اغلب افراد خارش پوست بدن را یک حس آزاردهنده میدانند. گاهیاوقات شدت خارش بدن آنقدر زیاد است که شما حسی شبیه به درد احساس میکنید. معمولا این عارضه به صورت موضعی در قسمتی از پوست ایجاد میشود اما ممکن است علت خارش بدن ناشی از عوامل مختلف مانند بیماریهای داخلی و پوستی باشد که در این صورت فرد در کل بدن احساس خارش میکند.
همچنین در برخی مواقع همراه با خارش، بثورات پوستی مثل کهیر یا راشها ظاهر میشوند. در این حالت، تحمل خارش پوست بدن بسیار سخت است؛ تا حدی که فرد نمیتواند به راحتی در شب بخوابد. اگر شما هم از خارش پوست بدن خود کلافه شدهاید و علت آن را نمیدانید، در این مقاله از مجله درمانکده همراه ما باشید تا بررسی کنیم خارش بدن از چیست و چگونه میتوان آن را درمان کرد.
علت خارش بدن چیست؟
پوست از بدن در برابر عوامل خارجی مثل باکتریها، ویروسها و سایر عوامل آسیبزا محافظت میکند. در این مواقع بروز برخی واکنشهای پوست بدن مانند قرمزی و خارش در برابر عامل ناشناخته طبیعی است. اما گاهی این واکنشها مخصوصا احساس خارش به راحتی از بین نمیروند و آزاردهنده هستند. حتما شما هم در چنین وضعیتی از خود میپرسید خارش بدن نشانه چیست؟ رایجترین علت خارش بدن شامل موارد زیر میشود:
بیشتر بدانید: عکس انواع بیماری های پوستی خارش دار
خشکی پوست
خشکی پوست شایعترین دلیل خارش بدن و صورت است. این عارضه معمولا بدون ایجاد هیچگونه قرمزی، دانه یا علامت خاصی بروز پیدا میکند و فقط باعث احساس خارش در نواحی مختلف بدن میشود. معمولا افراد در هوای بسیار گرم یا بسیار سرد دچار خشکی پوست و خارش بدن میشوند. برای بهبود آن میتوانید از کرمهای مرطوبکننده استفاده کنید و مایعات فراوان بنوشید.
بیشتر بخوانید : چه غذاهایی باعث خارش پوست میشود؟ [معرفی 9 غذای آلرژیزا]
خارش پوست و بیماری کبد
بیماریهای مرتبط با کبد یکی دیگر از عواملی هستند که میتوان آنها را علت خارش بدن دانست. اگر کبد نتواند سموم بدن را تصفیه کند، مواد زائد از بدن دفع نمیشوند و فرد دائما در بخشهای مختلف پوست بدن احساس خارش دارد. هر چقدر میزان آسیب کبدی بیشتر باشد، فرد خارش پوست بدن را با شدت بیشتری تجربه میکند. این عارضه در افراد مبتلا به نارسایی کبد، در دوران پیش از قاعدگی و هنگام شب شدیدتر میشود.
بیماریهای سیستم عصبی
برخی بیماریهای سیستم عصبی مانند زونا (شینگل)، مولتیپل اسکلروزیس (MS)، سکته، تومور مغزی یا آسیب به عصبها میتوانند علت خارش پوست بدن باشند.
حساسیت غذایی
این حالت زمانی ایجاد میشود که سیستم ایمنی بدن به مواد موجود در غذاها یا مایعات مختلف واکنش نشان میدهد. معمولا علائم از خفیف تا شدید متغیر هستند و علاوه بر خارش شدید پوست بدن شامل موارد زیر میشوند:
- عطسه
- خارش چشمها
- تورم
- قرمزی
- کهیر
- کرامپ شکمی
- تهوع و استفراغ
- اختلال در تنفس
مواد غذایی مانند شیر گاو، تخم مرغ، گردو، انواع آجیل، ماهی، صدف، مغزها، گندم و سویا در برخی افراد باعث بروز حساسیت غذایی میشوند.
لوپوس و خارش پوست
لوپوس یک بیماری خودایمنی است که با طیفی از علائم در دستگاهها و ارگانهای مختلف ایجاد میشود. مواردی همچون خارش بدن و درگیریهای مخاطی در پوست که از لکه تا زخم متغیر هستند، از جمله علایم لوپوس بهشمار میآیند.
بیشتر بدانید: بیماری پروانه ای
بیماریهای روانی
در برخی افراد علت خارش بدن میتواند ناشی از اختلالات روانی باشد. مهمترین بیماریهای روحی که میتوانند باعث احساس خارش در نواحی مختلف بدن شوند؛ عبارتاند از:
- اضطراب شدید
- افسردگی
- وسواس فکری
- سایکوز (جنون)
- تریکوتیلومانیا (نوعی وسواس فکری که فرد تمایل به کندن موی سر خود دارد)
بیشتر بخوانید: خارش پوست و سرطان کبد چه ارتباطی با یکدیگر دارند؟
مصرف برخی داروها
خارش پوست بدن میتواند ناشی از عوارض مصرف برخی داروها باشد. اگر به تازگی مصرف داروی جدیدی را شروع کردهاید و احساس خارش شدید در نواحی مختلف بدن دارید، حتما پزشک معالج خود را در جریان بگذارید. شایعترین داروهایی که علت خارش بدن بهشمار میآیند؛ عبارتاند از:
- داروهای ادرارآور
- استروژنها
- داروهای فشار خون بالا مانند مهارکنندههای ACE
- داروی نقرس مانند آلوپورینول
- اپیوئیدها
- هیدروکسی اتیل سلولز
- داروی درمانکننده چربی خون مانند سیمواستاتین
بیماری کلیوی
نارسایی کلیوی میتواند دیگر علت خارش بدن در سطح وسیع باشد. کلیهها نقش مهمی در تصفیه سموم بدن دارند. زمانی که کلیه نتواند مواد زائد را از بدن دفع کند، علائمی همچون خارش شدید روی سطح پوست ظاهر میشوند. معمولا بیماران کلیوی خارش بدن را در شب با شدت بیشتری احساس میکنند.
بیشتر بدانید:برای بیماری گال چه بخوریم؟
خارش بدن و سرطان
خارش پوست بدن یکی از مهمترین علائم در برخی سرطانها مانند سرطان کبد یا سرطان پوست است. بدن فرد مبتلا به سرطان کبد، نمک صفراوی را زیر پوست انباشته میکند که نتیجه آن احساس خارش شدید و وسیع در سطح بدن است. با این حال خارش پوست ممکن است بر اثر عوامل مختلفی ایجاد شود و همیشه نشاندهنده سرطان نیست.
شپش بدن
شپش بدن با شپش سر متفاوت است. این نوع شپش بر روی پوست بدن زندگی میکند و به پوست سر منتقل نمیشود. در واقع این نوع شپش روی پوست بدن و بین شکافهای آن لانه درست میکند و با تغذیه از خون باعث ایجاد خارش در سطح وسیعی از پوست میشود.
دانههای پوستی
انواع مختلفی از دانههای پوستی میتوانند علت اصلی خارش بدن از جمله دستها، پاها، صورت، بازو، ران و پشت باشند. اگر علاوه بر خارش بدن، راشهای پوستی ظاهر شدند باید حتما به پزشک متخصص پوست مراجعه کنید؛ زیرا ممکن است علائم یکی از بیماریهای پوستی زیر باشند:
- زرد زخم و فولیکولیت ناشی از عفونت قارچی و باکتریایی
- حساسیت ناشی از ساس بر اثر نیش پشه یا عنکبوت
- اگزما و درماتیت اتوپیک
- درماتیت تماسی (التهاب پوستی ناشی از تماس پوست بدن با یک ماده یا جسم خارجی)
- کهیر
- پسوریازیس (بیماری مزمن خودایمنی که باعث ایجاد لکههای ملتهب و همراه با خارش شدید روی پوست میشود)
اگر علائم دانههای پوستی پس از گذشت یک هفته بهبود نیافت، حتما در مورد آنها با پزشک متخصص پوست آنلاین درمانکده مشورت کنید.
بیشتر بدانید: علت خارش مقعدی بزرگسالان
اگزمای آلرژیک
دیگر علت خارش بدن را میتوان ناشی از قرار گرفتن فرد در معرض آلرژنها دانست. در چنین مواقعی فرد به واکنشهای آلرژیک و التهاب دچار میشود که اغلب نشانههای ظاهری آن شامل موارد زیر هستند:
- خارش پوست بدن
- قرمزی پوست
- راشهای پوستی
- عطسه
- سرفه
دیگر دلایل خارش بدن که کمتر شایع هستند؛ عبارتاند از:
- سرخک
- خارش کشاله ران (Jock itch)
- انسداد مجرای صفراوی
- سیروز
- کچلی
- دیابت
- حساسیت به لاتکس
- درماتوگرافی
- آبله مرغان
- کرمهای سوزنی روده
- پیچک سمی
- پای ورزشکاران
- شپش سر
بیشتر بخوانید: خارش گلو به چه علت ایجاد میشود و چگونه میتوان آن را درمان کرد؟
علت خارش بدن در بارداری چیست؟
اغلب زنان در ماههای اول بارداری به دلیل کشش پوست، خارش شدیدی را در بدن احساس میکنند. همچنین تغییرات هورمونی مختص این دوران باعث خشکی بیشتر پوست میشود که میتوان آن را علت خارش بدن در حاملگی دانست. از طرفی اگر شما به بیماری زمینهای مانند اگزما مبتلا باشید، بارداری میتواند این بیماری را تشدید کند که نتیجه آن احساس خارش پوست در نواحی مانند پستانها، بازوها، شکم یا رانها است.
چرا خارش پوست بدن در شب شدیدتر میشود؟
برای بررسی علت خارش بدن در شب طب سنتی به ما کمک میکند. اطباء این طب معتقدند علاوه بر برخی بیماریها که باعث خارش پوست در شب میشوند، باید موارد زیر را در تشدید آن موثر دانست:
- افزایش دمای بدن
- تغییرات شیمیایی بدن
- کم آبی بدن هنگام خواب
- خشکی بیش از حد پوست در شب
بیشتر بدانید: بهترین دارو برای خارش بدن
روش تشخیص علت خارش بدن
پزشک برای بررسی دلیل خارش بدن ابتدا از بیمار شرح حال میگیرد و معاینه فیزیکی انجام میدهد. سپس برای تشخیص دقیقتر به نتیجه برخی آزمایشات نیاز دارد که در جدول زیر با آنها آشنا میشوید:
| آزمایش خون | بررسی بیماری زمینهای |
| بررسی عملکرد تیروئید | تایید یا رد بیماری تیروئید |
| تست پوستی | بررسی وجود حساسیت به مادهای خاص |
| بیوپسی | شناسایی عفونت |
درمان علت خارش پوست بدن
روشهای مختلفی برای درمان این عارضه وجود دارند که پزشک متخصص پوست پس از تشخیص علت خارش بدن بهترین گزینه را متناسب با سلامت عمومی فرد انتخاب میکند. بهترین روشهای درمان علت خارش پوست بدن شامل موارد زیر هستند:
بیشتر بخوانید: علت خارش واژن چیست؟
درمان دارویی
- پماد هیدروکورتیزون (Hydrocortisone)، لوسیون کالامین (Calamine) و بیحسکننده پراموکسین (Pramoxine) برای کاهش خارش بدن
- پماد آنتیهیستامین (Antihistamine) و کلسینئورین (Calcineurin) برای کاهش خارش و قرمزی پوست
- شامپوهای ضد قارچ برای جلوگیری از خارش و بروز عفونت قارچی
- داروهای خوراکی مانند کلاریتین (Claritin)، ستیریزین (Cetirizine)، دیفنهیدرامین (Diphenhydramine) و لامیزیل (Lamisil) برای بهبود علائم خارش بدن
- قرص ضد افسردگی مانند فلوکستین (Fluoxetine)، سرترالین (Sertraline) و هیدروکسی زین (Hydroxyzine) برای بهبود خارشهای پوستی
درمان خانگی
مواردی که میتوان در خانه از آنها برای درمان خارش پوست استفاده کرد، شامل موارد زیر میشوند:
- استفاده از کرم مرطوبکننده برای حفظ رطوبت پوست
- اجتناب از خاراندن مداوم محل دچار خارش (خاراندن شدید میتواند آن را تشدید کند)
- عدم تماس پوست با صابونهای معطر، مواد شوینده و دیگر موارد حاوی رنگها و ترکیبات شیمیایی
- دوش آب سرد با آرد جو یا جوش شیرین
- استفاده از کرمهای ضد خارش بدون نسخه
- استفاده از آنتیهیستامینهای خوراکی
- ماساژ پوست با روغنهای گیاهی مانند روغن زیتون، روغن بادام و روغن نارگیل
بیشتر بخوانید: شامپو برای خارش سر چی خوبه؟ شامپوهای خارش سر را بشناسید!
چه زمانی خارش بدن خطرناک است؟
اگر خارش بدن با وجود راهکارهای درمان خانگی بیش از ۲ هفته طول کشید و با علائم دیگری مانند لکه و راشهای پوستی همراه شد، باید حتما به پزشک متخصص پوست مراجعه کنید؛ زیرا ممکن است برخی بیماریهای جدی و خطرناک علت خارش بدن باشند.
برای درمان خارش بدن چه بخوریم؟
علاوه بر درمان دارویی میتوانید با رعایت رژیم غذایی باعث تسریع بهبود علت خارش بدن شوید. مواد غذایی که در ادامه معرفی میکنیم با ایجاد احساس آرامش در بدن به تسکین شدت خارش پوست کمک میکنند:
- کفیر
- ماست
- پنیر چدار یا گودا
- گلابی
- کامبوجا
- اسفناج
- کرفس
- سیب
- بروکلی
- آلو و گیلاس
- زغال اخته
راهنمای مراجعه به پزشک
در اغلب موارد خارش پوست بدن بیخطر است و میتوان به کمک راهکارهای خانگی آن را برطرف کرد. از همینرو ما در این مقاله از مجله درمانکده به طور مفصل بررسی کردیم علت خارش بدن چیست و درمانش چیست. با این حال اگر شدت خارش پوست پس از گذشت ۲ هفته بهتر نشد، باید به پزشک متخصص پوست مراجعه کنید.
برای این منظور میتوانید به سیستم نوبتدهی آنلاین درمانکده سر بزنید و با بهترین پزشکان متخصص از جمله دکتر پوست و مو آشنا شوید. درمانکده این امکان را برای شما فراهم کرده تا ضمن بررسی نظر سایر کاربران، در صورت تمایل برای مراجعه حضوری و مشاوره تلفنی، متنی یا تصویری نوبت بگیرید.
سوالات متداول
عواملی مانند تغییرات شیمیایی بدن (آزاد شدن سیکوتین بیشتر در شب و افزایش احتمال التهاب)، افزایش دمای بدن، خشکی پوست و کم آبی بدن باعث ایجاد خارش پوست هنگام خواب میشوند.
تحقیقات نشان داده کمبود ویتامین D میتواند باعث ایجاد خارش در نواحی مختلف شود.
برخی بیماریهای روانی مانند افسردگی، اضطراب و وسواس فکری میتوانند به شدت باعث ایجاد خارش پوست شوند.
تالارهای گفتوگو مرتبط با این مقاله
منابع: healthline | webmd
![رفع تیرگی دور چشم در سه روز در خانه [۱۲ روش واقعی]](https://www.darmankade.com/blog/wp-content/uploads/2025/12/MAIN-300x180.webp)
![۱۶ علت درد دست چپ [از بازو تا انگشتان و شانه]](https://www.darmankade.com/blog/wp-content/uploads/2025/12/Causes-of-left-hand-pain-from-arm-to-fingers-1-300x180.webp)
سلام وقت خوش خارش دست ودون دون شدن دارم رفتم دکتر متخصص پوست مراقبت دادن دارو ندادن
راهکار چیست
سلام 20سال بود که ازدست خارش شدید بدن وسر رنج میبردم 24ساعت بدن من میخارید خیلی شدید برس میکشیدم به سروبدنم هیچ دکتری نفهمید ازچیه هرچی متخصص رفتم نفهمیدن برادرعزیز روغن وازلین تهیه کن روزی دوبار بدنتو هرجا که خارش داره چرب کن خارشت به کلی ازبین میره خودم یک هفته هس بعد 20سال دارم میفهمم زندگی چیه امتحان کن ومارودعا کن
موقع عرق کردن و شرجی شدن هوا بدنم میخاره جوری که تاول میزنه،دکتر رفتم گفت سیتریزین بخور،چکار کنم کلافه شدم بخدا
سلام 20سال بود که ازدست خارش شدید بدن وسر رنج میبردم 24ساعت بدن من میخارید خیلی شدید برس میکشیدم به سروبدنم هیچ دکتری نفهمید ازچیه هرچی متخصص رفتم نفهمیدن برادرعزیز روغن وازلین تهیه کن روزی دوبار بدنتو هرجا که خارش داره چرب کن خارشت به کلی ازبین میره خودم یک هفته هس بعد 20سال دارم میفهمم زندگی چیه امتحان کن ومارودعا کن
درودبرشما خسته نباشید.من چندوقته دستهاوپاهایم وشکمم خیلی خشکی پوست داره همش خارش وبعدش پوستم شروع به سوزش میکنه هیچ علائم قرمزی ودون دون شدن نداره لطفا راهنمایی کنید .۳۵سال سن دارم.وبسیار وسواسی هستم.حدودا۱ماهی میشه این مشکل ودارم.انتی هیتسامین میخورم خوب میشم قطع میکنم دوباره شروع میشه
سلام. با توجه به خشکی پوست و وسواس، شستوشوی زیاد، صابونها و مواد شوینده میتوانند علت اصلی خارش و سوزش باشند. آنتیهیستامین فقط خارش را موقت کم میکند و علت خشکی را درمان نمیکند. حمام داغ و شوینده قوی را کم کنید و روزی چند بار، مخصوصاً بعد از شستوشو، از مرطوبکننده ساده و بدون عطر استفاده کنید. اگر طی ۲ هفته بهتر نشد یا خارش منتشر، زردی پوست، کاهش وزن، تعریق شبانه یا زخم پوستی داشتید، به متخصص پوست مراجعه کنید.
یادم رفت بگم دوسال این مشکل رو دارم دکترم رفتم خوب نشدم خیلی اذیتم مخصوصاً شبا قسمت حساس بدنم ،آرنجم ،پاهام،روی باسنم ،شکمم جوری که آنقدر میخواره زخم میشه انگشتای پام ممنون میشم کمکم کنید.
سلام من کل بدنم میخواد مخصوصاً وقتی عرق میکنم
منم همینطورم،دکتر رفتم گفت سیتریزین بخور
سلام حدود سه ماهه خارش بدن شدید دارم احساس میکنم یه چیزی زیرروی پوستم حرکت میکنه بدنم جوش های ریز میزنه الان جاشون اصلا خوب نمیشه چکار کنم شبا خیلی شدید میشه
آلت تناسلی من ولای انگشتان دست ساقه های پا من زیاد خارش میکنه ودانه های قرمزی هست با با دکتر هم رفتم خوب نشد
من همش پایین کمرم میخارید زیاد میخوارید! کلافه شده بودم! همچنین دو طرف باسنم رفتم دکتر معلوم شد شدیداً مبتلا به سنگ مثانه هستم،به حدی که ادرارم کاملا از مثانه خارج نمیشده و همین ماندن ادرار در بدنم باعث خارش زیاد شده بود!!!
میخوام بگم خارش بدن تون را خصوصاً در پایین کمرتون جدی بگیرید و بهش توجه کنید من مدت زیادی بود که خودم را میخاروندم و اهمیت نمیدادم! تازه هنوز شکلات دیگهای هم دارم که مربوط به همون خارش هست مشکلاتی مربوط به مجاری ادرار خارش را جدی بگیرید آدم مدت زیاد الکی یه جاییش نمیخواره جدی بگیرید تا مثل من سرتون نیاد
با تشکر افشین
سلام خسته نباشید منخیلی آلتممیخارهلطفا راهنمایی کنید
سلام رضایی هستم.من و خانومم حدود ۳ ماه است که به خارش شدید دربدن مبتلا شدیم متاسفانه بدلیل وضعیت نامناسب مالی به پزشک مراجعه نکردیم و خونه مستاجر هستیم دوماه اول تقریبا هوا سردی مشکلی نداشتیم به بعد مشکل پیش آمده و یچیز دیگه که نمیدونم ارتباط به خارش پوست بدن داره یا نه اینکه توی حال خونه متاسفانه چاه دستشویی وجود دارد که به تازگی متوجه شدم و صاحب خانه متأسفانه چیزی نگفت البته خونه کفش سرامیک شده بنظر شما میشه علت خارش از چاه دستشویی باشه؟با تشکر
سلام من آرامیش دادم سه ماه پیش روی تهالم لک دیده شده ولی هنوز پیگیری نکردم آیا میتونه علت خارش دستو بازو ها صورتم و رشد خال های صورتم به این علت باشه؟البتع صورتم به خشکی شدید دچار هست
خیر
چند هفته ای است لای انگشتان دستان ران های پام وبضه حالت تناسلی من میخارن دو بار به داکتر مراجعه کردم حالم خوب نشد دستان یه جورایی جوش درمیاد ریزه ولی وقتی فشار بدی ازش آب در میاد خیلی خیلی ازیت میشم من نمی دانم دلیل اش چه است اگر در این موضوع من را کمک کنید خیلی خوشحال می شوم.
سلام وقتتون بخیر همین مشکل شما را منم دارم تا حال داروی مصرف کردن که خوب تر شده باشی
سلام درمان شدین به منم بگین چطوری درمان شدین
منم همون دردو دارم اگه میشه توراهنمایی کنی منو هزینه دکتر رفتنو ندارم دقیقا مثل شما هستم چه دارویی مصرف میکنی
سلامعلیرضا احمدی هستم 22سالمه خارش بدن دارم پاهام دستام بغل سرتا سری همه جایم خارش شب خواب نداریم خیلی اذیتم میکنددرمانش چیه لطف کنید بندهدایت کنید ممنون میشم
سلام من دختر ۱۹ ساله هستم که حدود ۱۰روزی میشه که فقط شب ها پاهام زانو ب بعد و دستام آرنج ب پایین میخاره ب طوری که اینقدر خاروندم قرمز شدن میه لطفا بگین از چی می تونه باشه و درمانش چیه چون واقعا کلافم کرده
سلام خسته نباشید چن وقتیه هی کل بدنم میخاره مثل کهیر میریزه بیرون علتش چی میتونه باشه
سلام منم این مشکل دارم چیکار کنم..بدنم میخواره هر کجا میخوارونم قرمز میشه کهیر میزنه لطف راهنمایی کنید
سلام پسرم ۵سالشه خیلی بدنش می خواره توخواب گریه می کنه کل بدنش بیشتر از یک سال میشه یک بار به شدت کهیر زده نگرانم پول دکترم ندارم می ترسم مشکل دیگه داشته باشه
سلام مگه هزینه دکترش چقدر میشه؟
سلام منهم خارش شدید دارم پارسال رفتم نمونه برداری ورداشتن تو کلینیک پوست ومو دکتردولتی تهران خانم دکترعزیزیان گفتند ایایکزمای حاد داری داروی روفانیب ۵ تجویز کردند یه دکتر دیگه هم رفتم آزمایش دادم ویتامین دی کم داشتیم خیلی تاثیر داشت ازاون حالت پارسالی دراومدم خداروشکر اینهم بگم که ادویه به هیچ عنوان نباید استفاده کنید از بعدازظهر گرمی نباید استفاده کنید
بادمجان کیوی توت فرنگی خربزه انگورگوجه فرنگی دست انبوه وادویه جات مخصوصا فلفل نباید استفاده کنید
سلام ی مدت تمام بدن خارش دار میخارم کهیر میزنه
من کنار انگشتم آبله زده درد میکنه همراه با خارش
سلام
یکساله که کیسه صفرام برداشتم
والان حدود دوسه ماه با خوردن شیرینی یا بعضی مواد غذایی کهیر میزنم در قسمت قفسه سینه وخارش وخشکی پوست دارم علت چیست
سلام خسته نباشیدبدنم سرتا پا خارش میکند خیلی اذیتم میکند نمیدونم چکار کنم یه پنج شش روزی میشه یه لطف کند داروبگید ممنون میشم
سلام ماست گاومحلی باسدرمخلوط کنید به بدن بزنید یکساعتی روی بدن باشه بعد حمام کنید.
سلام اگزما درمان دارد یا نه
علت خارش بدن مخصوصا زیر بغل زیر پستانم و کشاله ران خواهشاً راهنمایی کنید چه کنم
سلام ماست گاومحلی باسدرمخلوط کنید به بدن بزنید یکساعتی روی بدن باشه بعد حمام کنید.