بیماری ام اس یا مالتیپل اسکلروزیس یک بیماری مرتبط با سیستم عصبی مرکزی بدن است که به شدت مغز و نخاع را تحت تاثیر قرار میدهد. این بیماری در زنان نسبت به مردان ۲ تا سه برابر شیوع بیشتری دارد. علائم ام اس در زنان ممکن است با علائم ام اس در مردان کمی متفاوت باشد. متخصص مغز و اعصاب برای شناسایی نشانههای بیماری ابتدا باید میزان آسیب عصبی را بررسی کند. این بیماری با گذشت زمان میتواند منجر به مشکلات بینایی، ضعف عضلانی، از دست دادن تعادل یا بیحسی شود.
اگر این سوال ذهن شما را درگیر کرده که چرا ام اس میگیریم، در مقاله پیشرو از مجله سلامت درمانکده همراه ما باشید تا انواع، علائم، روش تشخیص و راهکار درمانی بیماری مالتیپل اسکلروزیس (MS) را بررسی کنیم.
بیماری ام اس چیست؟
بیماری ام اس یا مالتیپل اسکلروزیس (Multiple sclerosis) نوعی بیماری خودایمنی است که سیستم ایمنی بدن به سیستم عصبی مرکزی حمله میکند. در واقع سیستم ایمنی بدن با حمله به غلاف میلین (غلاف حفاظتی از فیبرهای عصبی) ارتباط بین مغز و پیامهایی که باید از سیستم عصبی مرکزی منتقل شوند را از بین میبرد. در ادامه میتوانید تصاویر بیماران ام اس را مشاهده کنید:
بیماری مولتیپل اسکلروزیس با علائم گستردهای همراه است، اما بیشترین تاثیر را بر مغز، نخاع و اعصاب بینایی میگذارد. حتما شنیدهاید که اغلب بیماران مبتلا به ام اس در صورت شدت گرفتن بیماری، توانایی راه رفتن را از دست میدهند. اگر برای شما هم سوال پیش آمده که چند درصد بیماران ام اس فلج میشوند، در جواب باید بگوییم نشانههای بیماری با توجه به میزان آسیبی که به اعصاب وارد شده و تعداد اعصاب درگیر این عارضه متغیر است.
علائم بیماری ام اس
علائم ام اس (MS) بسته به محل درگیری سیستم عصبی و شدت بیماری میتواند در افراد مختلف، متفاوت باشد. برخی از شایعترین نشانههای این بیماری شامل اختلالات بینایی، احساس بیحسی و گزگز در پاها و بازوها، ضعف عضلانی، خستگی، مشکلات تعادلی و اختلالات حرکتی هستند. با توجه به تنوع علائم و شباهت برخی از آنها با بیماریهای دیگر، شناخت دقیق علائم اهمیت زیادی دارد. برای آشنایی بیشتر با علائم بیماری ام اس و بررسی نشانههای اولیه و کمتر شناختهشده آن، میتوانید مقاله تخصصی و جامعی را در این زمینه در درمانکده مطالعه کنید. همچنین شما میتوانید برای دریافت راهنمایی و مشاوره با دکتر مغز و اعصاب درمانکده در ارتباط باشید یا از طریق تست ام اس آنلاین، وضعیت خود را مورد بررسی قرار دهید.
بیحسی پا داری و نگران ابتلا به بیماری ام اس هستی؟
همین الان از متخصص راهنمایی بگیرانواع بیماری ام اس
اغلب بیماران مبتلا به بیماری مولتیپل اسکلروزیس دورههای عودکننده-فروکشکننده را در طول بیماری خود تجربه میکنند. بدین معنی که در دوره عودکننده، علائم جدیدی ظاهر میشوند و بیمار با چالشهای زیادی در زندگی مواجه خواهد شد. ممکن است این علائم چند روز تا چند هفته ادامه داشته باشند، اما پس از آن وارد دوره فروکشکننده میشوند که فرد احساس میکند روند بیماری رو به بهبودی است.
بیماران معمولا در طول این دوره (۱۰ تا ۲۰ سال) متوجه وخیمتر شدن بیماری و اثرگذاری آن بر توانایی حرکتی یا هماهنگی اعضای بدنشان با یکدیگر میشوند. اگر کنجکاوید بدانید علت به وجود آمدن بیماری ام اس چیست و چرا این بیماری دورههای عودکننده و فروکشکننده دارد، میتوانید مقاله مرتبط با آن را در درمانکده مطالعه کنید.
به طور کلی میتوان انواع بیماری ام اس را شامل موارد زیر دانست:
۱- سندرم جداشده بالینی (CIS)
در این دوره، فرد اولین علائمی را تجربه میکند که نشاندهنده احتمال ابتلا به MS است. با این حال، هنوز معیارهای لازم برای تشخیص قطعی ابتلا به بیماری ام اس وجود ندارد. در واقع، التهاب و آسیب پوشش محافظ اطراف ریشههای عصبی یا همان میلین باعث ایجاد علائم شدهاند. فرد مبتلا به سندرم جداشده بالینی ممکن است در آینده به MS مبتلا شود.
۲- ام اس عودکننده-فروکش کننده (RRMS)
این نوع، شایعترین شکل مولتیپل اسکلروزیس (حدود ۸۵ درصد) است. بیماری در فرد با دورههایی از تشدید علائم همراه است که به آن عود، حمله ام اس یا شعلهور شدن بیماری میگویند. پس از دوره عود، علائم بیماری برای مدتی فروکش کرده یا ثابت میمانند.
علائم مشکوک به ام اس داری؟
برای معاینه و تشخیص اقدام کن۳- ام اس پیشرونده ثانویه (SPMS)
افراد مبتلا به RRMS با پیشرفت بیماری به این نوع مولتیپل اسکلروزیس مبتلا میشوند که در نهایت، بدتر شدن علائم منجر به آسیب شدید عصبی خواهد شد.
۴- ام اس پیشرونده اولیه (PPMS)
در برخی افراد، علائم ام اس از همان اول به آرامی شروع میشود و به مرور زمان شدت پیدا میکند. این نوع MS که به عنوان بدترین نوع بیماری ام اس شناخته میشود، بدون اینکه دورههای مشخصی از عود یا فروکش داشته باشد، پیش میرود.
در صورت لزوم میتوانید با دکتر آنلاین مغز و اعصاب مشورت کنید و همچنین میتوانید به صورت حضوری به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.
In primary progressive multiple sclerosis, the disease gradually gets worse over time. There are no well-defined attacks of symptoms, and there is little or no recmissions. In addition, MS treatments don’t work as well with this type of MS.
به نقل از سایت: webmd
در ام اس پیشرونده اولیه، بیماری به مرور زمان بدتر میشود. حملات واضح و مشخص علائم وجود ندارد و دورههای بهبودی بسیار کم یا اصلا وجود ندارند. همچنین درمانهای ام اس در این نوع بیماری معمولا اثربخشی کمتری دارند.
عوارض بیماری MS چیست؟
شایعترین عوارض بیماری MS عبارتاند از:
- سرگیجه دائمی
- بروز افسردگی
- بیماری صرع
- اختلال حافظه
- اختلالت جنسی
- عدم کنترل روده و مثانه
- مشکلات حرکتی (فلج پاها) و احساس نیاز به عصا، ویلچر یا واکر
آیا بیماری ام اس کشنده است؟
این بیماری تا حد زیادی کیفیت زندگی بیماران را تحت تاثیر قرار میدهد، اما خوشبختانه با پیشرفت علم میتوان آن را کنترل کرد. از همینرو باید بگوییم اگر بیماران مبتلا به MS تحت درمان قرار بگیرند، این بیماری کشنده نیست و میتوان چشمانداز روشنی برای عاقبت بیماری ام اس در نظر گرفت. در حال حاضر، طول عمر بیماران ام اس به طور میانگین پنج تا ۱۰ سال کمتر از عموم مردم است و این موضوع، افزایش امید به زندگی در افراد مبتلا به ms را نشان میدهد.
روش تشخیص بیماری ام اس
علائم عصبی بیماری مولتیپل اسکلروزیس با برخی شرایط پزشکی دیگر شباهت دارد. از همینرو تشخیص MS در مراحل اولیه دشوار خواهد بود. در اغلب موارد بیماران چندین سال درگیر نشانههای MS هستند اما بیماری آنها تشخیص داده نمیشود.
اگر پزشک به بیماری ام اس مشکوک شود، سریعا شما را به دکتر ام اس ارجاع میدهد. جدول زیر نشاندهنده روش تشخیص MS است.
| تست MS | توضیحات |
|---|---|
| معاینه فیزیکی | ارزیابی علائم MS |
| آزمایش خون | کمک به رد سایر بیماریها با علائم مشابه MS |
| MRI | بررسی نواحی آسیب در مغز یا نخاع |
| پنکسیون کمری (ضربه زدن به ستون فقرات) | ارزیابی سطح آسیب به اعصاب اطراف غلاف میلین |
| آزمایش پتانسیل برانگیخته (evoked potentials test) | اندازهگیری فعالیت الکتریکی مغر، نخاع و عملکرد عصبی |
درمان بیماری ام اس
درمان ام اس با هدف کنترل علائم، کاهش تعداد و شدت حملات بیماری و جلوگیری از پیشرفت آسیبهای عصبی انجام میشود. اگرچه هنوز درمان قطعی برای MS وجود ندارد، اما روشهای مختلف مانند داروهای تعدیلکننده سیستم ایمنی، داروهایی برای کنترل حملات حاد و تکنیکهای توانبخشی میتوانند به بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا کمک زیادی کنند. انتخاب روش درمان این بیماری به نوع ام اس، شدت علائم و شرایط هر فرد بستگی دارد. برای آشنایی با روشهای درمانی، داروهای مورد استفاده و جدیدترین رویکردهای کنترل بیماری، میتوانید مقاله تخصصی و جامع درمان ام اس را در درمانکده مطالعه کنید.
برای درمان بیماری ms چی بخوریم؟
جدیدترین تحقیقات نشان میدهند، رژیم غذایی مناسب به مدیریت علائم بیماری ام اس کمک میکند. مواد غذایی مناسب برای بیماران مبتلا به این بیماری عبارتاند از:
- غلات کامل
- آجیل و مغزیجات
- میوه و سبزیجات تازه
- ماهیهای چرب مانند ماهی آزاد (به دلیل داشتن امگا۳ و ویتامین D)
- گوشت تازه مخصوصا جگر تازه گاو (سرشار از ویتامین D)
- لبنیات مانند شیر، پنیر، ماست و کره
- چربی سالم مانند روغن زیتون، بذر کتان و نارگیل
- غذاهای سرشار از پروبیوتیک مانند ماست، کفیر، سیر، کلم ترش
- مایعات فراوان مانند آب و دمنوشهای گیاهی
پیشگیری از بیماری ام اس
در حال حاضر، راهحل قطعی برای پیشگیری از بیماری ام اس وجود ندارد؛ اما برخی عوامل نقش مهمی در کندتر شدن سرعت پیشرفت بیماری دارند. مواردی مانند داشتن سبک زندگی سالم و فعالیت بدنی منظم از جمله عواملی هستند که میتوانند به افزایش کیفیت زندگی بیمار مبتلا به MS کمک کنند و تا حدودی احتمال ابتلا به این بیماری را کاهش دهند. برای شناخت دیگر عوامل موثر، میتوانید مقاله تخصصی و جامع پیشگیری از ام اس را در درمانکده مطالعه کنید.
راهنمای مراجعه به پزشک
ام اس یک بیماری خود ایمنی است که با حمله به سیستم ایمنی بر روی سیستم عصبی مرکزی (نخاع، مغز و اعصاب بینایی) اثر میگذارد. این حملات باعث التهاب غلاف میلین میشوند. غلاف میلین وظیفه محافظت از سلولهای عصبی بدن را برعهده دارد. علائم بیماری ام اس تا حدودی مشابه سایر شرایط پزشکی هستند. از همینرو با مشاهده کوچکترین تغییرات در سیستم عصبی مرکزی باید به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.
وبسایت درمانکده با گرد هم آوردن جمعی از بهترین پزشکان متخصص، این امکان را برای شما فراهم کرده است تا از طریق سیستم نوبتدهی آنلاین برای مراجعه حضوری نزد پزشک مورد نظر خود وقت معاینه رزرو کنید.
سوالات متداول
این بیماری به شدت بر روی توانایی حرکتی افراد اثر میگذارد و ممکن است باعث فلج شود. با این حال شدت آسیب به اعصاب و تعداد عصبهای درگیر بیماری میتوانند مشخص کنند فرد تا چه میزان دچار نقص حرکتی شده است. ابتلا به نوع ام اس پیشرونده و عدم کنترل آن احتمال فلج دائمی را در بیماران افزایش میدهد.
این بیماری اگر از نوع پیشرونده باشد و عوارض جدی ایجاد کند، باعث میشود تا بیماران، پنج تا ۱۰ سال کمتر از افراد عادی زندگی کنند.
فیزیوتراپیست با آموزش تمرینات اصولی کمک میکند تا قدرت و تعادل فرد مبتلا به MS حفظ شود. همچنین به کمک فیزیوتراپی روشهای مدیریت خستگی و درد شدید ناشی از بیماری را میآموزید.
منبع: webmd | medicalnewstoday
