عفونت دندان عقل یکی از مشکلات رایج دندانی است که بیشتر در دندانهای عقل نیمه نهفته رخ میدهد. دندان عقل نیمه نهفته فضای کافی برای رشد ندارد و تجمع باکتری یا گیر کردن مواد غذایی در اطراف آن، باعث ایجاد التهاب لثه و عفونت میشود. علائم عفونت دندان عقل میتوانند از خفیف تا شدید متغیر باشند و اغلب شامل ورم فک، بوی بد دهان و التهاب در لثه اطراف دندان هستند. بیتوجهی به این مشکل خطرناک است و میتواند باعث گسترش عفونت به بافتهای اطراف یا بروز عوارض جدیتر شود. در این مقاله از مجله سلامت درمانکده همراه ما باشید تا علل، علائم، عوارض احتمالی، روشهای درمان و پیشگیری از عفونت دندان عقل را بررسی کنیم.
عفونت دندان عقل چیست؟
عفونت دندان عقل یا پریکورونیت (pericoronitis) به التهاب و عفونت بافتهای اطراف دندان عقل گفته میشود. این عارضه زمانی رخ میدهد که باکتریها در اطراف دندان عقل تجمع پیدا کنند. مشکل عفونت دندان عقل معمولا بیشتر در دندانهای عقل که به طور ناقص رشد کردهاند یا هنوز به طور کامل از لثه خارج نشدهاند، بروز میکند؛ زیرا دسترسی به این نوع دندان عقل برای تمیز کردن دشوار است و باقی ماندن مواد غذایی و پلاک دندانی، زمینه را برای رشد باکتریها فراهم میکنند.
اطراف دندان عقلت دردناک و متورم شده؟
با چند کلیک ساده از دندانپزشک نوبت بگیر و مشورت کندندانهای عقل بیش از سایر دندانها در معرض عفونت دندان قرار دارند. وقتی بخشی از دندان عقل از لثه خارج شود یا به دلیل کمبود فضا در استخوان فک گیر بیفتد (دندان عقل نهفته)، ممکن است قسمتی از تاج دندان توسط لثه پوشانده شود. این وضعیت میتواند بین دندان و فلپ لثه فضای کوچکی ایجاد کند که محل مناسبی برای تجمع باکتریها است و از آنجایی که تمیز کردن آن دشوار خواهد بود و حتی با رعایت بهداشت روزانه ممکن است به خوبی پاکسازی نشود، احتمال بروز عفونت دندان عقل و بافت لثه بیشتر میشود.
در بیشتر موارد، عفونت دندان عقل با درمان مناسب قابل کنترل است؛ اما اگر عفونت شدید باشد و برای مدت طولانی درمان نشود، ممکن است به بافتهای اطراف انتشار پیدا کند. به همین دلیل برخی افراد درباره اینکه آیا عفونت دندان باعث مرگ میشود، نگرانی دارند.
علائم عفونت دندان عقل
عفونت دندان عقل اگر به موقع درمان نشود، میتواند عوارض جدی ایجاد کند؛ از همینرو شناخت نشانههای این عارضه و مراجعه زودهنگام به متخصص دندانپزشک اهمیت بالایی دارد. مهمترین علائم عفونت دندانهای عقل شامل موارد زیر هستند:
- دندان درد و درد در اطراف دندان عقل فک بالا یا پایین
- درد مداوم و ضرباندار قابل انتشار به فک یا گوش
- سردرد، بهویژه در اطراف شقیقهها
- تورم گونهها
- التهاب، قرمزی، حساسیت و تورم لثه اطراف دندان عقل
- وجود آبسه چرکی در اطراف دندان عقل
- ناتوانی در باز کردن دهان و درد هنگام جویدن
- احساس طعم نامطبوع در دهان
- بوی بد دهان
- تب و لرز و ناخوشی عمومی
- مشکل در بلع
طعم بد دهان داری و نگران عفونت دندان عقل هستی؟
همین حالا با دندانپزشک مشورت کنعلائم عفونت دندان بعد از کشیدن دندان عقل
بعد از اینکه دکتر دندانپزشک، دندان عقل را کشید، بدن به طور طبیعی طی ۵ تا ۷ روز بهبود پیدا میکند و در طول این مدت، ممکن است کمی درد، التهاب و قرمزی لثه را تجربه کنید. اگر بعد از گذشت یک هفته، شدت درد و التهاب کمتر نشد یا علائم دیگر همچون موارد زیر بروز کردند، ممکن است علائم عفونت دندان باشند و باید حتما به پزشک اطلاع دهید:
- تورم شدید یک طرف صورت
- خروج مایعات چرکی از محل کشیدن دندان عقل
- تب و احساس ناخوشی
- بو و طعم ناخوشایند دهان
- مشکل در جویدن و بلع غذا به دلیل درد شدید
عفونت دندان عقل چند روز طول میکشد؟
مدت زمان بهبودی عفونت دندان عقل به شدت عفونت، علت ایجاد آن و نوع درمان بستگی دارد. اگر عفونت در مراحل اولیه تشخیص داده شود و اقدامات لازم مانند تجویز آنتیبیوتیک یا شستشوی ناحیه درگیر انجام شوند، علائم معمولا طی ۳ تا ۷ روز کاهش مییابند و اغلب افراد ظرف ۱۰ روز بهبودی قابل توجهی را تجربه میکنند.
با این حال، اگر به موقع برای درمان مراجعه نکنید یا شدت عفونت بسیار زیاد باشد، ممکن است روند بهبودی چندین هفته طول بکشد. همچنین در مواردی که دندان عقل نیمه نهفته علت عفونت است، تا زمانی که دندان کشیدن نشود، احتمال عود عفونت وجود دارد. بنابراین میتوان گفت مراجعه به موقع به دندانپزشک و تکمیل دوره درمان، از مهمترین عوامل کوتاهتر شدن مدت زمان بهبودی عفونت دندان عقل بهشمار میآیند.
Left untreated, pericoronitis can cause a domino effect of oral and overall health problems. But it’s easy to manage when a dentist diagnoses and treats it early on. Some people with pericoronitis only require monitoring, while others may need surgery to either remove the gum flap or remove the affected wisdom tooth.
به نقل از سایت: clevelandclinic
عفونت دندان عقل یا پریکورونیت در صورت درمان نشدن، میتواند زنجیرهای از مشکلات در سلامت دهان و حتی سلامت عمومی بدن ایجاد کند. خوشبختانه اگر این بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده شود، معمولا درمان آن ساده و موثر است. برخی بیماران فقط به پیگیری و تحت نظر بودن نیاز دارند، در حالی که برخی دیگر ممکن است به جراحی برای برداشتن فلپ لثه یا کشیدن دندان عقل مبتلا نیاز پیدا کنند.
علت عفونت دندان عقل چیست؟
نهفتگی دندان عقل را میتوان مهمترین علت بروز عفونت دانست. عفونت دندان عقل زمانی رخ میدهد که رشد دندانهای عقل کامل نشده باشد یا هنوز کاملا از لثه بیرون نیامده باشند. زمانی که فقط بخشی از دندان عقل از لثه خارج شده باشد، تکهای از لثه روی آن باقی میماند که فلپ لثه نام دارد. باکتریها، ذرات مواد غذایی و پلاک دندانی (لایه چسبندهای از باکتریها که پس از غذا خوردن روی دندان تشکیل میشود) میتوانند زیر فلپ لثه تجمع کنند و باعث التهاب و عفونت شوند.
عوامل خطر عفونت دندانهای عقل
عوامل زیر میتوانند احتمال بروز این عارضه را افزایش دهند:
- محدوده سنی ۲۰ تا ۲۹ سالگی
- رویش ناقص دندان عقل
- ابتلا به عفونتهای دستگاه تنفسی فوقانی
- التهاب لثه یا پریودنتیت
- رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان
- بارداری، استرس و فشارهای روحی شدید
- ابتلا به بیماریهای مزمن تضعیفکننده سیستم ایمنی مانند دیابت کنترلنشده یا اختلالات نقص ایمنی
ارتباط عفونت دندان عقل و گوش درد
گاهیاوقات عفونت دندان عقل میتواند منجر به گوش درد شود؛ زیرا ساختار فک، گوش و دندانها بسیار نزدیک به یکدیگر هستند و به دلیل داشتن عصبهای مشترک، بر همدیگر تاثیر میگذارند. عفونت دندان عقل در اغلب موارد، باعث ایجاد التهاب در بافت اطراف میشود و میتواند بر عصبهای مجاور فشار وارد کند؛ به همین دلیل درد ناشی از التهاب گاهی به گوش، ناحیه گیجگاه یا حتی گلو انتشار پیدا میکند. اگر علائم عفونت دندان عقل نهفته یا در حال رویش جدی گرفته نشود، ممکن است عفونت شدت زیادی پیدا کند و بر شنوایی فرد تاثیر منفی بگذارد.
عوارض عفونت دندان عقل
عوارض عفونت دندان، از جمله دندان عقل جدی است و اگر به موقع درمان نشود، میتواند باعث تشکیل آبسه دندانی شود. در این شرایط، امکان گسترش عفونت به سایر قسمتهای بدن وجود دارد و در موارد شدیدتر حتی میتواند جان بیمار را تهدید کند. به همین دلیل با مشاهده نشانههای عفونت دندان عقل، حتما با متخصص دندانپزشک آنلاین مشورت کنید. مهمترین عوارض این عارضه در صورت عدم درمان به موقع، عبارتاند از:
- گسترش عفونت به لثه، فک و درگیر کردن گردن یا صورت
- ایجاد مشکلات تنفسی در موارد شدید
- انتشار عفونت لثه دندان عقل به دندانهای مجاور
- تب و احساس ناخوشی عمومی
- مشکل در جویدن و بلع غذا به دلیل درد شدید
- تحلیل استخوان فک
- عفونتهای سیستمیک مانند اندوکاردیت (التهاب لایه داخلی قلب)
- گسترش عفونت از طریق ریشه دندان عقل به سینوسها و بروز علائمی مانند ترشحات بینی، سردرد شدید و احساس فشار در صورت
روش تشخیص عفونت دندان عقل
تشخیص عفونت دندانهای عقل با بررسی علائم بیمار، معاینه دهان و در صورت نیاز، انجام تصویربرداری انجام میشود. دکتر دندانپزشک ابتدا علائمی مانند درد، تورم صورت و لثه، قرمزی، خروج چرک، بوی بد دهان، محدودیت در باز کردن دهان و حساسیت در اطراف دندان عقل را مورد ارزیابی قرار میدهد. همچنین وضعیت رویش دندان عقل و وجود التهاب در اطراف آن را به دقت بررسی میکند. در بسیاری از موارد، دندانپزشک برای ارزیابی دقیق وضعیت ریشه دندانهای عقل و بررسی محل چرک و عفونت از رادیوگرافی دندان (عکس اشعه ایکس) استفاده میکند.
درمان عفونت دندان عقل
بسیاری از افراد هنگام مواجهه با درد و التهاب دندان عقل به دنبال پاسخ این سوال هستند که برای عفونت دندان چی بخوریم. اگرچه برخی داروها میتوانند علائم را کاهش دهند؛ اما انتخاب درمان مناسب باید با توجه به علت عفونت و نظر دندانپزشک انجام شود.
دکتر دندانپزشک برای درمان عفونت دندان، از جمله دندان عقل به وضعیت دندان و شدت عفونت توجه میکند. در اغلب موارد، قرص برای عفونت دندان تجویز میشود که از خانواده آنتیبیوتیکها هستند. همچنین برای کاهش درد و التهاب، داروهای خوراکی ضد درد و ضد التهاب تجویز میشوند. اما در صورتی که دندان عقل به طور نهفته یا نیمه نهفته رشد کرده باشد، معمولا برای کنترل عفونت نیاز به کشیدن دندان عقل است که از طریق جراحی انجام میشود.
اگر این سوال که چگونه عفونت دندان را خارج کنیم، ذهنتان را درگیر کرده، در ادامه در مورد روشهای درمان عفونت دندان عقل بیشتر توضیح میدهیم:
۱- پاکسازی و جرمگیری دندان عقل عفونت کرده
اگر شدت عفونت دندان عقل زیاد نباشد، دکتر دندانپزشک ناحیه درگیر را با محلول مخصوص شستشو میدهد تا ذرات غذا، باکتریها و سایر بقایای تجمع کرده در زیر فلپ لثه خارج شوند. همچنین با دقت، پلاک و جرم دندانی را از روی دندان و بافت اطراف آن برمیدارد و پاکسازی انجام میدهد.
۲- آنتیبیوتیک برای عفونت دندان عقل
زمانی که علائم عفونت دندان عقل ظاهر شوند و آزاردهنده باشند، پزشک معمولا همچون درمان عفونت دندان عصب کشی شده، قرص از خانواده آنتیبیوتیکها تجویز میکند که اغلب شامل موارد زیر هستند:
- آموکسیسیلین
- کلیندامایسین
- مترونیدازول
- تتراسایکلین
در مواردی که شدت عفونت دندان عقل بسیار زیاد باشد یا بیمار نتواند داروی خوراکی مصرف کند، ممکن است پزشک آمپول برای عفونت دندان در نظر بگیرد. آمپولها با هدف کنترل سریعتر عفونت و کاهش التهاب مورد استفاده قرار میگیرند؛ اما نباید بدون تجویز پزشک مصرف شوند.
۳- داروی مسکن برای کنترل عفونت دندان عقل
معمولا دندان عقل عفونت کرده، درد بسیار زیادی ایجاد میکند که آزاردهنده است. پزشک در اغلب موارد برای کنترل درد، مصرف مسکنهای خوراکی مانند استامینوفن یا ایبوپروفن را توصیه میکند.
۴- کشیدن و جراحی دندان عقل دارای عفونت
اگر عفونت دندان عقل بسیار شدید باشد، آزاردهنده است و میتواند به سرعت گسترش پیدا کند. بهترین راهکار در این موارد، کشیدن دندان عقل عفونت کرده از طریق جراحی دندان عقل است. دکتر دندانپزشک با کشیدن دندان عقل، عامل عفونت را به طور کامل از لثه خارج میکند تا احتمال عود مجدد عفونت به حداقل برسد.
برای این منظور، ممکن است ابتدا آنتیبیوتیک تجویز کند تا التهاب و آبسه اطراف دندان عقل کاهش یابد. پس از اتمام دوره مصرف آنتیبیوتیک، در روز جراحی دندان عقل، لثه و استخوان اطراف دندان با بیحسی موضعی، بیحس میشوند تا بیمار دردی احساس نکند. در مرحله بعد، دکتر دندانپزشک ابتدا عفونت دندان عقل را تخلیه میکند؛ سپس نوبت به کشیدن دندان عقل میرسد.
حالا در این مرحله، باید با بازار مخصوص برش ایجاد کند تا قسمتهای نهفته دندان پیدا شوند و بعد با شل کردن ریشه دندان عقل، اقدام به کشیدن آن میکند. در نهایت، محل برش زده را با بخیه میبندد و مراحل درمان به پایان میرسند.
۵- درمان خانگی عفونت دندان عقل
برای درمان عفونت دندانهای عقل باید حتما به متخصص دندانپزشک مراجعه کنید؛ زیرا عدم درمان به موقع این عارضه میتواند عوارض جدی به همراه داشته باشد. با این حال، تا زمان مراجعه به دندانپزشک، میتوانید به کمک یک سری راهکارهای خانگی به کاهش درد و التهاب ناشی از دندان عقل عفونت کرده، کمک کنید.
البته به یاد داشته باشید که روشهای خانگی موقتی هستند و نمیتوانند عامل اصلی ایجاد عفونت را برطرف کنند. از آنجایی که عفونت دندان میتواند به سرعت گسترش یابد و وارد جریان خون شود، آن را جدی بگیرید و هرچه سریعتر برای درمان اصولی به دندانپزشک مراجعه کنید. در ادامه شما را با برخی راهکارهای خانگی برای کاهش موقتی درد و التهاب ناشی از عفونت دندان عقل آشنا میکنیم:
| راهکارهای خانگی برای درمان دندان عقل عفونت کرده | توضیحات |
|---|---|
| شستشوی دهان با آب ولرم و نمک (روزانه ۳ تا ۴ بار) | به تمیز کردن ناحیه عفونی کمک میکند. |
| استفاده از دهانشویه ضد باکتری (روزی ۲ بار) | برای کاهش عفونت و التهاب بافت اطراف دندان عقل موثر است. |
| مسواک زدن و استفاده منظم از نخ دندان | باعث پاکسازی بقایای مواد غذایی و پلاکهای دندانی میشود و از تشدید عفونت جلوگیری میکند. |
| قرار دادن کمپرس سرد روی گونه | به کاهش التهاب و تسکین درد کمک میکند. |
| استفاده از کیسه چای آماده | کیسه چای سرد شده به دلیل خاصیت ضد التهابی میتواند به کاهش درد کمک کند. |
| استفاده از روغن میخک | خاصیت ضد درد دارد؛ به همین دلیل میتوانید پنبه را به آن آغشته کرده و به آرامی روی ناحیه دارای عفونت بمالید. البته مراقب باشید روغن بلعیده نشود. |
درمان خانگی عفونت دندان عقل بعد از کشیدن
اگر بعد از کشیدن دندان عقل علائمی مانند درد شدید و مداوم، تورم صورت، خروج ترشحات چرکی، بوی بد دهان یا ظاهر شدند، احتمال بروز عفونت وجود دارد و باید هرچه سریعتر به دندانپزشک مراجعه کنید. روشهای خانگی در این شرایط، درمانکننده عفونت نیستند؛ اما ممکن است بتوانند تا حدودی به تسریع روند بهبودی و کاهش علائم کمک کنند. بهترین راهکارهای خانگی شامل موارد زیر هستند:
- روزی چند بار دهان و محل کشیدن دندان عقل را با ترکیب محلول آب ولرم و نمک شستشو دهید.
- بهداشت دهان و دندان را با مسواک زدن و نخ دندان کشیدن آرام و ملایم رعایت کنید.
- در چند روز اول، غذاهای نرم مانند ماست و کته یا سوپ رقیق خنکشده میل کنید.
- داروهای تجویزی توسط دندانپزشک را طبق دستور مصرف کنید.
- از مصرف سیگار، الکل و غذاهای سفت یا بسیار داغ بپرهیزید.
- در ۲۴ ساعت اول بعد از کشیدن دندان عقل، روی صورتتان کمپرس سرد بگذارید تا به کاهش تورم و درد کمک کند.
- استراحت کافی داشته باشید و نوشیدن مایعات را فراموش نکنید.
چگونه میتوان از عفونت دندان عقل پیشگیری کرد؟
به طور کامل نمیتوان از عفونت دندان عقل پیشگیری کرد؛ اما رعایت نکات زیر میتوانند تا حد زیادی ریسک ابتلا به آن را کاهش دهند:
- مسواک زدن منظم ( ۲ تا ۳ بار در روز)
- استفاده روزانه از نخ دندان
- استفاده از دهانشویه ضد باکتری (پس از مشورت با دندانپزشک)
- مراجعه دورهای و منظم به دندانپزشک برای معاینه و جرمگیری
- رعایت توصیههای دکتر دندانپزشک درباره دندان عقل؛ بهویژه دندان عقل نهفته و نیمه نهفته
کلام پایانی
عفونت دندان عقل یکی از مشکلات شایع دهان و دندان است که معمولا به دلیل رویش نامناسب، نیمه نهفته یا نهفته بودن این دندان ایجاد میشود. این عارضه میتواند با علائمی همچون درد، تورم لثه، بوی بد دهان، محدودیت در باز کردن دهان و حتی گوش درد همراه شود و در صورت عدم درمان به موقع، عوارض جدی ایجاد کند. در چنین شرایطی، تشخیص به موقع و مراجعه زودهنگام به دندانپزشک، مهمترین اقدام برای درمان عفونت دندانهای عقل بهشمار میآید.
اگر در این مورد سوالات بیشتری دارید، میتوانید به وبسایت درمانکده سر بزنید و از دکتر دندانپزشک مشورت بگیرید. همچنین درمانکده امکان مشاهده پروفایل پزشک، بررسی تخصصها، آخرین نوبتهای خالی و خواندن نظر سایر بیماران را برای شما فراهم کرده است تا با آگاهی بیشتری برای رزرو نوبت جهت مراجعه حضوری یا مشاوره آنلاین تلفنی، متنی و تصویری اقدام کنید.
سوالات متداول
اگر عفونت شدید نباشد، ممکن است بتوان با رعایت بهداشت دهان و دندان و مراقبتهای خانگی به بهبود آن کمک کرد. البته در این شرایط باید دندانپزشک وضعیت دندان عقل را تحت نظر بگیرد تا مطمئن شود که علائم در حال کاهش و بهبود هستند. اما اگر عفونت شدید و در حال گسترش باشد، خطرناک است و نیاز به درمان دارویی دارد.
این عارضه اگر به موقع درمان نشود، ممکن است عوارض جدی ایجاد کند و ریسک گسترش عفونت به قسمتهای دیگر بدن را افزایش میدهد که در این صورت خطرناک است؛ بنابراین مراجعه زودهنگام به دندانپزشک و درمان به موقع اهمیت زیادی دارد.
این عارضه معمولا با درد، قرمزی و تورم در اطراف دندان عقل شروع میشود. درد ممکن است به مرور به نواحی دیگر گسترش یابد و هنگام جویدن غذا شدیدتر شود. در صورت پیشرفت عفونت، علائمی مانند طعم بد دهان، دشواری در باز کردن دهان، بوی بد دهان، خروج ترشحات چرکی و مشکل در بلع غذا یا مایعات ایجاد میشوند.
منابع: clevelandclinic | webmd | emergencydentist
