اختلال خواب چیست و چگونه درمان می شود؟

اختلالات خواب گروهی از بیماری ‌ها هستند که توانایی فرد برای خوابیدن به طور منظم را تحت تاثیر قرار می‌ دهند. شیوع این اختلالات، چه به سبب بیماری زمینه ‌ای و چه به سبب اضطراب بیش از حد، در دنیا در حال افزایش است. در واقع، بیش از 75 درصد انسان هایی که بین 20 تا 59 سال داشتند اختلالات خواب به طور نسبتا منظم را گزارش می ‌کنند.

بیشتر افراد، گهگاه مشکلات خواب را به سبب اضطراب، برنامه‌ های سخت روزانه و دیگر تاثیرات بیرونی تجربه می‌ کنند. با این وجود، زمانی که این مشکلات شروع به رخ دادن به طور منظم کنند و با زندگی روزمره تداخل کنند، ممکن است وجود یک اختلال خواب را نشان دهند.

بسته به نوع اختلال خواب، افراد ممکن است در به خواب رفتن مشکل داشته و در طول روز احساس خستگی شدید کنند. کمبود خواب می ‌تواند اثر منفی بر انرژی، خلق، تمرکز و سلامت عمومی داشته باشد.

بیشتر بدانید: بی خوابی را چگونه کنترل کنیم؟ + 5 تکنیک برای رفع بی خوابی

در برخی موارد، اختلالات خواب می ‌تواند علامت یک مشکل پزشکی یا بیماری روانی دیگر باشد. این مشکلات خواب ممکن است در نهایت با درمان علت زمینه ‌ای از بین بروند. زمانی‌که اختلالات خواب توسط بیماری دیگری ایجاد نشده باشند، از نظر روانشناسان و روانپزشکان درمان به طور معمول شامل ترکیبی از درمان‌ های دارویی و تغییرات سبک زندگی است.

دریافت تشخیص و درمان به محض مشکوک شدن به وجود اختلال خواب، حائز اهمیت است. اثرات منفی اختلالات خواب در صورت درمان نشدن، می‌ تواند منجر به عواقب بیشتری برای سلامت فرد شود. این اختلالات هم‌چنین می ‌توانند عملکرد شما در محل کار را تحت تاثیر قرار داده، باعث ایجاد تنش در روابط شخصی شده و توانایی شما برای انجام کار های روزمره را مختل کند.

علائم اختلالات خواب چیست؟

علائم می ‌توانند بسته به شدت و نوع اختلال خواب، تفاوت داشته باشند. هم‌چنین، ممکن است درصورت ناشی شدن اختلال خواب از یک بیماری دیگر، علائم متفاوتی بروز کند. با این وجود، علائم عمومی اختلالات خواب شامل موارد زیر است:

• مشکل در به خواب رفتن یا در خواب ماندن
• خستگی در طول روز
• اشتیاق زیاد به چرت زدن در طول روز
• تحریک ‌پذیری یا اضطراب
• فقدان تمرکز
• افسردگی

بیشتر بدانید: احساس بیداری در خواب چیست؟

چه چیزی سبب اختلالات خواب می ‌شود؟

شرایط، بیماری ‌ها و اختلالات بسیاری می‌ توانند سبب مشکلات خواب شوند. در بسیاری از موارد، اختلالات خواب در نتیجه‌ ی یک مشکل زمینه ‌ای سلامت ایجاد می ‌شوند.

آلرژی ‌ها و مشکلات تنفسی

آلرژی، سرماخوردگی و عفونت ‌های سیستم تنفسی فوقانی می ‌توانند تنفس را در هنگام شب چالش برانگیز کنند. ناتوانی در تنفس از طریق بینی نیز می‌ تواند باعث دشواری ‌های خواب شود.

بیشتر بدانید: چگونه بهتر بخوابیم؟

ادرار مکرر شبانه

ادرار مکرر شبانه ممکن است با وادار کردن شما به بیدار شدن در طول شب، خواب شما را مختل کند. عدم تعادل هورمون‌ ها و بیماری ‌های مجاری ادراری ممکن است در ایجاد این بیماری نقش داشته باشد. (اگر ادرار مکرر شما همراه با درد یا خونریزی است، فورا با پزشک تماس بگیرید.)

درد مزمن

درد مزمن می ‌تواند به خواب رفتن را دشوار سازد. درد حتی ممکن است بعد از به خواب رفتنتان، شما را بیدار کند. برخی از رایج‌ ترین دلایل درد مزمن شامل موارد زیر است:

• آرتروز
• سندروم خستگی مزمن
• فیبرومیالژی
• بیماری التهابی روده
• سردرد های مزمن
• کمردرد مداوم

در برخی موارد، درد مزمن ممکن است حتی توسط اختلالات خواب، تشدید شود. برای مثال، پزشکان بر این باورند که ابتلا به فیبرومیالژی ممکن است با مشکلات خواب در ارتباط باشد.

بیشتر بدانید: ساعت 3 شد، چرا خوابم نمیبره پس!؟

اضطراب و تشویش

اضطراب و تشویش اغلب اثر منفی بر روی کیفیت خواب دارند. خوابیدن یا در خواب ماندن می ‌تواند برای شما مشکل شود. کابوس ‌ها، حرف زدن یا راه رفتن در هنگام خواب نیز ممکن است خواب شما را مختل کند.

انواع مختلف اختلالات خواب شامل چه مواردی است؟

انواع مختلفی از اختلالات خواب وجود دارد. برخی ممکن است به سبب یک بیماری زمینه ‌ای ایجاد شده باشند.

بیشتر بدانید:بهترین دارو برای بی خوابی شبانه

بی‌خوابی

بی‌خوابی، به ناتوانی در به خواب رفتن یا در خواب ماندن اشاره می‌ کند. این اختلال می‌ تواند به سبب پرواز زدگی، اضطراب و تشویش، هورمون ‌ها یا مشکلات گوارشی ایجاد شود. هم‌چنین، بی ‌خوابی ممکن است علامت بیماری دیگری باشد. بی‌ خوابی می ‌تواند برای سلامت عمومی شما و کیفیت زندگیتان، به سبب ایجاد موارد زیر، مشکل‌آفرین باشد:

• افسردگی
• مشکل در تمرکز
• تحریک پذیری
• افزایش وزن
• مختل شدن عملکرد در محیط کار یا مدرسه

متاسفانه، بی ‌خوابی در دنیا بسیار شایع است. تقریبا 50 درصد بالغین حداقل یک بار در طول زندگی خود این اختلال را تجربه کرده ‌اند. بی‌ خوابی، شایع ‌ترین اختلال خواب در بین زنان و بالغین در سن ‌های بالاتر است.

بیشتر بدانید: اختلال پر خوابی

بی ‌خوابی معمولا در یکی از انواع زیر طبقه ‌بندی می ‌شود:

• مزمن، که در آن بی ‌خوابی به طور مزمن برای حداقل یک ماه رخ دهد
• متناوب، که در آن بی ‌خوابی به طور دوره ‌ای رخ می ‌دهد
• گذرا، که در آن بی ‌خوابی هربار برای تنها چند شب رخ می ‌دهد

همچنین با مراجعه به مقاله علت بی خوابی شبانه می‌توانید خواب خود را بهبود ببخشید.

آپنه‌ یا وقفه‌ ی تنفسی در هنگام خواب

آپنه‌ ی خواب به صورت وقفه در تنفس در طول خواب تعریف می ‌شود. این اختلال یک بیماری جدی است که باعث ورود مقادیر کم ‌تر اکسیژن به بدن می ‌شود. هم ‌چنین، آپنه می‌ تواند شما را در طول شب از خواب بیدار کند.

خواب‌ پریشی

خواب ‌پریشی دسته ‌ای از اختلالات خواب است که باعث حرکات و رفتار های غیر عادی در طول خواب می‌ شود. این رفتار ها، شامل موارد زیر است:

• خواب‌ گردی یا راه رفتن در هنگام خواب
• حرف زدن در هنگام خواب
• ناله کردن
• کابوس دیدن
• شب ادراری
• دندان ‌قروچه یا فشردن فک‌ ها روی هم

بیشتر بدانید: بی خوابی نشانه چه بیماری است؟

سندروم پای بی ‌قرار

سندروم پای بی ‌قرار (RLS: Restless Leg Syndrome) یک نیاز مقاومت ناپذیر به تکان دادن پا هاست. این اشتیاق گاهی همراه با یک احساس مور مور شدن در پا هاست. با این‌که این علائم ممکن است در طول روز نیز اتفاق بیافتند، شیوع آن‌ ها در شب بیشتر است. RLS اغلب وابسته به بیماری‌ های خاص، مانند ADHD یا پارکینسون است ولی علت دقیق آن همواره مشخص نیست.

نارکولپسی یا حمله‌ ی خواب

نارکولپسی به صورت حمله ‌های خواب که در طول روز اتفاق می ‌افتند، تعریف می ‌شود. این به این معناست که شما به طور ناگهانی و بدون هیچ هشدار قبلی، احساس خستگی شدید کرده و به خواب می ‌روید. این اختلال می ‌تواند باعث فلج خواب نیز شود که در آن شما بلافاصله بعد از بیدار شدن، از نظر فیزیکی قادر به حرکت نخواهید بود. گرچه، نارکولپسی ممکن است به تنهایی رخ دهد، وابسته به اختلالات نورولوژیک به‌خصوص مانند مولتیپل اسکلروزیس نیز می ‌تواند باشد.

بیشتر بخوانید: اختلال خواب در کودکان

اختلالات خواب چگونه تشخیص داده می ‌شوند؟

روانشناس یا روانپزشک شما ابتدا یک معاینه‌ ی فیزیکی انجام داده و اطلاعات لازم در مورد علائم و سوابق پزشکی شما را جمع‌ آوری می‌ کند. پزشک، تست‌ های متنوعی، از جمله موارد زیر را درخواست خواهد کرد:

• پلی‌سومنوگرافی یا آزمایش چندگانه‌ ی خواب: یک مطالعه‌ ی خواب که سطح اکسیژن، حرکات بدن و امواج مغزی را در جهت بررسی این ‌که چگونه خواب را مختل می ‌کنند، ارزیابی می ‌کند.
• الکتروانسفالوگرام یا نوار مغزی: تستی که فعالیت الکتریکی مغز شما را ارزیابی کرده و هرگونه مشکلات بالقوه‌ ی وابسته به فعالیت ثبت شده را شناسایی می ‌کند.
• آزمایش خون ژنتیک: یک آزمایش خون که به طور معمول برای تشخیص نارکولپسی و دیگر بیماری ‌های زمینه ‌ای که ممکن است سبب اختلالات خواب شده باشند، استفاده می ‌شود.

بیشتر بدانید: بی خوابی در بارداری

این تست‌ ها می ‌توانند در تعین درمان مناسب برای اختلالات خواب، حیاتی باشند.

بیشتر بدانید: کاربرد قرص خواب‌ چیست؟

اختلالات خواب چگونه درمان می‌ شوند؟

درمان اختلالات خواب می‌ تواند بسته به نوع و علت زمینه‌ ای آن‌ ها متنوع باشد. با این وجود، درمان عموما شامل ترکیبی از درمان‌ های پزشکی و تغییرات سبک زندگی است.

بیشتر بدانید: قرص فلوکستین برای چیست؟

درمان ‌های پزشکی

درمان ‌های دارویی و پزشکی برای اختلالات خواب ممکن است شامل یکی از موارد زیر باشد:

• قرص ‌های خواب
• مکمل ‌های ملاتونین
• دارو های آلرژی یا سرماخوردگی
• دارو های بیماری‌ های زمینه ‌ای ایجاد کننده ‌ی اختلالات خواب
• دستگاه تنفسی یا جراحی (معمولا برای آپنه ‌ی خواب)
• محافظ دندان (معمولا برای دندان ‌قروچه)

بیشتر بدانید: اختلال خواب در کودکان و روش درمان

تغییرات سبک زندگی

اصلاح سبک زندگی، مخصوصا در صورت همراه شدن با درمان های پزشکی، می‌ تواند کیفیت خواب شما را تا حد زیادی بهبود دهد. شما ممکن است بخواهید انجام موارد زیر را در نظر بگیرید:

• وارد کردن مقادیر بیشتری از سبزیجات و ماهی به رژیم‌ غذایی خود و کاهش مصرف شکر
• کاهش اضطراب و تشویش از طریق ورزش
• ایجاد یک برنامه‎‌ ی خواب منظم و پایبند ماندن به آن
• نوشیدن کمتر آب قبل از خواب
• محدود کردن مصرف کافئین، مخصوصا در اواخر بعداز ظهر یا غروب
• کاهش مصرف تنباکو و الکل
• خوردن وعده‌ های کربوهیدراتی کوچک ‌تر قبل از خواب

بیشتر بدانید: قرص زولپیدم: درمان اختلال خواب اما اعتیادآور!

به خواب رفتن و بیدار شدن در یک زمان مشخص در هر روز نیز می‌ تواند کیفیت خواب شما را به طور چشم‌ گیری افزایش دهد. گرچه ممکن است وسوسه شوید که در تعطیلات بیشتر بخوابید، باید بدانید که خواب بیشتر در تعطیلات، به خواب رفتن و بیدار شدن در طول هفته را مشکل ‌تر می ‌کند.

بیشتر بدانید: اختلال خواب در سالمندان

دورنگاه فرد مبتلا به اختلال خواب چگونه است؟

اثرات اختلالات خواب می‌ تواند آنقدر آزار دهنده باشد که شما احتمالا به دنبال تسکین فوری خواهید بود. متاسفانه، حل موارد طولانی ‌مدت می‌ تواند بیشتر طول بکشد. با این‌حال، اگر شما به برنامه ‌ی درمانی خود پایبند مانده و به طور منظم با پزشکتان در ارتباط باشید، در نهایت می‌ توانید بهترین راه برای خواب بهتر را بیابید.

اگر خوابتان نمی برد، این نوشته پاسخ شما را دارد.

[sibwp_form id=6]