در بیشتر موارد، دیسک کمر با روشهای غیر جراحی مانند استراحت، دارودرمانی و فیزیوتراپی کنترل میشود. اما اگر شدت آسیب زیاد باشد یا علائم بیمار به درمانهای محافظهکارانه پاسخ ندهد، عمل دیسک کمر به عنوان یکی از گزینههای درمانی مطرح خواهد شد.
چنانچه با مشکل دیسک کمر دستوپنجه نرم میکنید، آشنایی با انواع روشهای جراحی و شرایط انجام آنها میتواند به کاهش نگرانیهای شما و تصمیمگیری آگاهانهتر کمک کند. در ادامه این مقاله از مجله سلامت درمانکده، با مهمترین نکات مربوط به این روش درمانی آشنا میشوید. با ما همراه باشید.
- عمل دیسک کمر چیست؟
- انواع روشهای عمل دیسک کمر
- چه کسانی به عمل دیسک کمر نیاز دارند؟
- چه افرادی نباید جراحی دیسک کمر انجام دهند؟
- چگونه برای عمل دیسک کمر آماده شویم؟
- عمل دیسک کمر چگونه انجام میشود؟
- دوره نقاهت و مراقبتهای بعد از عمل
- میزان موفقیت جراحی دیسک کمر چقدر است؟
- عوارض احتمالی جراحی دیسک کمر
- کلام پایانی
- سوالات متداول
عمل دیسک کمر چیست؟
جراحی دیسک کمر عملی است که در آن بخشی از دیسک که دچار بیرونزدگی شده و به ریشههای عصبی مجاور فشار میآورد، توسط دکتر ارتوپد برداشته میشود. بیرون زدگی دیسک کمر میتواند باعث فشار روی ریشههای عصبی مجاور شود. ستون فقرات از مهرههایی تشکیل شده که دیسکها در میان آنها قرار دارند. زمانی که دیواره بیرونی این دیسکها به دلیل عوامل مختلف از جمله کهولت سن یا بلند کردن اجسام سنگین ضعیف یا پاره میشود، ماده داخلی دیسک به سمت کانال نخاعی حرکت میکند. این اتفاق به درد، بیحسی، ضعف و حتی اختلال در راه رفتن منجر میشود. جراحی در واقع یک مداخله فیزیکی برای آزادسازی اعصاب تحت فشار و رفع علائم آزاردهنده است.
انواع روشهای عمل دیسک کمر
انتخاب نوع جراحی به عوامل متعددی از جمله محل و شدت آسیب، وضعیت سلامت عمومی بیمار و نظر دکتر دیسک کمر بستگی دارد. در ادامه به رایجترین روشهایی که ممکن است برای درمان دیسک کمر توصیه شوند، اشاره میکنیم.
۱. لامینوتومی و لامینکتومی
لامینا بخشی از مهرهها است که کانال نخاعی را پوشانده و از آن محافظت میکند. گاهیاوقات پزشکان برای درمان دیسک کمر، بخشی از لامینا یا تمام آن را برمیدارند. به روش اول، لامینوتومی و به روش دوم، لامینکتومی میگویند.
۲. دیسککتومی و میکرودیسککتومی
در دیسککتومی که رایجترین روش جراحی برای درمان پارگی دیسک کمر است، بخشی از دیسک که به عصب فشار میآورد حذف میشود. در روش جدیدتر که میکرودیسککتومی نام دارد، جراح این کار را از طریق یک برش کوچکتر و با ابزار مخصوص انجام میدهد.
۳. جراحی دیسک مصنوعی
در این روش، جراح دیسک آسیبدیده را به طور کامل خارج کرده و یک دیسک مصنوعی ساختهشده از پلاستیک و فلز را جایگزین آن میکند. اگر آرتریت یا پوکی استخوان دارید یا بیش از یک دیسک دچار تخریب شده است، نمیتوانید این جراحی را انجام دهید.
۴. جراحی فیوژن ستون فقرات
در این روش، ۲ یا چند مهره به طور دائمی به یکدیگر متصل یا جوش داده میشوند تا از حرکت دردناک بین آنها جلوگیری شود. برای این کار ممکن است از پیوند استخوان و ابزارهایی مانند پیچ و میله برای پشتیبانی بیشتر استفاده شود.
۵. جراحی آندوسکوپیک
این روش یکی از پیشرفتهترین تکنیکهای جراحی است که در آن پزشک از یک لوله باریک و دوربین (آندوسکوپ) برای مشاهده و درمان دیسک استفاده میکند. برش ایجادشده در این روش بسیار کوچک است، ریسک خونریزی و عفونت پایینتری دارد و بیمار اغلب میتواند در همان روز جراحی به خانه بازگردد.
۶. جراحی با لیزر
عمل لیزری دیسک کمر معمولا با برش کوچک انجام میشود و میتواند به کاهش درد، کوتاهتر شدن دوره نقاهت و بازگشت سریعتر بیمار به فعالیتهای روزمره کمک کند. این روش برای همه بیماران مناسب نیست و انتخاب آن باید پس از بررسی دقیق شرایط دیسک توسط پزشک انجام شود.
نمیدونی جراحی دیسک برات مناسبه یا نه؟
همین حالا با متخصص مشورت کنچه کسانی به عمل دیسک کمر نیاز دارند؟
در پاسخ به این سوال که چه موقع دیسک کمر احتیاج به عمل دارد، باید بگوییم این روش معمولا زمانی توصیه میشود که بیمار درمانهای محافظهکارانه مانند استراحت، مصرف دارو و فیزیوتراپی را امتحان کرده و از آنها نتیجه نگرفته باشد.
به طور کلی، افراد مبتلا به خطرناکترین دیسک کمر که درد شدید توانایی فعالیت روزمره، نشستن یا راه رفتن را از آنها گرفته است، کاندید اصلی جراحی محسوب میشوند. همچنین اگر دیسک کمر با ضعف عضلانی پیشرونده، بیحسی شدید و بیاختیاری ادرار یا مدفوع همراه باشد، جراحی باید به سرعت انجام شود.
برای آشنایی با درمانهای محافظهکارانه که معمولا قبل از جراحی توصیه میشوند، پیشنهاد میکنیم مقاله بهترین مسکن برای درد دیسک کمر و ورزش دیسک کمر را بخوانید.
Most herniated discs do not require surgery. In approximately 9 out of 10 people, symptoms will resolve over days to weeks.
medicalnewstoday
بیشتر فتق دیسکها به جراحی نیاز ندارند. تقریبا از هر ۱۰ نفر، در ۹ نفر علائم در طول چند روز تا چند هفته برطرف میشوند.
چه افرادی نباید جراحی دیسک کمر انجام دهند؟
افراد زیر معمولا کاندید مناسبی برای این روش نیستند:
- کسانی که تشخیص قطعی برای علت درد آنها داده نشده است
- افرادی که علائم دیسک کمر آنها بسیار خفیف است و با فعالیتهای روزمره تداخل ندارد
- بیمارانی که دچار اختلالات روانی شدید هستند که مانع از تصمیمگیری آگاهانه درباره روند درمان میشود
اگر به دیسک کمر مبتلا هستید و نمیدانید به جراحی نیاز دارید یا خیر، با دکتر آنلاین ارتوپد مشورت کنید.
چگونه برای عمل دیسک کمر آماده شویم؟
اقدامات ضروری قبل از جراحی عبارتاند از:
- معاینه بدنی و انجام تستهای تشخیصی طبق دستور پزشک
- بررسی وضعیت سلامت قلب برای اطمینان از توانایی بدن در تحمل بیهوشی
- ارائه لیست کامل داروها و مکملهای مصرفی به جراح و قطع احتمالی بعضی از آنها پیش از عمل
- هماهنگی با یک فرد قابل اعتماد برای همراهی و کمک پس از ترخیص
- ترک سیگار
- پیروی از رژیم غذایی سالم
تغذیه سالم قبل و بعد از جراحی از اهمیت زیادی برخوردار است. اگر قرار است عمل دیسک کمر انجام دهید، حتما مقاله بهترین میوه بعد از عمل جراحی دیسک کمر را مطالعه کنید.
تستهای مورد نیاز برای جراحی دیسک کمر
تستهایی که در جدول زیر به آنها اشاره شده است، به جراح کمک میکنند برنامه درمان را به طور دقیق طراحی کرده و احتمال بروز عوارض را به حداقل برساند.
| تست تشخیصی | توضیحات |
|---|---|
| عکسبرداری با اشعه X | برای بررسی وضعیت مهرهها و مفاصل ستون فقرات استفاده میشود. |
| سیتی اسکن | تصاویر دقیقتری از کانال نخاعی و ساختارهای اطراف آن ارائه میدهد. |
| امآرآی (MRI) | تصاویر سهبعدی از نخاع، ریشههای عصبی و دیسکها تولید میکند. |
| الکترومیوگرافی یا تست هدایت عصبی | ایمپالسهای الکتریکی را در امتداد اعصاب و عضلات اندازهگیری میکند. |
عمل دیسک کمر چگونه انجام میشود؟
در روز جراحی، ابتدا علائم حیاتی شما بررسی شده و یک خط وریدی (IV) برای تزریق داروها برقرار میشود. سپس تحت بیهوشی عمومی قرار میگیرید تا در طول عمل هیچ دردی احساس نکنید.
جراح با توجه به نوع و شدت آسیب، برشی در ناحیه کمر ایجاد کرده و فشار واردشده بر ریشههای عصبی را برطرف میکند. پس از پایان جراحی نیز به بخش ریکاوری منتقل میشوید تا وضعیت عمومیتان کنترل شود.
بیشتر افراد یک شب را در بیمارستان سپری میکنند، اما اخیرا بسیاری از جراحیها به صورت سرپایی انجام میشوند و بیمار در همان روز میتواند به خانه برگردد. قبل از ترخیص، تیم درمان در مورد مراقبتهای ضروری، نحوه خوابیدن بعد از عمل دیسک کمر با پلاتین، مدت زمان استراحت بعد از عمل دیسک کمر و موارد دیگر با شما صحبت میکند.
دوره نقاهت و مراقبتهای بعد از عمل
دوره بهبودی معمولا بین چهار تا هشت هفته طول میکشد. مدت زمان استراحت بعد از عمل دیسک کمر با توجه به نوع جراحی و روند بهبودی بیمار متفاوت است. در روزهای ابتدایی پس از عمل، لازم است با احتیاط حرکت کنید و از رانندگی، نشستن طولانیمدت، بلند کردن اجسام سنگین، خم شدن یا چرخش ناگهانی کمر بپرهیزید. در بعضی موارد، استفاده از بریس نیز بنا بر تشخیص پزشک ضروری است.
پیادهرویهای کوتاه و سبک از همان روزهای نخست برای جلوگیری از خشکی عضلات و بهبود گردش خون توصیه میشود. اما آغاز ورزشهای سنگین یا جلسات فیزیوتراپی باید تنها با تایید پزشک انجام شود. اگر در مورد زمان شروع فعالیتهای مختلف به راهنمایی نیاز دارید، حتما با پزشک معالج خود مشورت کنید. همچنین میتوانید برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه، مقاله بالا رفتن از پله بعد از عمل دیسک کمر و مدت زمان پیاده روی بعد از عمل دیسک کمر را در مجله درمانکده بخوانید.
درباره عمل دیسک کمر یا دوران نقاهتش نگرانی داری؟
همین حالا با متخصص مشورت کنمیزان موفقیت جراحی دیسک کمر چقدر است؟
هرچند پس از یک سال ممکن است تفاوت چشمگیری در میزان کاهش درد بین افرادی که جراحی کردهاند و کسانی که با روشهای دیگر درمان شدهاند، وجود نداشته باشد؛ اما به طور کلی، عمل فتق دیسک کمر میتواند درد را سریعتر از روشهای غیر جراحی کاهش دهد. با این حال، درد پا بعد از عمل دیسک کمر یکی از علائمی است که ممکن است در دوره بهبودی مورد توجه بیماران قرار بگیرد.
زندگی بعد از عمل دیسک کمر معمولا به طور قابلتوجهی بهبود مییابد و بیشتر بیماران از نتیجه درمان خود راضی هستند. با این حال، در حدود ۵ درصد موارد، احتمال پارگی مجدد همان دیسک و بازگشت علائم وجود دارد.
در صورت بروز درد در ناحیه لگن نیز، آگاهی از علت درد لگن بعد از عمل دیسک کمر میتواند به شناخت بهتر وضعیت پس از جراحی کمک کند.
عوارض احتمالی جراحی دیسک کمر
مهمترین عوارض عمل دیسک کمر عبارتاند از:
- خونریزی بیشازحد
- عفونت
- آسیب عصب
- نشت مایع مغزی-نخاعی (CSF)
- عدم بهبودی یا حتی بدتر شدن وضعیت بیمار در موارد نادر
کلام پایانی
دیسک کمر میتواند بسیار آزاردهنده باشد و کیفیت زندگی را به طور قابلتوجهی تحت تاثیر قرار دهد. در بیشتر موارد، روشهای غیر تهاجمی برای تسکین علائم این بیماری کافی هستند. اما در صورت عدم بهبودی، پزشک ممکن است جراحی دیسک کمر را توصیه کند.
اگر علائم دیسک کمر شدید شامل درد منتشرشونده به پا، بیحسی یا ضعف عضلانی را تجربه میکنید، زمان را از دست ندهید و در اسرع وقت با دکتر ارتوپد مشورت کنید. سایت درمانکده این امکان را برای شما فراهم کرده است که نظرات سایر بیماران را درباره متخصصان مختلف بخوانید و با اطمینان کامل از پزشک مورد نظر خود برای ویزیت حضوری یا مشاوره آنلاین وقت بگیرید.
سوالات متداول
از دست دادن کنترل مثانه و روده یا ضعف ناگهانی و شدید در پاها به جراحی اورژانسی نیاز دارد.
بله، در بیشتر موارد ضروری است. شرکت در برنامههای توانبخشی میتواند زمان بهبودی را کوتاهتر کرده و تحرک را بهبود بخشد.
پاسخ این سوال بسته به نوع جراحی متفاوت است. با این حال، بیشتر بیماران بعد از ۲ تا چهار هفته میتوانند رانندگی کنند.
منابع: healthline | medicalnewstoday | verywellhealth
