علائم سکته مغزی چیست و چه نشانه‌هایی نیاز به اقدام فوری دارند؟

سکته مغزی یکی از شرایط اورژانسی پزشکی است که می‌تواند در مدت زمان کوتاهی بر عملکرد مغز و بخش‌هایی از بدن تاثیر بگذارد. شناخت علائم سکته مغزی کمک می‌کند تا بیمار به موقع به بیمارستان رسانده شود و خطر عوارض جدی به حداقل برسد. چرا که برخی نشانه‌های سکته مغزی ممکن است ناگهانی ظاهر شوند و فرصت تصمیم‌گیری درست را از بیمار و اطرافیانش بگیرند. در این مقاله از مجله سلامت درمانکده همراه ما باشید تا شما را با مهم‌ترین علائم سکته مغزی آشنا کنیم.

علائم سکته مغزی چیست؟

سکته مغزی یک وضعیت جدی پزشکی است و زمانی رخ می‌دهد که جریان خون به مغز کاهش یابد یا قطع شود. همچنین این عارضه می‌تواند به دلیل خونریزی یکی از رگ‌های مغزی ایجاد شود که در این صورت به آن سکته مغزی ایسکمیک می‌گویند. در چنین وضعیتی، بافت مغز مواد مغذی و اکسیژن مورد نیاز را دریافت نمی‌کند؛ به همین دلیل سلول‌های مغزی در طی چند ثانیه می‌میرند. اگر کنجکاوید در مورد اینکه سکته مغزی چیست و انواع آن کدامند، بیشتر بدانید، می‌توانید مقاله مرتبط با آن را در درمانکده مطالعه کنید.

اصلی‌ترین علائم سکته مغزی که به طور ناگهانی ظاهر می‌شوند، شامل موارد زیر هستند:

• ضعف در صورت: ممکن است یک طرف صورت افتادگی پیدا کند و لبخند زدن دشوار شود.
• ضعف در بازو: ممکن است فرد به دلیل ضعف و بی حسی نتواند هر ۲ بازو را به طور کامل بالا نگه دارد.
• مشکلات گفتاری: ممکن است صحبته‌های فرد گیج‌کننده به نظر برسند و کلمات را نامفهوم ادا کند.

بی‌حسی دست یا پا داری و نگران سکته مغزی هستی؟

بدون نیاز به مراجعه حضوری، از متخصص مشاوره بگیر

متخصص مغز و اعصاب پزشک آنلاین مغز و اعصاب

دیگر نشانه‌های سکته مغزی عبارت‌اند از:

• مشکل در صحبت کردن و درک حرف‌های دیگران
• بی‌حسی، ضعف یا فلج صورت، بازو و پا
• مشکلات بینایی در یک یا هر ۲ چشم
• سردرد ناگهانی و شدید
• مشکل در راه رفتن

تشخیص به موقع شروع علائم سکته مغزی اهمیت زیادی دارد. اگر اطرافیان‌تان دچار نشانه‌های سکته مغزی شده‌اند، سریعا زمان شروع علائم را یادداشت کرده و حتما به کادر درمان اطلاع دهید. چرا که برخی رو‌ش‌های درمان سکته مغزی زمانی بیشترین تاثیر را دارند که بلافاصله یا در کوتاه‌ترین زمان بعد از شروع سکته مغزی به کار گرفته شوند.

علائم اولیه سکته مغزی

زمان در سکته مغزی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا هر لحظه که می‌گذرد، تعداد زیادی از سلول‌های مغزی از بین می‌روند. علائم اولیه سکته مغزی معمولا به صورت ناگهانی ظاهر می‌شوند و می‌توانند بر حرکت، گفتار، بینایی و تعادل فرد تاثر بگذارند. در صورت مشاهده هر یک از نشانه‌های زیر در خود یا اطرافیان‌تان، حتما با اورژانس تماس بگیرید تا از عوارض بعد از سکته مغزی جلوگیری شود:

۱- ضعف یا بی‌حسی ناگهانی در یک طرف بدن

ایجاد بی‌حسی یا ضعف ناگهانی در یک طرف صورت، دست یا پا از شایع‌ترین نشانه‌های سکته مغزی است. در چنین وضعیتی، فرد احساس می‌کند به طور ناگهانی یک دست یا پایش کار نمی‌کند یا به شدت سنگین شده است. بروز ناگهانی این نشانه، نیازمند ارزیابی فوری توسط پزشک است.

برخی بیماران بعد از سکته مغزی دچار ضعف و محدودیت‌های حرکتی در دست و پا می‌شوند که در این صورت، روش‌های توانبخشی می‌توانند به بهبود عملکرد آن‌ها کمک کنند. برای آشنایی بیشتر با طریقه ماساژ بیماران سکته مغزی می‌توانید مقاله مرتبط با آن را در درمانکده مطالعه کنید.

۲- تاری دید یا از دست دادن ناگهانی بینایی

تاری دید یا کاهش بینایی در یک یا هر ۲ چشم از دیگر علائم سکته مغزی است که نباید آن را دست کم بگیرید. اغلب افراد در چنین وضعیتی، احساس می‌کنند یک پرده جلوی چشم‌شان قرار گرفته یا ممکن است دچار دوبینی شوند. این علائم ممکن است موقتی باشند و خیلی زود برطرف شوند؛ اما زنگ خطر جدی به‌شمار می‌آیند.

۳- مشکل در صحبت کردن و درک گفتار دیگران

به گفته بهترین فوق تخصص مغز و اعصاب بزرگسالان در تهران، سکته مغزی می‌تواند توانایی فرد برای صحبت کردن، درک حرف‌های دیگران یا پیدا کردن کلمات مناسب را مختل کند. برخی افراد تلاش می‌کنند حرف بزنند؛ اما کلمات از دهان‌شان بیرون نمی‌آیند یا برای دقایقی متوجه حرف‌های دیگران نمی‌شوند و حتی نمی‌توانند کلمات ساده را به درستی بیان کنند. این علائم معمولا به طور ناگهانی ایجاد می‌شوند و باید سریعا بیمار را به بیمارستان برسانید.

۴- عدم تعادل و سرگیجه شدید

زمانی که بدون دلیل مشخصی سرگیجه شدیدی را تجربه کردید یا در حفظ تعادل خود مشکل داشتید، به طوری که قادر به ایستادن یا راه رفتن طبیعی نیستید، حتما به اورژانس زنگ بزنید. این علائم، به‌ویژه اگر با دیگر نشانه‌ها مانند تاری دید ناگهانی یا ضعف و بی‌حسی در یک طرف بدن همراه باشند، می‌توانند از علائم اولیه سکته مغزی به‌شمار بیایند و نیاز به اقدام پزشکی فوری دارند.

۵- سردرد شدید و ناگهانی

سردردی که ناگهانی بروز کند و بسیار شدید باشد؛ به طوری که آن را بدترین سردرد عمرتان بدانید، می‌تواند از علائم قبل از سکته مغزی به‌شمار بیاید. این علامت را ممکن است روزها قبل از وقوع سکته مغزی تجربه کنید؛ به همین دلیل می‌توان آن را یک نشانه هشداردهنده دانست.

If your stroke symptoms go away after a few minutes, you may have had a transient ischemic attack (TIA), also sometimes called a “mini-stroke.” Although brief, a TIA is a sign of a serious condition that will not go away without medical help.
اگر علائم سکته مغزی پس از چند دقیقه از بین بروند، ممکن است دچار حمله ایسکمیک گذرا (TIA) شده باشید که گاهی به آن «سکته کوچک» نیز گفته می‌شود. اگرچه TIA کوتاه‌مدت است، اما نشانه یک مشکل جدی محسوب می‌شود که بدون کمک پزشکی برطرف نمی‌شود.

به نقل از سایت: cdc

علائم سکته مغزی خفیف

گاهی فرد دچار سکته مغزی خفیف یا همان حمله ایسکمیک گذرا (TIA) می‌شود. نشانه‌های این حمله معمولا در عرض چند دقیقه یا حداکثر چند ساعت برطرف می‌شوند؛ اما بهتر است آن‌ها را نادیده نگیرید، چرا که می‌توانند هشدار جدی باشند و احتمال بروز سکته مغزی شدید در روزهای آینده را بیشتر کنند. سکته مغزی گذرا و خفیف معمولا نشان‌دهنده مشکلی در سیستم عروق مغزی است و می‌تواند ریسک سکته مغزی در سالمندان را افزایش دهد؛ به همین دلیل توجه به بررسی علت و درمان آن اهمیت دارد. 

برخی از علائم سکته خفیف مغزی عبارت‌اند از:

• سرگیجه، عدم تعادل و احساس گیجی
• تاری دید یا کاهش بینایی در یک یا هر ۲ چشم
• بی‌حسی یا ضعف در یک یا ۲ طرف بدن
• ناتوانی در صحبت کردن
• دشواری در درک گفتار دیگران و ادا کردن درست کلمات
• کاهش حس در یک یا هر ۲ طرف بدن

شایع ترین علائم سکته مغزی

اختلال در خونرسانی به مغز، علت سکته مغزی است که باعث بروز شایع‌ترین علائم این عارضه می‌شود و می‌تواند بخش‌های مختلف عملکرد بدن را تحت تاثیر قرار دهد. شدت و نوع علائم ممکن است در افراد مختلف متفاوت باشند؛ اما توجه به این نکته که نشانه‌ها به طور ناگهانی شروع شده‌اند، اهمیت دارد.

شایع‌ترین نشانه، ضعف و بی‌حسی در یک طرف بدن است که می‌تواند در صورت، دست یا پا ظاهر شود. این علامت ممکن است خود را با فلج ناگهانی یک سمت بدن نشان دهد؛ به طوری که بیمار نمی‌تواند حرکت کند یا کنترل بدن خود را از دست می‌دهد. دیگر علائم شایع سکته مغزی شامل تاری دید، کاهش بینایی در یک یا هر ۲ چشم و دوبینی است که باید آن را جدی بگیرید و در صورت مشاهده، فوری بیمار را به اورژانس بیمارستان برسانید تا در اسرع وقت بهترین دارو برای بیماران سکته مغزی مورد استفاده قرار بگیرد.

از دیگر نشانه‌های رایج می‌توان به سرگیجه شدید و عدم تعادل اشاره کرد. افراد در چنین وضعیتی نمی‌توانند به درستی راه بروند یا هماهنگی حرکتی خود را از دست می‌دهند. همچنین اگر به طور ناگهانی سردرد شدیدی گرفتید که با حالت تهوع و استفراغ همراه است، حتما به مرکز درمانی مراجعه کنید؛ زیرا می‌تواند یکی از نشانه‌های سکته مغزی محسوب شود. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد اینکه استفراغ بعد از سکته مغزی نشانه چیست، می‌توانید مقاله مرتبط با آن را در درمانکده مطالعه کنید.

علائم هشداردهنده سکته مغزی (قانون FAST)

قانون F.A.S.T مخفف چهار نشانه مهم سکته مغزی است که در صورت مشاهده آن‌ها باید فوری به اورژانس زنگ بزنید. حتی زمانی که علائم برای مدتی ظاهر شوند، سپس کاملا از بین بروند، آن‌ها را نادیده نگیرید و حتما برای دریافت خدمات پزشکی اقدام کنید. در جدول زیر در مورد روش تشخیص سریع علائم سکته مغزی توضیح می‌دهیم:

قانون FAST	توضیحات
Face (صورت)	توجه به ظاهر صورت و افتادگی یا بی‌حسی در یک طرف صورت
Arms (بازوها)	بررسی بی‌حسی و ضعف در بازوها و ناتوانی در حرکت یا بالا نگه داشتن دست
Speech (گفتار)	گفتار نامفهوم و دشواری در ادا کردن درست کلمات
Time (زمان)	زمان طلایی برای درمان سکته مغزی (در صورت مشاهده هر یک از علائم قبل، فوری با اورژانس تماس بگیرید.)

پس از ترخیص بیمار از بیمارستان، رعایت توصیه‌های پزشکی و آگاهی از اصول مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل می‌تواند در روند توانبخشی و پیشگیری از عوارض ثانویه موثر باشد. همچنین برخی بیماران سکته مغزی به دلیل آسیب‌های مغزی ناشی از بیماری دچار تغییرات عاطفی و رفتاری می‌شوند که می‌تواند توجیه‌کننده علت گریه بیمار سکته مغزی باشد. در این مورد بهتر است با پزشک معالج بیمار صحبت کنید تا در صورت امکان، راهکارهای درمانی ارائه شود.

علائم سکته مغزی در زنان

زنان ممکن است سکته مغزی را با علائم متفاوت‌تری نسبت به مردان تجربه کنند؛ به همین دلیل این عارضه در خانم‌ها معمولا دیرتر تشخیص داده می‌شود و گاهی زمان طلایی برای درمان موثر را از دست می‌دهند. علاوه بر علائم شایع سکته مغزی همچون مشکلات گفتاری، ضعف و بی‌حسی در یک سمت بدن، تاری دید و مشکل در راه رفتن، زنان ممکن است هنگام وقوع سکته مغزی علائم دیگر همچون موارد زیر را تجربه کنند:

• تهوع و استفراغ ناگهانی
• ناراحتی معده
• خستگی مفرط و بی‌سابقه
• سردردهای غیر منتظره
• تنگی نفس یا مشکل در تنفس
• درد قفسه سینه (ممکن است با درد قلبی اشتباه گرفته شود)
• تپش قلب
• تغییرات خلقی
• گیجی شدید و اختلال در آگاهی
• عدم پاسخگویی

این احتمال وجود دارد که زنان دچار علائم سکته مغزی خاموش شوند؛ یعنی سکته‌ای که نشانه واضحی ندارد. به همین دلیل بسیار مهم است هرگونه تغییر ناگهانی در رفتار، احساس درد عجیب یا ضعف و بی‌حسی در بدن را جدی بگیرید و اگر امکان مراجعه حضوری فوری به پزشک ندارید، حتما برای دریافت کمک حرفه‌ای با دکتر انلاین مغز اعصاب مشورت کنید.

علائم سکته مغزی در مردان

نشانه‌های سکته مغزی در مردان علاوه بر اینکه به طور ناگهانی بروز می‌کند، بسیار واضح است و در اغلب موارد، شامل همان علائم کلاسیک شایع سکته مغزی می‌شود. مهم‌ترین نشانه‌ها شامل ضعف یا بی‌حسی در یک طرف صورت، دست‌ها یا پا، مشکل در صحبت کردن و درک گفتار دیگران، افتادگی در یک طرف صورت؛ به طوری که هنگام لبخند زدن آن طرف صورت بی‌حرکت می‌ماند، اختلال در تعادل، تغییرات بینایی و سرگیجه شدید هستند. اگر این سوال که برای جلوگیری از سکته مغزی چه بخوریم، ذهن‌تان را درگیر کرده است، می‌توانید مقاله مرتبط با آن را در درمانکده مطالعه کنید.

علائم سکته مغزی در خواب

برخی افراد ممکن است به دلیل عدم خونرسانی کافی به مغز یا انسداد عروق مغزی در خواب دچار سکته مغزی شوند. این عارضه معمولا به ندرت رخ می‌دهد؛ اما در صورت بروز معمولا با نشانه‌های زیر همراه است:

• از خواب بیدار شدن به طور ناگهانی و بدون دلیل مشخص
• ناتوانی در حرکت و کنترل یا کاهش قدرت عضلات دست و پا حین خواب
• ناتوانی در صحبت کردن و درک کلمات بعد از بیدار شدن از خواب
• احساس گیجی، سردرگمی و مشکلات در تمرکز و توجه حین خواب یا بعد از بیدار شدن
• سردرد شدید و بیدارکننده فرد از خواب

علائم سکته مغزی در جوانان

سکته مغزی فقط مختص سالمندان نیست و می‌تواند در سنین جوانی هم رخ دهد. علائم آن در جوانان معمولا به شکل ناگهانی ظاهر می‌شود و بسیار شبیه به نشانه‌های رایج سکته مغزی در سایر گروه‌های سنی است. شناخت این نشانه‌ها از آن جهت حائز اهمیت است که در صورت مشاهده، با مراجعه فوری به مراکز درمانی می‌توانید از بروز عوارض جدی جلوگیری کنید. مهم‌ترین علائم سکته مغزی در جوانان عبارت‌اند از:

• افتادگی ناگهانی یک طرف صورت
• ضعف یا بی‌حسی در یک سمت بدن
• تاری دید یا از دست دادن ناگهانی بینایی
• اختلال در صحبت کردن و درک گفتار دیگران
• مشکل در راه رفتن
• سرگیجه و سردرد شدید و بدون دلیل

کلام پایانی

شناخت علائم سکته مغزی نقش مهمی در تشخیص سریع این عارضه و دریافت به موقع خدمات درمانی دارد. نشانه‌هایی مانند ضعف و بی‌حسی در یک سمت بدن، اختلال در گفتار و درک حرف دیگران، تغییرات بینایی و تاری دید، مشکلات حرکتی، سرگیجه و سردرد ناگهانی و شدید از مهم‌ترین علائمی هستند که حتی اگر پس از مدتی برطرف شدند، نباید نادیده گرفته شوند.

اگر در مورد نشانه‌های سکته مغزی سوالات بیشتری دارید، می‌توانید به وب‌سایت درمانکده سر بزنید و از دکتر متخصص مغز و اعصاب مشورت بگیرید. همچنین درمانکده امکان مشاهده پروفایل پزشکان، بررسی تخصص‌ها، آخرین نوبت‌های خالی و خواند نظرات بیماران قبلی را برای شما فراهم کرده است تا با آگاهی بیشتری برای رزرو نوبت جهت مراجعه حضوری یا مشاوره آنلاین تلفنی، متنی و تصویری اقدام کنید.

سوالات متداول

منابع: mayoclinic | cdc | webmd