علائم سکته مغزی خاموش معمولا محدود است و ممکن است هنگام وقوع، هیچ نشانه ناگهانی و واضحی ایجاد نکند. بسیاری از موارد تنها در تصویربرداری مغز مانند MRI یا CT به‌طور اتفاقی شناسایی می‌شوند. بااین‌حال، خاموش بودن به معنای بی‌اثر بودن کامل نیست و برخی افراد ممکن است تغییرات ظریفی مانند کاهش تمرکز یا حافظه، کندتر شدن روند فکر کردن، تغییر در تعادل و راه رفتن یا اختلالات خفیف عملکرد عصبی را تجربه کنند.
در این مقاله از مجله سلامت درمانکده بررسی می‌کنیم که نشانه‌های سکته مغزی خاموش چیست و چه تفاوتی با سکته مغزی معمول دارد.
- سکته مغزی خاموش چیست؟
- علائم سکته مغزی خاموش چیست؟
- از کجا بفهمیم سکته مغزی خاموش کرده‌ایم؟
- آیا سکته مغزی خاموش همیشه علامت دارد؟
- تفاوت علائم سکته مغزی خاموش با سکته مغزی علامت‌دار چیست؟
- سکته مغزی خاموش چگونه تشخیص داده می‌شود؟
- آیا سکته مغزی خاموش خطرناک است؟
- چه کسانی بیشتر در معرض سکته مغزی خاموش قرار دارند؟
- ارتباط سکته مغزی خاموش با سکته مغزی بعدی
- چه زمانی برای علائم مشکوک باید به پزشک مراجعه کرد؟
- آیا می‌توان از سکته مغزی خاموش پیشگیری کرد؟
- سخن نهایی
- سوالات متداول
سکته مغزی خاموش چیست؟
سکته مغزی خاموش زمانی رخ می‌دهد که جریان خون به بخش کوچکی از مغز مختل شود، اما ناحیه آسیب‌دیده آن‌قدر محدود باشد که عملکردهای حیاتی مغز را به‌طور واضح مختل نکند. در این شرایط، فرد ممکن است هنگام وقوع سکته متوجه آن نشود یا تغییرات ایجادشده را به عوامل دیگری نسبت دهد. بیشتر موارد سکته مغزی خاموش تنها درMRI یا CT مغز شناسایی می‌شوند.
Also known as a silent brain infarct (SBI), a silent stroke is a minor ischemic stroke that has no noticeable symptoms. These strokes often go unnoticed because they typically occur in smaller blood vessels in areas of the brain that don’t control functions like movement or speech. For many, the first time a person finds out they’ve had a silent stroke is when getting a brain scan for another issue.
به نقل از وب‌سایت neurologyoffice
سکته مغزی خاموش که با عنوان انفارکتوس مغزی خاموش (SBI) نیز شناخته می‌شود، نوعی سکته مغزی ایسکمیک کوچک است که علائم قابل تشخیصی ایجاد نمی‌کند. این سکته‌ها اغلب مورد توجه قرار نمی‌گیرند، زیرا معمولا در عروق خونی کوچک‌تر و بخش‌هایی از مغز رخ می‌دهند که مسئول کنترل عملکردهایی مانند حرکت یا گفتار نیستند. به همین دلیل، بسیاری از افراد نخستین بار زمانی متوجه سابقه سکته خاموش خود می‌شوند که برای بررسی یک مشکل دیگر، تصویربرداری مغز انجام می‌دهند.
علائم سکته مغزی خاموش چیست؟
سکته مغزی خاموش معمولا بدون نشانه مشخص اتفاق می‌افتد؛ بااین‌حال، در برخی افراد ممکن است پیامدهای ظریف و تدریجی در عملکرد مغز یا حرکت ایجاد کند. شناخت علائم قبل از سکته مغزی می‌تواند به تشخیص زودهنگام وضعیت‌های هشداردهنده کمک کند. مهم‌ترین علائم این نوع سکته عبارت‌اند از:
۱- اختلال خفیف حافظه
فراموش کردن غیرمعمول بعضی اطلاعات، دشوارتر شدن یادآوری مطالب یا کاهش توانایی یادگیری می‌تواند از تغییرات شناختی مرتبط با سکته‌های خاموش باشد. به خاطر داشته باشید که سکته مغزی در سالمندان اهمیت بیشتری دارد، زیرا برخی تغییرات شناختی یا حرکتی ممکن است به‌سادگی به افزایش سن نسبت داده شوند.
علائمی مثل مشکلات گفتاری و حرکتی رو تجربه می‌کنی؟
همین حالا با متخصص مشورت کن۲- کاهش تمرکز و کند شدن تفکر
سکته خاموش ممکن است با تغییرات ظریف در عملکردهای شناختی همراه باشد؛ برای مثال فرد برای تمرکز روی یک کار، پردازش اطلاعات یا تصمیم‌گیری به زمان بیشتری نیاز پیدا کند. این تغییرات معمولا خفیف هستند و ممکن است تا مدت‌ها شناسایی نشوند.
۳- تغییر در تعادل
اختلال ظریف در حفظ تعادل یا احساس ناپایداری هنگام ایستادن و حرکت می‌تواند با آسیب‌های عروقی خاموش مغز ارتباط داشته باشد. البته مشکل در تعادل علت‌های متعددی دارد و تنها با سکته مغزی خاموش مرتبط نیست. پس از اطلاع از انواع سکته، آگاهی از اصول مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل می‌تواند به ادامه روند توانبخشی کمک کند.
۴- تغییر در نحوه راه رفتن
کندتر شدن راه رفتن، کاهش هماهنگی حرکات یا تغییر ظریف در الگوی حرکت ممکن است از پیامدهای سکته‌های خاموش باشد. این تغییرات زمانی اهمیت بیشتری دارند که جدید باشند یا همراه با تغییرات شناختی و سایر مشکلات حرکتی دیده شوند.
در صورت بروز علائمی مانند تهوع یا استفراغ همراه با اختلالات عصبی، بهتر است از یک متخصص کمک بگیرید. برای اطلاع از علت بروز این مشکل می‌توانید روی لینک مقاله استفراغ بعد از سکته مغزی نشانه چیست، کلیک کنید.
۵- ضعف یا بی‌حسی خفیف
سکته مغزی علامت‌دار می‌تواند با ضعف یا بی‌حسی ناگهانی، به‌خصوص در یک طرف بدن، همراه شود؛ اما سکته خاموش معمولا چنین نشانه واضحی ایجاد نمی‌کند. بااین‌حال، برخی آسیب‌های عروقی پنهان ممکن است با اختلالات حرکتی بسیار خفیفی همراه باشند که فرد در فعالیت‌های روزمره متوجه آن‌ها نشود.
تغییرات عاطفی پس از آسیب مغزی می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ برای آشنایی با دلایل بروز این حالت می‌توانید مقاله علت گریه بیمار سکته مغزی را مطالعه کنید.
۶- تغییرات ظریف در گفتار یا عملکرد عصبی
برخی آسیب‌های خاموش مغزی ممکن است با تغییرات جزئی در عملکرد عصبی، از جمله مشکلات حرکتی یا شناختی، همراه باشند. بااین‌حال، اگر اختلال گفتار به‌طور ناگهانی ایجاد شود، حتی اگر خفیف باشد یا بعد از مدت کوتاهی برطرف شود، باید در اولین فرصت از بهترین دکتر مغز و اعصاب تهران برای ارزیابی دقیق کمک بگیرید.
از کجا بفهمیم سکته مغزی خاموش کرده‌ایم؟
سکته مغزی خاموش معمولا هنگام وقوع نشانه مشخصی ایجاد نمی‌کند، اما گاهی تغییرات جدید و غیرمعمول می‌تواند پزشک را به وجود آسیب عروقی مغز مشکوک کند. تشخیص این نوع سکته معمولا با انجام آزمایش‌های تخصصی مشخص می‌شود.
اگرچه سکته مغزی خاموش معمولا با اختلال حرکتی واضح همراه نیست، در افرادی که سابقه سکته علامت‌دار دارند، توانبخشی می‌تواند به بهبود عملکرد حرکتی کمک کند و روش‌هایی مانند طریقه ماساژ بیماران سکته مغزی نیز باید تنها بر اساس نظر متخصص توانبخشی انجام شوند.
آیا سکته مغزی خاموش همیشه علامت دارد؟
سکته مغزی خاموش معمولا بدون علائم عصبی واضح و قابل تشخیص هنگام وقوع اتفاق می‌افتد و به همین دلیل ممکن است فرد در ابتدا از آن مطلع نشود. بااین‌حال، برخی افراد ممکن است دچار اختلالات ظریف شناختی یا حرکتی، کاهش عملکرد ذهنی یا تغییر در راه رفتن شوند که در بررسی‌های دقیق‌تر مشخص می‌شوند.
تفاوت علائم سکته مغزی خاموش با سکته مغزی علامت‌دار چیست؟
اصلی‌ترین تفاوت این دو نوع سکته، نحوه بروز علائم و زمان تشخیص آن است. در جدول زیر، علائم سکته مغزی علامت‌دار و خاموش را مقایسه کرده‌ایم:
| علائم | سکته مغزی خاموش | سکته مغزی معمولی |
|---|---|---|
| شروع علائم | معمولا بدون علامت واضح | اغلب ناگهانی و مشخص |
| حافظه و تمرکز | کاهش تدریجی | اختلال شدید، بسته به محل آسیب |
| تعادل و راه رفتن | تغییرات ظریف و تدریجی | اختلال ناگهانی و محسوس |
| ضعف یا بی‌حسی | قابل تشخیص نبودن | اغلب ناگهانی، به‌ویژه در یک طرف بدن |
| گفتار و بینایی | معمولا بدون اختلال واضح | اختلال ناگهانی |
| تشخیص | مشخص شدن با MRI یا CT | علائم بالینی و تصویربرداری |
| اقدام فوری | قابل تشخیص نبودن هنگام وقوع | علائم ناگهانی نیازمند ارزیابی اورژانسی |
سکته مغزی خاموش چگونه تشخیص داده می‌شود؟
تشخیص این نوع سکته معمولا زمانی مطرح می‌شود که پزشک به دلیل تغییرات شناختی یا حرکتی، از آزمایش‌های مختلف زیر کمک بگیرید:
- MRI مغز: حساس‌ترین روش برای شناسایی بسیاری از سکته‌های خاموش، به‌ویژه ضایعات کوچک و قدیمی
- سی‌تی‌اسکن مغز (CT): تشخیص نواحی آسیب‌دیده ناشی از سکته‌های قبلی
- معاینه عصبی و شناختی: بررسی حافظه، تمرکز، تعادل، هماهنگی حرکات، قدرت عضلات و سایر عملکردهای عصبی
- بررسی عوامل خطر عروقی: اندازه‌گیری فشارخون و بررسی دیابت، چربی خون، بیماری‌های قلبی و سایر عوامل خطر
- بررسی عروق و قلب در صورت نیاز: بررسی رگ‌های گردن و مغز یا ارزیابی ریتم و عملکرد قلب
آیا سکته مغزی خاموش خطرناک است؟
سکته مغزی خاموش با وجود نداشتن علائم واضح، بی‌خطر نیست و ممکن است موجب آسیب عروقی مغز شود. شدت عوارض بعد از سکته مغزی به محل و میزان آسیب بافت مغز و سرعت دریافت درمان بستگی دارد. این نوع سکته با افزایش خطر سکته مغزی علامت‌دار در آینده و در برخی افراد با مشکلات شناختی و حرکتی ارتباط دارد.
چه کسانی بیشتر در معرض سکته مغزی خاموش قرار دارند؟
برخی عوامل می‌توانند احتمال ایجاد آسیب‌های عروقی خاموش در مغز را افزایش دهند که مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:
- افراد مبتلا به فشارخون بالا با آسیب به عروق مغز
- افراد مبتلا به آپنه خواب با افزایش فشارخون
- افراد مبتلا به تصلب شرایین با تجمع پلاک‌های چربی در دیواره عروق
- افراد مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی با احتمال تشکیل لخته و انتقال آن به مغز
- افراد دارای کلسترول خون بالا با تشکیل پلاک در عروق
انتخاب بهترین دارو برای بیماران سکته مغزی به علت سکته مغزی، بیماری‌های زمینه‌ای و شرایط هر فرد بستگی دارد و باید توسط پزشک انجام شود.
ارتباط سکته مغزی خاموش با سکته مغزی بعدی
سکته مغزی خاموش، با وجود نداشتن علائم واضح هنگام وقوع، یک عامل خطر مهم برای بروز سکته مغزی علامت‌دار در آینده محسوب می‌شود. اگر نمی‌دانید سکته مغزی چیست؟ و چه علائمی دارد، می‌توانید روی لینک این مقاله کلیک کنید.
شواهد انجمن قلب آمریکا و انجمن سکته آمریکا نشان می‌دهد وجود انفارکتوس‌های مغزی خاموش در تصویربرداری، مستقل از سایر عوامل خطر عروقی، با افزایش احتمال سکته مغزی بعدی ارتباط دارد. به همین دلیل، مشاهده چنین ضایعاتی باید هشداری برای بررسی و کنترل عوامل خطر باشد. برخلاف سکته خاموش که معمولا دیر تشخیص داده می‌شود، در سکته حاد، شروع سریع درمان سکته مغزی برای کاهش آسیب مغزی اهمیت زیادی دارد.
چه زمانی برای علائم مشکوک باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر فرد تغییرات جدید و بدون علت مشخص مانند کاهش حافظه و تمرکز، اختلال تعادل، تغییر در راه رفتن یا مشکلات خفیف حرکتی را تجربه می‌کند، بهتر است برای بررسی احتمال بیماری‌های عروقی و درمان سکته مغزی به پزشک مراجعه کند.
ضعف یا بی‌حسی ناگهانی صورت، دست یا پا، اختلال ناگهانی در صحبت کردن یا درک گفتار، مشکل ناگهانی بینایی، سرگیجه شدید یا از دست دادن ناگهانی تعادل علائم هشدار سکته مغزی هستند و نباید نادیده گرفته شوند.
آیا می‌توان از سکته مغزی خاموش پیشگیری کرد؟
با توجه به اینکه این نوع سکته اغلب بی‌صدا رخ می‌دهد، بهترین راهکار، پیشگیری از طریق اصلاح سبک زندگی است. یکی از موثرترین عوامل، تغذیه مناسب شامل رژیم غذایی سرشار از سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل و فیبر و کم‌نمک است که به حفظ سلامت قلب و عروق کمک می‌کند. برای آشنایی با جزئیات بیشتر در این زمینه، می‌توانید مقاله برای جلوگیری از سکته مغزی چه بخوریم را مطالعه کنید. مهم‌ترین مواردی که باید برای پیشگیری از سکته مغزی خاموش رعایت کنید، عبارت‌اند از:
- کاهش استرس
- کنترل فشارخون
- کنترل دیابت و قند خون
- کنترل چربی خون
- بررسی بیماری‌های قلبی
- ترک سیگار و دخانیات
- فعالیت بدنی منظم
- تغذیه سالم
- پیگیری پزشکی منظم
سخن نهایی
سکته مغزی خاموش ممکن است بدون علائم واضح رخ دهد، اما می‌تواند نشانه‌ای از آسیب عروقی مغز و افزایش خطر سکته مغزی در آینده باشد. تغییرات جدید در حافظه، تمرکز، تعادل یا راه رفتن، به‌ویژه در صورت نداشتن علت مشخص، ارزش بررسی پزشکی دارند.
اگر علائم هشداردهنده سکته مغزی خاموش را تجربه می‌کنید یا تغییری در حافظه یا رفتار شما ایجاد شده است، می‌توانید از طریق درمانکده با یک دکتر انلاین مغز اعصاب مشورت کنید. همچنین می‌توانید از طریق درمانکده، از پزشک مورد نظرتان برای ویزیت حضوری در مطب نوبت بگیرید تا به صورت حضوری توسط پزشک معاینه شوید.
سوالات متداول
در سالمندان، سکته مغزی خاموش ممکن است با کاهش تدریجی حافظه و تمرکز، اختلال خفیف تعادل، کند شدن راه رفتن یا تغییرات جزئی در عملکرد شناختی و حرکتی خود را نشان دهد.
بله، سکته مغزی خاموش معمولا بدون علائم واضح اتفاق می‌افتد و ممکن است فرد تا زمان انجام تصویربرداری مغز از آن مطلع نشود.
بله، MRI مغز یکی از دقیق‌ترین روش‌ها برای شناسایی بسیاری از ضایعات ناشی از سکته‌های خاموش است و می‌تواند آسیب‌های کوچک یا قدیمی را نیز نشان دهد.
خیر، این تغییرات علت‌های مختلفی دارند و به‌تنهایی نمی‌توانند سکته خاموش را ثابت کنند؛ تشخیص به ارزیابی پزشکی و در صورت نیاز تصویربرداری بستگی دارد.
منابع: baystatehealth | medicinenet | medicalnewstoday
