خواب دیدن؛ فرق رویا از واقعیت و روانشناسی خواب

تأیید‌‌‌‌‌‌‌ شده توسط پزشکان درمانکده

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت معاینه، تشخیص و درمان از پزشکان درمانکده مشاوره بگیرید.

خواب دیدن یکی از تجربه‌های جالب و هیجان‌انگیز برای هر فرد است. البته بیش‌تر مسائلی که حین خواب دیدن با آن دست و پنجه نرم می‌کنیم، دلایل روانشناسی دارند. از این رو این مطلب از درمانکده را به بحث شیرین خواب دیدن اختصاص داده‌ایم. اگر شما هم به این مسائل علاقه‌مند هستید، همراه ما باشید.

بیشتر بدانید: معاینه سلامت عقل توسط خودتان! چطور در خانه متوجه سلامت عقل‌تان شوید؟

تعریف رویا

به تصاویر خیالی، که گاهی با روایت مشخص و گاهی بدون روایت، هنگام خواب دیدن در ذهن فرد نمایش داده می‌­شود، رویا می‌­گویند. اکثر خواب‌ها شامل مجموعه‌ای از تصاویر، ادراک و عواطف است که می‌­تواند دلپذیر و هیجان­‌انگیز یا کسالت‌­آور و حتی وحشتناک باشد.

رویا از دیرباز در تخیل بشر وجود داشته است. از سوابق تاریخی چنین برمی­‌آید که گذشتگان آن را پیامی از طرف خدایان یا ابزاری برای پیش­‌بینی آینده می­‌دانستند.

طی سال ­های اخیر، رویا توجه روان­شناسان، متخصصان اعصاب، فیلسوف­ان و زیست­ شناسان را به خود جلب کرده است که همگی به تحقیق در مورد خواب دیدن، رویا، معنا و ضرورت آن برای بشر و حیوانات مشابه ادامه می­‌دهند.

خواب دیدن و رویا

رویا یا خواب، مسئله این است!

به ­رغم این باور که همه ما انسان‌ها ممکن است رویا ببینیم. دانشمندان هنوز درحال کشف اطلاعات بیشتری در مورد چگونگی خواب دیدن و رویا، مدت زمان و هدف یا اهداف دقیق آن هستند.

البته دیدن رویا در مرحله حرکت سریع چشم در خواب (REM) اتفاق می­‌افتد و معمولا با فعالیت بالای مغز و کمی حرکت فیزیکی (به­ خصوص در چشم‌ها) همراه است.

گفته می‌­شود افرادی که هیچ­‌وقت رویاهای خود را به خاطر نمی­‌آورند هم گاهی خواب می­‌بینند. اما این حقیقت که رویا هنگام خواب رخ می‌­دهد باعث می­‌شود محققان نتوانند با قطعیت از رویا مطمئن باشند.

دلیل خواب دیدن چیست؟

به باور بسیاری از محققان خواب دیدن دلیل خاصی دارد. اما هنوز نمی‌­دانیم که هدف از رویا دقیقا چیست؟ بنابراین تفسیر خواب و رویا چندان هم کار آسانی نیست. برخی معتقدند رویا در یکپارچه­‌سازی خاطرات به مغز کمک می‌­کند و در یادگیری موثر است.

دسته دیگر باور دارند رویا به مغز اجازه می‌­دهد تا خطر را شبیه­ سازی کند تا در آینده بهتر بتواند از خود محافظت کند. طبق تئوری­‌های فلسفی، رویا به پردازش افکار، عواطف و تجارب دشوار کمک می‌­کند تا سلامت روان­شناختی فرد هنگام بیداری افزایش یابد.

درک رویا

چرا همیشه خوابمان را فراموش می­‌کنیم؟

فراموش کردن رویا طبیعی است. بسیاری از خواب‌­ها نیز بلافاصله بعد از بیداری یا کمی بعدتر فراموش می­‌شوند. بعضی از محققان به خواب­‌هایی که سریعا فراموش می‌­شوند “خواب سفید” می‌­گویند.

شواهد نشان می‌­دهد نزدیک به یک سوم زمان خواب مربوط به خواب سفید است. شاید دلیل آن این باشد که مغز هنگام خواب حافظه را مثل حالت بیداری کدگذاری نمی‌کند.

چگونه می‌توان هنگام بیداری خواب‌ها را به خاطر آورد؟

در اغلب موارد با رعایت چند نکته ساده می­‌توان خواب را به خاطر نگه داشت. مثلا می‌­توانید یک دفتر کنار تخت بگذارید تا بلافاصله بعد از بیدار شدن جزئیات خواب خود را در آن یادداشت کنید.

چه مدت زمانی از شب را خواب می­‌بینیم؟

موسسه ملی خواب تخمین زده است حداقل ۲ ساعت از ۸ ساعت خواب شبانه، صرف خواب دیدن می‌­شود. با این­که طبق نظریات دیدن رویا هنگام REM که تقریبا ۲۰ درصد از مجموع مدت زمان خواب را در بر می­‌گیرد، به اوج خود می‌­رسد. برخی شواهد نیز نشان می­‌دهد در سایر مراحل خواب هم تا حدودی رویا می‌­بینیم. اگر شواهد بیشتری در دفاع از این نظر به دست آید، می‌­توان گفت ما همیشه یا اکثر اوقات خواب می­‌بینیم.

رویا

دیدن هر رویا تقریبا چقدر طول می‌­کشد؟

طبق برآوردها مدت زمان هر خواب از چند ثانیه تا ۴۵ دقیقه است. از آن­جایی­ که طی شب چند بار خواب می­‌بینیم، احتمالا مدت زمان هر رویا متغیر خواهد بود.

محققان راه مشخصی برای اندازه‌­گیری زمان رویا ندارند اما می‌­توانند براساس مراحل خواب، یادآوری رویا و علائم فیزیکی این مدت را تخمین بزنند. گفته می­‌شود اوایل شب خواب­‌ها کوتاه­‌تر است و دیدن طولانی­‌ترین رویا درست قبل از بیدار شدن اتفاق می‌­افتد.

آیا ممکن است طی یک شب چند بار خواب ببینیم؟

بله، درواقع این امر بسیار شایع است. از آن­جایی­ که بدن و مغز مراحل مختلف خواب را پشت سر می­‌گذارد، افراد حین خواب دیدن رویاهای مختلفی را تجربه می‌­کنند. درست بلافاصله بعد از به خواب رفتن، رویاها کوتاه‌­تر است و هر چه شب پیش می­‌رود، رویا طولانی­‌تر می­‌شود. بنابراین فرد در هر مرحله از خواب مدت زمان بیشتری را طی می­‌کند.

رویای شفاف چیست؟

عبارت “رویای شفاف” به رویایی اطلاق می‌­شود که فرد در آن به رویا دیدن واقف است و احساس می­‌کند می­‌تواند اتفاقی را که در خواب می‌­افتد را کنترل کند. اکثر افراد دست کم یک ­بار در زندگی رویای شفاف را تجربه می­‌کنند. برای درصد بسیار کمی نیز این اتفاق مرتبا رخ می­‌دهد. شواهد نشان می­‌دهد برخی استراتژی­‌ها مانند تلقین به خود، احتمال دیدن رویای شفاف را بالا می­‌برد.

درک رویاهای شایع

بسیاری از رویاها کاملا منحصر به فرد هستند. اما بعضی از موضوعات رویاها جهانی هستند. درواقع تحقیقات زیادی نشان داده است موضوع رویا در افراد با موقعیت­‌های جغرافیایی، فرهنگ و گروه‌­های قومی مختلف، یکسان بوده است.

بعضی از موضوعات حاکی از استرس یا دل­ مشغولی نسبت به فرد یا رویداد خاصی است. اما اکثر متخصصان موافقند که رویا لزوما معنای خاصی ندارد یا ذات واقعی فرد را نشان نمی­‌دهد.

بسیاری از افراد گاهی از معنای خواب خود می­‌هراسند اما شاید اگر بدانند اغلب افراد خواب­‌های ناخوشایند یا خجالت­‌آور می­‌بینند و دیدن این خواب‌ها غیرعادی نیست، احساس بهتری پیدا کنند.

درک رویا

شایع­‌ترین موضوعات خواب چیست؟

از شایع‌ترین موضوعات رویا می­‌توان به تحت تعقیب قرار گرفتن، سقوط، رفتن به مدرسه یا انجام فعالیت جنسی اشاره کرد. سایر تحقیقات نشان می‌دهد موضوعاتی نظیر پرواز، تلاش برای انجام یک کار پشت سر هم یا وقت گذراندن با شخصی که در دنیای واقعی فوت شده است نیز در بین انسان‌ها مشترک است.

همچنین با مراجعه به مقاله روش‌های درمان خانگی بی خوابی می‌توانید خواب خود را بهبود ببخشید.

آیا رویا معنای خاصی دارد؟

روان­شناسان و متخصصان سال­ ها بر سر این موضوع که آیا خواب معنای خاصی دارد یا صرفا یک سری تصاویر تصادفی است که توسط مغز سرهم‌­بندی شده تحقیق و بحث کرده‌اند.

برای مثال، فروید عقیده داشت رویا باعث می‌­شود تا درک بهتری نسبت به ضمیر ناخودآگاه خود به دست آوریم و سرنخ‌­هایی را از عمق وجودمان به دست آوریم. اگر چه بسیاری از محققان مدرن با نظریات او مخالفت کرده‌­اند. به اعتقاد برخی تصاویر رویا به وضعیت روحی روزانه ما مربوط است و شاید به این معنی باشد که ذهنمان درگیر است.

از طرفی، برخی متخصصان اعصاب معتقدند رویا صرفا اثر جانبی ادغام خاطرات و سایر پردازش­‌های مغز است و به جز این معنای دیگری ندارد. بسیاری از افراد مذهبی به طور غریزی احساس می‌­کنند رویا می‌­خواهد چیزی به آن­ ها بگوید و این سوال هنوز در بسیاری از حیطه­‌های علمی قابل بحث است.

چرا درمورد کار، مدرسه یا رابطه خواب استرس‌­زا می ­‎بینیم؟

کسی که شدیدا راجع­ به کار یا وضعیت شخصی مضطرب است، ممکن است همان وضعیت را در خواب ببیند. بنابراین، تعجبی ندارد که برخی از محققان معتقدند یکی از مقاصد احتمالی رویا این است که در پردازش استرس و دیگر عواطف تنش‌­آور به مغز کمک کند.

این خواب­‌ها معمولا روی جنبه­‌های مادی زندگی، مانند موعد تحویل پروژه، تمرکز دارند اما کسانی که تروما یا بلاهای طبیعی را پشت سر گذاشته‌­اند، مدام درمورد اتفاقی که برایشان افتاده خواب می‌­بینند.

شما عزیزان برای درک رویا حین خواب دیدن می‌توانید از راهنمایی‌های دکتر فوق تخصص روان شناس و دکتر فوق تخصص روان پزشک استفاده کنید. البته برای دریافت این راهنمایی‌ها لزومی ندارد که صبر کنید تا در زمان ممکن مراقبت‌های درمانی مورد نیاز خود را به دست آورید. می‌توانید آن را در یک چشم بر هم زدن به صورت آنلاین از طریق  درمانکده انجام دهید.

تیم درمانکده پس از بررسی نیازهای بیماران مختلف و پزشکان، امکان نوبت دهی از بهترین روان شناس و روان پزشک تهران را در سایت خود فراهم کرده است. برای انتخاب روانپزشک یا روانشناس مورد نظر خود بدون نیاز به مراجعه حضوری و تماس با مطب، می‌توانید برای دریافت نوبت به لیست بهترین پزشکان روانشناس مراجعه کرده و با توجه به اولین نوبت خالی پزشک، نظرات بیماران، تلفن مطب و آدرس مطب، نوبت خود را به صورت آنلاین رزرو کنید.

[sibwp_form id=1]

آیا این مقاله برای شما مفید بود؟

میانگین امتیاز 4.1 / 5. تعداد رای‌ها 214

هنوز امتیازی ثبت نشده

Editorial team
تیم تحریریه درمانکده

تیم تحریریه درمانکده متشکل از نویسندگان باتجربه حوزه سلامت و پزشکی است که به صورت تخصصی به تحریر مقالات با موضوعات پزشکی، سلامت جسم و سلامت روان می‌پردازند. پیشنهاد می‌کنیم که محتوای تخصصی این نویسندگان را از دست ندهید.

مشاهده سایر مطالب
اشتراک در
اطلاع از
guest

شماره تماس شما در سایت نمایش داده نمی‌شود و فقط برای اطلاع‌رسانی پاسخ پزشک استفاده می‌شود.

106 پرسش و پاسخ
راحله
راحله
1 سال قبل

سلام من همش خواب افرادمشهورومیبینم تعبیرش چیه؟

هیلدا
هیلدا
1 سال قبل

ایا کسی خواب خدا را دیده؟

امیرحسین
امیرحسین
1 سال قبل

سلام . من به طور کلی زیاد خوااب نمیبینم اما امروز صبح خواب میدیدم دختر داییم لباس هاش رو جلوم در اورد و همون لحظه بیدار شدم معنیش چی میتونه باشه ؟ . به دختر داییم هم زیاد فکر نمیکنم و زیاد هم نمیبینمش

فاطمه
فاطمه
1 سال قبل
پاسخ به  امیرحسین
فاطمه
فاطمه
1 سال قبل
پاسخ به  امیرحسین

یعنی چی می‌تونه باشه

هر کی از ما گذشت نمیکنم در گذشت میگم هری خوش گذشت
هر کی از ما گذشت نمیکنم در گذشت میگم هری خوش گذشت
1 سال قبل
پاسخ به  امیرحسین

یعنی میخواد که تو اونو ببری حجله خخخخخخخخخخخخ

رویا
رویا
1 سال قبل

سلام من شوهر دارم خواب دیدم که یکی که باهاش چند وقت چت کردم هیچ وقت ندیدم دیشب نو خوابم اومد خونمون پسره خیلی خوشگله بودم من یه بار بغلش کردم دلم میخواست دوباره بغلش کنم ولی نشد

سامان
سامان
1 سال قبل
پاسخ به  رویا

سلام این چیزیه که واسه هر کسی پیش میاد.من که وقتی ایجور خوابی میبینم دوس ندارم زود بیدار بشم

محرم مسیبی
محرم مسیبی
1 سال قبل
پاسخ به  سامان

سلام من ۳بار خواب خوب دیدم که هر ۳بار آقا امام رضا علیه السلام خوابم آمده

Saeid
Saeid
1 سال قبل

سلام .من اگه توی خواب باشم و برقا تو دنیای واقعی بره خوابم تاریک میشه .چن بار این اتفاق برام افتاده .مثلا خواب دیدم داخل ی نانوایی هستم و بعد یک دفعه همه جا داخل نانوایی تاریک میشه و نمیتونم جایی رو ببینم انگار که کور میشم و بعد شروع به داد زدن کردم که این فریاد زدنم تو خواب باعث میشه اطرافیانم منو از خواب بیدار کنن و وقتی از خواب بیدار میشم میبینم خونه برقا رفته و همه جا تاریکه .
چن بار با صحنه های مختلف این جور خواب ها رو دیدم و بلند شدم و دیدم برقا رفته و محیط تاریکه
دقیقا همون تایم هایی خواب هام تاریک میشه که برقا میره یا محیط اطراف واقعیم به هر دلیلی تاریک میشه
ایا بین رویا و نور محیط اطرافمون در حالی که چشم ها بسته هست ارتباطی وجود داره ؟
چن وقتیه واقعا ذهنم درگیرش شره

yalda
yalda
1 سال قبل

سلام من هم همیشه خواب های که دوست دارم میبینم من هر دفعه یکجا شدنم با دوستانم و برگشتم به مدرسه که دوست دارم
ولی دختر عمه ام میگه که خواب دیدنت به واقعیت نمی پیوندد
یعنی من به رویا هم نمیرسم ؟

mahdieh
mahdieh
1 سال قبل

سلام من خواب بعد از ظهر دیدم مامانم میگه ۴ماه دیگه نیستم شدیدا استرس دارم

امیر سلام
امیر سلام
1 سال قبل

سلام خسته نباشید
بعضی وقتا خواب می بینم
میتونم کنترول کنم خودم
برای چند سانه تو خواب
ولی بعد سردر میگرم
و از خواب بیدار میشم
و چند دقیقه انگار فلج شدم
بد درست میشم

خودم کشتم
یکی صدا کردم
پرواز کردم
خودم دیدیم خوابم
تو خواب مثل واقیعت میتوسنم کنترول کنم

الیانا
الیانا
1 سال قبل
پاسخ به  امیر سلام

منم اینجوری هستم همیشه تو خواب میدونم خوابم میبینم وقتی روحم از بدنم میره بیرون هم متوجه میشم خوابم هم میتونم کنترل کنم خودمو شما نمیدونید دلیلش چیه تقريبا همه خوابم رو کنترل میکنم

ولید
ولید
1 سال قبل
پاسخ به  الیانا

چون شما ادم هستید که خیلی احتیاط گری هستید و ترس هم دارید

روژان
روژان
1 سال قبل

. سلام و خداقوت،من خوابهایی میبینم که کاملا بعداز مدتی تعبیر میشوند و جدیدا خوابهایی دیدم که از به وقوع پیوستنشون میترسم و تقاضام اینه اگر راهکاری دارید که از اون اتفاق جلوگیری کنم بفرمائید

ولیددپ
ولیددپ
1 سال قبل
پاسخ به  روژان

به چیزی های خوب فکر کنید تا چیز های خوبی تعبیرشود

ناشناس
ناشناس
1 سال قبل

سلام التماس دعا داریم

پریناز
پریناز
1 سال قبل

ببخشید من همیشه خواب فردای روزمو میبینم تمام اتفاقاتی که توی خوابم میوفته فرداش یا طی هفته برام میوفته و واقعا میترسم و هر روز هم بدتر و بدتر میشه دلیل علمی خواصی داره؟ یا نشونه چیزیه؟

صنم حکیمی راد
صنم حکیمی راد
2 سال قبل

ممکن است خواب من به واقعیت تبدیل شود؟

میلاد
میلاد
2 سال قبل

سلام از خواب بیدار شدم رفتم دسشویی زمین رو موج دار میدیدم اشیای اطراف رو میدیدم دست پدرم اسلحه میدیدم و به دنباله برادرم که از خونه اومده بود بیرون اومدم بیرون دمپایی هم پام نکردم خیابونو خاکی میدیدم و مردم رو سوار اسب از خیابون با همون وضعیت رد شدم که به برادرم هشدار بدم برادرم منو تو اون وضعیت دید و اوردتم خونه گرفتم دراز کشیدم بعدا که پرسیدن چرا اونطوری رفتم بیرون گفتم چیزی یادم نمیاد سوالم اینه خواب و بیداری همچین حالتی هم ممکنه

رعنا
رعنا
2 سال قبل

سلام من تقریبا بطور مداوم خواب می بینم که بی حانمانم و یا در خانه ای که مطلوبم نیست باید زندگی کنم ک از این مورد در دنج و عدابم در صورتیکه از ثبات مالی مناسبی بر خوردارم و مسکلی ندارم . به چه علت این خوابها رو می بینم .؟

تیم پزشکی درمانکده
تیم درمانکده
تیم پزشکی درمانکده
2 سال قبل
پاسخ به  رعنا

سلام دوست عزیز‌.خواب‌ها گاهی به ناخوداگاه و مشکلات کودکی برمیگرده.اضطراب‌ بیش از حد هم میتونه باعث کابوس‌های تکراری بشه.پیشنهاد میکنم از مشاوره‌ی آنلاین با روانپزشک درمانکده استفاده کنید.

میلاد
میلاد
1 سال قبل
پاسخ به  رعنا

شاید به این دلیله که همیشه تو واقعیت از اینکه فقیر بشی میترسی یا اینکه جایگاهتو تو کار یا تو اجتماع از دست بدی سخته برات میترسی

مجتبی
مجتبی
1 سال قبل
پاسخ به  رعنا

سلام شما باید به منی که وضع مالی درستی ندارم کمک کنید تا منم خونه ترست درمونی تاشته باشم خوابت درست میشه بهت قول شرف میدم

5556
5556
2 سال قبل

595885

m.
m.
2 سال قبل

سلام اگر ممکن است عکس و مطالبی که در سایت می گذارید از لحاظ انسانی و اسلامی رعایت شده باشد مثلاً حجاب و عفاف

علی
علی
2 سال قبل
پاسخ به  m.

خاهشا اون اعتقاد خودتو تو ذهن خودت نگهه دار مغز خودت کثیفه وگرنن ما چیزی ندیدیم

Mani
Mani
2 سال قبل
پاسخ به  m.

صدا سیماست مگه،

آناهیتا خلجی
آناهیتا خلجی
2 سال قبل

درود برشما من هر وقت خواب میبینم که تعبیرش موفقیت وثروت وروزی فراوان است یادرحال خرید نان های بزرگ هستم یا بابزرگان درحال صحبت که به من میگویند توخیلی ساده ای وبرایم دعا میکند چندین بار درخواب دیده ام که درحال جمع اوری ماهی سالم وتازه درکنار دریا هستم وامروزم درخواب دیدم که یک مرغ ماهی خوار دریایی خیلی زیبا به کلبه ی کنار دریایی که من درآنجا بودم آمد که پرهای سبزو آبی داشت وازمن نترسید ومن به اطافیان گفتم کاریش نداشته باشند وخودمم داشتم ماهی جمع میکردم انگار واقعیت بود خیلی زیبا بود معنیش چیست ؟باتشکر

آناهیتا خلجی
آناهیتا خلجی
2 سال قبل

سلام من همیشه خوبهای خوبو بامعنی میبینم وهرچه که آرزوشونو دارم درخواب میبینم یادرحال پرواز هستم یاردرحال شنا ویا با حیوانات صحبت میکنم معنی اینها ج راکه میزنم درتعبیر خواب بسیار عالیست میخواهم بدونم آیادرزندگی واقعی برایم اتفاق خواهد افتاد؟

Maedeh
Maedeh
2 سال قبل

راستش میدونید من خواب دیدم با خانوادم قراره فردا سر موضوعی دعوام شه و امروز که فرداش بود به واقعیت پیوست خوابم

ناشناس
ناشناس
2 سال قبل

و یه چیز دیگه من تو بیشتر خواب هایی که میبینم هر چقدر داد میزنم تو خواب هیچکس صدامو نمیشنوه دلیلش چیه ؟