سکته مغزی یکی از دلایل اصلی ناتوانی و مرگومیر در سراسر جهان به شمار میرود. با این حال، تحقیقات متعدد نشان دادهاند که بعضی عوامل خطر آن از جمله چاقی، پرفشاری خون و کلسترول بالا با اصلاح رژیم غذایی قابل پیشگیری هستند. به همین دلیل، در این مقاله از مجله سلامت درمانکده تصمیم داریم به این سوال که برای جلوگیری از سکته مغزی چه بخوریم، پاسخ دهیم و فهرست بهترین و بدترین غذاها برای مقابله با این بیماری را در اختیارتان بگذاریم. پس تا انتهای مطلب همراه ما باشید.
چرا تغذیه سالم برای پیشگیری از سکته مغزی مهم است؟
تغذیه با کنترل مهمترین عوامل خطر سکته مغزی، نقش مهمی در پیشگیری از این بیماری دارد. تغذیه نامناسب میتواند زمینهساز مشکلاتی مانند پرفشاری خون، کلسترول بالا، دیابت و چاقی شود که همگی خطر آسیب عروقی را افزایش میدهند. در مقابل، پیروی از الگوی غذایی سالم از تجمع چربی و تشکیل پلاک در دیواره شریانها جلوگیری میکند و سلامت عروق مغزی را بهبود میبخشد. برای درک بهتر این موضوع، توصیه میکنیم مقاله سکته مغزی چیست و علت سکته مغزی را بخوانید.
Up to 80% of strokes can be prevented. What you eat each day can play a big role not just in weight control, but also in protecting you against stroke.
health.clevelandclinic
از ۸۰ درصد سکتههای مغزی میتوان پیشگیری کرد. آنچه هر روز میخورید، نه تنها در کنترل وزن نقش دارد؛ بلکه میتواند در محافظت از شما در برابر سکته مغزی نیز موثر باشد.
برای جلوگیری از سکته مغزی چه بخوریم؟
انتخابهای غذایی شما نقش انکارناپذیری در حفظ سلامت مغز دارند، اما به تنهایی نمیتوانند از بروز علائم سکته مغزی جلوگیری کنند. آنها زمانی موثر هستند که سایر عوامل خطر مهم مانند چاقی، کمتحرکی، دیابت و پرفشاری خون را نیز کنترل کنید. با این حال، در ادامه به غذاهایی که میتوانند بیشترین نقش را در این زمینه داشته باشند، اشاره میکنیم.
۱. غلات کامل
غلات کامل مثل نان سبوسدار، جو دوسر و کینوا از مهمترین گزینههایی هستند که معمولا توسط متخصص مغز و اعصاب برای جلوگیری از سکته مغزی پیشنهاد میشوند. آنها حتی میتوانند عوارض بعد از سکته مغزی را نیز به حداقل برسانند. چون به دلیل داشتن فیبر فراوان، به بهبود سطح کلسترول خون، تنظیم قند خون و حفظ تناسب اندام کمک میکنند.
راهکار مناسبی برای پیشگیری از سکته مغزی نمیشناسی؟
از متخصص راهنمایی و مشاوره بگیر۲. میوهها
میوه گزینه دیگری است که میتوان در پاسخ به پرسش برای جلوگیری از سکته مغزی چه بخوریم، به آن اشاره کرد. میوهها بهخصوص سیب، گلابی، موز، مرکبات و انواع توت سرشار از فیبر و آنتیاکسیدان هستند؛ مواد مغذی مهمی که به کاهش التهاب عروق، جلوگیری از تشکیل لختههای خونی خطرناک و حفظ سلامت سیستم قلبی-عروقی کمک میکنند.
۳. سبزیجات
سبزیجات از جمله کلم بروکلی، هویج و گوجهفرنگی نیز اغلب برای پیشگیری از سکته مغزی در سالمندان و جوانان توصیه میشوند. چون فیبر موجود در آنها میتواند سطح فشار خون و کلسترول بد (LDL) را کاهش دهد. بهعلاوه، سبزیجات برگدار تیره (مانند اسفناج) مادهای به نام نیترات دارند که در بدن به نیتریک اکسید تبدیل میشود و به گشاد شدن عروق کمک میکند.
۴. غذاهای سرشار از امگا ۳
در پاسخ به پرسش برای جلوگیری از سکته مغزی چه بخوریم، بسیاری از منابع علمی مصرف غذاهای حاوی امگا ۳ را توصیه کردهاند. امگا ۳ که در ماهیهای چرب (سالمون و ساردین)، گردو و تخم کتان به وفور یافت میشود، با افزایش سطح کلسترول خوب (HDL) و کاهش کلسترول بد، از تجمع چربی در شریانها و انسداد آنها جلوگیری میکند. این اسید چرب خاصیت ضد التهاب هم دارد و احتمال لخته شدن خون را به حداقل میرساند.
۵. منابع پروتئینی سالم
مصرف پروتئین باکیفیت به جای گوشت فرآوریشده در جلوگیری از علائم سکته مغزی خاموش نقش کلیدی دارد. گوشتهای فرآوریشده مملو از چربی ناسالم هستند و باعث بالا رفتن فشار خون و رسوب کلسترول در رگها میشوند. در مقابل، پروتئینهای سالم مانند مرغ، ماهی، لبنیات کمچرب و حبوبات خطر بروز مشکلات عروقی را کاهش میدهند.
این نوع پروتئینها نه تنها در پیشگیری از سکته مغزی موثر هستند؛ بلکه میتوانند عوارض بیماری را نیز به حداقل برسانند. بنابراین حتی زمانی که پزشک بهترین دارو برای بیماران سکته مغزی را تجویز میکند، برای دستیابی به نتیجه مطلوب باید از آنها در مقادیر متعادل استفاده کرد.
نمیدونی چه رژیمی برای پیشگیری از سکته مغزی مناسبه؟
همین حالا از متخصص راهنمایی بگیر۶. غذاهای غنی از ویتامینهای گروه B
وقتی این پرسش مطرح میشود که برای جلوگیری از سکته مغزی چه بخوریم، یکی از بهترین پاسخها مصرف غذاهای حاوی ویتامین B است. ویتامینهای گروه B بهویژه فولات (ویتامین B9)، ویتامین B6 و ویتامین B12 به کاهش هوموسیستئین کمک میکنند؛ مادهای که افزایش آن در خون با بروز آسیبهای عروقی و سکته مغزی مرتبط است.
فولات در اسفناج، کلم بروکلی، پرتقال، موز و عدس و ویتامین B6 در نخود، ماهی سالمون، مرغ و بوقلمون به وفور یافت میشود. از آنجایی که ویتامین B12 عمدتا در غذاهای حیوانی وجود دارد؛ افراد گیاهخوار ممکن است برای تامین آن به مکمل نیاز داشته باشند. اگر از فرآوردههای حیوانی استفاده نمیکنید، با متخصص در مورد ضرورت مصرف مکمل مشورت کنید.
ذکر این نکته ضروری است که ویتامینهای گروه B نه تنها احتمال ابتلا به سکته مغزی را به حداقل میرسانند؛ بلکه میتوانند از بروز علائم شدید بعد از وقوع این بیماری جلوگیری کنند. اگر با علائم شایع آشنا نیستید، مقاله استفراغ بعد از سکته مغزی نشانه چیست را بخوانید.
کدام غذاها احتمال سکته مغزی را افزایش میدهند؟
تا این بخش از مقاله به این سوال که برای جلوگیری از سکته مغزی چه بخوریم، پاسخ دادیم. اکنون میخواهیم به معرفی غذاهای مضر بپردازیم. چون مصرف مداوم بعضی خوراکیها ممکن است رگهای حیاتی بدن را در معرض خطر قرار دهد و احتمال بروز سکته را به شدت بالا ببرد.
برای حفظ سلامت مغز لازم است مصرف غذاهای زیر را به حداقل برسانید یا آنها را به طور کامل از برنامه روزمره خود کنار بگذارید. عمل به این توصیه بهخصوص زمانی اهمیت دارد که علائم قبل از سکته مغزی را مشاهده کردهاید و بیشتر از دیگران در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستید:
- غذاهای سرشار از کلسترول: زیادهروی در مصرف انواع سس، لبنیات پرچرب و گوشت قرمز پرچرب به تشکیل پلاک در دیواره شریانها منجر میشود و خونرسانی به مغز را کاهش میدهد.
- غذاهای مملو از چربی اشباع: این نوع چربی که در محصولات حیوانی و بعضی روغنهای گیاهی مانند روغن پالم یافت میشود، سطح کلسترول بد خون را بالا میبرد.
- غذاهای حاوی چربی ترانس: چربیهای ترانس سطح کلسترول بد خون را افزایش و سطح کلسترول خوب را کاهش میدهند. این نوع چربیها را میتوان در روغن جامد، مارگارین و فست فود پیدا کرد.
- غذاهای شور: زیادهروی در دریافت سدیم (نمک)، یکی از دلایل اصلی پرفشاری خون است. از اینرو متخصصان برای کمک به پیشگیری و درمان سکته مغزی توصیه میکنند مصرف نمک، غذاهای کنسروی، چیپس و پفک را به حداقل برسانید.
- گوشت فرآوریشده: گوشتهای فرآوریشده مانند سوسیس مملو از نمک و چربی ناسالم هستند و سلامت عروق مغز را به شدت تحت تاثیر قرار میدهند.
- نوشیدنیها و تنقلات شیرین: مصرف بیشازحد نوشابه، آبمیوه صنعتی، شیرینی و انواع دسر به چاقی، دیابت نوع ۲ و پرفشاری خون منجر میشود که همگی از عوامل خطر سکته مغزی هستند.
- نوشیدنیهای الکلی: مصرف الکل سطح فشار خون را بالا میبرد و احتمال پارگی یا انسداد عروق مغزی را افزایش میدهد.
مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل ممکن است با چالشهای مختلفی همراه باشد. اگر یکی از نزدیکانتان به این عارضه مبتلا شده است، پیشنهاد میکنیم مقاله علت گریه بیمار سکته مغزی و طریقه ماساژ بیماران سکته مغزی را مطالعه کنید.
بهترین رژیمهای غذایی برای پیشگیری از سکته مغزی
هرچند توجه به تکتک مواد غذایی مهم است؛ اما تحقیقات نشان میدهد که پیروی از یک الگوی غذایی منسجم میتواند تاثیر بیشتری بر سلامت عروق داشته باشد. بنابراین اگر به دنبال پاسخ این سوال هستید که برای جلوگیری از سکته مغزی چه بخوریم، توصیه میکنیم به جای تمرکز بر چند ماده غذایی خاص، رژیمهای زیر را امتحان کنید:
۱. رژیم مدیترانهای
رژیم مدیترانهای یکی از بهترین الگوهای غذایی برای حفظ سلامت قلب و مغز است. این رژیم بر مصرف میوه، سبزی، غلات کامل، حبوبات، مغزیجات، ماهی و روغن زیتون تمرکز دارد و استفاده از گوشت قرمز و غذاهای فرآوریشده را به حداقل میرساند.
۲. رژیمهای مملو از غذاهای گیاهی
میوهها، سبزیجات، غلات کامل و حبوبات فاقد چربی هستند و در مقابل، مقدار زیادی فیبر و آنتیاکسیدان در اختیار بدن میگذارند. در نتیجه، میتوان از آنها برای کمک به حفظ تناسب اندام، جلوگیری از پرفشاری خون، کاهش کلسترول و تنظیم قند خون استفاده کرد.
۳. رژیم دش
یکی از گزینههای پیشنهادی در پاسخ به سوال برای جلوگیری از سکته مغزی چه بخوریم، پیروی از رژیم دش (DASH) است؛ رژیمی که به طور اختصاصی برای کنترل فشار خون طراحی شده است. رژیم دش بر مصرف میوه، سبزی، غلات کامل و لبنیات کمچرب تمرکز دارد و مصرف غذاهای مملو از نمک و چربی اشباع را به شدت محدود میکند.
کلام پایانی
سبک زندگی و بهخصوص الگوی غذایی شما در کاهش خطر سکته مغزی نقش دارد. با چند تغییر ساده در رژیم غذایی مانند افزایش مصرف میوه و سبزی، کاهش دریافت نمک و انتخاب چربیهای سالم میتوانید به حفظ سلامت عروق مغزی و کاهش عوامل خطر سکته کمک کنید.
به خاطر داشته باشید که پیشگیری معمولا سادهتر و کمهزینهتر از درمان است. اگر احتمال سکته مغزی به دلیل سبک زندگی ناسالم در شما افزایش یافته است، بهتر است زمان را از دست ندهید. وارد سایت درمانکده شوید، نظرات سایر بیماران را بخوانید و برای مشورت با دکتر مغز و اعصاب آنلاین وقت بگیرید.
سوالات متداول
بله، این نوع سبزیجات غنی از فیبر و نیترات هستند و به کنترل فشار خون، چربی خون و قند خون کمک میکنند. علاوه بر این، در لیست غذا برای بیماران سکته مغزی نیز قرار دارند و میتوانند عوارض بیماری را به حداقل برسانند.
مرکبات حاوی ترکیباتی مانند فولات، ویتامین C، پتاسیم و فلاونوئید هستند که به کاهش التهاب، حذف رادیکالهای آزاد و کنترل فشار خون کمک میکنند.
بله، ماست غنی از کلسیم، پتاسیم و پروبیوتیک است و احتمال ابتلا به سکته مغزی را کاهش میدهد.
منابع: healthline | medicalnewstoday | flintrehab
