قرص برای فیبروم رحم؛ معرفی بهترین داروها و کاربرد آن‌ها

اگر فیبروم رحم به بروز علائم آزاردهنده مثل درد مداوم یا خونریزی شدید منجر شود، به درمان نیاز پیدا می‌کند. در این موارد، استفاده از دارو می‌تواند یکی از انتخاب‌های اصلی باشد. اما هیچ دارویی را نمی‌توان به عنوان بهترین گزینه به همه بیماران معرفی کرد. چون تجویز آمپول یا قرص برای فیبروم رحم با اهداف مختلفی انجام می‌شود و نوع دارو باید با توجه به شرایط فرد مشخص شود. بعضی داروها به کاهش خونریزی یا تسکین درد کمک می‌کنند؛ در حالی که سایر محصولات ممکن است با تغییر سطح هورمون‌های بدن، به ‌طور موقت بر اندازه فیبروم اثر بگذارند. در این مقاله از مجله سلامت درمانکده، با انواع داروهای مورد استفاده برای فیبروم رحم و نحوه اثرگذاری آن‌ها آشنا می‌شوید. تا پایان این مطلب همراه ما باشید.

آیا فیبروم رحم با دارو درمان می‌شود؟

درمان دارویی در بسیاری از بیماران برای مدیریت علائم یا کوچک کردن موقت توده‌ها انجام می‌شود، اما بیشتر داروها قادر به حذف کامل فیبروم از رحم نیستند. به طور کلی، دارودرمانی اهداف مشخصی را دنبال می‌کند که مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

• کنترل درد و خونریزی: داروها می‌توانند از طریق تنظیم هورمون‌ها یا مکانیسم‌های غیر هورمونی، حجم خونریزی قاعدگی را کاهش داده و درد را به میزان قابل‌توجهی تسکین دهند.
• کاهش اندازه توده: بعضی داروها با تاثیر بر سطح هورمون‌ها باعث کوچک شدن فیبروم رحم می‌شوند، اما این اثر معمولا موقتی است. بنابراین وقتی مصرف دارو را قطع می‌کنید، توده دوباره بزرگ می‌شود.
• درمان کم‌خونی: خونریزی شدید به کم‌ خونی در پریودی منجر می‌شود. مکمل‌ها با جبران کمبود آهن به رفع علائم کم‌خونی از جمله خستگی، ضعف و سرگیجه کمک می‌کنند.

کدام دارو برای فیبروم چه کاری انجام می‌دهد؟

امروزه از داروهای مختلفی برای درمان فیبروم رحم استفاده می‌شود که هر کدام از آن‌ها با مکانیسم متفاوتی به کاهش مشکلات بیمار کمک می‌کند. در جدول زیر، مهم‌ترین داروهای مورد استفاده با یکدیگر مقایسه شده‌اند.

دارو	هدف اصلی	کوچک می‌کند؟	خونریزی را کم می‌کند؟	درد را کم می‌کند؟
ترانگزامیک اسید	کاهش خونریزی	خیر	بله	خیر
NSAIDs مانند  مفنامیک اسید	کاهش درد و کرامپ	خیر	ممکن است کمک کند	بله
قرص‌های هورمونی	کنترل خونریزی و تنظیم چرخه قاعدگی	معمولا خیر	بله	ممکن است
دستگاه داخل رحمی (LNG-IUS)	کنترل خونریزی	خیر	بله	ممکن است
آگونیست GnRH	کنترل علائم و کاهش موقت اندازه توده	بله (موقت)	بله	ممکن است
آنتاگونیست GnRH	کنترل خونریزی متوسط تا شدید	بسته به درمان متفاوت است	بله	ممکن است
آهن	درمان کم‌خونی	خیر	خیر	خیر

از آنجایی که خونریزی غیر طبیعی رحم می‌تواند دلایل متفاوتی داشته باشد؛ پزشک پیش از تجویز دارو باید وضعیت بیمار را به طور کامل ارزیابی کند. برای آشنایی بیشتر با دلایل بروز این مشکل، پیشنهاد می‌کنیم مقاله خونریزی رحم نشانه چیست را بخوانید.

هر فیبرومی به یه داروی خاص نیاز داره

برای بهترین مسیر درمان همین امروز اقدام کن

دکتر زنان متخصص فیبروم

بهترین دارو برای کوچک شدن فیبروم رحم چیست؟

به طور کلی، نمی‌توان از یک داروی خاص به عنوان بهترین کوچک‌کننده فیبروم نام برد. چون پاسخ به درمان دارویی به عوامل مختلفی از جمله اندازه، تعداد و محل قرارگیری فیبروم‌ها (بر اساس آناتومی رحم) بستگی دارد. با این حال، بعضی از درمان‌های مبتنی بر هورمون آزادکننده گنادوتروپین (GnRH) می‌توانند اندازه فیبروم را در گروه خاصی از بیماران کاهش دهند. اما این اثر معمولا موقتی است و پس از قطع مصرف دارو، فیبروم‌ها ممکن است دوباره به اندازه اولیه خود بازگردند.

آگونیست‌های GnRH

داروهای آگونیست GnRH از جمله تریپتورلین با کاهش سطح هورمون‌های استروژن و پروژسترون در بدن، بیمار را در وضعیت شبه‌یائسگی  قرار می‌دهند. این امر باعث توقف قاعدگی و کاهش حجم فیبروم‌ها می‌شود و حتی ممکن است به درمان کم‌خونی ناشی از خونریزی شدید کمک کند. از سایر کاربردهای رایج این دسته از داروها می‌توان به آماده‌سازی بیمار پیش از عمل فیبروم رحم اشاره کرد. چون کوچک‌ شدن فیبروم روند جراحی را آسان‌تر کرده و میزان خونریزی حین عمل را کاهش می‌دهد.

پزشکان معمولا از آگونیست‌های GnRH برای مدت زمان محدود (کمتر از ۶ ماه) استفاده می‌کنند. چون مصرف طولانی‌مدت آن‌ها با عوارض جانبی مانند تغییر خلق‌وخو، کاهش میل جنسی و پوکی استخوان همراه است. البته اگر دارو همراه با دوز پایین استروژن یا پروژستین تجویز شود، می‌توان از آن تا ۱۲ ماه استفاده کرد.

Sometimes, GnRH agonists are taken with low-dose estrogen or progestin. You might hear this called add-back therapy. It can ease side effects, and it might allow you to take GnRH agonists up to 12 months.
گاهی‌اوقات آگونیست‌های GnRH همراه با دوز پایین استروژن یا پروژستین تجویز می‌شوند. به این روش Add-back therapy می‌گویند. این کار عوارض جانبی را کاهش می‌دهد و ممکن است امکان استفاده از آگونیست‌های GnRH را تا ۱۲ ماه فراهم کند.

mayoclinic

آنتاگونیست‌های GnRH

این دسته از داروها با اتصال به گیرنده‌های GnRH، بر عملکرد تخمدان اثر گذاشته و از تولید هورمون‌های زنانه‌ جلوگیری می‌کنند. از مزایای اصلی آن‌ها می‌توان به کنترل خونریزی قاعدگی، تسکین درد و همچنین کاهش موقت اندازه فیبروم در بعضی بیماران اشاره کرد.

مدت زمان مصرف آنتاگونیست‌های GnRH به شرایط بیمار و نظر پزشک بستگی دارد. اما اگر همراه با استروژن و پروژستین تجویز شوند، احتمال بروز عوارض جانبی از جمله پوکی استخوان کاهش می‌یابد. در نتیجه، می‌توان از آن‌ها برای مدت طولانی‌تری (حدود ۲ سال) استفاده کرد.

آیا دارو می‌تواند فیبروم را کاملا از بین ببرد؟

خیر، اگرچه استفاده از آمپول و قرص برای فیبروم رحم رایج است؛ اما بیشتر داروهای موجود قادر به از بین بردن فیبروم نیستند و اغلب فقط برای کنترل علائم یا کاهش موقت اندازه توده استفاده می‌شوند. در این میان، هیسترکتومی تنها روشی است که با خارج کردن رحم از بدن می‌تواند فیبروم را برای همیشه از بین ببرد. اگر به دنبال حذف فیزیکی توده هستید یا می‌خواهید با سایر گزینه‌های درمانی در صورت موثر نبودن داروها آشنا شوید، مقاله درمان فیبروم رحم را مطالعه کنید.

برای خونریزی شدید ناشی از فیبروم چه دارویی استفاده می‌شود؟

برای کنترل خونریزی ناشی از فیبروم رحم، نمی‌توان یک داروی مشخص را برای همه بیماران تجویز کرد. انتخاب داروی مناسب به عواملی مانند شدت خونریزی، اندازه و محل فیبروم‌ها، بیماری‌های زمینه‌ای و داروهای مصرفی بیمار بستگی دارد. به همین دلیل، دکتر فیبروم رحم با بررسی شرایط فرد و ارزیابی این عوامل، مناسب‌ترین دارو را پیشنهاد می‌دهد.

ترانگزامیک اسید

داروی غیر هورمونی ترانگزامیک اسید صرفا در روزهایی که خونریزی شدید است، برای کاهش حجم خون از‌دست‌رفته و کمک به بهبود علائم کم‌خونی مصرف می‌شود. این دارو فیبروم را کوچک نمی‌کند و تنها برای کنترل خونریزی کاربرد دارد. از عوارض جانبی آن می‌توان به سردرد، حالت تهوع، سرگیجه و نوسانات خلقی اشاره کرد. ترانگزامیک اسید معمولا به افراد با سابقه ترومبوآمبولی وریدی یا شریانی توصیه نمی‌شود.

داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی

از داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند مفنامیک اسید، ایبوپروفن و ناپروکسن نیز می‌توان به عنوان قرص برای فیبروم رحم استفاده کرد. این داروها با هدف تسکین درد استفاده می‌شوند، اما در بعضی افراد ممکن است خونریزی را نیز تا حدی کاهش دهند. مصرف طولانی‌مدت داروهای NSAID به عوارض جانبی از جمله مشکلات گوارشی، اختلال عملکرد کلیه و در بعضی شرایط افزایش خطر خونریزی منجر می‌شود.

درمان‌های هورمونی برای کنترل خونریزی

بسته به شرایط بیمار، پزشک ممکن است از داروهای هورمونی زیر برای کنترل خونریزی استفاده کند:

• قرص‌های ترکیبی (استروژن و پروژسترون): به تنظیم چرخه قاعدگی، کاهش خونریزی و تسکین درد کمک می‌کنند، اما معمولا اندازه فیبروم را کاهش نمی‌دهند. خونریزی بین دوره‌های قاعدگی‌، تورم یا درد سینه و تغییر خلق‌وخو از عوارض شایع آن‌ها است.
• پروژستین‌ (شکل سنتتیک هورمون پروژسترون): با نازک کردن دیواره داخلی رحم (آندومتر) به مهار خونریزی شدید کمک می‌کند؛ هرچند بر حجم فیبروم تاثیر ندارد. پروژستین ممکن است عوارضی مانند درد سینه یا سرگیجه ایجاد کند، اما این عوارض معمولا با عادت کردن بدن به دارو کاهش می‌یابند.
• IUD حاوی لوونورژسترل (LNG-IUS): با آزاد کردن لوونورژسترل (مشتق سنتتیک پروژسترون)، باعث نازک شدن دیواره رحم و کاهش خونریزی می‌شود. با این حال، خود فیبروم را از بین ‌نمی‌برد. در بعضی شرایط، به‌خصوص زمانی که قطر فیبروم بیشتر از سه سانتی‌متر باشد، احتمال خروج یا دفع IUD از رحم وجود دارد.

اگر با وجود دارو هنوز خونریزی یا لکه‌بینی ادامه دارد چه؟

در صورتی که خونریزی یا لکه‌بینی همچنان ادامه داشته باشد، نباید خودسرانه دوز یا مدت زمان مصرف دارو را تغییر دهید. در چنین شرایطی باید به متخصص زنان مراجعه کنید تا وضعیت شما مجددا ارزیابی شود. پزشک در این مرحله شدت و الگوی خونریزی، اندازه و محل فیبروم و همچنین عوارض احتمالی دارو را بررسی می‌کند و بر این اساس ممکن است نوع دارو را تغییر دهد یا در صورت نیاز، روش درمانی دیگری را توصیه کند.

قرص‌های هورمونی برای فیبروم رحم چه کاربردی دارند؟

هدف اصلی قرص‌های هورمونی لزوما کوچک کردن یا از بین بردن فیبروم نیست. این داروها بیشتر بر تنظیم چرخه قاعدگی، کنترل علائم و بهبود کیفیت زندگی تمرکز دارند.

قرص‌های ضد بارداری

از آنجایی که داروهای ضد بارداری به درمان قاعدگی نامنظم، کاهش خونریزی و تسکین درد کمک می‌کنند؛ در بعضی موارد می‌توانند بهترین قرص برای فیبروم رحم باشند. با این حال، در شروع دوره درمان ممکن است با مشکلاتی نظیر حالت تهوع، سردرد، تورم سینه‌ها، لکه‌بینی و تغییرات خلقی مواجه شوید. این عوارض معمولا پس از چند ماه برطرف می‌شوند یا شدت آن‌ها کاهش می‌یابد.

قرص‌های ضد بارداری برای بیشتر افراد بی‌خطر هستند. اما محصولات حاوی استروژن ممکن است در بعضی بیماران خطر ابتلا به پرفشاری خون، حمله قلبی، سکته مغزی، ترومبوز ورید عمقی (DVT) و آمبولی ریوی را افزایش دهند. بنابراین باید حتما با در نظر گرفتن وضعیت سلامتی تجویز شوند.

پروژستین‌ خوراکی

پروژستین‌ در کنترل خونریزی غیر طبیعی رحم نقش موثری ایفا می‌کند. این دارو با مهار رشد بیش‌از‌حد دیواره داخلی رحم باعث کاهش خونریزی قاعدگی می‌شود. پروژستین‌ ممکن است برای زنانی که علامت اصلی آن‌ها خونریزی شدید قاعدگی است و هم‌زمان به پیشگیری از بارداری نیز نیاز دارند، گزینه مناسبی باشد. با این حال، بعضی بیماران بعد از مصرف آن عوارضی مانند سردرد، سرگیجه و حالت تهوع را تجربه می‌کنند.

جستیران و مجسترول؛ آیا فیبروم را درمان می‌کنند؟

داروهایی مانند جستیران یا مجسترول که در دسته پروژستین‌ها قرار می‌گیرند، فیبروم رحم را به طور کامل درمان نمی‌کنند. چون قادر به حذف آن نیستند. کاربرد اصلی این داروها در کنترل علائم است. پزشکان معمولا از آن‌ها برای کنترل خونریزی و جلوگیری از کم‌خونی استفاده می‌کنند.

آیا داروی فیبروم باعث قطع پریود یا لکه‌بینی می‌شود؟

تغییر الگوی قاعدگی، یکی از عوارض احتمالی تجویز آمپول یا قرص برای فیبروم رحم است. بعضی درمان‌های هورمونی مانند قرص‌های ترکیبی، پروژستین‌های خوراکی یا IUD هورمونی ممکن است به‌ویژه در ماه‌های نخست درمان باعث لکه‌بینی یا خونریزی‌ نامنظم شوند. از سوی دیگر، داروهای وابسته به GnRH نیز حالتی شبیه یائسگی ایجاد می‌کنند و در نتیجه به قطع قاعدگی منجر می‌شوند.

بنابراین لکه‌بینی‌ خفیف یا حتی قطع پریود در ابتدای درمان می‌‌تواند با توجه به نوع داروی مصرفی، از عوارض قابل انتظار باشد. اما اگر بیمار با خونریزی‌های بسیار شدید و طولانی‌مدت یا دفع لخته‌های خونی بزرگ مواجه شود، این حالت دیگر یک عارضه عادی تلقی نمی‌شود و به ارزیابی فوری پزشکی نیاز دارد.

آیا داروهای فیبروم بر باروری تاثیر دارند؟

تاثیر داروهای فیبروم بر باروری به نوع داروی تجویزشده و طول دوره درمان بستگی دارد. بعضی داروهای هورمونی با مهار تخمک‌گذاری یا ایجاد تغییر در شرایط رحم می‌توانند احتمال بارداری را کاهش دهند. همچنین بعضی روش‌های هورمونی، مانند IUD علاوه بر کنترل علائم فیبروم، خاصیت پیشگیری از بارداری نیز دارند. با این حال، توقف موقت تخمک‌گذاری، تغییر در چرخه قاعدگی یا خاصیت پیشگیری از بارداری در طول درمان به معنی ناباروری زنان نیست. چون با قطع مصرف دارو، معمولا عملکرد طبیعی تخمدان‌ها و تعادل هورمونی بدن به حالت عادی بازمی‌گردد.

با این حال، تا زمانی که فرد تحت درمان با داروهای سرکوب‌کننده هورمون قرار دارد، امکان بارداری وجود نخواهد داشت. به همین دلیل، برای فردی که قصد بارداری در آینده نزدیک یا دور را دارد، انتخاب نوع دارو و زمان‌بندی مصرف آن باید حتما توسط پزشک متخصص انجام شود. پزشک با در نظر گرفتن اهداف بیمار، اندازه، تعداد و محل فیبروم‌ها، بهترین مسیر درمانی را طراحی می‌کند تا از تداخل ناخواسته با برنامه بارداری جلوگیری شود.

در صورتی که به فیبروم رحم مبتلا هستید و می‌خواهید در آینده باردار شوید، پیشنهاد می‌کنیم به مقاله فیبروم رحم در بارداری در مجله درمانکده سر بزنید.

قصد بارداری داری و نمی‌دونی دارو روی آینده‌ات تاثیر داره یا نه؟

برای اطمینان با متخصص مشورت کن

بهترین دکتر زنان در تهران مشاوره آنلاین با دکتر زنان

آیا فیبروم کوچک نیاز به قرص دارد؟

استفاده از قرص برای فیبروم رحم همیشه ضروری نیست. اگر پزشک معالج پس از سونوگرافی واژینال یا شکمی هیچ دارویی تجویز نکند، این تصمیم لزوما به معنی نادیده گرفتن مشکل شما نیست. در بسیاری از موارد، فیبروم‌های کوچک و بدون علامت به مداخله دارویی نیاز ندارند و فقط باید به طور دوره‌ای توسط پزشک بررسی شوند. تصمیم‌گیری برای شروع درمان دارویی تنها بر اساس مشاهده فیبروم در سونوگرافی انجام نمی‌شود؛ بلکه باید به سایر عوامل از جمله شدت علائم، تعداد و محل قرارگیری فیبروم‌ها، سرعت رشد توده و شرایط کلی بیمار نیز توجه کرد.

آیا اندازه فیبروم تعیین می‌کند چه دارویی لازم است؟

خیر، اگرچه این فاکتور از اهمیت زیادی برخوردار است؛ اما به تنهایی تعیین‌کننده نوع آمپول یا قرص برای فیبروم رحم نیست. چون شدت علائم همیشه با اندازه توده مطابقت ندارد؛ به این معنی که گاهی‌اوقات یک فیبروم کوچک باعث خونریزی و درد شدید می‌شود، اما فیبروم‌ بزرگ‌تر ممکن است فقط علائم خفیف ایجاد ‌کند.

انتخاب داروی مناسب نیازمند ارزیابی شرایط بیمار است. علاوه بر اندازه، محل قرارگیری و تعداد فیبروم‌ها و همچنین وضعیت حفره رحم نقش مهمی در نحوه پاسخ‌دهی به درمان ایفا می‌کند. از سوی دیگر، شدت علائم، میزان نزدیکی به یائسگی، بیماری‌های زمینه‌ای یا برنامه بارداری نیز می‌تواند از ملاک‌های کلیدی پزشک برای تعیین بهترین گزینه باشد.

داروها و مکمل‌های گیاهی مثل ساپوژکس چقدر موثرند؟

استفاده از مکمل‌ها و فرآورده‌های گیاهی همواره یکی از موضوعات مورد توجه بیماران در مدیریت فیبروم رحم بوده است. مکمل‌ها اغلب با هدف تسکین علائم و بهبود کیفیت زندگی مصرف می‌شوند. اما تحقیقات اثربخشی و ایمنی این محصولات را تائید نکرده‌اند. به همین دلیل، توصیه می‌شود بدون مشورت با پزشک به سراغ آن‌ها نروید.

ساپوژکس و فیبروم رحم

ساپوژکس یک شربت گیاهی است که برای درمان عفونت، کیست تخمدان و فیبروم رحم فرموله شده است. تولیدکنندگان این محصول معتقدند که ساپوژکس می‌تواند با افزایش گردش خون در ناحیه رحم و تخمدان، به درمان مشکلات زنان کمک کند. با این حال، شواهد علمی کافی در این زمینه وجود ندارد.

پزشکان هشدار می‌دهند که جایگزین کردن داروها با مکمل‌های گیاهی ممکن است درمان اصلی را به تاخیر بیندازد و به بزرگ‌تر شدن فیبروم یا تشدید علائم منجر شود. بنابراین از مصرف خودسرانه ساپوژکس یا هر محصول گیاهی دیگری بپرهیزید و هرگونه تصمیم‌گیری درباره استفاده از آن‌‎ها را با مشورت دکتر زنان آنلاین انجام دهید.

چه زمانی دارودرمانی کافی نیست؟

اگرچه استفاده از آمپول و قرص برای فیبروم رحم بسیار رایج است؛ اما در شرایط زیر ممکن است برای درمان آن کافی نباشد:

• خونریزی شدید یا طولانی‌مدت، علی‌رغم مصرف منظم دارو
• احساس درد و فشار شدید در ناحیه لگن که با مصرف دارو برطرف نشود
• مشاهده رشد سریع توده در سونوگرافی رحم و تخمدان
• بروز عوارض دارویی جدی یا غیرقابل‌ تحمل
• منع مصرف دارو به دلیل ابتلا به بیماری‌های زمینه‌ای
• عدم تاثیر دارو در رفع مشکلات باروری
• سایر شرایطی که پزشک درمان غیر دارویی را مناسب‌تر بداند

اگر با عوارض دارویی مواجه شدید یا علی‌رغم مصرف دارو همچنان از درد و خونریزی شدید رنج می‌برید، برای بازبینی برنامه درمانی خود با دکتر زنان مشورت کنید.

کلام پایانی

درمان دارویی فیبروم رحم به یک رویکرد کاملا شخصی‌سازی‌شده نیاز دارد. چون داروها با اهداف مختلفی تجویز می‌شوند و هر یک می‌توانند تاثیر متفاوتی بر علائم فیبروم و مشکلات ناشی از آن داشته باشند. به همین دلیل، پزشک با در نظر گرفتن عوامل مختلف مانند شدت علائم، اندازه و محل قرارگیری فیبروم و همچنین برنامه فرد برای بارداری، مناسب‌ترین روش درمانی را انتخاب می‌کند.

فراموش نکنید که تمام داروهای مربوط به فیبروم دارای معایب و عوارض مشخصی هستند. بنابراین اگر به دنبال مناسب‌ترین آمپول یا قرص برای فیبروم رحم هستید، بهتر است ابتدا نظر پزشک متخصص را جویا شوید. برای رزرو نوبت ویزیت حضوری یا دریافت مشاوره آنلاین، می‌توانید از خدمات درمانکده استفاده کرده و در کوتاه‌ترین زمان ممکن راهنمایی‌های لازم را دریافت کنید.

سوالات متداول

منابع: obgyn.onlinelibrary | tuasaude | blog.nbir