آرشیو نوشته‌هااختلال‌ها و بیماری‌های روانسلامت روانکم‌توجهی - بیش‌فعالی (ADHD)

درمان بیش فعالی یا ADHD

برای درمان اختلال کم ­توجهی یا بیش­­ فعالی (ADHD) معمولا از دارو و رفتار درمانی استفاده می‌­شود. با این­که برای درمان این اختلال ابتدا از دارو کمک گرفته می‌­شود. اما بیمارانی که تحت رفتار درمانی قرار می‌­گیرند، در نهایت به داروی کم­تری نیاز دارند یا می‌­توانند کاملا مصرف دارو را قطع کنند. از طرفی، شواهد چند تحقیق نشان می­‌دهد استفاده همزمان از دارو و رفتاردرمانی بهترین نتیجه ممکن را در پی خواهد داشت.

بهترین روش درمان اختلال کم ­توجهی بیش­­ فعالی چیست؟

بهترین روش درمان اختلال کم ­توجهی یا بیش­­ فعالی برای هر فرد متفاوت از دیگری است. این روش معمولا ترکیبی از مصرف دارو، تراپی و یا تغییر سبک زندگی است. درمان موثر باید پاسخگوی علائم زمینه‌­ای مثل تکانشگری یا حواس ­پرتی و چالش‌­های رفتاری و اجتماعی متاثر از آن، مانند مشکل در دوست­یابی، کنترل زمان و عزت نفس پایین باشد.

داروهای اختلال کم ­توجهی یا بیش ­­فعالی

متداول‌­ترین دارو برای درمان اختلال کم ­توجهی یا بیش­­ فعالی محرک‌هایی مانند ریتالین و آدرال است. البته می‌­توان در مورد کسانی که به داروهای محرک واکنش نشان نمی‌­دهند یا دچار عوارض می‌­شوند، از داروهای غیرمحرک مانند استراترا یا گروه خاصی از داروهای ضد افسردگی نیز استفاده کرد.

درمان اختلال کم ­توجهی

هر نوع دارویی که برای درمان مورد استفاده قرار بگیرد باید دوز مناسبی داشته باشد. زیرا داروهای تجویز شده برای درمان اختلال کم­ توجهی یا بیش ­­فعالی، به ­خصوص محرک‌ها، باعث تشدید سایر بیماری­‌هایی می‌شوند که همزمان با این اختلال در فرد وجود دارد. این بیماری‌ها می‌تواند شامل اختلال دوقطبی، اختلال وسواس فکری عملی و اضطراب باشد.

از چه محرک­‌هایی برای درمان اختلال کم ­توجهی یا بیش­­ فعالی (ADHD) استفاده می‌شود؟

اصلی­‌ترین محرک­‌های مورد استفاده برای درمان اختلال کم ­توجهی یا بیش­­ فعالی به دو دسته تقسیم می‌­شوند: متیل­ فنیدات و آمفتامین.

  • متیل ­فنیدات
    مانند ریتالین، کنسرتا، قرص روز، فوکالین، قرص جویدنی، کوئیلیوانت، متادیت
  • آمفتامین
    مانند آدرال، دیاناول، ویوانس، دکسدرین

آیا استفاده از داروهای محرک خطرناک است؟

مدت‌ها است که برای درمان اختلال بیش فعالی از محرک­‌ها استفاده می­‌شود. اگر چه این داروها ممکن است عوارض جانبی مانند سردرد یا کج­ خلقی داشته باشند. اما اکثر تحقیقات نشان می‌­دهد که اگر به ­درستی مصرف شوند، خطری ندارند.

کودکان و بزرگسالانی که از قبل دچار عارضه قلبی هستند باید به ­دقت تحت نظر پزشک باشند. زیرا داروی محرک باعث افزایش فشار خون یا ضربان قلب می­‌شود و می‌­تواند برای این دسته از افراد خطرناک باشد.

داروهای محرک می‌توانند باعث بروز تیک، دوره­‌های شیدایی یا در موارد نادر روان­ پریشی شوند. در اکثر موارد، پایین آوردن دوز یا تغییر دارو به تسکین این مشکلات کمک می‌­کند.

درمان اختلال کم ­توجهی

آیا تجویز داروهای محرک مانع از رشد کودک می­‌شود؟

شواهد موجود در این زمینه ضد و نقیض هم هستند. به عنوان مثال بر اساس تحقیقی که در سال ۲۰۱۷ منتشر شد، مصرف طولانی­ مدت داروهای محرک برای درمان اختلال کم ­توجهی یا بیش­­ فعالی با کاهش وزن شدید کودکان در ارتباط بوده است.

البته سایر تحقیقات انجام شده در این زمینه نشان می­‌دهد که اختلال کم ­توجهی یا بیش ­­فعالی و یا مصرف دارو برای درمان آن ربطی به سرکوب رشد ندارد. بنابراین والدین باید قبل از شروع استفاده از داروهای محرک برای کودک، مزایا و معایب درمان را سبک سنگین کنند و احتمال بروز مشکلات رشد را با پزشک خود در میان بگذارند.

همچنین باید در نظر داشته باشند که داروهای محرک می‌تواند به طرز چشم‌گیری باعث کاهش اشتها در کودکان ­‌شود. همین امر نیز می‌تواند روی رشد تاثیر بگذارد. از این رو اطمینان از برآورده شدن نیازهای غذایی کودک به انجام مراحل و اقدامات بیشتری نیاز دارد.

برای درمان اختلال کم­ توجهی یا بیش­­ فعالی از چه داروهای غیر محرکی استفاده می‌­شود؟

سه داروی غیر محرک به نام­‌های استراترا (آتوموکستین)، اینتونیو (گوانفیسین) و کاپوای (کلونیداین) برای درمان اختلال کم ­توجهی یا بیش­­ فعالی به تایید اداره غذا و دارو رسیده است.

ولبوترین (بوپروپیون) و سایر داروهای ضد افسردگی ازجمله دیگر مواردی است که برای درمان اختلال کم ­توجهی یا بیش­­ فعالی مورد استفاده قرار می‌گیرد اما هنوز به تایید اداره غذا و دارو نرسیده است.

درمان اختلال کم توجهی

آیا داروهای غیر محرک مانند داروهای محرک موثر واقع می‎­شوند؟

معمولا اولین داروی قابل مصرف برای درمان اختلال کم ­توجهی یا بیش­­ فعالی داروهای محرک است. زیرا این داروها عموما خطری ندارند و سریع‌­تر عمل می‌­کنند. بنابراین تشخیص میزان سودمندی آن آسان­تر است.

داروی غیر محرک در اغلب موارد برای کسانی تجویز می­‌شود که نمی‌­توانند داروی محرک را تحمل کنند یا روی آن­ها تاثیری ندارد. تاثیر داروهای غیر محرک تدریجی است و باید چند هفته به ­صورت مداوم مصرف شود تا بتوان میزان بهبودی را تشخیص داد.

با این­که استفاده از داروهای محرک کاربردی‌تر است، بسیاری از افراد دچار اختلال کم ­توجهی یا بیش­­ فعالی گزارش داده‌­اند داروهای غیر محرک تاثیر خوبی در درمان اختلال آن‌ها داشته است.

البته تنها راه مطمئن شدن از تاثیر یا عدم تاثیر دارو این است که آن را امتحان کنید. بسیاری از افراد دچار اختلال کم ­توجهی یا بیش­­ فعالی می­‌گویند قبل از پیدا کردن دارویی که تاثیر مثبتی روی علائم آن‌ها داشته باشد. چندین داروی محرک و غیر محرک را امتحان کرده­‌اند.

 رفتاردرمانی

گفته می‌­شود رفتاردرمانی موثرترین روش غیرپزشکی برای درمان اختلال کم ­توجهی یا بیش­­ فعالی در کودکان و بزرگسالان است. در این روش معمولا به والدین آموزش داده می‌­شود تا واکنش مناسبی را به رفتار منفی کودک نشان دهند. همچنین در تنظیم و رسیدن به اهداف به او کمک کنند.

در این روش همچنین راهکارهایی برای کنار آمدن با شرایط و مهارت‌­های اجتماعی به کودک آموزش داده می­‌شود. شعار رایج در بین افراد دچار اختلال کم ­توجهی یا بیش ­­فعالی این است که: “قرص به ما مهارت نمی‌­آموزد”.

درمان اختلال کم توجهی

این شعار تاکیدی بر این نکته است که اگرچه دارو باعث کنترل علائم بیش­ فعالی یا کم ­توجهی می­‌شود، اما در یادگیری رفتار مناسب یا از بین بردن عادات منفی به کودک کمکی نمی­‌کند. هدف از رفتاردرمانی پر کردن این شکاف است.

اغلب برای بزرگسالان و کودکان بزرگ­تر که دچار اختلال کم­ توجهی یا بیش­­ فعالی هستند از درمان شناختی رفتاری استفاده می­‌شود. درمان شناختی رفتاری به بزرگسالان کمک می­‌کند تا بهتر بتوانند احساسات خود را مدیریت کنند، به عادات منفی غلبه کنند و با الگوهای منفی ذهنی و عزت نفس پایین که مانع از موفقیت آن­ها می­‌شود روبه‌­رو شوند.

آیا تراپی به درمان اختلال کم­ توجهی یا بیش ­­فعالی (ADHD) کمک می‌­کند؟

رفتاردرمانی برای کودکان در بسیاری از موارد موثر واقع شده است. شواهد نشان می­‌دهد درمان شناختی رفتاری برای بزرگسالان به تقویت مهارت­ منظم بودن آن‌ها کمک می‌­کند و الگوهای نادرست ذهنی را برطرف می‌­سازد.

استفاده از سایر روش‌های روان­ درمانی نیز می‌تواند به ترمیم عزت نفس و بازسازی روابطی که در اثر رفتارهای منفی اختلال کم ­توجهی یا بیش­­ فعالی آسیب دیده کمک کند.

درمان اختلال کم توجهی

امکان درمان اختلال کم ­توجهی یا بیش­­ فعالی بدون مصرف دارو وجود دارد؟

اگر چه اکثر تحقیقات حاکی از آن است که تاثیر دارو بیشتر از سایر روش‌­هاست. اما مصرف دارو نیز می­‌تواند منجر به بروز عوارض ناخوشایند دیگری شود که برای کنترل اختلال کم­ توجهی یا بیش­­ فعالی ضروری نیست.

شواهد نشان می­‌دهد ترکیبی از تراپی، ورزش، مدیتیشن و تغییر رژیم غذایی به بسیاری از کودکان و بزرگسالان دچار اختلال کم­ توجهی یا بیش­­ فعالی بیش‌تر کمک کرده است. تحقیقات جدید نشان می­‌دهد که درمان با استفاده از تکنولوژی‌هایی مانند بازی­‌های ویدئویی خاص، برنامه‎­های آموزش مغز یا نوروفیدبک به بهتر شدن علائم اختلال کم­ توجهی یا بیش­­ فعالی کمک می­‌کند.

شما عزیزان برای درمان اختلال کم توجهی یا بیش فعالی می‌توانید از راهنمایی‌های روانشناس و روانپزشک استفاده کنید. البته برای دریافت این راهنمایی‌ها لزومی ندارد که صبر کنید تا در زمان ممکن مراقبت‌های درمانی مورد نیاز خود را به دست آورید. می‌توانید آن را در یک چشم بر هم زدن به صورت آنلاین از طریق درمانکده انجام دهید.

تیم درمانکده پس از بررسی نیازهای بیماران مختلف و پزشکان، امکان نوبت دهی از بهترین روانشناسان و روانپزشکان تهران را در سایت خود فراهم کرده است. برای انتخاب روانپزشک یا روانشناس مورد نظر خود بدون نیاز به مراجعه حضوری و تماس با مطب، می‌توانید برای دریافت نوبت به لیست بهترین پزشکان روانشناس مراجعه کرده و با توجه به اولین نوبت خالی پزشک، نظرات بیماران، تلفن مطب و آدرس مطب، نوبت خود را به صورت آنلاین رزرو کنید.

منبع : Psychologytoday

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا