئول برقراری تعادل است، به وجود می‌آید. نشانه‌های اولیه مشکلات حرکتی معمولا شامل موارد زیر هستند:

• زمین خوردن مکرر
• احساس عدم تعادل و ناپایداری هنگام راه رفتن
• تغییر در نحوه راه رفتن
• نیاز به گرفتن دیوار یا کمک گرفتن از دیگران برای حفظ تعادل

۸- مشکلات حافظه و عملکرد شناختی

یکی دیگر از علائم ام اس در زنان مربوط به عملکرد شناختی است؛ بدین معنی که امکان بروز مشکل در نحوه فکر کردن و پردازش اطلاعات وجود دارد. این مشکل اغلب خود را به شکل زیر نشان می‌دهد:

• دشواری در یادگیری اطلاعات جدید
• فراموش کردن انجام کارها
• دشواری در تمرکز کردن
• مشکل در فکر کردن
• دشواری در پردازش دستورالعمل‌ها
• احساس مه‌مغزی
• دشواری در پیدا کردن کلمات

۹- تغییرات عملکرد روده و مثانه

اختلال در عملکرد مثانه و مشکلات مربوط به روده مانند تکرر ادرار، احساس فوریت برای دفع یا تخلیه ناقص مثانه، یبوست، عفونت‌های مثانه، نشت ادرار یا مدفوع از مشکلاتی هستند که در برخی زنان مبتلا به ام اس دیده می‌شوند. این علائم معمولا به دلیل تاثیر بیماری بر مسیرهای عصبی کنترل‌کننده عملکرد مثانه و روده به وجود می‌آیند. از آن‌جایی که بسیاری از این نشانه‌ها با مشکلات شایع دستگاه مجاری ادراری زنان یا تغییرات هورمونی همپوشانی دارند، باید آن‌ها را جدی بگیرید و برای بررسی دقیق به پزشک مراجعه کنید.

۱۰- مشکلات جنسی

بیماری ام اس ممکن است با آسیب رساندن به اعصابی که مسیر پاسخ جنسی بین مغز و اندام‌های تناسلی را کنترل می‌کنند، باعث مشکلات جنسی شوند. در این صورت فرد مبتلا به MS در برانگیختگی جنسی یا رسیدن به ارگاسم دچار مشکل می‌شود. همچنین ممکن است کاهش میل جنسی و کاهش حس در ناحیه تناسلی را تجربه کند. از طرفی، این بیماری می‌تواند با کاهش رطوبت طبیعی واژن، رابطه جنسی را برای زنان دردناک کند.

۱۱- سرگیجه و عدم تعادل

احساس سرگیجه، سبکی سر، ضعف و حالت نزدیک به غش از دیگر علائم ام اس در برخی زنان هستند. این بیماری با آسیب رساندن به مسیرهای عصبی که نقش مهمی در هماهنگی اطلاعات فضایی، بینایی و حسی مورد نیاز مغز دارند، موجب بروز سرگیجه می‌شوند. در اغلب موارد سرگیجه با علائم زیر همراه است:

• عدم تعادل
• بیماری حرکت
• تهوع و استفراغ
• احساس سبکی سر
• احساس چرخش خود یا محیط اطراف

۱۲- تغییرات عاطفی

تغییرات عاطفی یکی دیگر از علائمی است که گاهی در زنان مبتلا به MS دیده می‌شود. آن‌ها ممکن است در طول روند بیماری دچار نوسانات خلقی، تحریک‌پذیری، اضطراب یا احساس افسردگی شوند. این تغییرات می‌تواند هم به دلیل تاثیر بیماری بر بخش‌هایی از مغز که در تنظیم احساسات نقش دارند، ایجاد شوند و هم ناشی از فشار روانی زندگی با یک بیماری مزمن باشند. اگر نگران عاقبت بیماری ام اس هستید، می‌توانید برای کسب اطلاعات مفید در این زمینه، مقاله مرتبط با آن را در درمانکده مطالعه کنید.

علائم اختصاصی ام اس در زنان چگونه خود را نشان می‌دهد؟

برخی مطالعات نشان می‌دهند که بیماری ام اس بر هورمون‌های زنان تاثیر می‌گذارد. محققان بعد از بررسی مطالعات، به این نتیجه رسیده‌اند که سطح پایین هورمون تستوسترون در زنان می‌تواند منجر به بروز MS شود. همچنین نوسانات هورمونی زنانه، دیگر عامل بروز این بیماری به‌شمار می‌آید. به همین دلیل متخصصان علائم اختصاصی ام اس در زنان را با مشکلات قاعدگی، یائسگی و بارداری مرتبط می‌دانند. در ادامه این علائم را بررسی می‌کنیم:

۱- مشکلات مربوط به قاعدگی

مشکلات قاعدگی یکی از علائم بیماری ام اس در زنان است. معمولا زنان مبتلا به MS، در دوران قاعدگی علائم بیماری را با شدت بیشتری تجربه می‌کنند. دلیل این موضوع، کاهش سطح هورمون استروژن در دوره قاعدگی است. علائمی که معمولا در دوره قاعدگی تشدید می‌شوند، شامل ضعف، عدم تعادل، افسردگی، اضطراب و خستگی هستند. یکی دیگر از مشکلات مربوط به قاعدگی در زنان مبتلا به ام اس، برهم خوردن نظم چرخه قاعدگی آن‌هاست. همچنین اغلب زنان درگیر MS گزارش کرده‌اند که علائم پیش از قاعدگی (دوره PMS) را با شدت بیشتری تجربه می‌کنند.

۲- علائم مرتبط با بارداری

بیشتر تحقیقات نشان می‌دهند که ام اس تاثیری خاصی بر باروری نمی‌گذارد؛ بدین معنی که مانع باردار شدن یا به دنیا آوردن فرزد سالم نمی‌شود. در اغلب موارد، علائم ام اس در دوران بارداری، مخصوصا سه ماهه دوم و سوم ثابت می‌ماند یا تا حدودی بهبود پیدا می‌کند. 

البته حملات یا نشانه‌های بیماری ممکن است بعد از زایمان (معمولا سه ماهه اول بعد از زایمان) دوباره شروع شوند. لازم به ذکر است که نوسانات هورمونی در دوران بارداری فشار جسمی شدیدی بر بدن وارد می‌کنند؛ به همین دلیل ممکن است برخی از علائم MS شدیدتر شوند. همچنین داروهای کنترل‌کننده و درمان ام اس برای دوران بارداری ایمن نیستند و معمولا پزشک آن‌ها را تغییر می‌دهد یا دوزشان را کمتر می‌کند که در این صورت ممکن است علائم بیماری بدتر شوند. 

برخی از علائم MS که ممکن است در دوران بارداری شدیدتر شوند، عبارت‌اند از:

• خستگی
• مشکل در راه رفتن
• مشکلات مثانه و روده

۳- مشکلات مربوط به یائسگی

تحقیقات در مورد تشدید علائم ام اس زنان در دوران یائسگی به ۲ دسته تقسیم می‌شود. برخی مطالعات نشان می‌دهند که یائسگی تاثیری بر MS زنان ندارد؛ اما بعضی دیگر از مطالعات و شواهد نشان داده‌اند که علائم ام اس در بعضی زنان بعد از یائسگی بدتر می‌شود. این عارضه به دلیل کاهش سطح استروژن در دوران یائسگی به وجود می‌آید. برخی پزشکان برای کاهش علائم ام اس در زنان پس از یائسگی، هورمون درمانی را جایگزین می‌کنند.

نشانه‌های کمتر شایع بیماری ام اس در زنان چیست؟

این بیماری ممکن است با توجه به شرایط جسمی و شدت آسیب در هر فرد به شکل متفاوتی ظاهر شود. برخی علائم کمتر شایع MS در زنان شامل موارد زیر هستند:

• تشنج
• کاهش شنوایی
• مشکلات تنفسی
• لرزش و رعشه
• مشکل در حرف زدن
• سردرد مداوم
• خارش بدن

علائم ام اس خاموش در زنان

علائم ام اس در زنان همیشه به صورت آشکار و محسوس بروز نمی‌کند. گاهی نشانه‌ها به آرامی ظاهر می‌شوند و در مراحل اولیه قابل تشخیص نیستند. به این حالت، ام اس خاموش گفته می‌شود. از شایع‌ترین علائم MS خاموش در زنان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• خستگی مفرط
• درد غیر معمول
• ضعف عمومی بدون دلیل مشخص
• تاری دید و مشکلات بینایی
• مشکلات شناختی مانند فراموشی یا دشواری حل مسئله
• بی‌حسی، گزگز یا سوزن سوزن شدن اندام‌ها
• مشکلات گوارشی
• حساسیت به گرما
• سرگیجه و عدم تعادل
• اختلال در کنترل مثانه

شناخت این علائم می‌تواند به تشخیص به موقع بیماری MS کمک کند. در صورت مشاهده هر یک از آن‌ها بهتر است در اسرع وقت به دکتر آنلاین مغز و اعصاب مراجعه کنید. همچنین می‌توانید با انجام تست ام اس آنلاین از وضعیت سلامت خود باخبر شوید.

سن ابتلا به ام اس در زنان

ام اس در در زنان معمولا در سنین جوانی و دوران بزرگسالی بروز می‌کند. در بیشتر موارد، این بیماری در زنان در بازه سنی ۲۰ تا ۴۵ سالگی تشخیص داده می‌شود. البته این احتمال وجود دارد که زنان در هر سنی به بیماری MS مبتلا شوند. به همین دلیل مشاهده علائم عصبی جدید و مداوم مانند بی‌حسی و ضعف اندام‌ها، تغییرات بینایی یا مشکلات تعادل باید به دقت توسط پزشک متخصص بررسی شوند. پیگیری به موقع علائم می‌تواند تا حدودی ریسک ابتلا به بدترین نوع بیماری ام اس را کاهش دهد.

علائم ام اس در زنان بالای ۴۰ سال چیست؟

نشانه‌های MS زنان بالای ۴۰ سال می‌تواند مشابه سنین پایین‌تر باشد؛ اما معمولا تشخیص آن کمی دشوارتر می‌شود. چرا که زنان ممکن است فکر کنند علائم رایج این بیماری مانند خستگی، دردهای عضلانی یا تغییرات خلقی ناشی از آمادگی بدن برای شروع دوره یائسگی هستند. به همین دلیل بهتر است زنان برای پیشگیری از بیماری ام اس، در سنین بالای ۴۰ سال به علائم عصبی مانند اختلالات بینایی، بی‌حسی، ضعف حرکتی یا مشکلات تعادلی توجه بیشتری کنند.

کلام پایانی

بسیاری از علائم ام اس در زنان و مردان مشترک هستند؛ اما برخی شرایط مانند تغییرات هورمونی و نوسانات هورمونی بدن زنان، به‌ویژه در دوران قاعدگی، بارداری یا یائسگی می‌توانند بر نحوه بروز یا شدت علائم تاثیر بگذارند. در صورت مشاهده علائم جدید، مداوم یا غیر عادی، مراجعه به پزشک و انجام بررسی‌های لازم اهمیت دارد؛ زیرا تشخیص و پیگیری به موقع علائم MS در زنان می‌تواند به کنترل بهتر بیماری کمک کند.

اگر در مورد علائم این بیماری در خانم‌ها سوالات بیشتری دارید، می‌توانید به وب‌سایت درمانکده سر بزنید و از دکتر متخصص مغز و اعصاب مشورت بگیرید. همچنین درمانکده امکان مشاهده پروفایل پزشکان، بررسی تخصص‌ها، آخرین نوبت‌های خالی و خواندن نظرات بیماران قبلی را برای شما فراهم کرده است تا با آگاهی بیشتری برای رزرو نوبت جهت مراجعه حضوری یا مشاوره آنلاین تلفنی، متنی و تصویری اقدام کنید.

سوالات متداول

منابع: medicalnewstoday | healthline | clevelandclinic