آنفولانزا در کودکان؛ راهنمای کامل علائم خطر، درمان و پیشگیری

آنفولانزا در کودکان؛ راهنمای کامل علائم خطر، درمان و پیشگیری

پاسخ کوتاه
اگر فرصت مطالعه کامل ندارید
در یک نگاه

آنفولانزا در کودکان اغلب با تب، سرفه و بدن‌درد شروع می‌شود. بیشتر کودکان با استراحت و مراقبت مناسب بهبود پیدا می‌کنند.

هشدار: اگر کودک دچار تنگی نفس، کبودی لب‌ها، تشنج، بی‌حالی شدید یا علائم کم‌آبی بدن شده است، فورا برای دریافت خدمات پزشکی اقدام کنید. همچنین تب در نوزادان زیر ۱۲ هفته نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد.

ادامه مطالعه

آنفولانزا در کودکان یک عفونت تنفسی ویروسی است که می‌تواند نسبت به سرماخوردگی علائم شدیدتری ایجاد کند. شروع این بیماری در بسیاری از کودکان، ناگهانی است و می‌تواند علاوه بر علائم همیشگی مانند تب و لرز، بدن درد، سرفه و سردرد، با اسهال و استفراغ همراه شود. کودکان زیر ۵ سال، به‌ویژه زیر ۲ سال، بیشتر از سایر کودکان در معرض عوارض آنفولانزا قرار دارند. این موضوع در خصوص کودکانی که در گروه پرخطر هستند یا علائم آن‌ها غیر عادی و روبه افزایش است، اهمیت بیشتری دارد و باید حتما تحت ارزیابی توسط متخصص اطفال قرار بگیرند. در این مقاله از مجله سلامت درمانکده همراه ما باشید تا شما را با نشانه‌های آنفولانزا در کودکان، روش‌های درمانی و عوارض آن آشنا کنیم.

علائم آنفولانزا در کودکان چیست؟

تصویری از کودک مبتلا به آنفولانزا با علائمی مانند تب، لرز، سرفه و بدن درد را می بینید
علائم گوارشی مانند استفراغ و اسهال در کودکان مبتلا به آنفولانزا بیشتر از بزرگسالان دیده می‌شوند.

علائم آنفولانزا در کودکان می‌تواند از نظر شدت متفاوت باشد و معمولا در فاصله کوتاهی بعد از شروع عفونت ظاهر می‌شوند. برخلاف سرماخوردگی که ممکن است به تدریج آغاز شود، آنفولانزا در بسیاری از کودکان شروع نسبتا ناگهانی علائم دارد.

شایع‌ترین نشانه‌های آنفولانزا در کودکان شامل موارد زیر هستند:

  • تب و لرز: افزایش دمای بدن و احساس لرز یکی از شایع‌ترین علائم آنفولانزا است؛ اما همه کودکان مبتلا به این بیماری ممکن است تب نکنند.
  • سرفه: سرفه دیگر نشانه رایج آنفولانزا در کودکان است که می‌تواند از نوع خشک یا همراه با ترشحات تنفسی باشد. در برخی کودکان، سرفه تا مدت‌ها پس از برطرف شدن دیگر علائم ادامه پیدا می‌کند.
  • گلودرد و آبریزش بینی: کودک ممکن است از درد و سوزش گلو شکایت کند یا دچار آبریزش و گرفتگی بینی شود. شدت این علائم می‌تواند در کودکان مختلف، متفاوت باشد.
  • سردرد و بدن درد: درد عضلانی و احساس کوفتگی ممکن است باعث شود کودک تمایل کمتری به بازی یا فعالیت داشته باشد. کودکان کوچکتر ممکن است این ناراحتی را به شکل بی‌قراری نشان دهند.
  • خستگی و خواب‌آلودگی: کاهش انرژی، خواب بیشتر از حد معمول و بی‌علاقگی به فعالیت‌های روزمره از دیگر نشانه‌های رایج آنفولانزا در کودکان هستند.
  • تهوع، استفراغ یا اسهال: علائم گوارشی در کودکان مبتلا به آنفولانزا بیشتر از بزرگسالان دیده می‌شود و در صورت شدید بودن می‌تواند خطر کم‌آبی بدن را افزایش دهد.
  • کاهش اشتها و تمایل کمتر به نوشیدن مایعات: برخی کودکان هنگام بیماری کمتر غذا می‌خورند و تمایل زیادی به نوشیدن مایعات ندارند. مواقعی که کاهش مصرف مایعات قابل توجه باشد، باید نشانه‌های کم‌آبی را در کودک زیر نظر داشت.

اگر کنجکاوید در مورد اینکه آنفولانزا چیست، بیشتر بدانید می‌توانید مقاله مرتبط با آن را در درمانکده مطالعه کنید.

آنفولانزا در نوزادان و کودکان خردسال چه اهمیتی دارد؟

سن کودکی یکی از عوامل مهمی است که در ارزیابی خطر عوارض آنفولانزا به آن توجه می‌کنند. کودکان زیر ۵ سال، به‌ویژه زیر ۲ سال، بیشتر از کودکان دیگر در معرض عوارض بیماری قرار دارند و نوزادان زیر ۶ ماه به دلیل سن بسیار پایین در گروه پرخطر جای می‌گیرند؛ به همین دلیل باید دکتر عمومی یا متخصص اطفال با دقت بیشتری علائم آن‌ها را زیر نظر بگیرند.

در سنین پایین، از آن‌جایی که کودک نمی‌تواند در مورد علائمی مانند بدن درد، سردرد، گلودرد یا احساس تنگی نفس توضیح دهد، تغییرات رفتاری و جسمی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند. برای مثال، کودکی که دچار بی‌حالی غیر معمول، کاهش تمایل به شیر خوردن، خواب‌آلودگی بیش از حد، کاهش ادرار یا بی‌قراری شدید شده، باید تحت نظر پزشک قرار بگیرد. 

از طرفی، کم‌آبی ناشی از آنفولانزا می‌تواند در کودکان خردسال سریع‌تر رخ دهد؛ به‌خصوص زمانی که دچار تب، استفراغ یا اسهال شده باشند. اگر احساس می‌کنید، نوزاد یا کودک خردسال شما دچار بی‌حالی قابل توجه، تنفس دشوار یا کاهش سطح هوشیاری شده است، درنگ نکنید و سریعا کودک را به اورژانس بیمارستان برسانید.

چطور آنفولانزا را از سرماخوردگی در کودک تشخیص دهیم؟

آنفولانزا در بچه ها معمولا با شروع ناگهانی علائم همراه است و نشانه‌هایی مانند تب، لرز، بدن درد و خستگی در آن برجسته‌تر هستند. در حالی که سرماخوردگی می‌تواند با نشانه‌هایی مانند آبریزش و گرفتگی بینی آغاز شود و شدت بیماری در کودک کمتر باشد. البته این تفاوت برای همه کودکان قطعی نیست و گاهی علائم ۲ بیماری می‌توانند با یکدیگر همپوشانی داشته باشند. از همین‌رو نمی‌توان صرفا به دلیل وجود تب یا شدت زیاد برخی علائم، تشخیص داد که کودک به آنفولانزا مبتلا شده است. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد فرق سرماخوردگی و آنفولانزا، می‌توانید مقاله مرتبط با آن را در درمانکده مطالعه کنید.

برای درمان آنفولانزا در کودکان چه کنیم؟

 اینفوگرافیک درمان آنفولانزا در کودکان و زمان مراجعه به پزشک (سه ستون شامل: مراقبت خانگی مانند استراحت و مصرف مایعات برای علائم خفیف/ تماس با متخصص اطفال در کودکان پرخطر یا دارای علائم روبه افزایش مانند تنگی نفس، کبودی و کم‌آبی/ مراجعه فوری به پزشک در صورت وجود علائم شدید)
شدت بیماری و عوامل خطر تعیین می‌کنند مراقبت خانگی کافی است یا کودک باید سریع‌تر توسط پزشک ارزیابی شود.

در بیشتر کودکان، درمان آنفولانزا بر کنترل علائم و تامین نیازهای بدن تا زمان بهبودی متمرکز است. پزشک معمولا قبل از توصیه‌هایی برای درمان آنفولانزا در کودکان به سن کودک، شدت علائم و وجود بیماری زمینه‌ای توجه می‌کند. اقدامات مهم برای درمان آنفولانزا در بچه‌ها شامل موارد زیر هستند:

  • استراحت و خواب کافی: کودک بهتر است در دوران بیماری فعالیت‌های سنگین انجام ندهد تا بدن فرصت کافی برای استراحت داشته باشد.
  • مصرف مایعات: آب، شیر و دیگر مایعات مناسب سن کودک می‌توانند به جلوگیری از کم‌آبی بدن کمک کنند. در صورت تب، استفراغ یا اسهال، توجه به میزان نوشیدن مایعات و دفعات ادرار کودک اهمیت بیشتری دارد.
  • خوردن غذا متناسب با اشتها: غذاهای سبک و قابل تحمل مانند سوپ ساده ولرم برای کودک آماده کنید تا در حجم کم از آن بخورد؛ اما لازم نیست کودک بیمار را مجبور به غذا خوردن کنید.
  • کنترل تب و درد: برای کاهش تب یا ناراحتی، فقط از دارویی استفاده کنید که پزشک با توجه به سن و وزن کودک توصیه کرده است. در مورد دوز مناسب دارو می‌توانید با دکتر عمومی آنلاین مشورت کنید.
  • تسکین سرفه و گلودرد: برای کودکان بالای یک سال، مقدار مناسب عسل ممکن است به کاهش سرفه و تسکین گلودرد کمک کند؛ اما توجه کنید که عسل برای کودکان زیر یک سال منع مصرف دارد.
  • پرهیز از درمان خودسرانه: آنتی‌بیوتیک‌ها اثری روی ویروس آنفولانزا ندارند و استفاده از فرآورده‌های گیاهی با ادعای درمان ضد ویروسی نباید بدون مشورت با دکتر جایگزین درمان پزشکی شود.

لازم به ذکر است، کودکان زیر ۵ سال، دارای علائم شدید یا روبه افزایش و بچه‌هایی که بیماری زمینه‌ای دارند، باید زودتر تحت ارزیابی پزشکی قرار بگیرند؛ زیرا ممکن است نیاز باشد درمان ضد ویروسی برای آن‌ها شروع شود. علائم بیماری آنفولانزا در بارداری هم باید به دقت توسط پزشک مورد بررسی قرار بگیرند تا احتمال بروز عوارض جدی برای مادر و جنین کاهش یابد.

آیا کودک مبتلا به آنفولانزا به داروی ضد ویروسی نیاز دارد؟

مصرف داروی ضد ویروسی ممکن است برای آنفولانزا در همه کودکان ضروری نباشد و تصمیم‌گیری درباره آن باید زیر نظر پزشک و براساس سن، وضعیت عمومی کودک، شدت بیماری و عوامل خطر انجام شود. داروهای ضد ویروسی معمولا زمانی بیشترین اثر را دارند که در ابتدای بیماری و ترجیحا ۴۸ ساعت اول شروع علائم مصرف شوند. با این حال، نمی‌توان آن را به یک قانون تبدیل کرد و پزشک باید در این مورد تصمیم بگیرد. 

پزشک ممکن است برای درمان آنفولانزا در کودکانی که در بیمارستان بستری شده‌اند، علائم بیماری آن‌ها بسیار شدید شده و روزبه‌روز در حال افزایش است یا در گروه‌های پرخطر جای دارند، حتی پس از گذشت ۴۸ ساعت اول شروع علائم هم درمان ضد ویروسی را مناسب بداند. برخی داروهای ضد ویروسی آنفولانزا که توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) تاییده دارند و مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC) آن‌ها را برای آنفولانزای کودکان مناسب می‌داند، عبارت‌اند از:

  • اوسلتامیویر (Oseltamivir)
  • زانامیویر (Zanamivir)
  • پرامیویر (Peramivir)
  • بالوکساویر (Baloxavir)

برای آشنایی بیشتر با داروهای مورد استفاده، می‌توانید مقاله «بهترین دارو برای آنفولانزا» را در درمانکده مطالعه کنید.

علائم خطر آنفولانزا در کودکان چیست؟

بیشتر کودکان مبتلا به آنفولانزا با استراحت و مراقبت مناسب بهبود پیدا می‌کنند. اما گاهی بیماری می‌تواند شدید شود یا با عوارض همراه باشد. توجه به برخی نشانه‌ها به والدین کمک می‌کند تا وضعیت کودک خود را بهتر ارزیابی کنند. در جدول زیر علائم خطر آنفولانزا در کودکان را بررسی می‌کنیم:

علائم خطرچرا توجه به آن اهمیت دارد؟
تنفس دشوار یا فرو رفتن دنده‌هامی‌تواند نشان‌دهنده درگیری ریه‌ها باشد.
کبودی لب‌ها یا صورتممکن است نشانه کمبود سطح اکسیژن باشد.
درد قفسه سینهمی‌تواند نشان‌دهنده مشکلات تنفسی جدی باشد و نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.
ادرار نکردن (حدود هشت ساعت)، خشکی دهان یا گریه بدون اشکمی‌تواند نشانه کم‌آبی شدید بدن باشد.
بی‌حالی شدید و بیدار نشدن کودکاز علائم هشدار هنگام آنفولانزای شدید است.
تشنجمی‌تواند روی مغز اثر بگذارد و نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.
برگشت تب یا سرفه پس از بهبودی اولیهممکن است نشان‌دهنده برخی عوارض آنفولانزا باشد.
درد شدید عضلانی (کودک از راه رفتن امتناع می‌کند.)می‌تواند نشانه وضعیت حاد بیماری باشد و نیازمند بررسی پزشکی است.

نکته: به یاد داشته باشید که با مشاهده هر یک از علائم خطر فوق، نباید منتظر بمانید تا وضعیت کودک در خانه و با مراقبت‌های خانگی بهتر شود. بهترین کار در چنین شرایطی، مراجعه فوری به پزشک است. همچنین باید بدانید که در نوزاد کمتر از ۱۲ هفته، بروز هرگونه تب نیاز به ارزیابی فوری پزشکی دارد.

عوارض آنفولانزا در کودکان

آنفولانزا در بیشتر کودکان بدون ایجاد عارضه جدی برطرف می‌شود؛ با این حال ممکن است در بعضی موارد مشکلاتی ایجاد کند. احتمال بروز عوارض در کودکان کم‌سن و کودکانی که بیماری زمینه‌ای دارند، بیشتر است؛ به همین دلیل علائم بیماری آنفولانزا باید در این کودکان توسط پزشک ارزیابی شود. برخی عوارض احتمالی آنفولانزا در کودکان عبارت‌اند از:

  • کم‌آبی بدن
  • مشکلات سینوسی و عفونت گوش
  • پنومونی (عفونت یا التهاب ریه‌ها) یا ذات‌الریه
  • تشدید آسم یا بیماری زمینه‌ای
  • اختلال عملکرد مغز مانند انسفالوپاتی
  • عوارض تنفسی مانند کروپ یا برونشیولیت (در کودکان خردسال)
  • مشکلات عصبی یا قلبی در موارد نادر

آنفولانزا در کودک چند روز طول می‌کشد؟ چه زمانی به مهد یا مدرسه برگردد؟

به طور دقیق نمی‌توان مدت مشخصی را برای بهبودی آنفولانزا در کودکان در نظر گرفت؛ زیرا طول درمان این بیماری به عوامل مختلفی مانند سن، وضعیت سلامت عمومی و شدت آنفولانزای کودک بستگی دارد. در بیشتر موارد، علائم اصلی مانند تب و لرز طی چند روز تا یک هفته به تدریج کاهش پیدا می‌کنند؛ اما ممکن است نشانه‌های دیگر همچون بدن درد، سرفه و احساس خستگی تا حدود ۲ هفته ادامه داشته باشند. 

اگر نشانه‌های آنفولانزا پس از یک دوره بهبودی دوباره شدید شدند یا تب و سرفه کودک بعد از بهتر شدن، مجدد بازگشت، بهتر است در این مورد یا متخصص عفونی آنلاین کودکان مشورت کنید.

به این نکته توجه کنید که کودک برای بازگشت به مهدکودک یا مدرسه، باید حداقل ۲۴ ساعت گذشته را بدون تب و استفاده از داروی تب‌بر گذرانده باشد. همچنین مهم است که کودک حال عمومی بهتری داشته باشد و دیگر نشانه‌های بیماری مانند علائم تنفسی او در مجموع روبه بهبود باشند.

نقش واکسن و پیشگیری از آنفولانزا در کودکان

تصویر تزریق واکسن به بازوی کودک را می بینید
رعایت بهداشت، کاهش تماس با فرد بیمار و واکسیناسیون سالانه از مهم‌ترین اقدامات برای کاهش خطر ابتلا به آنفولانزا در کودکان به‌شمار می‌آیند.

واکسیناسیون سالانه یکی از روش‌های مهم برای کاهش خطر ابتلا و پیشگیری از آنفولانزا در کودکان است و برای افراد بالای ۶ ماه توصیه می‌شود. اهمیت تزریق واکسن آنفولانزا در کودکانی که به دلیل سن کم یا بیماری زمینه‌ای در معرض ابتلا به این بیماری قرار دارند، بیشتر است. از آن‌جایی که این واکسن برای نوزادان زیر ۶ ماه تزریق نمی‌شود، مهم است که والدین و اطرافیان نزدیک واجد شرایط برای کاهش احتمال مواجهه با ویروس، واکسن آنفولانزا را تزریق کنند.

انجمن اطفال کانادا توصیه می‌کند همه کودکان ۶ تا ۲۳ ماهه و همچنین کودکان بزرگ‌تر مبتلا به برخی بیماری‌های مزمن، هر سال واکسن آنفولانزا دریافت کنند. والدین، خواهر و برادرهای بزرگ‌تر، سایر افرادی که در خانه زندگی می‌کنند و مراقبان کودکان زیر ۲ سال نیز باید واکسن دریافت کنند تا احتمال ابتلا و انتقال عفونت به کودکان کم‌سن کاهش یابد.

نمایش متن اصلی (انگلیسی)

The Canadian Paediatric Society recommends that all children 6 months to 23 months old, as well as older children with certain chronic conditions, get a flu shot each year. Parents, older siblings, others living in the home and caregivers of children younger than 2 years of age should also receive the vaccine to prevent them from getting the infection and passing it on to younger children.

به نقل از وب‌سایت pmc

برای آنفولانزا در کودکان به چه پزشکی مراجعه کنیم؟

در بیشتر موارد، متخصص اطفال اولین گزینه برای بررسی علائم کودک مبتلا به آنفولانزا است. پزشک می‌تواند با توجه به سن کودک، شدت علائم، مدت زمان شروع بیماری، وضعیت عمومی کودک و بررسی وجود بیماری زمینه‌ای، مشخص کند که آیا مراقبت در منزل کافی است یا درمان دارویی باید برای کودک شروع شود. 

البته اگر کودک دچار علائمی مانند بی‌حالی غیر عادی، مشکلات تنفسی، کبودی لب‌ها یا صورت، کم‌آبی شدید و تشنج شده است، منتظر نمانید و هرچه سریع‌تر کودک را به اورژانس بیمارستان برسانید. در بیمارستان اگر علائم شدت پیدا کنند یا به دلیل وجود بیماری زمینه‌ای حال کودک در حال بدتر شدن باشد، متخصص عفونی کودکان یا دیگر متخصص مربوطه در روند درمان مشارکت می‌کنند.

کلام پایانی

آنفولانزا در کودکان معمولا با علائمی مانند تب، سرفه، گلودرد، احساس خستگی، بدن درد شدید و گاهی استفراغ یا اسهال همراه است. بیشتر کودکان با استراحت، دریافت مایعات کافی و مراقبت مناسب بهبود پیدا می‌کنند. با این حال، کودکان خردسال، به‌ویژه زیر ۲ سال و کودکانی که بیماری زمینه‌ای دارند، ممکن است بیشتر در معرض عوارض آنفولانزا باشند؛ به همین دلیل باید زودتر تحت ارزیابی پزشکی قرار بگیرند.

اگر در مورد بیماری آنفولانزا در بچه‌ها سوالات بیشتری دارید، می‌توانید به وب‌سایت درمانکده سر بزنید و از دکتر آنفولانزا یا متخصص اطفال مشورت بگیرید. همچنین درمانکده امکان مشاهده پروفایل پزشکان، بررسی تخصص‌ها، آخرین نوبت‌های خالی و خواندن نظرات بیماران قبلی را برای شما فراهم کرده است تا با آگاهی بیشتری برای رزرو نوبت جهت مراجعه حضوری یا مشاوره آنلاین تلفنی، متنی و تصویری اقدام کنید.

سوالات متداول

آیا آنفولانزا در کودکان بدون تب ممکن است؟

بله. این احتمال وجود دارد که کودک مبتلا به آنفولانزا تب نداشته باشد.

آیا استفراغ یا اسهال هم می‌توانند از علائم آنفولانزا در کودکان باشند؟

بله. مشکلات گوارشی در کودکان مبتلا به آنفولانزا نسبت به بزرگسالان شایع‌تر است؛ اما هر استفراغ یا اسهالی نشان‌دهنده ابتلای کودک به آنفولانزا نیست و می‌تواند ناشی از آنفولانزای معده باشد.

آیا آنتی‌بیوتیک برای آنفولانزا در کودکان لازم است؟

آنتی‌بیوتیک تاثیری روی از بین بردن ویروس آنفولانزا ندارد و فقط در صورتی تجویز می‌شود که پزشک از وجود عفونت باکتریایی در بدن کودک مطمئن شود.

سوال شما اینجا نیست؟

سوالتان را به‌صورت آنلاین از متخصص عفونی کودکان بپرسید

منابع علمی این مقاله
  1. cdcFlu and Children | Influenza (Flu) · www.cdc.gov(در پنجره جدید باز می‌شود)
  2. pmcInfluenza in children. Paediatr Child Health. 2005 Oct;10(8):485-7. doi: 10.1093/pch/10.8.485. PMID: 19668662; PMCID: PMC2722601. · pmc.ncbi.nlm.nih.gov(در پنجره جدید باز می‌شود)
  3. cdcTreatment of Flu in Children | Influenza (Flu) · www.cdc.gov(در پنجره جدید باز می‌شود)

آیا این مقاله برای شما مفید بود؟

میانگین امتیاز 0 / 5. تعداد رای‌ها 0

هنوز امتیازی ثبت نشده

r@dmanesh-salllam
دریا رادمنش

دریا رادمنش هستم کارشناس ارشد رشته روانشناسی بالینی. حدود پنج سال می‌شه که در کنار مشاوره روانشناسی در زمینه اختلالات روانشناختی، به دلیل علاقه شخصیم به نوشتن، در حوزه پزشکی، سلامت روان و... تولید محتوا می‌کنم.

مشاهده سایر مطالب
اشتراک در
اطلاع از
guest

شماره تماس شما در سایت نمایش داده نمی‌شود و فقط برای اطلاع‌رسانی پاسخ پزشک استفاده می‌شود.

0 پرسش و پاسخ