کنترل خشم

کنترل خشم در ADHD یا بیش فعالی

در انتظار بازبینی توسط تیم پزشکی درمانکده

تا دیر نشده علائمتو بگو، پزشکتو بگم:
علائم مشابه کرونا

هر جایی که هستی، بدون مراجعه به آزمایشگاه، تست کرونا بده!

تست کرونا در محل
خون دماغ یا گوش درد

تا دیر نشده علائمت رو به متخصص گوش، حلق و بینی بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر

دریافت مشاوره
مشکل در بلع

حلق و دهان، دروازۀ بدن هستن. وجود مشکل در اونها برای بقیۀ اندام‌ها هم مشکل ایجاد می‌کنه. تا دیر نشده علائمت رو به متخصص گوش، حلق و بینی بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر​

دریافتِ مشاوره
خون در مدفوع

علت‌های مشاهدۀ خون در مدفوع می‌تواند هموروئید، بواسیر، کولیت روده و… باشه. برای تشخیص و درمان درست و به موقع، تا دیر نشده علائمت رو به متخصص گوارش بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر​

دریافت مشاوره
اختلال خواب

اختلال خواب اگه جدی گرفته نشه، سلامت جسم و روان رو درگیر می‌کنه. تا دیر نشده علائمت رو به متخصص اعصاب و روان بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر​

دریافت مشاوره
درد کمر، پا، دست یا زانو

دردهای اسکلتی یکی از شایع‌ترین علائم ایرانی‌هاست، تا دیر نشده علائمت رو به متخصص طب فیزیکی و توانبخشی بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر​

دریافت مشاوره
سردرد

سردرد علت‌های مختلفی داره؛ از اضافه وزن گرفته تا اختلال در هورمون‌ها. برای تشخیص درست علت سردردت تا دیر نشده علائمت رو به متخصص مغز و اعصاب بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر​

دریافت مشاوره
معده درد یا حالت تهوع

سرطان معده سومین سرطان شایع ایران است. همین حالا علائمت رو به متخصص گوارش بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر

دریافتِ مشاوره
زخم مداوم دهانی

تا دیر نشده علائمت رو به متخصص گوش، حلق و بینی بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر

دریافت مُشاوره
سرفۀ مزمن

تا دیر نشده علائمت رو به متخصص ریه بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر

دریافت مشاوره
اضطراب و استرس

تا دیر نشده علائمت رو به کارشناس روانشناس بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر

دریافت مشاوره

برای افراد دچار اختلال کم توجهی/بیش فعالی یا ADHD ، کنترل خشم  و تنظیم احساسات بسیار دشوار است اما راه حل‌هایی برای آن وجود دارد.

در این مقاله با درمانکده همراه شوید تا راهکارهایی برای مدیریت و تنظیم احساسات و کنترل خشم برای افراد مبتلا به اختلال کم توجهی-بیش فعالی را یاد بگیرید.

احساسات افراد مبتلا به اختلال کم توجهی/بیش فعالی ( ADHD )

عیب‌­هایی که به افراد دچار اختلال کم توجهی-بیش فعالی یا همان ADHD گرفته می­‌شود شامل «احساساتی بودن»، «بیش از حد واکنش نشان دادن»، «زودرنج» و «حساسیت زیاد» است.

تحقیقات جدید نشان می‌­دهد مشکل با کنترل خشم، بدخلقی و کنترل عواطف و تنظیم احساسات ، بخش طبیعی اختلال کم توجهی/ بیش فعالی است که باید بهتر آن را درک کنیم. امروزه با افزایش فشارهای اجتماعی روی خانواده و افراد، لازم است اطلاعات خود درمورد اختلال کم توجهی / بیش فعالی و عواطف را بالا ببریم. خوشبختانه، راه حل وجود دارد.

عیب‌­هایی که به افراد دچار اختلال کم توجهی-بیش فعالی گرفته می­‌شود شامل «احساساتی بودن»، «بیش از حد واکنش نشان دادن»، «زودرنج» و «حساسیت زیاد» است.
عیب‌­هایی که به افراد دچار اختلال کم توجهی-بیش فعالی گرفته می­‌شود شامل «احساساتی بودن»، «بیش از حد واکنش نشان دادن»، «زودرنج» و «حساسیت زیاد» است.

تنظیم احساسات چیست؟

ابتدا، به تعریف برخی از اصطلاحات روان­شناسی می­‌پردازیم.

به ­مجموعه‌­ای از توانایی­‌ها شامل توانایی شناخت احساسات خود و دیگران، هماهنگ­‌سازی شدت احساس با موقعیتی که در آن قرار می­‌گیریم و اصلاحا واکنش عاطفی متناسب با اهداف، مقاصد و نیازهای اجتماعی، تنظیم احساسات گفته می­‌شود.

این مسئله به اراده یا جلوی زبان خود را گرفتن محدود نمی­‌شود بلکه باید از روش‌­هایی نظیر صحبت با خود، تغییر نگاه یا تعبیر خود از یک موضوع یا پیش­بینی احساس خود قبل از قرار گرفتن در شرایط نیز کمک بگیریم.

تنظیم احساسات حتی به معنی پرهیز از قرار گرفتن در موقعیت­‌هایی است که باعث می­‌شود کنترل خود را از دست بدهیم. مثلا، بعضی از افراد به­ محض قرار گرفتن در معرض اخبار سیاسی برافروخته می­‌شوند. این افراد می­‌ توانند به ­جای این­که هر روز اخبار را دنبال کنند، هفته­‌ای یک­بار این کار را انجام دهند.

تنظیم احساسات حتی به معنی پرهیز از قرار گرفتن در موقعیت­‌هایی است که باعث می­‌شود کنترل خود را از دست بدهیم.
تنظیم احساسات حتی به معنی پرهیز از قرار گرفتن در موقعیت­‌هایی است که باعث می­‌شود کنترل خود را از دست بدهیم.

کنترل خشم چیست؟

اگر کسی نتواند به­ خوبی کنترل خشم را انجام دهد، می­‌گوییم «بدخلق» است. این اصطلاح دو مصداق دارد:

  •  تمایل به کج­‌خلقی و زودرنجی: در اکثر موارد که به آن بدخلقی زمینه‌­ای می­‌گویند.
  • فوران خشم: معمولا فرد سریع به حالت اول برنمی­‌گردد..

خشم کودکان در این وضعیت تناسبی با موقعیت ندارد، چندبار در هفته اتفاق می­‌افتد و مدتی طول می­‌کشد. در بزرگسالان هم همین­طور. ممکن است خشونت فرد فقط کلامی باشد یا همراه با خشونت فیزیکی (لایه دیگری از مشکل حاد) رخ دهد.

گاهی علت بروز این مشکلات به یک اختلال روحی دیگر، مانند افسردگی یا اختلال اضطراب، برمی­‌گردد که هنوز در فرد تشخیص داده نشده است.

برخلاف باورهای گذشته، مشکل حاد کنترل خشم در افراد دچار اختلال کم توجهی-بیش فعالی (یا همان ADHD ) نشانه­‌ی اختلال دوقطبی نیست.

اگر کسی نتواند به­ خوبی کنترل خشم را انجام دهد، می­‌گوییم «بدخلق» است.
اگر کسی نتواند به­ خوبی کنترل خشم را انجام دهد، می­‌گوییم «بدخلق» است.

کنترل خشم در افراد مبتلا به ADHD

البته، در اغلب موارد افراد مبتلا به اختلال کم توجهی-بیش فعالی بدون وجود بیماری دیگر در بروز و کنترل خشم خود و تنظیم احساسات دچار مشکل هستند. این مسئله بخشی از اختلال کم توجهی-بیش فعالی است.

حدود 70% از بزرگسالان به­ عنوان بخشی از اختلال کم توجهی-بیش فعالی گزارش می‌­دهند که در کنترل خشم یا تنظیم احساس خود دچار مشکل می­‌شوند. تحقیقات نشان می­‌دهد 80-70% از کودکان مبتلا به اختلال کم توجهی-بیش فعالی در تنظیم احساسات به مشکل برمی­‌خورند.

بعضی از کودکان، اغلب درکنار افزایش میزان دمدمی مزاج بودن و اضطراب، با مشکل شدید کنترل خشم و عصبانیت دست و پنجه نرم می­‌کردند. 40% دیگر بسیار فعال، پرانرژی و ریسک­‌پذیر بودند و روحیه­ بهتری داشتند اما مستعد فوران خشم هم بودند.

ما امتیاز ژنتیک مولکولی را که در احتمال بروز اختلال کم توجهی-بیش فعالی و افسردگی نقش دارد روی بیش از 400 کودک بررسی کردیم و متوجه شدیم نقش ژنتیک در ابتلا به اختلال کم توجهی-بیش فعالی با اختلال در کنترل خشم در افراد دچار اختلال کم توجهی-بیش فعالی در ارتباط بود اما در افسردگی خیر.

این موارد نشان می­‌دهد درمجموع تنظیم احساسات، شامل اختلال در کنترل خشم، در واقع بخشی از اختلال کم توجهی-بیش فعالی است. به­ همین دلیل افراد دچار این اختلال بیشتر مستعد ابتلا به اضطراب و افسردگی در نوجوانی و بزرگسالی هستند.

ما دریافتیم احتمال بروز این مشکل در بزرگسالیِ کودکانی که سریع عصبانی می­‌شوند و احساس منفی دارند، چهار برابر بیشتر از کودکان مبتلا به اختلال کم توجهی-بیش فعالی است که طبیعی‌­تر می­‌توانند عواطف خود را کنترل کنند.

چطور می­‌‌توان با چالش‌­ تنظیم احساسات روبه­‌رو شد؟

پاسخ به مرحله­ رشد بستگی دارد.

اقدامات بالینی در کودکان شامل سه مرحله است:

  • والدین به کمک مشاوره درگیر ارتباط منفی یا خشمگین با فرزند نمی­‌شوند. تحقیقات نشان می­‌دهد این­‌گونه رفتار، هرچند قابل درک است، اما باعث ماندگاری مشکل می‌­شود.

در سایر موارد، والدین توجه بیشتری به فرزند نشان می­‌دهند یا بدون این­که بخواهند برای او جایزه تدارک می­‌بینند به ­طوری که کودک به عصبانی شدن عادت می­‌کند. در هر دو مورد، مشاوره به تشخیص راهی برای کنترل خشم و از بین رفتن خشم کودک کمک می­‌کند.

  • سپس مشاوره دادن به کودک (درصورت تمایل فرزند) به او کمک می‌­کند کم­تر نسبت به شرایطی که منجر به بروز خشم می­‌شود، حساسیت نشان دهد.

همچنین بخوانید: عصبانیت، پرخاشگری و خشونت: دانستن تفاوت آن ها مهم است

اغلب، کودک برداشت نادرستی از یک موقعیت دارد که با مشاوره میزان آن کاهش پیدا م‌ی­کند. همچنین زمانی‌­که کودک به آن­چه می‌­خواهد نمی‌رسد، می‌­توان رو‌ش‌­های عاقلانه کنار آمدن با سرخوردگی (که معمولا باعث تحریک خشم می‌شود) را به او یاد داد.

  • در پایان، داروهای محرک اختلال کم توجهی-بیش فعالی ( ADHD ) اغلب به کنترل خشم کمک نمی­‌کند. (اگر دوز دارو اشتباه باشد، مشکل را بدتر می­‌کند.)اگر داروی محرک به تنهایی جواب ندهد، کودک دچار مشکل حاد کنترل خشم می­‌تواند از مزایای نوعی داروی ضد افسردگی به نام بازدارنده­ بازجذب سروتونین استفاده کند.

جنبه­ مشاوره و کسب مهارت در بزرگسالان پررنگ‌­تر است.

بازهم داروهای عادی اختلال کم توجهی-بیش فعالی ( ADHD ) فقط تا اندازه‌­ای تاثیر دارد و با این­که به اختلال کم توجهی-بیش فعالی کمک می­‌کند، تاثیر زیادی روی کنترل خشم یا تنظیم احساسات ندارد.

همچنین بخوانید: تاثیر خشم روی دیگران

اطلاعات ما درمورد داروهای دیگر برای بزرگسالان کافی نیست. با این حال، شواهد نشان می‌­دهد درمان شناختی رفتاری جواب می‌­دهد. این نوع از مشاوره هم به برداشت اشتباه و هم به کسب مهارت­‌هایی مانند پیش­بینی شرایط و برنامه‌­ریزی برای آن کمک می­‌کند.

مثلا، به­ جای این­که از نزدیک شدن ماشین بغلی به خودتان عصبانی شوید، با خود بگویید شاید راننده­ آن ماشین در وضعیت اورژانسی قرار دارد و احمق نیست؛ پس آرامشم را حفظ می‌­کنم و به او اجازه می­‌دهم از من سبقت بگیرد.

اصلاح رفتار مطابق با اصول مراقبه، مانند توجه به احساس قبل از واکنش، نیز در بعضی از موارد سودمند خواهد بود.

بحث بر سر استفاده از روش‌­های جدید مانند مدیتیشن، مکمل­‌های اسید چرب امگا-3 یا ویتامین­‌های معدنی ادامه دارد. همه­ این موارد به­ نظر امیدوارکننده می­‌رسند و بی­‌خطر هستند؛ بنابراین می­‌توانید از آن­‌ها بهره ببرید اما هنوز به تایید متخصصان نرسیده‌­اند.

همچنین بخوانید: چرا عصبانی می‌شویم؟

سایر روش‌­های آرامش‌­بخش مانند هیپنوتیز، نوروفیدبک یا یادگرفتن احساسات بدون تمرین برای کسب مهارت موثر نیست.

مثل همیشه، داشتن سبک زندگی سالم (ورزش، خواب کافی، خوردن غذاهای تازه و سالم، مهار استرس و پرهیز از الکل و مواد مخدر در بزرگسالان) به آسان­‌تر شدن مشکلات عاطفی کودکان و بزرگسالان کمک می‌­کند.

مشاوره به تشخیص راهی برای کنترل خشم و از بین رفتن خشم کودک کمک می­‌کند.
مشاوره به تشخیص راهی برای کنترل خشم و از بین رفتن خشم کودک کمک می­‌کند.

راه‌حل کنترل خشم در مبتلایان به ADHD

به طور خلاصه، بهترین روش برای حل مشکل کنترل خشم و تنظیم احساسات در افراد مبتلا به ADHD عبارت است از:

در کودکان مبتلا به اختلال کم توجهی-بیش فعالی ( ADHD ) و خشم شدید

  • کودک معاینه شود تا احتمال وجود افسردگی یا علل دیگر کنار گذاشته شود
  • مشاوره­‌ی والدین برای کسب مهارت‌­های بیشتر
  • آموزش مهارت­‌های کنار آمدن با سرخوردگی به کودک از طریق مشاوره
  • دارو، تنظیم داروهای اختلال کم توجهی-بیش فعالی ( ADHD ) یا اضافه کردن بازدارنده­ بازجذب سروتونین
  • تغذیه­ سالم، امگا-3، مکمل­ های غذایی

همچنین بخوانید: چه زمانی قرص‌ مولتی ویتامین مصرف کنیم؟

در بزرگسالان مبتلا به اختلال کم توجهی-بیش فعالی ( ADHD ) و خشم شدید

  • درمان شناختی رفتاری با تمرکز روی مهارت­‌های کنار آمدن با شرایط
  • مدیتیشن (به­ صورت گروهی یا انفرادی)
  • دارو، البته در اغلب موارد تاثیر کمی روی کنترل خشم دارد
  • کنترل استرس با ورزش، خواب، تفریح، حمایت اجتماعی
  • حذف الکل و مصرف تفننی مواد
مثل همیشه، داشتن سبک زندگی سالم (ورزش، خواب کافی، خوردن غذاهای تازه و سالم، مهار استرس و پرهیز از الکل و مواد مخدر در بزرگسالان) به آسان­‌تر شدن مشکلات عاطفی کودکان و بزرگسالان کمک می‌­کند.
مثل همیشه، داشتن سبک زندگی سالم (ورزش، خواب کافی، خوردن غذاهای تازه و سالم، مهار استرس و پرهیز از الکل و مواد مخدر در بزرگسالان) به آسان­‌تر شدن مشکلات عاطفی کودکان و بزرگسالان کمک می‌­کند.

سخن نهایی

مراقب باشید، به سلامت جسمی و روحی خود توجه کنید، به بهترین‌­ها باور داشته باشید و طی این دوران پر چالش برای کودکان، اعضای خانواده و افراد دچار اختلال کم توجهی-بیش فعالی ( ADHD ) به یکدیگر سخت نگیرید.

برای راهنمایی بیشتر حتما به متخصص این حوزه مراجعه کنید. شما می‌توانید از طریق سایت درمانکده، از بهترین روانشناسان و روانپزشکان تهران به صورت آنلاین نوبت بگیرید.

منبع: psychologytoday

[sibwp_form id=6]

 5,258 بازدید

آیا این مقاله برای شما مفید بود؟

میانگین امتیاز 4.2 / 5. تعداد رای‌ها 5

هنوز امتیازی ثبت نشده

Editorial team

تیم تحریریه درمانکده

مشاهده سایر مطالب
ارسال سؤال

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.