آرشیو نوشته‌هاسلامت جسمسوالات پزشکیعلائم بیماری‌ها

تهوع و استفراغ نشانه چه بیماری‌هایی است؟

تهوع، نوعی ناراحتی شکمی است که اغلب قبل از استفراغ ایجاد می شود. استفراغ، خالی کردن محتویات معده با فشار (پرتاب کردن) به صورت اختیاری یا غیر اختیاری از طریق دهان است.

چه چیزی باعث تهوع یا استفراغ می شود؟

چه چیزی باعث تهوع یا استفراغ می شود؟

تهوع و استفراغ بیماری نیستند بلکه نشانه شرایط بسیاری ازجمله موارد زیر می توانند باشند:

  • تهوع مسافرت یا دریازدگی
  • مراحل اولیه بارداری (تهوع تقریبا در ۵۰ تا ۹۰ درصد از کل حاملگی ها و استفراغ در ۲۵ تا ۵۵ درصد زنان باردار رخ می دهد)
  • استفراغ ناشی از مصرف دارو
  • درد شدید
  • استرس احساسی از جمله ترس
  • بیماری های کیسه صفرا
  • مسمومیت های غذایی
  • عفونت ها (مانند آنفلوآنزای معده)
  • پرخوری
  • واکنش به بوهای خاص
  • حمله قلبی
  • صدمه یا آسیب مغزی
  • تومور مغزی
  • زخم معده
  • برخی انواع سرطان
  • بولیمیا یا سایر اختلالات روانی
  • گاستروپارزی یا تخلیه آهسته معده (وضعیتی که در مبتلایان به دیابت مشاهده می شود)
  • مصرف سموم یا مقادیر بیش از حد الکل
  • انسداد روده
  • آپاندیسیت

علل استفراغ با توجه به سن متفاوت است. در کودکان استفراغ ناشی از عفونت ویروسی، مسمومیت غذایی، حساسیت به شیر، تهوع مسافرت، پرخوری یا تغذیه بیش از حد، سرفه، یا انسداد روده و بیماری هایی که کودک در آن تب دارد باشد بیشتر رایج است.

زمان تهوع یا استفراغ می تواند نشان دهنده علت آن باشد. حالت تهوع یا استفراغ اگر بلافاصله پس از غذا خوردن ظاهر شود ممکن است در اثر مسمومیت غذایی، گاستریت (التهاب دیواره معده)، زخم یا بولیمیا ایجاد شده باشد. تهوع یا استفراغ یک تا هشت ساعت پس از غذا نیز ممکن است نشان دهنده مسمومیت غذایی باشد. با این حال برخی باکتری های حاصل از مواد غذایی مانند سالمونلا می توانند پس از مدت زمان طولانی تری ایجاد علائم نمایند.

آیا استفراغ مضر است؟

معمولا استفراغ بی ضرر است، اما می تواند نشانه بیماری جدی تری باشد. بیماری های جدی که ممکن است منجر به حالت تهوع یا استفراغ شود شامل صدمات مغزی، مننژیت (عفونت پرده های غشایی مغز)، انسداد روده، آپاندیسیت و تومورهای مغزی هستند.

نگرانی دیگر، کم شدن آب بدن است. خطر کمبود آب بدن در بزرگسالان کمتر است زیرا معمولا می توانند علائم کم آبی بدن (مانند افزایش تشنگی و خشکی لب یا دهان) را تشخیص دهند. اما کودکان خردسال بیشتر در معرض خطر کم آبی بدن هستند، به ویژه اگر اسهال نیز داشته باشند، زیرا اغلب آنها قادر به گفتن علائم کم آبی نیستند. بزرگسالانی که از کودک بیمار مراقبت می کنند باید از  علائم قابل مشاهده کم آبی بدن آگاهی داشته باشند: خشکی لب و دهان، چشم های گود افتاده و تنفس یا نبض سریع. در شیرخواران نیز مراقب کاهش ادرار و فونتانل گود افتاده (نقطه نرم در بالای سر کودک) باشید.

استفراغ مکرر در دوران بارداری می تواند به یک وضعیت جدی به نام hyperemesis gravidarum (استفراغ شدید حاملگی) منجر شود که در آن مادر ممکن است دچار عدم تعادل مایعات و مواد معدنی شود که این می تواند زندگی او یا فرزند متولد نشده وی را به خطر بی اندازد.

در مواقع نادر، استفراغ شدید می تواند دیواره مری را پاره کند، که به عنوان پارگی مالوری-ویس نیز شناخته می شود. اگر مری پارگی داشته باشد به آن سندرم بورهیو گفته می شود و یک مورد اورژانسی پزشکی است.

 

مشاوره آنلاین فوری

 

چه موقع در مورد حالت تهوع و استفراغ به پزشک مراجعه کنیم؟

توجه داشته باشید که در موارد اورژانسی بایستی فورا به نزدیک ترین مرکز درمانی مراجعه کنید.

این موارد عبارتند از :

  • وجود خون در استفراغ (قرمز روشن بوده یا در ظاهر شبیه “دانه های قهوه”باشد)
  • سردرد شدید یا سفت شدن گردن
  • بی حالی، گیجی یا کاهش هوشیاری
  • درد شدید شکم
  • اسهال
  • تنفس یا نبض تند

اگر هریک از وضعیت هایی که در ادامه مطالعه می کنید پیش آمد بایستی با پزشک متخصص داخلی مشورت کنید.

پس از معاینه و انجام بررسی های لازم در صورت نیاز شما به فوق تخصص گوارش ارجاع داده خواهید شد.

  • اگر حالت تهوع بیش از چند روز ادامه پیدا کند یا احتمال بارداری وجود داشته باشد.
  • اگر درمان خانگی افاقه نکند، بدن با کمبود آب روبرو شود یا آسیب مشخصی رخ داده باشد (مانند ضربه به سر یا عفونت) که ممکن باشد باعث استفراغ شده باشد.
  • در بزرگسالان در صورت بروز استفراغ بیش از یک روز، طول کشیدن اسهال و استفراغ به بیش از ۲۴ ساعت یا وقتی علائم کم آبی بدن وجود داشته باشد.
    تهوع و استفراغ در کودکان
  • در رابطه با نوزاد یا کودک زیر شش سال:

در صورتی که استفراغ وی بیش از چند ساعت طول بکشد
اسهال داشته باشد
علائم کم آبی بدن قابل مشاهده باشد
دچار تب شده باشد
یا اگر کودک ۴-۶ ساعت ادرار نکرده باشد

مراجعه به نزدیکترین مرکز درمانی یا پزشک متخصص کودکان را فراموش نکنید.

  • کودک بالای ۶ سال:

اگر استفراغ یک روز طول بکشد
اسهال همراه با استفراغ بیش از ۲۴ ساعت به طول بیانجامد
علائم کم آبی بدن قابل مشاهده باشد
تب بالاتر از ۳۸ درجه
یا کودک شش ساعت ادرار نکرده باشد

مراجعه به نزدیکترین مرکز درمانی یا پزشک متخصص کودکان را فراموش نکنید.

درمان استفراغ

درمان استفراغ

درمان استفراغ (صرف نظر از سن و علت) شامل موارد زیر است:

  • نوشیدن تدریجی مقادیر بیشتر مایعات شفاف
  • اجتناب از مواد غذایی جامد تا پایان دوره استفراغ
  • اگر استفراغ و اسهال بیش از ۲۴ ساعت طول بکشد، برای جلوگیری و درمان کم آبی باید از محلول او آر اِس خوراکی مانند Pedialyte استفاده شود.
  • زنان باردار که دچار تهوع صبحگاهی می شوند می توانند قبل از خواب مقداری کراکر بخورند یا قبل از خواب، یک وعده غذایی با پروتئین بالا (گوشت بدون چربی یا پنیر) داشته باشند.
  • استفراغ مرتبط با درمان سرطان اغلب با نوعی دیگر از داروها قابل درمان است. همچنین داروهای با و بدون نسخه نیز وجود دارند که می توانند برای کنترل استفراغ مرتبط با بارداری، تهوع مسافرت و برخی از انواع سرگیجه مورد استفاده قرار گیرند. اما قبل از استفاده از هر یک از این روش های درمانی با پزشک مشورت کنید.

چگونه می توان از حالت تهوع جلوگیری کرد؟

چگونه می توان از حالت تهوع جلوگیری کرد؟

روش های مختلفی وجود دارد که می توان برای جلوگیری از بروز تهوع امتحان کرد:

  • به جای سه وعده غذایی بزرگ، در طول روز وعده های غذایی کوچک بخورید.
  • آهسته غذا بخورید.
  • از خوردن غذاهایی که هضمشان سخت است اجتناب کنید.
  • در صورتی که با خوردن غذاهای داغ یا گرم به شما حالت تهوع دست می دهد، از غذاهای سرد یا با دمای اتاق استفاده کنید.
  • پس از خوردن استراحت نمایید به طوری که سر حدود ۳ سانتی متر بالاتر از پاها قرار بگیرد.
  • به جای نوشیدن مایعات در حین وعده های غذایی، بین وعده های غذایی خود نوشیدنی میل کنید.
  • سعی نمایید وقتی احساس تهوع کمتری می کنید غذا بخورید.

چگونه می توانم زمانی که تهوع دارم از استفراغ جلوگیری کنم؟

وقتی حالت تهوع شروع می شود، می توانید با این راهکارها از استفراغ جلوگیری کنید:

  • نوشیدن مقداری مایعات شفاف و شیرین مانند نوشابه یا آب میوه
    (به جز آب پرتقال و گریپ فروت، زیرا این نوشیدنی ها خیلی اسیدی هستند)
  • استراحت کردن یا در حالت نشسته یا در موقعیت دراز کشیده قرار گرفتن.
    فعالیت ممکن است حالت تهوع را بدتر کند و یا منجر به استفراغ شود.

برای جلوگیری از تهوع و استفراغ در کودکان:

  • برای درمان تهوع مسافرت در ماشین، کودک خود را طوری بنشانید که روبروی شیشه جلوی اتومبیل باشد
    (دیدن حرکت سریع از پنجره های کناری ماشین می تواند تهوع را بدتر نماید)
    همچنین کتاب خواندن یا انجام بازی های ویدیویی در ماشین می تواند باعث تهوع مسافرت شود.
  • اجازه ندهید بچه ها همزمان غذا بخورند و بازی کنند.

 

پیشنهاد ما: پرسش و پاسخ رایگان پزشکی درمانکده

نوشته های مشابه

‫۳۴ دیدگاه ها

  1. سلام من خواهرم سرش درد میکرد ی ژلوفن ک از خیلی وقت پیش تو کیفش بود خورد یکم بعدش حالت تهوع و صردردو تب اومد سراغش ممکنه از ژلوفن باشع یا دلیل دیگ ای داره؟

  2. سلام اقای دکتر نزدیک به ۴روزه دائم حالت تهوع دارم و دیروز یکی دوبار بالا اوردم خیلی میل به غذا ندارم چون از بالا اوردنش میترسم.چون چیزی نمیخورم بیحال شدم.دل درد و دل پیچه ندارم ولی ی حسه دل اشوبی دارم.
    اسهال ندارم
    علائم کرونا ندارم چون دکتر عمومی رفتم و اکسیژن خونم هم اندازه گیری شد و فقط بهم ی سرم با ی امپول دادن و ی قرص برای قبل غذا.
    متاهل هستم ولی رابطه مشکوک نداشتم.
    ازمایش خون(بارداری)دادم برای احتیاط اگه منفی باشه باید به دکتر گوارش یا داخلی مراجعه کنم؟؟به نظر شما علتش چیه؟؟

    1. سلام
      وقت بخیر
      الان مشکلتون همچنان ادامه داره؟
      علائم جدیدی بروز پیدا نکرده؟
      صرفا با خوب بودن اکسیژن خونتون، تشخیص کرونا رد نمیشه.

  3. سلام وقتتون بخیر ……. امروز صبح که یک دفعه از خواب پاشدم اول یه دل درد بدی گرفتم ، بعدش شروع شد تو دهنم آب جمع شدن …. بعد یک ساعت حالت تهوع هام شروع شد …. تا ظهر حالت تهوع داشتم … فکر کردم به خاطر سردی هواست …. رفتم کنار بخاری دوباره این بار حالم بد تر از قبل شد ،….. الان حالم کمی بهتر شد اما بوی هر چیزی بهم میخوره حالم بد میشه ….. وقتیم از جام پا میشم سرم گیج میره …… نمیتونم چیزی بخورم ……. ممنون از پاسختون …

    1. سلام
      وقت بخیر
      این حالت تهوعی که گفتید همچنان ادامه داره؟
      با فرد مشکوک به کرونا برخورد نداشتید؟ یا اون روز غذای بیرون یا مشکوک به مسمومیت نخوردید؟

  4. عرض سلام و ادب
    مادرم بعد از برگشت از ی مسافرت کوتاه به شهرستان،شب بیحال شد و بدن درد بود،از فرداش دیگه کلا نمیتونست پاشه و سردرد شدید و حالت تهوع داشت،
    چون روحیه هم نداره و سنشم مقداری زیاده و علائم هم شبیه ب کرونا بود هم خودم مخالف دکتر رفتنش بودم هم خود ایشون،چون اینقد ترس از کرونا داره ک اسمش بیاد میترسم طور دیگه ای شه
    الان روز دهم هست و دردها همگی تموم شده اما کماکان یک لحظه هم اگر از حالت خوابیده بشینه یا بلند شه میگه سرگیجه دارم حالت تهوع دارم و اصصصلا هم میل ب غذا نداره
    در حدی که توی خونه غذا درست میکنیم از بوی غذا هم بدش میاد
    آقای دکتر خواهش میکنم در زمینه این بی اشتها بودن و سرگیجه و حالت تهوع من رو راهنمایی کنید چون این ده روز دیگه هرکار میتونستم کردم خصوصا علم تلقین و روحیه دادن
    و استفراغ هم نمیکنه فقط حالت تهوع رو داره

    1. سلام
      وقت بخیر
      مایعات زیاد مصرف کنن. و برای تهوعشون از داروخونه اوندانسترون بگیرید.
      غذای های مقوی رو با حجم خیلی کم و در وعده های متعدد بهشون بدید.

  5. سلام ، خسته نباشید ، من یه ماه پیش دچار اسهال و استفراغ شدم ، هنوز هم خوب نشدم فقط داروی ضد تهوع مصرف میکنم تا استفراغ نکنم ، و در مدفوع هم بعضی وقتا چرک میبینم و معده و رودم بوی بدی میده ، بیحال هم هستم ، دلیلش چی میتونه باشه

    1. سلام
      وقت بخیر
      با این علائمی که گفتید و مدت زمانی که طول کشیده، باید به پزشک مراجعه کنید تا معاینه بشید و در صورت لزوم آزمایشات لازم براتون درخواست بشه.

  6. سلام خانم بنده چند روزه داره مدام سرفه میکنه،امروز دوبار استفراغ کرده لطفا راهنمایی کنین اینم بگم که ۳ روز هستش که انتقال جنین داده ایم

    1. سلام
      وقت بخیر
      سرفه و علائم تهوع و استفراغی که دارن الان براشون مهمه.
      بهتره به مرکز درمانی مراجعه کنید.

  7. سلام آقای دکتر خسته نباشید. پسر من ۱۱ سالشه از دیروز شکمش درد میکنه. درد میاد و میره.چی بهش بدم بخور بهتر (مایعات گرم و سوپ بهش دادم) به نظرتون ببرمش دکتر.

  8. سلام. الان دو روزه حالت تهوع مدام دارم و معده ام سنگین و سرد شده. احساس ترس هم دارم. ممکنه ربط داشته باشن؟

      1. سلام دکتر من سه ماهه زایمان کردم دوماه اخر بارداری وقتی وقتی دراز میکشیدم گلوم به خار‌ش میافتاد و بعد سرفه هفته ای یکبار هم بعد از سرفه ها استفراق زیادی میکردم ازبعد از سزارینمالان سه ماهه هر شب موقع خواب وقتی به پهلو دراز میکشم اول گلوم به خارش می افته بعد سرفه بعد استفراق علتش چیه باید چکار کنم

        1. سلام
          وقت بخیر
          احتمالا این علائمتون به خاطر ریفالکس معده هستش. تا یه ساعت قبل خواب مایعات نخورید و چند ساعت قبلش هم غذا نخورده باشید.
          اگر مشکل حل نشد به فوق تخصص گوارش مراجعه کنید.

  9. سلام خسته نباشید من ۲۴ سالمه از ۱۷ سالگیم حالت تهوع شدید دارم جوری که بوی غذا بیاد حالم بهم میخوره حتی نمیتونم غذا بخورم اون موقع ها رفتم دکتر قرص معده ویه قرص اعصاب دادن گفتن از استرسه الان یه ماهه باز شروع شده نمیتونم غذا بخورم هر قرصی که میخورم تاثیر نداره من چیکار کنم؟قفسه سینمم درد میکنه دکتر قلب و ریه رفتم ولی هیچی نبود مشکل از چیه نمیدونم

  10. سلام.پسر ۷ ساله من به صورت مداوم پس از خوردن غذا دچار دل درد شده و بعد استفراغ می کند،باخروج همه محتویات معده ،دردش رفع میشود.استفراغش پر از آب است.با مراجعه به متخصص وعکس رادیولوژی مشکل خاصی مشاهده نکردن و فقط داروی رفع یبوست تجویز کردن.لطفا راهنمایی کنید .سپاس

    1. سلام
      وقت بخیر
      چه مواقعی این مشکل شدیدتر میشه؟ همیشه این مشکل رو داره؟

  11. سلام من ۱۷ سالمه اکثرا بعد سه یا چهار ساعت بعد از غدا یا نیمه شب یا سرصبح استفراغ دارم اکثر اوقات هم با رفلاکس نسبتا شدید همراهه دارو هاییم که مصرف کردم بعد از تموم شدنشون دوباره همین حالت ها بهم دست داده چیکار باید بکنم

    1. سلام
      وقت بخیر
      چون طولانی مدته این مشکل رو دارید و به درمانی دارویی هم مقاومه، حتما به فوق تخصص گوارش مراجعه کنید.

  12. ببخشید من باردارم مشکل گوارش هم از قبل داشتم الان دکتر مجدد دارو برام نوشتن دچار معده درد شدم و بالا میارم اینا میتونه برای کرونا باشه یا خیر ؟
    آخه من همش نگرانم کرونا بگیرم

    1. سلام
      وقت بخیر
      علائم جدیدی ندارید که بخوایم بگیم کرونا هست یا نه.
      برای اطمینان بیشتر، یه هفته بعد شروع علائمتون تست PCR بدید.
      ترجیحا این مدت قرنطینه رو رعایت کنید.
      نگران جنینتون هم نباشید، ویروس از طریق جفت به فرزندتون منتقل نمیشه.

  13. سلام. من چند روزی است که شب موقع خواب احساس شکم دردخفیف همراه با حالت تهوع دارم.ولی هنوزاستفراغ نکردم.فقط حالت تهوع. درروز هم چندبار این علائم رو داشتم ولی بیشتر درشب بوده.حامله هم نیستم.به نظرتون من باید چ کار کنم واین علائم برای چیه؟

    1. سلام
      با توجه به علائمی که ذکر کردین بهتره که به مرکز درمانی مراجعه کنید و معاینه بشید.

    1. سلام
      پوزش میخوام که با تاخیر به پرسش شما پاسخ میدم
      شما حتما بایستی در اولین فرصت توسط یک متخصص گوارش معاینه بشید
      از –> اینجا <-- میتونید لیست پزشکان گوارش عضو سایت درمانکده رو مشاهده کنید و به راحتی نوبت رزرو کنید. اگر موفق به رزرو نوبت از سایت یا اپلیکیشن درمانکده نشدید کافیه با شماره تلفن 02162743000 تماس بگیرید همکاران من در بخش پشتیبانی سایت درمانکده راهنمایی تون خواهند کرد.

  14. سلام من کرونا دارم‌
    علامت هام با یک پا درد شروع شد ، پا درد در همان روز با تب ولرز توام شد بدنم شدیدا به درد افتاد ه بود کمر درد عذاب آوری گرفتم شب اول به ضرب شیاف دیکلوفناک چندساعت در خیسی عرق وتب ولرز خوابیدم ،با این حساب صبح که از خواب بیدار شدم فکر کردم حالم خوب شده ،رفتم سر کار افتادم هیچ کاری نمیتونستم انجام بدم دمای بدنم نزدیک ۴۰ رسید و پا درد ولرز توام بود الان هم روز ۴ ام‌ هست .
    دوشب خواب نداشتم . علایم سرفه بی حالی بی اشتهایی تب ولرز سردردهای مویرگی و مداوم و گیجیه . عرق آویشن باعث کنده شده اخلاط از سینه ام شد داروی امام موسی رو یک روز نخوردم روز بعد شدیدتر شد .
    خوبه توفصلی هستیم لیموترش زیاده واین خیلی موثر در سرحال تر شدن

    1. سلام حمید جان
      خیلی ازت ممنونم که تجربه‌ خودت رو با ما به اشتراک گذاشتی
      از صمیم قلب برات آرزوی بهبودی دارم
      دوستانی که این کامنت رو میخونن لطفا توجه داشته باشن که مصرف این داروها و خوراکی های گیاهی که ایشون اشاره کردن صرفا یک تجربه شخصی بوده و توسط این سایت تایید یا رد نمیشه

      1. سلام.من امید به خدا اخرین روزهای درمان کرونا رو در حال سپری کردنم.
        حال عمومی چندان بدی ندارم اما از روز اول ابتلا به کرونا ؛ چیزی که باعث عذاب اوری شده تهوع شدید هستش.بنظر شما چه چیزی میتونه بیشترین کمک رو به کم کردن تهوع ام بکنه؟ دو سه مورد از مطالب سایت های دیگه مثله قرص دمیترون و … بی تاثیر بود.

        سپاس

        1. سلام مهدی جان
          واقعا پوزش میخوام که با تاخیر دارم به پرسش شما پاسخ میدم
          امیدوارم در حال حاضر حالتون بهتر شده باشه
          مهدی عزیز به هیچ عنوان هیچ دستور پزشکی یا مصرف قرصی رو در هیچ سایتی به عنوان نسخه پزشک لحاظ نکنید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا