شب ادراری در کودکان؛ علت و راه‌ های درمان

شب ادراری در کودکان معمولا به مرور زمان برطرف می‌شود و به ندرت به مشکل جدی تبدیل می‌شود. اما گاهی اوقات کودک شما هرچه سعی می‌کند نمی‌تواند شب ادراری را ترک کند. شما ناامید هستید، او خسته شده است. شما نگران هستید که مبادا مشکل جدی وجود داشته باشد. گاهی اوقات نیاز به کمک بهترین دکتر فوق متخصص کودکان یا دکتر متخصص کلیه و مجاری ادرار است. در اینجا به برخی از سوالات بسیاری که شما ممکن است درباره بی اختیاری ادرار کودکتان داشته باشید پاسخ داده شده است.

شب ادراری در کودکان چقدر رایج است؟

حدود ۴۰ درصد از کودکان ۳ ساله شب ادراری دارند. کارشناسان کاملاً نمی‌دانند که چرا یک کودک شب ادراری دارد و دیگری ندارد. شاید این موضوعی مرتبط با تکامل باشد. گاهی اوقات مثانه كودک برای ذخیره ادرار در طول شب به اندازه كافی جا ندارد. گاهی اوقات کودک هنوز توانایی تشخیص این را ندارد که مثانه چه زمانی پر شده است، یا اینکه باید از خواب بیدار شده و به دستشویی برود.

در رابطه با شب ادراری چه چیزی طبیعی است؟

در رابطه با شب ادراری در کودکان طیف گسترده ای وجود دارد. به طور معمول کودک از ۲ تا ۴ سالگی می تواند به توالت برود اما بعضی از آنها تا سنین بالاتر قادر به حفظ ادرار خود در طی شب نخواهند بود. تا سن ۵ یا ۶ سالگی، ۸۵ درصد از کودکان می توانند ادرار خود را در شب نگه دارند، اما برخی از کودکان تا سن ۱۰ – ۱۲ سالگی هم گاهی اوقات رختخواب خود را خیس می‌کنند.

گاهی اوقات کودکی که در طول شب می‌توانسته خودش را کنترل کند، دوباره شب ادراری می کنند. اضطراب‌های خانوادگی یا مسائل مدرسه می‌تواند باعث تحریک چنین حالتی شود. با بالغ شدن سیستم‌های کودک، احتمال شب ادرارری در وی کم می شود.

تا سنین نوجوانی یا خیلی زودتر از آن، تقریباً در همه کودکانی که رختخوابشان را خیس می‌کنند، این مسئله حل می شود و فقط در یک درصد یا کمتر از کودکان این مشکل به جا می‌ماند.

بسیاری از کودکان سنین مدرسه که شب ها رختخواب خود را خیس می‌کنند، مشکلی دارند که پزشکان به آن «شب ادراری اولیه» می‌گویند. آنها هرگز کنترل شبانه مثانه خود را در دست نداشته اند. سابقه خانوادگی نیز در بی اختیاری ادرار در کودکان نقش دارد. اگر شما در کودکی شب ادراری داشتید و کودکتان نیز اینطور است، تعجب نکنید.

بیشتر بدانید: مثانه بیش فعال چیست؟ + بررسی علل، نشانه‌ها و راه‌های درمان مثانه پرکار

چه موقع باید با پزشک متخصص اطفال در مورد شب ادراری صحبت کنیم؟

البته که می توانید هر زمانی نگرانی در زمینه شب ادراری داشتید آن را با پزشک در میان بگذارید. اگر کودکتان سابقه شب ادراری نداشته است اما سپس ناگهان دچار این مشکل شده است، با متخصص اطفال در میان بگذارید. پزشک می‌تواند کودک شما را ارزیابی کند تا مطمئن شود این مشکل ناشی از استرس نبوده و یا به دلیل بیماری خاصی نیست. البته این احتمال کم است. فقط ۱ درصد از مشکلات شب ادراری در کودکان در نتیجه دیابت کودکان، عفونت‌ها، ناهنجاری های مثانه یا کلیه یا وضعیت پزشکی دیگری به وجود می‌آید. اگر کودکتان علائم نامعمول مانند سوزش به هنگام ادرار کردن یا ادرار خونی دارد، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.

چگونه می توانم به پزشک کمک کنم تا مشکل شب ادراری فرزندم را حل کند؟

برای کمک به حل مسئله شب ادراری کودکتان در خانه بازرس خوبی باشید. آماده باشید تا به این سوالات پاسخ دهید:

• آیا سابقه خانوادگی شب ادراری وجود دارد؟
• آیا شرایط خاص یا غذاها و نوشیدنی ها دفعات شب ادراری را بیشتر می‌کنند؟
• آیا کودک شما نزدیک به زمان خواب مایعات می‌نوشد؟
• آیا علائم غیر معمول مانند ادرار خونی وجود دارد؟

بیشتر بدانید: درمان سوزش ادرار

در مرحله بعد برای درمان شب ادراری چه اتفاقی می افتد؟

پزشک متخصص اطفال شما ممکن است آزمایش ادرار انجام دهد تا ببیند آیا عفونت ادراری وجود دارد که توانسته باشد باعث شب ادراری شود. پزشک همچنین ممکن است درخواست آزمایش های دیگری برای بررسی سلامت دستگاه ادراری فرزند شما بدهد.

بیشتر بدانید: قرص عفونت ادراری زنان 

چه کار دیگری می توان در رابطه با شب ادراری در کودکان انجام داد؟

برای کاهش شب ادراری متخصص اطفال ممکن است اقدامات مختلفی از جمله موارد زیر را پیشنهاد کند:

• محدودیت مصرف مایعات قبل از خواب
• ساعت هشداری بگذارید تا در شب و قبل از اینکه کودک جایش را خیس کند، وی را بیدار کند. این «آموزش شرطی سازی» است که اگر به طور مداوم و پیوسته به مدت سه تا چهار ماه استفاده شود، حداقل ۷۵ درصد از مواقع مؤثر خواهد بود. این شیوه ها ارزان قیمت و به راحتی در دسترس بوده و باید قبل از استفاده از هرگونه دارو امتحان شوند.
• می توانید داروهای تجویزی را امتحان کنید که بدن را مجبور به ایجاد ادرار کمتر در شب می کنند. به طور معمول از این روش استفاده نمی‌شود، مگر کودک حداقل ۷ سال سن داشته باشد و روش‌های دیگر در وی جواب نداده باشند.

بیشتر بدانید: التهاب مثانه یا سیستیت بینابینی (Interstitial Cystitis) چیست؟ +علت، علائم و درمان

چگونه می توانم در طی درمان شب ادراری به کودکم کمک کنم؟

به کودک اطمینان بدهید که خیس کردن رختخواب در بچه ها عادی است. این چیزی نیست که به خاطرش خجالت بکشند و معمولاً همه بچه ها آن را پشت سر خواهند گذاشت. مطمئن شوید خواهر یا برادرهایش نیز این را به درستی می فهمند. به آنها اجازه ندهید کودک را مسخره کنند. شب ادراری در کودکان مشکل پیچیده‌ای نیست و با اقدامات مناسب به راحتی قابل درمان است.

راهنمای مراجعه به پزشک

پس از بروز اولین نشانه‌های شب ادراری، بهتر است به دکتر متخصص کودکان یا دکتر اورولوژی مراجعه کنید.

برای گرفتن نوبت پزشک در سراسر ایران می‌توانید بدون نیاز به مراجعه حضوری یا تماس تلفنی، نوبت خود را به صورت آنلاین از پلتفرم درمانکده رزرو کنید. کافیست شهر و تخصص موردنظرتان را انتخاب کنید تا لیست پزشکان و نوبت‌های خالی آن‌ها را ببینید. مثلا اگر در تهران یا مشهد به متخصص اورولوژی نیاز دارید، با انتخاب این موارد می‌توانید لیست پزشکان دکتر اورولوژی تهران و یا متخصص اورولوژی مشهد را ببینید و از پزشک مورد نظر خود نوبت دریافت کنید. این امکان برای تمامی شهرهای ایران و طیف وسیعی از تخصص‌های پزشکی در دسترس است.

پزشکان برتر اورولوژی در تهران: دکتر سیمین وحیدی | دکتر محمدرضا جعفری | دکتر محمدعلی عسکری | دکتر امیرمحسن ضیائی | دکتر اکبر نورعلیزاده

پزشکان برتر اورولوژی در مشهد: دکتر مهدی قاضی | دکتر علیرضا گلشن | دکتر مهدی نخعی | دکتر رحیم تقوی | دکتر سعیدرضا قنبری زاده | دکتر حامد معصومی

پزشکان برتر: دکتر رخساره کریمی | دکتر محمدرضا سلطانی