esr در آزمایش خون چه کاربردی دارد و باید چقدر باشد؟

در انتظار بازبینی توسط تیم پزشکی درمانکده

اگر پزشک به بالا بودن التهاب در بدن مشکوک باشد، ممکن است آزمایش ESR را توصیه کند. ESR در آزمایش خون به معنی سرعت رسوب گلبول‌های قرمز است. این آزمایش مخصوص تشخیص یک بیماری خاص نیست؛ بلکه به پزشک کمک می‌کند که بفهمد شما دچار التهاب هستید یا خیر. تا انتهای این مقاله از مجله درمانکده با ما همراه باشید تا درباره اینکه آزمایش ای اس ار چیست و رنج نرمال آن چقدر است، اطلاعات بیشتری کسب کنید.

آزمایش ESR چیست؟

آزمایش ESR یک نوع آزمایش خون است که سرعت رسوب گلبول‌های قرمز را در لوله آزمایش اندازه‌گیری می‌کند. التهاب می‌تواند به روش‌های مختلف روی گلبول‌های قرمز تاثیر بگذارد. ابتدا گلبول‌های قرمز به یکدیگر می‌چسبند و تشکیل توده می‌دهند. این امر روی سرعت رسوب آن‌ها داخل لوله‌ای که نمونه خون در آن قرار دارد، تاثیر می‌گذارد.

همچنین در صورت ابتلا به عفونت حاد یا التهاب مزمن ممکن است پروتئین‌های بیشتری در گلبول‌های قرمز شما وجود داشته باشد که این می‌تواند باعث افزایش سرعت رسوب آن‌ها شود. هر چقدر سلول‌ها سریع‌تر و بیشتر در قسمت پایین لوله آزمایش رسوب کنند، احتمال وجود التهاب بیشتر است.

چرا پزشک تست ESR را تجویز می‌کند؟

آزمایش ESR التهاب را در بدن شناسایی و اندازه‌گیری می‌کند، اما نمی‌تواند علت دقیق آن را مشخص کند. به همین دلیل، به ندرت به تنهایی تجویز می‌شود.

پزشک با استفاده از ESR در آزمایش خون می‌تواند بیماری‌هایی که باعث بروز التهاب می‌شوند را تشخیص دهد. این بیماری‌ها شامل موارد زیر هستند:

  • بیماری خود ایمنی
  • سرطان
  • عفونت

تست ESR به پزشک کمک می‌کند که وضعیت سلامتی افراد مبتلا به روماتیسم و لوپوس را بررسی کند. علاوه بر این، انجام این تست ممکن است در شرایط زیر مفید باشد:

  • بعضی از انواع آرتریت
  • بعضی از مشکلات بافت عضلانی یا پیوندی مانند پلی‌میالژی روماتیكا

علائمی که نشان می‌دهند باید تست ESR انجام دهیم

اگر دچار علائم بیماری‌های التهابی از جمله آرتریت یا بیماری التهابی روده (IBD) شوید، به تست ESR نیاز پیدا می‌کنید. این علائم عبارت‌اند از:

  • درد یا خشکی مفاصل که هنگام صبح بیشتر از ۳۰ دقیقه طول می‌کشد
  • سردرد، به‌ خصوص همراه با درد شقیقه‌ها و تغییر بینایی
  • کاهش وزن ناخواسته
  • درد شانه، گردن یا لگن
  • مشکلات گوارشی مانند اسهال، دفع خون در مدفوع یا دل‌درد غیر عادی
اینفوگرافی درباره علائمی که نشان می‌دهند به تست ESR نیاز دارید
اگر پزشک بعضی از علائم غیر عادی را مشاهده کند، ممکن است برای شما تست ESR‌ بنویسد.

چگونه برای تست ESR آماده شویم؟

تست ESR به آمادگی خاصی نیاز نیست. با این حال، مصرف هر گونه دارو را باید به پزشک اطلاع دهید. ممکن است از شما خواسته شود که قبل از انجام آزمایش به‌ صورت موقت مصرف آن را قطع کنید. چون بعضی از داروها از جمله استروئیدها، داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) و استاتین‌ها روی نتیجه‌ ESR در آزمایش خون تاثیر می‌گذارند.

بیشتر بدانید: MCH در آزمایش خون چیست؟

چگونه آزمایش ESR انجام می‌شود؟

این تست شامل یک خون‌گیری ساده است که فقط یک تا ۲ دقیقه طول می‌کشد. برای انجام این تست:

  • ابتدا پوست روی رگ تمیز می‌شود.
  • با استفاده از سوزن از شما خون گرفته می‌شود.
  • تکنسین آزمایشگاه سوزن را از رگ خارج می‌کند و روی آن چسب مخصوص می‌زند تا خونریزی بند بیاید.

سپس نمونه خون به مدت یک ساعت داخل یک لوله‌ نازک و بلند قرار می‌گیرد تا متخصص آزمایشگاه میزان و سرعت رسوب گلبول‌های قرمز را ارزیابی ‌کند.

ممکن است پزشک هم‌زمان با تست ESR، تست پروتئین واکنشگر C یا CRP را هم تجویز کند. این آزمایش میزان التهاب را اندازه می‌گیرد و به پیش‌بینی خطر ابتلا به بیماری‌ عروق کرونر و سایر بیماری‌های قلبی و عروقی کمک می‌کند.

خطرات آزمایش ESR چیست؟

ESR‌ به خودی‌خود هیچ خطری ندارد، اما خون‌گیری ممکن است با عوارض زیر همراه باشد:

  • خونریزی (از خفیف تا شدید)
  • غش کردن
  • هماتوم
  • کبودی
  • عفونت
  • التهاب
  • سبکی سر

احتمالا زمانی که سوزن پوست را سوراخ می‌کند، کمی احساس درد خواهید داشت. همچنین بعد از انجام آزمایش ممکن است نبض را در این ناحیه حس ‌کنید.

اگر با دیدن خون حال‌تان بد می‌شود، ممکن است با مشاهده‌ خون‌گیری هم احساس ناخوشایندی پیدا کنید. قبل از آزمایش، با پزشک یا تکنسین آزمایشگاه درباره نگرانی‌های خود صحبت کنید.

فردی که از او خون‌گیری می‌شود
خون‌گیری برای انجام آزمایش ESR معمولا عارضه خاصی ندارد.

انواع تست ESR در آزمایش خون

برای اندازه‌گیری سرعت رسوب گلبول قرمز ۲ روش مختلف وجود دارد.

  • روش وسترگرن: در این روش که بسیار رایج است، نمونه خون وارد لوله‌ وسترگرن می‌شود تا سطح خون به ۲۰۰ میلی‌متر برسد؛ سپس لوله به‌ صورت عمودی به مدت یک ساعت در دمای اتاق می‌ماند.
  • روش وینتروب: روش وینتروب شبیه روش وسترگرن است، با این تفاوت که لوله‌ مورد استفاده ۱۰۰ میلی‌لیتر و نازک‌تر است. نقطه ضعف روش وینتروب این است که نسبت به روش وسترگرن حساسیت کمتری دارد.

بیشتر بدانید: آماده شدن نتیجه آزمایش خون چقدر زمان می‌برد؟

مقدار نرمال ESR چقدر است؟

نتیجه تست ESR در آزمایش خون بر حسب میلی‌متر در ساعت (mm/hr) بیان می‌شود. جدول زیر مقادیر نرمال این تست را در گروه‌های مختلف نشان می‌دهد:

 سطوح نرمال ESRسطح غیر طبیعی ESR
زنان کمتر از ۵۰ سالکمتر از ۲۰بیشتر از ۲۰
مردان کمتر از ۵۰ سالکمتر از ۱۵بیشتر از ۱۵
زنان بالاتر از ۵۰ سالکمتر از ۳۰بیشتر از ۳۰
مردان بالاتر از ۵۰ سالکمتر از ۲۰بیشتر از ۲۰
کودکانکمتر از ۱۰بیشتر از ۱۰

هر چقدر اعداد در جواب آزمایش ESR بالاتر باشند، احتمال التهاب بیشتر است. ESR‌ بالاتر از ۱۰۰ ممکن است نشانه یک بیماری فعال مثل سرطان، دیابت یا بیماری قلبی و عروقی باشد.

تفسیر نتایج ESR در آزمایش خون

غیر عادی بودن نتیجه‌ تست ESR نمی‌تواند نوع بیماری را مشخص کند؛ بلکه فقط وجود التهاب را در بدن شناسایی می‌کند و نشان می‌دهد که بیمار به بررسی‌های بیشتری نیاز دارد. از سوی دیگر، این تست همیشه قابل اعتماد نیست. چون عوامل مختلف می‌توانند نتیجه آن را تغییر دهند. این عوامل شامل موارد زیر هستند:

  • افزایش سن
  • مصرف دارو
  • بارداری

بعضی از عوامل غیر عادی شدن نتیجه‌ تست ESR جدی‌تر از بقیه هستند، اما بسیاری از آن‌ها جای نگرانی ندارند؛ بنابراین اگر نتیجه‌ تست ESR غیر عادی شد، بیش از حد نگران نشوید.

۱. علت بالا بودن ESR در آزمایش خون

بالا بودن سرعت رسوب گلبول قرمز دلایل مختلفی دارد. از مشکلات شایعی که باعث افزایش سرعت ته‌نشین شدن این سلول‌ها می‌شوند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • بالا بودن سن
  • بارداری
  • چاقی مفرط
  • بیماری‌های التهابی و عفونی
  • آسیب بافت و عدم خون‌رسانی به آن
  • کم‌خونی
  • بیماری کلیوی
  • دیابت
  • بیماری قلبی
  • بیماری خونی یا عروقی
  • بیماری تیروئید
  • واسکولیت (التهاب عروق خونی)
  • بعضی از انواع سرطان مثل لنفوم و مولتیپل میلوما
اینفوگرافی درباره علت بالا بودن ESR
بالا رفتن سن، بارداری، چاقی و بعضی از بیماری‌های التهابی یا عفونی باعث افزایش ESR می‌شوند.

اگر سرعت ته‌نشین شدن گلبول قرمز به طرز غیر عادی بالا باشد (به‌ خصوص اگر التهاب در فرد دیده نشود)، ممکن است پزشک به تومور سرطانی مشکوک شود.

بیشتر بدانید: تفسیر نتایج آزمایش هموگلوبین (Hgb)

بیماری خود ایمنی

افزایش ESR در آزمایش خون می‌تواند با بیماری‌های خود ایمنی زیر در ارتباط باشد:

  • لوپوس
  • انواع آرتریت مثل روماتیسم
  • یک سرطان نادر به نام ماکروگلوبولینمی والدنستروم
  • آرتریت تمپورال، وضعیتی که در آن عروق گیجگاهی ملتهب یا دچار آسیب می‌شوند
  • پلی‌میالژیا روماتیکا که باعث درد عضلات و مفاصل می‌شود
  • هیپرفیبرینوژنمی که به افزایش پروتئین فیبرینوژن در خون گفته می‌شود
  • واسکولیت آلرژیک یا نکروزان

عفونت

از جمله عفونت‌هایی که باعث افزایش ESR در آزمایش می‌شوند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • عفونت استخوان
  • عفونت قلب که باعث میوکاردیت (مشکل در عضله قلب)، پریکاردیت (مشکل در بافت دور قلب یا پریکاردیوم) و اندوکاردیت (مشکل در دیواره‌ و دریچه قلب) می‌شود
  • تب روماتیسمی
  • عفونت پوست
  • عفونت سیستمیک
  • بیماری سل

۲. علت پایین بودن ESR در آزمایش خون

به طور کلی، کاهش ESR نشان‎دهنده ناهنجاری خاصی نیست. با این حال، بعضی عوامل می‌توانند سطح آن را به طور غیر طبیعی پایین نگه دارند و تشخیص التهاب یا عفونت را به تاخیر بیندازند. این عوامل شامل موارد زیر هستند:

  • نارسایی احتقانی قلب (CHF)
  • هیپوفیبرینوژنمی که به پایین بودن میزان فیبرینوژن در خون گفته می‌شود
  • پایین بودن پروتئین پلاسما (در بیماری کبدی و کلیوی رخ می‌دهد)
  • لکوسیتوز که به بالا بودن تعداد گلبول‌های سفید اطلاق می‌شود
  • یک نوع پلی‌سیتمی به نام پلی‌سیتمی ورا (اختلال مغز استخوان که باعث تولید بیش از حد گلبول‌های قرمز می‌شود)
  • کم‌خونی داسی شکل (یک بیماری ژنتیکی که روی گلبول‌های قرمز خون تاثیر می‌گذارد)

بعد از انجام تست ESR چه اتفاقی می‌افتد؟

ممکن است پزشک متناسب با نتیجه آزمایش، تست‌های بیشتری تجویز کند. برای مثال، از شما بخواهد دوباره تست ESR انجام دهید تا نتیجه‌ آزمایش اول تایید شود. این تست‌ها به پزشک کمک می‌کنند که علت دقیق التهاب را مشخص کند.

اگر دچار نوعی بیماری هستید که زیر مجموعه‌ یکی از گروه‌های زیر قرار می‌گیرد، ممکن است از تست‌ ESR برای بررسی اثربخشی درمان استفاده ‌شود.

بیشتر بدانید: LDL در آزمایش خون چیست؟

۱. بیماری زمینه‌ای

اگر پزشک مشکوک شود که علت بالا بودن سرعت رسوب گلبول قرمز نوعی بیماری زمینه‌ای است، شما را به متخصصی ارجاع می‌دهد که بهتر بتواند بیماری را تشخیص دهد و درمان کند.

۲. التهاب

اگر پزشک متوجه بروز التهاب شود، یک یا چند روش زیر را برای درمان پیشنهاد می‌دهد:

  • مصرف داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن
  • مصرف کورتیکواستروئید

۳. عفونت

اگر یک نوع عفونت باکتریایی باعث بروز التهاب شده باشد، پزشک برای مبارزه با التهاب آنتی‌بیوتیک تجویز می‌کند.

یک زن جوان که قرص می‌خورد
اگر افزایش ESR به عفونت باکتریایی مربوط باشد، باید آنتی‌بیوتیک مصرف کنید.

کلام پایانی

از ESR در آزمایش خون برای کمک به اندازه‌گیری التهاب در بدن استفاده می‌شود. این آزمایش اغلب با سایر تست‌ها برای رد یا تشخیص انواع بیماری‌های التهابی انجام می‌شود.

بسته به نتیجه آزمایش ESR، پزشک عمومی یا دکتر داخلی ممکن است تست‌های بیشتری تجویز کند یا شما را به سایر متخصصان از جمله دکتر روماتولوژی ارجاع دهد. چون طیف گسترده‌ای از عوامل، از بیماری‌های خود ایمنی و مشکلات قلبی گرفته تا عفونت‌ها و بعضی از سرطان‌ها می‌توانند روی سطح ESR تاثیر بگذارند.

اگر در مورد تست ESR سوال دارید، می‌توانید از طریق سایت درمانکده با بهترین متخصصان مشورت کنید. در درمانکده علاوه بر سیستم نوبت‌دهی حضوری، امکان مشاوره آنلاین با متخصص داخلی یا سایر تخصص‌ها را فراهم شده است.

سوالات متداول

منظور از ESR در آزمایش خون چیست؟

ESR یا سرعت رسوب گلبول‌های قرمز یک تست غیر اختصاصی است که پزشکان از آن برای تشخیص التهاب استفاده می‌کنند.

ESR در آزمایش خون باید چند باشد؟

رنج E.S.R در آزمایش خون به سن و جنسیت بستگی دارد. رنج نرمال ESR در زنان بالاتر از مردان است. همچنین میزان ESR در آزمایش خون در کودکان نسبت به بزرگسالان پایین‌تر است. میزان ESR در آزمایش خون بارداری هم افزایش می‌یابد.

محدوده خطر ESR در کودکان چقدر است؟

ESR در آزمایش خون کودکان نباید بالاتر از ۱۰ میلی‌متر در ساعت باشد.

بالا بودن ESR در آزمایش خون نشانه چیست؟

بیماری‌هایی که باعث افزایش ESR می‌شوند عبارت‌اند از: بیماری‌های التهابی و عفونی، تروما، بعضی از انواع سرطان، کم‌خونی، مشکلات کلیوی، دیابت، بیماری قلبی، بیماری خونی یا عروقی، بیماری تیروئید و چاقی.

مقدار ESR در سرطان خون چه تغییری می‌کند؟

سطح آن در بیماران مبتلا به سرطان خون افزایش می‌یابد.

منبع: healthline


آیا این مقاله برای شما مفید بود؟

میانگین امتیاز 4.1 / 5. تعداد رای‌ها 160

هنوز امتیازی ثبت نشده

elh.zamani@yahoo.com
الهام زمانی

الهام زمانی هستم. در رشته تغذیه در مقطع فوق لیسانس تحصیل کردم و به دلیل علاقه‌ای که به نوشتن دارم وارد حوزه تولید محتوا شدم. خوشحالم که با نوشتن مطالب به‌روز و قابل فهم، ضمن آموختن چیزهای جدید به افزایش آگاهی جامعه درباره بیماری‌ها و سبک زندگی سالم کمک می‌کنم.

مشاهده سایر مطالب
اشتراک در
اطلاع از
guest
(اختیاری)

در صورتی که سوال شما تخصصی هست و به دنبال نظر پزشک متخصص هستید، به بخش مشاوره آنلاین پزشکی مراجعه کنید.

20 پرسش و پاسخ
بیشترین رأی
تازه‌ترین قدیمی‌ترین
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه سؤال ها
helma amiri
helma amiri
1 روز قبل

فراموش کردم بگم سن ۴۲ساله

helma amiri
helma amiri
1 روز قبل

سلام
میزان esr۲۳ شده
این یعنی چی؟خطرناکه آیا
ممنون میشم پلیخ دهید

سیاره
سیاره
8 روز قبل

سلام
خانم ۴۷ ساله هستم و ۳ ساله ام اف دارم فتوتراپی میرم ای اس ار من ۳۱ هست باید پی گیری کنم

حدیث
حدیث
1 ماه قبل

مقدار ESR ۳۱ در خانم ۲۱ ساله آیا نشانه سرطان هست ؟

رعنا
رعنا
5 ماه قبل

الان میزان esr برای کودک باید چقدر باشه ۶ باشه خوبه ؟

شهر
مشهد
پوران طاهری
پوران طاهری
6 ماه قبل

سلام اگر یک مرد Esr 37 باشد و سن او50 به بالا با درد شکم آیا نشانه تومور سرطانی است؟

شهر
اصفهان
هما
هما
6 ماه قبل

سلام من خانم هستم و ۴۷ ساله . ازمایشESR یک ساعته ۲۵ هست . ایا باید پیگیری کنم ؟

شهر
تهران
مهرسا
مهرسا
7 ماه قبل

سلام من آزمایش دادم.
ازمایشesr
74هست
میشه راهنمایی کنید چکار کنم
من مشکل کم کاری تیرویید دارم.

قرص می خورم ..میتونه بخاطر کم کاری تیرویید باشه..


دختر تنها
دختر تنها
7 ماه قبل

سلام esr من 28 هست و 20,سال سن نه التهابی دیده میشه نه علائم بالا

رضایی
رضایی
7 ماه قبل

با سلام
آیا esrدر خون بعد از درمان عفونت و قطع کردن دارو خود به خود پایین می آید یا نیاز به استفاده دارو هست ؟

شهر
تهران
مرجان مافی
مرجان مافی
8 ماه قبل

آزمایش ESR
54بوده میخواستم بدونم ک مشکل از چی میتونه باشه سن پسرم هم ۶سال
و Cprهم ۵ممنون میشم جوابم رو بدین

شهر
تهران
رویا
رویا
8 ماه قبل

سلام خسته نباشیدمن حالم بدشدرفتم دکترآزمایش ESRESRنوشت برام جوابش ۷۵دراومدخیلی بالاست یاخطرداره سنمم ۲۱هستش باتشکر

شهر
تهران
پیام
پیام
9 ماه قبل

سلام وقت بخیر
مادر من 54 سالشه آزمایش esr بالاست ( esr 1st hr : 30 و esr 2nd hr : 75) وآزمایش crp : 0.61 و آزمایش wbc: 5.5, شرح حالش اینه : توی مفصل ران پیچ دارند و مفصلش سیاه شده و کاملا از بین رفته، خواستم بدونم دلیل بالا بودن آزمایش esr چیه؟
و باتوجه به اینکه جراحی تعویض مفصل ران دارند قبل از جراحی آنتی بیوتیک مصرف کنند؟

سادا
سادا
9 ماه قبل

من ازمایش چکاب دادم بعد esrشده ۲۱ ولی تا ۲۰ نرمال هست دکترم گفت که برای چکاب ازمایش رماتیسم بده من استرس دارم و نگرانم ایا ممکنه این بیماری نداشته باشم؟ خیلی میترسم

شهر
شیراز
زهره
زهره
9 ماه قبل

سلام وقتتون بخیر نتیجه تست من عدد 1 هست نشونه چی هست؟

شهر
تهران
محمدرضا باژیان
محمدرضا باژیان
1 سال قبل

سلام مدتیست دجار حالت تهوع و استفراغ شدم به دکتر مراجعه کردم آزمایش برایم نوشتندESRجوابش 35آمدالبته باالتهاب دریدن آنتی بیوتیک تجویز کردن گفتند کهESRبالانیست به خاطر التهاب است آیا درست است سنم 50سال است

شهر
شیراز
اسماعیل علیزاده
اسماعیل علیزاده
1 سال قبل

سلام ودرود سرماخورده ام گلویم التهاب دارد باخوردن اب سرد احساس خفگی بهم دست میدهد پیشنهادشمابرای درمان چیست باتشکراز زحمات شما

رامین ایمانی
رامین ایمانی
11 ماه قبل

احتمالا تیرویید

اسماعیل علیزاده
اسماعیل علیزاده
1 سال قبل

سلام ودرود.من باخوردن استامینفون ازمایش asr عدد17هستش.سوال این رقم نگران کننده است ؟؟؟اگراستامینفون را نمیخوردم احتمال عددبالاتری بود؟؟؟باتشکرعلیزاده تالش

رامین ایمانی
رامین ایمانی
11 ماه قبل

خیر نرماله

شهر
تهران