ویروس زیکا

هر آنچه باید درباره ویروس زیکا بدانید

در انتظار بازبینی توسط تیم پزشکی درمانکده

تا دیر نشده علائمتو بگو، پزشکتو بگم:
علائم مشابه کرونا

هر جایی که هستی، بدون مراجعه به آزمایشگاه، تست کرونا بده!

تست کرونا در محل
خون دماغ یا گوش درد

تا دیر نشده علائمت رو به متخصص گوش، حلق و بینی بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر

دریافت مشاوره
مشکل در بلع

حلق و دهان، دروازۀ بدن هستن. وجود مشکل در اونها برای بقیۀ اندام‌ها هم مشکل ایجاد می‌کنه. تا دیر نشده علائمت رو به متخصص گوش، حلق و بینی بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر​

دریافتِ مشاوره
خون در مدفوع

علت‌های مشاهدۀ خون در مدفوع می‌تواند هموروئید، بواسیر، کولیت روده و… باشه. برای تشخیص و درمان درست و به موقع، تا دیر نشده علائمت رو به متخصص گوارش بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر​

دریافت مشاوره
اختلال خواب

اختلال خواب اگه جدی گرفته نشه، سلامت جسم و روان رو درگیر می‌کنه. تا دیر نشده علائمت رو به متخصص اعصاب و روان بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر​

دریافت مشاوره
درد کمر، پا، دست یا زانو

دردهای اسکلتی یکی از شایع‌ترین علائم ایرانی‌هاست، تا دیر نشده علائمت رو به متخصص طب فیزیکی و توانبخشی بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر​

دریافت مشاوره
سردرد

سردرد علت‌های مختلفی داره؛ از اضافه وزن گرفته تا اختلال در هورمون‌ها. برای تشخیص درست علت سردردت تا دیر نشده علائمت رو به متخصص مغز و اعصاب بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر​

دریافت مشاوره
معده درد یا حالت تهوع

سرطان معده سومین سرطان شایع ایران است. همین حالا علائمت رو به متخصص گوارش بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر

دریافتِ مشاوره
زخم مداوم دهانی

تا دیر نشده علائمت رو به متخصص گوش، حلق و بینی بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر

دریافت مُشاوره
سرفۀ مزمن

تا دیر نشده علائمت رو به متخصص ریه بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر

دریافت مشاوره
اضطراب و استرس

تا دیر نشده علائمت رو به کارشناس روانشناس بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر

دریافت مشاوره

شیوع ویروس زیکا (Zika Virus) پدیده‌ تقریبا نادری است، که در برخی از کشورهای جهان دیده می‌شود. عامل گسترش آن نوعی پشه به نام آئدس است، و از راه‌های مختلفی منتشر می‌شود. با این‌که این ویروس علائم خفیفی را از خود بروز می‌دهد، ولی با این‌حال باعث تولد نوزادان ناقص می‌شود.

از این‌رو در این مطلب از درمانکده قصد داریم تا به‌طور مفصل درباره علائم ویروس زیکا، درمان و پیشگیری از آن صحبت کنیم. همراه ما باشید.

ویروس زیکا چیست؟ 

این ویروس اولین بار در اوگاندا در سال 1947 شناسایی شد. این ویروس توسط آئدس (Aedes)، همان پشه‌ای که تب دانگ، تب زرد و ویروس چیکونگونیا را حمل می‌کند، منتقل می‌شود. پشه فرد آلوده ای را نیش می‌زند و سپس پشه ویروس‌ها را به افراد دیگری که نیش می‏زند، انتقال می‌دهد. شیوع این بیماری در خارج از آفریقا تا سال 2007 رخ نداد، و بعد از آن به سمت جنوب اقیانوس آرام گسترش یافت.

بیشتر بدانید: آنتی‌بیوتیک‌ها و اثرات آن بر روی سلول‌ها

ویروس زیکا

علائم ویروس زیکا

از هر 5 نفر آلوده به ویروس زیکا، 4 نفر هیچ علائم و نشانه‌ای ندارند. این علائم معمولا 2 تا 14 روز پس از گزش فرد توسط پشه آلوده آغاز می‌شود. این نشانه‌ها حدود یک هفته طول می‌کشند. بیشتر افراد به طور کامل بهبود می‌یابند. علائم ویروس زیکا شامل موارد زیر است:

  • تب خفیف
  • راش
  • درد مفاصل، به ویژه در دست‌ها یا پاها
  • قرمزی چشم
  • درد چشم
  • سردرد
  • خستگی یا احساس ناراحتی عمومی
  • درد شکم

اگر این علائم را دارید و فکر می‌کنید شما یا یکی از اعضای خانواده‌تان ممکن است به این ویروس مبتلا شده باشید، حتما به پزشک مراجعه کنید. مخصوصا اگر اخیرا به منطقه‌ای سفر کرده‌اید که ویروس در آن شیوع دارد. همچنین اگر باردار هستید و به این مناطق رفته‌اید، حتی بدون وجود علائم هم از پزشک خود بپرسید که آیا باید آزمایش بدهید یا خیر؟

بیشتر بدانید: حس بویایی در کرونا؛ علامتی دیگر از کرونا

علت ویروس زیکا

ویروس زیکا بیشتر اوقات از طریق گزش پشه آلوده به فرد منتقل می‌شود. پشه‌هایی که به عنوان حامل ویروس شناخته شده‌اند، شامل دو گونه از پشه‌های آئدس هستند که در سراسر جهان یافت می‌شوند. این نوع پشه‌ها به طور مکرر در ساعات روز حمله می‌کنند، اما شب‌ها نیز نیش می‌زنند. آن‌ها معمولا در نزدیکی آب راکد تخم‌گذاری می‌کنند و می‌توانند در خانه و همچنین خارج از منزل زنده بمانند.

وقتی پشه شخصی را که قبلا به ویروس زیکا آلوده شده است، نیش می‌زند، ویروس پشه را آلوده می‌کند. سپس هنگامی که پشه‌ آلوده فرد دیگری را نیش می‌زند، ویروس وارد جریان خون آن فرد شده و عفونت پدید می‌آید. روش‌های دیگری نیز وجود دارند که کمتر رایج‌اند، ولی به هر حال می‌توانند باعث گسترش زیکا شوند. در ادامه به برخی از عوامل اصلی انتشار آن می‌پردازیم:

  1. مادر به کودک

ویروس زیکا در بارداری و بعد از تولد نوزاد، می‌تواند از مادر به کودک وی منتقل شود. این ویروس در شیر مادر پیدا شده و گزارش‌هایی نیز درباره عفونت در نوزادان شیرخوار ارائه شده است. اما هیچ موردی دیده نشده است که اگر نوزاد از شیر مادر مبتلا تغذیه کند، مشکلات سلامتی جدی برای او به وجود آید. اما این ویروس تاثیر زیادی بر جنین دارد.

  1. انتقال خون

طبق تحقیقات ویروس زیکا از طریق انتقال خون هم فرد را مبتلا می‌کند. البته احتمال آن نسبت به انواع دیگر کمتر است.

  1. از طریق رابطه جنسی

ویروس زیکا می‌تواند از طریق رابطه جنسی محافظت نشده از واژن، مقعد و دهان منتقل شود. ویروس در مایع منی بیشتر از مایعات دیگر بدن مانند خون و ادرار فعال می‌ماند. یک فرد آلوده می‌تواند ویروس را قبل از بروز علائم یا پس از فروکش شدن آن، که به عنوان انتقال بدون علامت شناخته می‌شود، گسترش دهد.

بنابراین داشتن رابطه جنسی بدون محافظت، می‌تواند خطر ابتلا به ویروس زیکا را تا سه ماه پس از سفر افزایش دهد. به همین دلیل زنان بارداری که همسران آن‌ها اخیرا در منطقه‌ای که ویروس زیکا در آن شایع است، زندگی می‌کردند یا به آن سفر کرده‌اند، باید در حین انجام فعالیت جنسی از کاندوم استفاده کنند یا تا زمان تولد کودک از فعالیت جنسی خودداری کنند. سایر زوجین نیز می‌توانند با استفاده از کاندوم یا پرهیز از فعالیت جنسی تا 3 ماه پس از سفر، خطر انتقال ویروس را کاهش دهند.

  1. شرایط آزمایشگاهی

برخی گزارش‌ها از عفونت های ویروس زیکا در شرایط آزمایشگاهی هم خبر می‌دهند. البته این مورد هنوز تایید نشده است، ولی توصیه می‌شود که برای جلوگیری از مواجهه با بیماری، از تماس با خون فرد یا سایر مایعات بدن جلوگیری کنید.

  1. سفر یا زندگی در مناطق خاص

قرار گرفتن در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری، خطر مواجهه با ویروس زیکا را افزایش می‌دهد. مناطق پرخطر شامل چندین جزیره اقیانوس آرام، تعدادی از کشورهای آمریکای مرکزی، جنوبی و شمالی و جزایر نزدیک آفریقای غربی است. از آنجا که پشه‌های حامل ویروس زیکا در سراسر جهان یافت می‌شوند، احتمال ادامه شیوع بیماری به مناطق جدید هست.

در ایران نیز گاهی این پشه‌ها دیده شده است، که هنوز صحت بیمار شدن از طریق آن‌ها تایید نشده است. به‌طور کلی شیوع این بیماری در کشور بسیار کم است، و فقط هنگام سفر به مناطق گفته شده باید مراقب زیکا باشید.

ویروس زیکا
پشه‌هایی که به عنوان حامل ویروس شناخته شده‌اند، شامل دو گونه از پشه‌های آئدس هستند

بیشتر بدانید: عوارض واکسن سینوفارم

عوارض ویروس زیکا

زنانی که در دوران بارداری به این ویروس آلوده شده‌ند، با خطر سقط جنین، زایمان زودرس و تولد نوزاد مرده روبه‌رو هستند. این عفونت در دوران بارداری، خطر نقص مادرزادی جدی در نوزادان (سندرم مادرزادی زیکا) را افزایش می دهد. این سندروم باعث موارد زیر می‌شود:

  • اندازه مغز و سر غیر طبیعی و کوچک (میکروسفالی)
  • فرو رفتگی جمجمه
  • آسیب مغزی و کاهش بافت مغزی
  • آسیب دیدگی چشم
  • مشکلات مفصلی، از جمله تونایی حرکت محدود
  • کاهش حرکت بدن به دلیل فشار بیش از حد عضلات پس از تولد

در بزرگسالان، عفونت با ویروس زیکا ممکن است باعث عوارض مغزی یا سیستم عصبی مانند سندرم گیلن باره شود. حتی در افرادی که هرگز علائم عفونت را نشان نمی‌دهند نیز می‌توان عوارضی را مشاهده کرد.

بیشتر بدانید: عفونت ادراری چیست؟ علائم، علل، تشخیص و درمان

راه های پیشگیری از ویروس زیکا

در حال حاضر هیچ درمانی تحت عنوان واکسن ویروس زیکا وجود ندارد، اما می‌توانید برای کاهش خطرات آن اقداماتی را انجام دهید. اگر باردار هستید یا می‌خواهید باردار شوید، نکات زیر ممکن است به شما در کاهش خطر ابتلا به ویروس زیکا کمک کند:

  • چنانچه باردار هستید یا قصد باردار شدن دارید، از سفر به مناطقی که ویروس زیکا شیوع دارد، اجتناب کنید. بنابراین اگر می‌خواهید باردار شوید، حتما با پزشک خود مشورت کنید. ممکن است پزشک به شما پیشنهاد کند حداقل 3 ماه بعد از سفر باردار نشوید.
  • اگر همسر شما در منطقه‌ای با شیوع زیکا زندگی می‌کند، یا به آن سفر کرده است، حتما در طول حاملگی با استفاده از کاندوم رابطه جنسی داشته باشید.

چنانچه در مناطقی با شیوع این ویروس زندگی می‌کنید، می‌توانید اقدامات زیر را انجام دهید:

  • حتما به تهویه هوا دقت کنید. پشه‌هایی که ویروس زیکا را حمل می‌کنند از طلوع تا غروب بیشترین فعالیت را دارند، اما شب‌ها هم می‌توانند نیش بزنند. پس مراقب باشید آن‌ها به داخل نیایند، و اگر بیرون می‌خوابید، حتما از پشه‌بند استفاده کنید. همچنین اجازه دهید هوای تازه در جریان باشد.
  • لباس محافظ بپوشید. وقتی به مناطق آلوده به پشه می‌روید، یک پیراهن آستین بلند، شلوار بلند، جوراب و کفش بپوشید.
  • از مواد دافع حشرات استفاده کنید. برخی از افشانه ها را می‌توانید روی لباس، کفش، وسایل کمپینگ و توری تختخواب خود اسپری کنید. این مواد بی‌خطرند و حتی مصرف آن‌ها به زنان باردار و شیرده هم توصیه می‌شود.
  • زیستگاه پشه‌ها را محدود کنید. این پشه‌ها معمولا در خانه‌ها و اطراف آن زندگی می‌کنند و در آب راکد تولید می‌شوند. همچنین در ظروفی مانند ظروف حیوانات، گلدان‌های گل و لاستیک‌های اتومبیل وارد می‌شوند. حداقل یک بار در هفته منابعی که آب راکد دارند را خالی کنید، تا به کاهش جمعیت پشه‌ها کمک کند.

بیشتر بدانید: با عفونت کمپیلوباکتر به طور کامل آشنا شوید

راه های تشخیص ویروس زیکا

دو روش برای آزمایش زیکا وجود دارد؛ که در یکی از آن‌ها باید قطعاتی از کد ژنتیکی ویروس را در افراد مبتلا به عفونت فعال پیدا کرد. اما بعد از این‌که بدن علائم عفونت را از بین برد، این آزمایش دیگر جواب نمی‌دهد. البته آزمایش‌های دقیق‌تری هم وجود دارند که تفاوت این ویروس را با تب دانگ، تب زرد و ویروس چیکونگونیا نشان می‌دهد. ولی اکثر افراد علائمی نشان نمی‌دهند، و به همین دلیل این آزمایش فقط برای افراد با علامت پیشنهاد می‌شود.

در آزمایش دیگر، آنتی‌بادی ساخته شده توسط سیستم ایمنی بدن برای مقابله با ویروس مورد بررسی قرار می‌گیرد. این تست می‌تواند آنتی بادی را تا 3 ماه بعد از ابتلا پیدا کند.

ویروس زیکا
دو روش آزمایش کد ژنتیکی و تست آنتی بادی برای شناسایی ویروس زیکا وجود دارد

بیشتر بدانید: بیماری آبله میمونی چیست؟

نتیجه‌گیری

همان‌طور که مطالعه کردید، این ویروس خیلی شایع نیست و فقط در برخی از مناطق جهان بیشتر دیده می‌شود. ولی با این حال حتی کسانی که نمی‌دانند مبتلا به زیکا هستند، می‌توانند این بیماری را گسترش دهند. بنابراین بهتر است بعد از سفر به مناطق گفته شده یا مناطق گرمسیر با آب‌های راکد، توصیه‌های بهداشتی را رعایت کنید. چنانچه به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و مشاوره هستید، می‌توانید با پزشکان درمانکده در ارتباط باشید و به‌صورت آنلاین نوبت بگیرید.

[sibwp_form id=5]

 7,345 بازدید

آیا این مقاله برای شما مفید بود؟

میانگین امتیاز 5 / 5. تعداد رای‌ها 1

هنوز امتیازی ثبت نشده

Editorial team

تیم تحریریه درمانکده

مشاهده سایر مطالب
ارسال سؤال

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.