لکه سفید روی ناخن یا لوکونیشیا [۸ علت + پیشگیری و درمان]

لکه سفید روی ناخن یا لوکونیشیا (Leukonychia) یکی از تغییرات ظاهری نسبتا شایع ناخن است که معمولا بر اثر آسیب مکانیکی به بستر ناخن، کمبود برخی مواد مغذی، اختلالات متابولیکی یا ابتلای ناخن به عفونت قارچی ایجاد می‌شود. در بسیاری از موارد لوکونیشیا بی‌خطر است؛ با این حال در صورت تکرار و تداوم باید به دقت مورد بررسی قرار بگیرد؛ زیرا ممکن است نشان‌دهنده بیماری زمینه‌ای باشد. اگر به تازگی متوجه لکه‌ یا خطوط سفید روی صفحه ناخن خود شده‌اید، در این مقاله از مجله سلامت درمانکده همراه ما باشید تا شما را با انواع، علل، علائم و روش درمان لوکونیشیا آشنا کنیم.

لوکونیشیا یا لکه سفید روی ناخن چیست؟

لوکونیشیا به لکه‌ها یا خطوط سفید روی صفحه ناخن گفته می‌شود که معمولا به دلیل تحت فشار قرار گرفتن بستر ناخن ناشی از ضربه به ناخن، عفونت یا واکنش آلرژیک بروز می‌کند. این لکه‌های سفید معمولا جای نگرانی ندارند؛ زیرا اغلب بر اثر آسیب‌دیدگی ایجاد می‌شوند. با این حال، بهتر است در صورت تداوم بروز آن‌ها با دکتر پوست و مو مشورت کنید؛ زیرا ممکن است نشان‌دهنده بیماری زمینه‌ای مانند مشکلات کبدی یا کم‌خونی باشند. در جدول زیر می‌توانید با انواع لوکونیشیا آشنا شوید:

انواع لوکونیشیا	توضیحات
لوکونیشیای واقعی	این نوع از ماتریکس ناخن (بخشی که ناخن دست یا پا از آن‌جا شروع به رشد می‌کند) منشا می‌گیرد.
لوکونیشیای ظاهری	بر اثر مشکلی در بستر ناخن (قسمتی در ز یر ناخن، نه خود ناخن) ایجاد می‌‍‌شود.

لوکونیشیای واقعی بسته به ظاهر ناخن به ۲ دسته تقسیم می‌شود که عبار‌ت‌اند از:

• لوکونیشیا کامل: به معنی سفید شدن کامل صفحه ناخن است و معمولا همه ناخن‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهد.
• لوکونیشیا جزئی: به این معنی است که فقط بخشی از صفحه ناخن دچار لکه سفید می‌شود و می‌تواند روی یک، چند یا همه ناخن‌ها تاثیر بگذارد.

علائم لوکونیشیا

لکه‌های سفید در برخی افراد مبتلا به لوکونیشیا به صورت ریز و پراکنده روی ناخن ظاهر می‌شوند. برخی دیگر ممکن است متوجه لکه‌های بزرگتر روی ناخن خود شوند که کل صفحه ناخن را پوشانده است. این لکه‌ها می‌توانند روی یک یا چندین ناخن تاثیر بگذارند. لوکونیشیا گاهی شبیه موارد زیر بروز می‌کند:

• لوکونیشیا نقطه‌ای: نقاط ریز در اندازه نوک مداد (رایج‌ترین نوع لوکونیشیا است.)
• لوکونیشیا طولی: خطوط بزرگتر در عرض ناخن
• لوکونیشیا عرضی: نقاط بزرگتر یا نوارهای افقی موازی با قاعده ناخن

برای کسب اطلاع از علت شیارهای عمودی روی ناخن، می‌توانید مقاله مرتبط با آن را در درمانکده مطالعه کنید.

لکه سفید روی ناخن نشانه چیست؟

شایع‌ترین علت لکه سفید روی ناخن بسته به نوع لوکونیشیا شامل موارد زیر است:

آسیب‌دیدگی

آسیب به صفحه ناخن یا ناحیه‌ای که ناخن از آن‌جا رشد می‌کند (ماتریکس ناخن) می‌تواند باعث ایجاد لکه سفید روی ناخن شود. این نوع آسیب‌دیدگی بیشتر در کودکان دیده می‌شود و علت اصلی بروز لکه سفید روی ناخن کودکان است. انواع آسیب‌هایی که ممکن است باعث ایجاد لوکونیشیا شوند، عبارت‌اند از:

• جویدن ناخن
• مانیکور و پدیکور
• ضربه به ناخن
• پوشیدن کفش‌های خیلی تنگ و ایجاد فشار غیر طبیعی روی ناخن‌ها

نمی‌دونی دلیل لکه سفید روی ناخنت چیه؟

همین حالا اقدام کن و برای مشورت با پزشک نوبت بگیر

بهترین دکتر پوست مشاوره آنلاین دکتر پوست

واکنش آلرژیک

واکنش آلرژیک به لاک ناخن و پاک‌کننده آن، براق‌کننده و تقویت‌کننده ناخن می‌تواند دیگر علت بروز لکه سفید روی ناخن کودکان و بزرگسالان باشد. مواد شیمیایی استفاده‌شده در لاک‌ژل‌ها و ترکیباتی که برای برداشتن آن‌ها استفاده می‌شود، می‌توانند به شدت به ناخن آسیب بزنند و موجب بروز این لکه‌ها شوند.

If you have white spots on your nails because of an allergic reaction, stop using the product you believe to be the cause.

اگر به دلیل واکنش آلرژیک لکه‌های سفید روی ناخن‌های خود دارید، استفاده از محصولی را که فکر می‌کنید باعث آن شده است را متوقف کنید.

به نقل از سایت: clevelandclinic

عفونت قارچی

قارچ ناخن رایجی به نام اونیکومایکوزیس که روی ناخن پا ظاهر می‌شود، یکی از دلایل اصلی بروز لکه‌های سفید روی ناخن پا است. اولین نشانه این عفونت را می‌توان شامل بروز چند نقطه سفید کوچک روی ناخن‌ها دانست. این عفونت در بستر ناخن رشد کرده و به مرور گسترش می‌یابد. ناخن‌های پا معمولا در ابتدا سفید و پوسته پوسته به نظر می‌رسند و سپس ضخیم و شکننده می‌شوند. همچنین اگر متوجه ایجاد سیاهی روی ناخن پای خود شده‌اید، می‌توانید با خواندن مقاله «علت سیاه شدن ناخن پا» در درمانکده اطلاعات مفیدی در این مورد کسب کنید.

مانیکورهای مکرر

انجام مداوم مانیکور می‌تواند منجر به آسیب به بستر ناخن شود و این لکه‌های سفید را روی ناخن‌های شما ایجاد کند. در واقع فشار اعمال‌شده توسط مانیکوریست ممکن است به بستر ناخن یا ماتریکس ناخن آسیب برساند.

مسمومیت و داروها

لوکونیشیا می‌تواند ناشی از عوارض جانبی برخی داروها باشد. داروهای شیمی‌درمانی که به صورت خوراکی، تزریقی یا انفوزیون از طریق پوست استفاده می‌شوند و سولفونامیدها که نوعی آنتی‌بیوتیک هستند، از جمله داروهایی به‌شمار می‌آیند که ممکن است موجب بروز لکه سفید روی ناخن شوند. همچنین مسمومیت با فلزات سنگین مانند سرب و آرسنیک احتمال بروز این لکه‌ها را افزایش می‌دهد.

بیماری‌های سیستمیک

لکه سفید روی ناخن می‌تواند نشانه‌ای از بیماری در بخش‌های مختلف بدن باشد. بیماری‌هایی که ممکن است منجر به سفیدی ناخن‌ها شوند، عبارت‌اند از:

• سیروز کبدی
• بیماری کلیوی
• نارسایی قلبی
• کم‌خونی ناشی از فقر آهن
• مشکلات مرتبط با هضم پروتئین‌ها
• کمبود روی
• پرکاری تیروئید
• پسوریازیس ناخن
• دیابت

احتمال بروز لکه سفید روی ناخن بر اثر موارد فوق، بسیار کم است. اگر به طور مداوم دچار لکه‌های سفید روی ناخن خود می‌شوید، بهتر است با دکتر پوست آنلاین مشورت کنید تا علت اصلی بروز آن مورد بررسی قرار بگیرد.

بیماری‌های پوستی

بیماری‌های التهابی پوست مانند پسوریازیس ناخن و اگزمای دست می‌توانند ماتریکس ناخن را تحت تاثیر قرار دهند و موجب بروز لکه‌های غیر طبیعی سفید روی صفحه ناخن شوند

علل ارثی

در موارد نادر، سفیدی ناخن‌ها می‌تواند ناشی از جهش ژنتیکی باشد و از یک یا هر 2 والد به کودک منتقل شود. به طور معمول افرادی که با لوکونیشیای واقعی ناشی از اختلال ژنتیکی متولد می‌شوند، اغلب لوکونیشیای کامل را تجربه می‌کنند و ناخن‌ها در بدو تولد یا دوران نوزادی کاملا سفید هستند. گاهی‌اوقات لوکونیشیا بر اثر یک اختلال نادر همچون موارد زیر ایجاد می‌شود:

• سندرم بارت-پامفری
• بیماری داریه
• سندرم بائر
• سندرم بوشکل-گورلین

لکه سفید روی ناخن کمبود چه ویتامینی است؟

در حال حاضر بین محققان و پزشکان در مورد اینکه بروز لکه‌های سفید ناخن می‌توانند ناشی از کمبود مواد معدنی و ویتامین‌ها باشند یا خیر، اختلاف نظر وجود دارد. برخی از آن‌ها معتقدند کمبود مواد معدنی مانند روی و کلسیم باعث ایجاد لکه‌های سفید روی ناخن می‌شوند. با این حال، برخی دیگر در مورد ارتباط بین لوکونیشیا و کمبود ویتامین‌ها یا مواد معدنی مطمئن نیستند.

آیا اضطراب می‌تواند علت لکه سفید روی ناخن کودک یا فرد بزرگسال باشد؟

اضطراب به تنهایی موجب بروز لکه‌های سفید روی ناخن نمی‌شود؛ اما انجام کارهایی مانند جویدن ناخن یا کندن آن که ممکن است در مواقع اضطراب و استرس بیشتر انجام دهیم، باعث آسیب به ناخن می‌شوند و می‌توانند این لکه‌ها را ایجاد کنند. اگر به دلیل اضطراب به طور دائم ناخن‌های خود را می‌جوید، حتما با یک روانشناس صحبت کنید. همچنین اگر کنجکاوید بدانید علت شکستن ناخن کمبود کدام ویتامین است، مقاله مرتبط با آن را در درمانکده مطالعه کنید.

آیا لکه سفید روی ناخن کودک یک ساله نگران‌کننده است؟

لکه‌های سفید ناخن کودک اغلب به دلیل آسیب جزئی به صفحه یا ماتریکس ناخن ایجاد می‌شوند و جای نگرانی ندارند. معمولا ناخن‌های نوزادان و کودکان از آن جهت که در حال رشد هستند، نسبت به ضربه‌های کوچک یا فشارهای وارده حساسیت بیشتری نشان می‌دهند. با این حال ممکن است لکه‌های سفید ناخن کودک به دلیل اختلال در رشد ناخن یا بیماری‌های دیگر ایجاد شوند؛ بنابراین در صورتی که لکه‌ها با رشد ناخن از بین نرفتند، حتما به پزشک اطفال اطلاع دهید.

چه زمانی برای لکه سفید روی ناخن به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورت مشاهده علائم زیر، هرچه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید:

• علائم جدید غیر طبیعی در ناخن‌ها یا اطراف آن‌ها ایجاد شده‌اند.
• ناخن‌ها به شدت شکننده شده‌اند و به راحتی ترک می‌خورند.
• ناخن‌ها دچار تغییر رنگ، شیار یا فرورفتگی شده‌اند.
• لکه‌های سفید روی ناخن با علائمی مانند ضعف عمومی بدن، خستگی مداوم، تاری دید، گیجی و تنگی نفس همراه شده‌اند.
• علائم پس از اتمام دوه درمان بهبود پیدا نکرده‌اند یا شدیدتر شده‌اند.

روش تشخیص دلیل لکه سفید روی ناخن

اگر لکه‌های سفید ناخن شما موقتی هستند و به دلیل ضربه یا آسیب ایجاد شده‌اند، معمولا خودبه‌خود بهبود پیدا می‌کنند و نیازی به مراجعه به پزشک نیست. در چنین شرایطی بهتر است فقط مراقب باشید ناخن‌تان آسیب بیشتری نبیند و از استفاده لاک ناخن یا پاک‌کننده‌های شیمیایی قوی خودداری کنید. اما اگر مدت زیادی است که لکه‌های سفید ناخن شما ایجاد شده‌ند یا احساس می‌کنید شدت پیدا کرده‌اند، حتما به متخصص پوست مراجعه کنید.

پزشک معمولا ابتدا به دقت ناخن دست و پای شما را بررسی می‌کند و براساس مشاهدات خود ممکن است مشکل اصلی را تشخیص دهد و دارو تجویز کند. اگر دلیل بروز لکه‌های سفید روی ناخن با مشاهده اولیه قابل تشخیص نباشد، ممکن است نیاز باشد آزمایش خون یا بیوپسی (نمونه‌برداری) از ناخن انجام دهید.

برای درمان لکه سفید روی ناخن چه کار کنیم؟

برای درمان لکه سفید روی ناخن، ابتدا باید علت بروز آن تشخیص داده شود. پس از تشخیص، پزشک ممکن است روش‌های درمانی زیر را توصیه کند:

اجتناب از آلرژن‌ها و مواد شیمیایی قوی

اگر لکه‌های سفید روی ناخن ناشی از واکنش آلرژیک باشند، پزشک توصیه می‌کند از لاک ناخن و پاک‌کننده‌های شیمیایی قوی استفاده نکنید. در صورتی که پس از قطع مصرف آلرژن‌ها همچنان لکه‌های سفید روی ناخن ایجاد شدند، حتما به پزشک خود اطلاع دهید.

صبوری و استراحت

در اغلب موارد، لوکونیشیای ناشی از آسیب‌دیدگی با گذشت زمان و استراحت دادن به ناخن بهبود پیدا می‌کند. در واقع با رشد ناخن، لکه سفید ناشی از آسیب‌دیدگی در صفحه ناخن حرکت کرده و به مرور به طور کامل ناپدید می‌شوند.

مصرف داروی ضد قارچ

پزشک اگر تشخیص دهد که لکه‌های سفید روی ناخن بر اثر عفونت قارچی ایجاد شده‌اند، داروی ضد قارچ خوراکی یا موضعی تجویز می‌کند. درمان با داروهای ضد قارچ معمولا چند هفته تا چند ماه طول می‌کشد و تکمیل دوره درمان در طول دوره تجویزشده اهمیت زیادی دارد. در غیر این صورت ممکن است عفونت قارچی ناخن به طور کامل درمان نشود.

مهم: ناخن‌های دست و پا به آرامی رشد می‌کنند؛ بنابراین نگران کندی از بین رفتن لکه‌های سفید روی ناخن‌تان نباشید. معمولا رشد کامل ناخن‌های دست حدود 6 ماه طول می‌کشد و ناخن‌های پا ممکن است تا 18 ماه به زمان نیاز داشته باشند.

درمان لکه سفید روی ناخن در طب سنتی

برخی روش‌های مرسوم در طب سنتی و راه‌کارهای خانگی ممکن است به تسریع روند درمان لکه‌های سفید روی ناخن کمک کنند. این روش‌ها شامل موارد زیر هستند:

• ماساژ ناخن با ترکیب روغن درخت چای و روغن زیتون
• پاکسازی ناخن‌ها از طریق قرار دادن آنه‌ا در مخلوطی از جوش شیرین، نمک و آب ولرم
• قرار دادن ناخن‌ها روزانه به مد ت 10 دقیقه در ترکیبی از سرکه سفید و مقدار کمی آب ولرم
• گذاشتن تکه‌های لیموترش روی نقاط سفید ناخن

راه‌های پیشگیری از ایجاد لکه‌های سفید روی ناخن

با رعایت نکات زیر می‌توانید تا حد زیادی از ابتلا به لوکونیشیا یا همان لکه‌های سفید روی ناخن پیشگیری کنید:

• هنگام انجام کارهایی که به ناخن آسیب می‌زنند، مانند ورزش، استفاده از ابزار یا کار در فضای باز، حتما دستکش بپوشید.
• هنگام قرار دادن اجسام سنگین در نزدیکی پاهای خود مراقب باشید.
• کفش راحت بپوشید.
• ناخن‌های خود را کوتاه نگه دارید و از مرطوب‌کننده استفاده کنید تا خشک نشوند.
• از مواد شیمیایی یا محصولات پاک‌کننده قوی استفاده نکنید.
• به علائم ایجادشده روی ناخن خود توجه کرده و پس از مشاهده تغییر رنگ یا صفحه ناخن حتما به پزشک مراجعه کنید.
• اگر مطمئن هستید لکه سفید روی ناخن شما ناشی از آسیب‌دیدگی نیست، به پزشک مراجعه کنید.
• رژیم غذایی سالم داشته باشید و مواد غذایی مغذی مصرف کنید تا بدن‌تان دچار کمیود ویتامین و مواد معدنی نشود.

کلام پایانی

لکه سفید روی ناخن در اغلب افراد به دلیل آسیب فیزیکی ایجاد می‌شود و با رشد ناخن از بین می‌رود. این عارضه به ندرت نشان‌دهنده مشکل جدی است؛ با این حال اگر مطمئن هستید ناخن‌تان دچار آسیب نشده یا لکه‌های سفید در حال شدیدتر شدن هستند، حتما به پزشک مراجعه کنید. پزشک پس از معاینه دقیق و انجام آزمایشات مورد نیاز، بهترین روش درمان را توصیه می‌کند.

ما در این مقاله از مجله درمانکده شما را با علت، علائم، روش تشخیص و نحوه درمان لوکونیشیا آشنا کردیم. اگر در این مورد سوالات بیشتری دارید، می‌توانید به وب‌سایت درمانکده سر بزنید و از بهترین پزشکان متخصص همچون دکتر پوست نوبت مراجعه حضوری یا مشاوره آنلاین دریافت کنید.

سوالات متداول

منابع: healthline | medicalnewstoday | clevelandclinic