سطح هوشیاری چیست و میزان نرمال آن چند است؟ + درجه‌ بندی و جدول

سطح هوشیاری (Level of Consciousness) بیانگر میزان آگاهی و بیداری فرد در موقعیت‌های مختلف است و حالاتی از هوشیاری کامل تا وضعیت‌های تغییریافته مانند خواب، بیهوشی یا کما را شامل می‌شود. عوامل گوناگونی مانند خستگی شدید، استفاده از داروهای آرام‌بخش یا خواب‌آور، آسیب‌های مغزی، عفونت‌های شدید همچون سپسیس می‌توانند بر این سطح تاثیر بگذارند. شناخت درست درجه‌بندی و سطوح هوشیاری نقش مهمی در تشخیص، مراقبت و درمان بیماران دارند و به پزشکان کمک می‌کنند تا بهترین تصمیم ر ا برای حفظ جان و بهبود وضعیت بیمار بگیرند. در این مقاله از مجله سلامت درمانکده همراه ما باشید تا شما را با سطوح مختلف هوشیاری آشنا کنیم.

منظور از سطح هوشیاری چیست؟

سطح هوشیاری یکی از مهم‌ترین شاخص‌های عملکرد مغز به‌شمار می‌آید که نشان‌دهنده وضعیت آگاهی و پاسخ فرد به محیط اطرافش است. این مفهوم، طیف گسترده‌ای را در برمی‌گیرد و می‌تواند از بیداری کامل تا کما و مرگ مغزی متغیر باشد. متخصصان سطح هوشیاری را از ۲ جنبه اصلی، بیداری (Arousal) که تحت کنترل ساقه مغز است و آگاهی (Awareness) که بیشتر به قشر مغز مربوط می‌شود، بررسی می‌کنند.

در حالت بیداری کامل، فرد قادر است به طور کامل محرک‌های محیطی را درک کند، به آن‌ها پاسخ دهد و توانایی انجام وظایف شناختی پیچیده را دارد. در مقابل، سطوح پایین‌تر هوشیاری مانند خواب‌آلودگی،گیجی یا اغما با کاهش توانایی درک محیط و پاسخ به محرک‌ها مشخص می‌شوند. متخصص مغز و اعصاب با ارزیابی دقیق سطح هوشیاری می‌تواند به تشخیص اولیه عفونت‌های سیستم عصبی مرکزی، بیماری‌های مغزی، آسیب تروماتیک و مشکلات متابولیک یا دارویی برسد. در اغلب موارد، تغییر در سطح هوشیاری نشان‌دهنده یک اختلال جدی است و می‌تواند تهدیدکننده جان فرد باشد؛ به همین دلیل نیاز به بررسی فوری دارد.

می‌خوای بدونی چجوری می‌شه سطح هوشیاری رو بالا برد؟

همین حالا کلیک کن و از متخصص راهنمایی بگیر

متخصص مغز و اعصاب پزشک آنلاین مغز و اعصاب

معیارهای سطح هوشیاری نرمال در معاینه پزشکی

ابزارهای مختلفی مانند مقیاس کمای گلاسکو (GCS) برای ارزیابی عینی سطح هوشیاری و پیش‌بینی پیامدهای بالینی به کار گرفته می‌شوند. این مقیاس با ارزیابی پاسخ چشمی، تحریک کلامی و حرکت بیمار، درجه‌ای از هوشیاری را تعیین می‌کند. در واقع، پزشک به کمک مقیاس جی سی اس بررسی می‌کند که آیا بیمار می‌تواند به طور طبیعی چشم‌های خود را باز کند، پاسخ کلامی مناسبی دارد و دستورات را درک و اجرا می‌کند یا خیر. این معیارها، پایه اصلی مقیاس گلاسکو هستند و کمک می‌کنند تا پزشک سطح هوشیاری را در بیماران دچار آسیب مغزی ارزیابی کند.

اصطلاح پزشکی کاهش سطح هوشیاری به چه معنی است؟

در اصطلاح پزشکی، کاهش هوشیاری به معنی لتارژی یا پایین آمدن غیر معمول سطح هوشیاری است. این حالت، هرچند با خواب‌آلودگی معمولی فرق دارد؛ اما نوعی گیجی و دشواری در به خاطر سپردن اطلاعات و موضوعات مختلف به‌شمار می‌آید. فردی که دچار کاهش هوشیاری شده، معمولا بی‌حال است، به سختی بیدار می‌ماند، نمی‌تواند تمرکز کند و فکر کردن برایش دشوار می‌شود. اگر این حالت، برای مدت طولانی ادامه داشته باشد، می‌تواند ابعاد مختلف زندگی فرد را تحت تاثیر قرار دهد و خطرناک است.

جدول سطح هوشیاری

جدول سطوح هوشیاری یا کمای گلاسکو (GCS)، ابزاری برای اندازه‌گیری عمق و میزان کاهش هوشیاری است. پزشکان از این مقیاس به عنوان بخشی از معاینات عصبی پس از ضربه مغزی، آسیب تروماتیک مغزی، افت شدید قند خون، تشنج و سایر شرایط اورژانسی استفاده می‌کنند. موضوعات قابل بررسی در این مقیاس را در جدول زیر آورده‌ایم:

نوع پاسخ	میزان پاسخ و نمره آن
پاسخ چشمی	۴- می‌توانید خودتان، بدون نیاز به تحریک خارجی چشم‌ها را باز کنید و باز نگه دارید. ۳- فقط در واکنش به صدا چشم‌ها را باز می‌کنید. ۲- چشمان خود را فقط در پاسخ فشار یا درد باز می‌کنید. ۱- چشم‌هایتان به هیچ دلیلی باز نمی‌شوند.
پاسخ کلامی	۵- می‌توانید به این سوالات که کجا هستید، چه روز و چه تاریخی است، جواب دهید. ۴- گیج هستید اما توانایی پاسخ دادن به سوالات را دارید، هرچند جواب‌هایتان دقیق نیست. ۳- می‌توانید جواب دهید و دیگران متوجه حرف‌هایتان می‌شوند، اما جواب‌هایتان معنادار نیست. ۲- توانایی حرف زدن ندارید و جواب‌هایتان بیشتر شبیه به اصوات بی‌معنی هستند. ۱- هیچ صدایی، حتی اصوات بی‌معنی هم نمی‌توانید تولید کنید.
پاسخ حرکتی	۶- شما می‌توانید دستورات پزشک در طول معاینه برای حرکت دادن بخش‌های مختلف بدن را درک و اجرا کنید. ۵- برای دور کردن عامل درد، ماهیچه خود را حرکت می‌دهید. ۴- شما می‌توانید خود را از عامل درد و فشار دور کنید. ۳- در واکنش به درد و فشار عضلات خود را جمع می‌کنید. ۲- در پاسخ به درد و فشار عضلات خود را باز و بسته می‌کنید. مثلا در واکنش به درد، پای خود را جمع می‌کنید. ۱- اندام‌ها کاملا شل و بی‌حرکت هستند و هیچ واکنشی به درد یا فشار ندارند.

زمانی که پزشک متخصص هر یک از حالات بیمار را براساس جدول گلاسکو (GCS) بررسی کرد، اعداد به دست آمده از آن را با یکدیگر جمع می‌کند و به عنوان امتیاز جی سی اس در نظر می‌گیرد.

سطح هوشیاری نرمال چند است؟

بالاترین سطح هوشیاری انسان برابر با ۱۵ است. وقتی پزشک امتیازات سه معیار سنجش گلاسکو را که برای تعیین و بررسی هوشیاری افراد بالای ۵ سال کاربرد دارد، با یکدیگر جمع کرد، اگر عدد به دست آمده معادل ۱۵ باشد، به معنی سطح هوشیاری طبیعی و نرمال است. البته پزشکان فقط به این روش اتکا نمی‌کنند؛ بلکه عوامل دیگری مانند اندازه گشادی مردمک‌ها پس از تابش نور مستقیم را هم مورد بررسی قرار می‌دهند.

Altered levels of consciousness, more commonly known as altered states of consciousness (ASC), occur when you start to lose awareness of a state or object. ASC can range from milder states like daydreaming, meditation, and light sleep to more intense states like deep sleep, anesthesia, and unconsciousness.
سطوح تغییر یافته هوشیاری، که بیشتر به نام حالات تغییر یافته هوشیاری (ASC) شناخته می‌شوند، زمانی رخ می‌دهند که آگاهی خود از یک وضعیت یا شیء را از دست می‌دهید. حالات تغییر یافته هوشیاری می‌تواند از حالت‌های خفیف‌تر مانند خیال‌پردازی، مدیتیشن و خواب سبک تا حالت‌های شدیدتر مانند خواب عمیق، بیهوشی و بی‌هوشی متغیر باشد.

به نقل از سایت: verywellhealth

سطح هوشیاری پایین و خطرناک چقدر است؟

پزشک سطح هوشیاری ۸ به پایین را در مقیاس کمای گلاسکو (GCS) خطرناک می‌داند و اقدامات فوری پزشکی در نظر می‌گیرد. به طور کلی، می‌توان محدوده هوشیاری و کاهش آن را براساس موارد زیر دسته‌بندی کرد:

• هوشیاری خفیف: جی سی اس ۱۳ تا ۱۵
• هوشیاری متوسط: جی سی اس ۹ تا ۱۲
• هوشیاری شدید: جی سی اس ۸ و کمتر از آن

این امتیازات به طور قطعی نشان‌دهنده آسیب مغزی و میزان کاهش هوشیاری نیستند. پزشک از امتیازات این مقیاس برای ارزیابی اولیه و یک راهنمای کلی استفاده می‌کند. وضعیت قطعی بیمار پس از معاینات دقیق و همه جانبه توسط متخصص مغز و اعصاب مشخص می‌شود.

درجه بندی سطح هوشیاری

درجات مختلف اختلال هوشیاری به شرح زیر است:

درجه‌بندی سطح هوشیاری	وضعیت بالینی بیمار
سطح هوشیاری ۱۳	اگر امتیاز جی سی اس بین ۱۳ تا ۱۵ باشد، به معنی آسیب مغزی خفیف و بیدار بودن فرد است.
سطح هوشیاری ۱۲	امتیاز جی سی اس ۹ تا ۱۲ به معنی آسیب مغزی خفیف تا متوسط است و معمولا بیمار به صورت خواب‌آلود در ICU بستری می‌شود.
سطح هوشیاری ۱۰	امتیاز جی سی اس ۱۰ نشان‌دهنده آسیب مغزی متوسط است و فرد اغلب یک سری نشانه‌های چشمی، حرکتی و کلامی دارد.
سطح هوشیاری ۹	وقتی امتیاز جی سی اس ۹ یا پایین‌تر باشد، به معنی آسیب مغزی شدید است. در این حالت فرد حرکات کمی در دست و پا دارد، اما نمی‌تواند صحبت کند و در باز و بسته کردن چشم‌ها مشکل دارد.
سطح هوشیاری ۶	این امتیاز جی سی اس به معنی آسیب شدید مغزی است و معمولا فرد باید به دستگاه تنفس متصل شود. این بیماران هیچ‌گونه پاسخ ارادی ندارند.
سطح هوشیاری ۵	در این سطح هوشیاری، بیمار نه پاسح ارادی و نه پاسخ رفلکسی دارد. به طور معمول، فرد دارای امتیاز ۵ جی سی اس در کما شدید است و رفلکس حرکتی هم ندارد.
سطح هوشیاری ۴	امتیاز جی سی اس ۴ به معنی کمای عمیق است و فرد هیچ‌گونه واکنش چشمی، کلامی و حرکتی ندارد. این بیماران معمولا به دستگاه تنفس مصنوعی متصل هستند.
سطح هوشیاری ۳	پایین‌ترین سطح هوشیاری، ۳ است و حتی ممکن است مرگ مغزی برای فرد تشخیص داده شود. در این حالت، فرد هیچ‌گونه علائم حیاتی که نتیجه عملکرد مغز باشد، ندارد و قشر مغز به طور کامل از کار افتاده است.

سطح هوشیاری ۱۰ خوبه؟

در مقیاس کمای گلاسکو (GCS) امتیاز ۱۰ به معنی آسیب مغزی متوسط است و معمولا بیمار اختلالاتی در نشانه‌های چشمی، حرکتی و کلامی دارد. این بیماران معمولا قدرت بلع ضعیفی دارند، در حرف زدن ناتوان هستند، چشم‌های آن‌ها به طور کامل بسته است و حرکت بدنی بسیار کمی دارند.

سطح هوشیاری در وضعیت و بیماری‌های مختلف

سطح هوشیاری ممکن است در بیماری و وضعیت‌های مختلف متفاوت باشد. عواملی مانند نوع و شدت بیماری می‌توانند بر روی میزان هوشیاری فرد تاثیر بگذارند. در ادامه، تاثیر چند بیماری و وضعیت مختلف را بر روی سطح هوشیاری را بررسی می‌کنیم:

۱- سطح هوشیاری در کما

بیمارانی که در کما هستند، معمولا از امتیازات سه مولفه مقیاس کمای گلاسکو (GCS) نمره ۸ یا پایین‌تر به دست می‌آورند. این عدد هرچقدر پایین‌تر باشد، فرد وارد کمای عمیق‌تری شده و شانس بهبودی کمتر می‌شود. امتیاز ۳، پایین‌ترین سطح هوشیاری به‌شمار می‌آید که به معنی شدیدترین سطح کما است و ممکن است برای فرد، مرگ مغزی تشخیص داده شود.

۲- خونریزی و سطح هوشیاری

کاهش سطح هوشیاری یکی از نشانه‌های مهم خونریزی مغزی است؛ اینجاست که مقیاس کمای گلاسکو (GCS) و امتیازات به دست آمده اهمیت زیادی پیدا می‌کند. در سطوح بالاتر، معمولا فرد می‌تواند به سوالات پزشکی پاسخ دهد؛ اما هرچه سطح هوشیاری پایین‌تر بیاید، ممکن است مشکلات جدی‌تری ایجاد شود. اگر شدت خونریزی مغزی زیاد باشد و این وضعیت به سرعت بهبود پیدا نکند، فشار داخل جمجمه افزایش می‌یابد و ممکن است فرد به کما برود.

۳- سطح هوشیاری در بیماران سکته مغزی

سکته مغزی یکی از بیماری‌هایی است که موجب کاهش سطح هوشیاری می‌شود. میزان کاهش هوشیاری به شدت آسیب ناشی از سکته مغزی بستگی دارد. این بیماری باعث اختلال در عملکرد سلول‌های مغزی می‌شود؛ به همین دلیل اعمال و وظایف بدن به درستی انجام نمی‌شوند. سطح هوشیاری هم در نتیجه اختلال در عملکرد سلول‌های مغزی، کاهش پیدا می‌کند.

براساس مقیاس کمای گلاسکو (GCS)، امتیاز ۳ پایین‌ترین سطح هوشیاری محسوب می‌شود و امتیاز ۱۵ هوشیاری نرمال است. پزشک برای رسیدن به این اعداد، عملکرد و حرکات چشمی، کلامی و حرکتی بیمار را بررسی می‌کند که هر یک نمره مخصوصی دارند. هرچقدر نمره به دست آمده به عدد ۱۵ نزدیکتر باشد، بیمار دچار سکته مغزی وضعیت بهتری دارد. سطح هوشیاری برخی افراد بعد از سکته مغزی به حالت اولیه و نرمال برمی‌گردد؛ اما برای بعضی دیگر ممکن است تا مدت‌ها روی عدد ۱۳ باقی بماند. همچنین ممکن است بعد از سکته مغزی، فرد دچار کاهش سطح هشیاری شدید شود و برای چند هفته یا چند ماه به کما برود.

۴- آسیب‌های مغزی و سطح هوشیاری

آسیب مغزی مانند ضربه مغزی ممکن است با گیجی و کاهش موقت هوشیاری همراه باشد. به همین دلیل بسیار مهم است که فرد پس از آسیب مغزی فوری به بیمارستان برده شود. پزشک متخصص با درمان آسیب مغزی در کوتاه‌ترین زمان، می‌تواند جلوی عوارض جدی را بگیرد. هرچند اگر شدت آسیب مغزی زیاد باشد، احتمال به کما رفتن فرد بالاست.

۵- سطح هوشیاری در بیماری‌های قلبی

اگر حمله قلبی شدید باشد، احتمال کاهش هوشیاری وجود دارد. در شرایطی که علائمی همچون دشواری تنفس، درد قفسه سینه، گیجی، تعریق و کاهش هوشیاری بروز کردند، باید فوری بیمار را به بیمارستان برسانید تا پزشک در کوتاه‌ترین زمان، اقدامات پزشکی برای باز کردن عروق انجام دهد. نارسایی قلبی، دیگر موردی است که می‌تواند علاوه بر گیجی و تنگی نفس، با کاهش هوشیاری همراه شود و نیاز به درمان فوری دارد.

۶- دیابت و سطح هوشیاری

افراد مبتلا به دیابت، ممکن است به دلیل افت شدید قند خون دچار کاهش هوشیاری شوند. در چنین شرایطی که اغلب فرد علائمی مانند تعریق، اضطراب، گیجی و لرزش را تجربه می‌کند، احتمال به کما رفتن وجود دارد. به همین دلیل بسیار مهم است بیمار را در چنین حالتی سریعا به بیمارستان برسانید تا اقدامات درمانی لحاظ شوند. پزشک معمولا در چنین وضعیتی، سطح قند خون، مایعات و الکترولیت بدن بیمار را به طور دقیق کنترل می‌کند و به حالت نرمال برمی‌گرداند.

انواع کاهش سطح هوشیاری

از نظر پزشکی، کاهش سطح هوشیاری دارای دسته‌بندی زیر است:

• گیجی یا Confusion: در این حالت که با سردرگمی زیادی همراه است، فرد نمی‌تواند به درستی فکر کند و تصمیم‌گیری منطقی برایش دشوار می‌شود. همچنین توجه کردن به موضوعات و به خاطر سپردن اطلاعات کار آسانی نیست.
• سرگردانی یا Disorientation: در این حالت، آگاهی فرد نسبت به محیط اطرافش کم می‌شود و می‌توان گفت به معنی ناتوانی در درک نحوه ارتباط خود با افراد، مکان‌ها، اشیا و زمان است. همچنین در درک زمان دچار مشکل می‌شود و حتی ممکن است حافظه کوتاه‌مدت بیمار تحت تاثیر قرار بگیرد.
• هذیان یا Delirium: به معنی گیجی ذهن و تفکر غیر منطقی است. بیمار در این حالت می‌تواند دچار سردرگمی شود و واکنش شدید و احساسی نشان دهد. این بیماران آشفتگی ذهنی شدیدی را تجربه می‌کنند، فکر و منطق آن‌ها به درستی کار نمی‌کند و قادر به تجزیه و تحلیل مسائل نیستند.
• بی‌حالی یا Lethargy: لتارژی شبیه به خواب‌آلودگی است. فردی که در این حالت قرار دارد، حتی نمی‌تواند به محرک‌ها همچون زنگ ساعت پاسخ دهد. این حالت را نباید با خواب‌آلودگی و خستگی عادی اشتباه بگیرید. بی‌حالی یا لتارژی روی عملکرد ذهن تاثیر منفی می‌گذارد؛ در حالی که بی‌حالی معمولی اختلالی در توانایی‌های ذهنی ایجاد نمی‌کند.
• بهت و بی‌حسی یا Stupor: حالت عمیقی از اختلال هوشیاری است که در آن، پاسخ دادن به هر محرکی غیر از درد برای فرد دشوار است. این حالت، وضعیت اورژانسی به‌شمار می‌آید و فرد باید سریعا به بیمارستان رسانده شود.
• حالت نباتی یا Vegetative State: زندگی نباتی حالتی از بیداری بدون هوشیاری است که در آن برخی عملکردهای فیزیولوژیکی پایه وجود دارند؛ اما تعامل معناداری با محیط صورت نمی‌گیرد.
• کما یا Coma: عمیق‌ترین سطح کاهش هوشیاری به‌شمار می‌آید و باعث می‌شود فرد به هیچ محرکی پاسخ ندهد. بیماری که به کما می‌رود هوشیاری خود را از دست می‌دهد و حتی به درد هم واکنش نشان نمی‌دهد.

علائم کاهش سطح هوشیاری چیست؟

نشانه‌های کاهش هشیاری اغلب متنوع هستند و می‌توانند بسته به شدت و علت ایجاد متفاوت باشند. مهم‌ترین علائم عبارت‌اند از:

• فشار خون پایین
• نبض تند
• گیجی و غش
• تعریق
• مشکل در راه رفتن
• تغییر در ضربان قلب
• مشکل در تعادل و افتادن
• احساس ضعف در صورت، پاها و بازوها
• مشکل در عملکرد روده یا مثانه

در صورت تجربه مداوم هر یک از علائم فوق، بهتر است برای اطمینان از سلامت خود با دکتر آنلاین مغز و اعصاب مشورت کنید.

علائم زیر از نشانه‌های جدی افت هوشیاری به‌شمار می‌آیند و در صورت تجربه هر یک، باید بیمار را فوری به بیمارستان برسانید:

• سرگیجه
• تاری دید
• تنگی نفس
• سردرگمی
• تهوع
• رنگ‌پریدگی
• لرزش بدن همچون لرزش بیماران صرعی

تشخیص کاهش سطح هوشیاری

پزشک برای تشخیص کاهش میزان هوشیاری، معیانه فیزیکی و عصبی انجام می‌دهد و شرح حال کاملی از بیمار می‌گیرد. همچنین درباره سابقه پزشکی، داروهای مصرفی، بیماری‌هایی همچون صرع، دیابت، تشنج با افسردگی و سابقه مصرف الکل و مواد مخدر سوالاتی می‌پرسد. آزمایشاتی که ممکن است به تشخیص کاهش هوشیاری کمک کنند، عبارت‌اند از:

• شمارش کامل خون (CBC)
• پانل الکترولیت
• تست عملکرد کبد
• الکتروانسفالوگرام (EEG)
• الکتروکاردیوگرام (EKG)
• سی‌تی اسکن سر
• MRI از سر
• اشعه ایکس قفسه سینه

چگونه سطح هوشیاری را بیمار را بالا ببریم؟

برای بالا بردن سطح هوشیاری بیمار، باید علت کاهش هوشیاری را بدانید. با این حال، یک سری اقدامات اولیه قبل از رساندن بیمار به اورژانس بیمارستان می‌توانند از بروز عوارض جدی جلوگیری کنند. مهم‌ترین اقدامات برای فردی که دچار کاهش هوشیاری شده، شامل موارد زیر هستند:

۱- اقدامات اولیه در خانه یا محل حادثه

• محیط را با خواباندن بیمار روی سطح صاف و دور کردن اجسام خطرناک از او ایمن کنید.
• علائم حیاتی بیمار را بررسی کنید و در صورت وجود شرایطی مانند عدم پاسخگویی، مشکل تنفسی، آسیب به سر یا تشنج فوری با اورژانس تماس بگیرید.
• راه تنفسی بیمار را بررسی کرده و برای رسیدن هوای تازه، لباس‌های تنگ را شل کنید.
• اگر بیمار در حدی هوشیاری دارد که به سوالات‌تان جواب دهد، از او در مورد علائم یا بیماری‌های قبلی مانند درد قفسه سینه، سردرد یا بی‌حسی سوال بپرسید.
• اگر فرد در حالت نیمه هوشیار است، پاهایش را کمی بالاتر از سطح زمین قرار دهید تا جریان خون به سمت مغز برگردد.

۲- روش‌های بالا بردن سطح هوشیاری در اورژانس

زمانی که بیمار دچار کاهش هوشیاری، علائم حیاتی ضعیفی داشته باشد، باید فوری او را به اورژانس بیمارستان برسانید. اقدامات اولیه در بیمارستان، بسته به شرایط هر فرد و علائمی که دارد، متفاوت است. معمولا اقدامات فوری شامل موارد زیر هستند:

• تجویز داروی محرک بسته به نیاز بیمار
• باز کرد ن راه هوایی و استفاده از دستگاه حمایت تنفسی برای بهبود تنفس
• ارزیابی مداوم علائم حیاتی بیمار مانند ضربان قلب، فشار خون، سطح اکسیژن و میز ان پاسخ بیمار به محرکات
• انجام تحریکات لمسی و شنوایی، به‌ویژه برای بیماران در اغما

مراقبت از بیماران با کاهش سطح هوشیاری

مراقبت از بیمارانی که سطح هوشیاری پایینی دارند، نیازمند توجه دقیق، صبر و دانش تخصصی است؛ زیرا این بیماران ممکن است قادر به بیان نیازهای خود نباشند و در معرض خطرات متعددی قرار بگیرند. در واقع، می‌توان گفت موفقیت در مراقبت از بیماران با کاهش هوشیاری به همکاری تیم پزشکی، پرستاران و حمایت عاطفی خانواده بستگی دارد. در اینجا، جنبه‌های مهم مراقبت از بیماران با کاهش هوشیاری ر ا بررسی می‌کنیم:

۱- ارزیابی مداوم و دقیق

• پایش سطح هوشیاری از طریق مقیاس کمای گلاسکو (GCS) برای ارزیابی پاسخگویی بیمار به محرک‌های چشمی، کلامی و حرکتی
• پایش دقیق علائم حیاتی مانند فشار خون، ضربان قلب، تعداد تنفس، دمای بدن و سطح اکسیژن خون
• بررسی نورولوژیکی از طریق ارزیابی وضعیت مردمک‌ها، قدرت عضلانی و پاسخ‌های رفلکسی

۲- حفظ راه‌های هوایی و تنفسی

• اطمینان از باز بودن راه تنفسی
• استفاده از دستگاه ونتیلاتور در صورت نیاز
• ساکشن ترشحات ریه و مجاری تنفسی برای جلوگیری از عفونت و پنومونی

۳- حمایت‌های تغذیه‌ای

• تغذیه از طریق سوند بینی-لوله یا سونداژ معده در بیمارانی که قادر به بلع نیستند.

۴- پیشگیری و مدیریت عوارض

• تغییر مکرر وضعیت بیمار یا استفاده از تشک‌های مواج برای پیشگیری از ایجاد زخم فشاری
• استفاده از جوراب‌های فشار یا دستگاه‌های تحریک‌کننده عضلات ساق پا (در صورت لزوم) برای جلوگیری از ترومبوز ورید عمقی
• مراقبت دقیق از سوند فولی (در صورت استفاده) برای جلوگیری از عفونت ادراری
• کنترل تشنج با داروهای ضد تشنج در صورت وجود سابقه یا علائم تشنج

۵- حمایت روانی برای خانواده

• اطلاع‌رسانی منظم و صادقانه تیم پزشکی به خانواده در مورد وضعیت بیمار
• آموزش به خانواده در مورد نحوه مراقبت از بیمار
• کمک گرفتن از روانشناس برای ارائه حمایت روانی و مشاوره به خانواده جهت کنار آمدن با شرایط

کلام پایانی

سطح هوشیاری که از بیداری کامل تا عمیق‌ترین حالت‌های ناآگاهی مانند کما را در برمی‌گیرد، نه تنها شاخصی برای سلامت عملکرد مغز است؛ بلکه راهنمای مهم پزشکان در تشخیص، درمان و پیش‌بینی بیماری‌های مرتبط با سیستم عصبی مرکزی محسوب می‌شود. این وضعیت می‌تواند با علائمی مانند گیجی، خواب‌آلودگی شدید یا عدم پاسخگویی به محرک‌ها همراه شود و به مداخله فوری پزشکی نیاز دارد.

ما در این مقاله از مجله درمانکده شما را با انواع سطوح هوشیاری، درجه‌بندی و راه‌های افزایش آن اشنا کردیم. اگر در این مورد سوالات بیشتری دارید، می‌توانید به وب‌سایت درمانکده سر بزنید و از بهترین پزشکان متخصص همچون دکتر متخصص مغز و اعصاب مشورت بگیرید. همچنین درمانکده امکان دریافت نوبت اینترنتی جهت مراجعه حضوری یا مشاوره آنلاین تلفنی، متنی و تصویری را برای شما فراهم کرده است.

سوالات متداول

منابع: ncbi | verywellhealth | healthline