دندان درد یکی از تجربههای استرسزایی است که نه تنها کودک، بلکه والدین را نیز به شدت نگران میکند. کودکان ممکن است نتوانند محل دقیق درد یا نوع آن را توصیف کنند که این موضوع تشخیص را برای والدین دشوارتر میکند. از اینرو آشنایی با علائم و دلایل دندان درد مهمترین قدم برای کاهش رنج آنها و جلوگیری از بروز مشکلات جدیتر به شمار میرود. در این مقاله از مجله سلامت درمانکده با علت دندان درد کودک آشنا میشوید و یاد میگیرید که چگونه از بروز مشکلات دندانی در این گروه سنی پیشگیری کنید. با ما تا انتهای این مطلب همراه باشید.
علائم دندان درد کودکان
از آنجایی که کودکان اغلب قادر به بیان مشکلات خود نیستند؛ والدین باید مراقب تغییرات رفتاری و علائم فیزیکی زیر باشند و در صورت مشاهده موارد زیر به دندانپزشک مراجعه کنند:
- حساسیت شدید دندانها به غذاها و نوشیدنیهای خیلی گرم یا خیلی سرد
- تورم و قرمزی لثهها یا تورم در ناحیه فک و صورت
- بدخلقی و بیقراری غیر عادی کودک
- تب که میتواند نشاندهنده وجود عفونت در دهان باشد
- تغییر عادات غذایی مانند امتناع از خوردن غذاهای سفت یا جویدن تنها با یک طرف دهان
- اختلال در خواب و بیدار شدن مکرر در طول شب به دلیل شدت یافتن درد
بسته به سن کودک و علت دندان درد او، دندانپزشک ممکن است قطره، شربت، قرص یا آمپول برای دندان درد شدید توصیه کند یا سایر روشهای تخصصی را پیشنهاد دهد. دقیقا طبق دستور متخصص عمل کنید تا درد در کوتاهترین زمان ممکن کنترل شود.
علت دندان درد کودک
شناسایی منشاء اصلی دندان درد برای انتخاب مسیر درمانی صحیح ضروری است. دندان درد در کودکان میتواند ناشی از عوامل زیر باشد:
۱. پوسیدگی دندان
پوسیدگی شایعترین علت دندان درد کودک محسوب میشود. این مشکل زمانی رخ میدهد که باکتریهای موجود در دهان از قندها و نشاستههای باقیمانده در بین دندانها تغذیه کرده و اسیدی تولید میکنند که مینای دندان را از بین میبرد. با پیشرفت پوسیدگی و رسیدن آن به اعصاب دندان، کودک دردهای شدیدی را بهویژه هنگام مصرف شیرینیجات یا مواد سرد و گرم تجربه میکند.
Toothache is worst when decay reaches the nerve in the centre of a tooth (the pulp) and causes an inflammation.
alderhey.nhs
درد دندان زمانی بدتر میشود که پوسیدگی به عصب در مرکز دندان (پالپ) برسد و باعث التهاب شود.
پوسیدگیهای سطحی قابل درمان هستند، اما در موارد شدید ممکن است نیاز به کشیدن دندان باشد. تا زمان مراجعه به مطب میتوانید از مواد طبیعی از جمله میخک برای دندان درد کودک استفاده کنید. اما قبل از امتحان کردن این روش بهتر است مقاله خواص میخک را بخوانید و نظر دندانپزشک را نیز جویا شوید.
کودکت از دندان درد کلافه شده؟
همین امروز برای درمانش اقدام کن۲. مسواک زدن به روش نادرست
استفاده از مسواک با برس زبر یا اعمال فشار بیشازحد هنگام مسواک زدن به دندانها و بافتهای دهان آسیب میزند. این رفتار تهاجمی به فرسایش مینای محافظ دندان و تحلیل رفتن لثهها منجر میشود که نتیجه آن افزایش حساسیت دندان و ایجاد درد در تماس با محرکهای محیطی است.
۳. عفونت دندان (آبسه)
عفونت نیز میتواند علت دندان درد کودک باشد. زمانی که پوسیدگی درمان نشود، عفونت به ریشه دندان و بافتهای اطراف نفوذ کرده و منجر به تشکیل آبسه میشود. آبسه به صورت یک برجستگی جوشمانند به نظر میرسد و معمولا با درد، طعم بد دهان و تب همراه است.
هنگام رسیدن عفونت به ریشه دندان، بعضی افراد درمان دندان درد با زردچوبه را توصیه میکنند. به یاد داشته باشید که این روش ممکن است درد کودک را به طور موقت تسکین دهد، اما نمیتواند عفونت را به طور کامل از بین ببرد. بنابراین ضروری است به جای خود درمانی به دندانپزشک مراجعه کنید.
۴. شکستن دندان
کودکان به دلیل فعالیت فیزیکی زیاد، بازی و ورزش در معرض آسیبهای دندانی هستند. زمین خوردن یا ضربه به صورت میتواند به لبپر شدن، ترک خوردن یا شکستگی کامل دندان منجر شود.
در این شرایط، دندانپزشک با استفاده از لیدوکائین یا سایر داروها اقدام به بیحس کردن لثه کودک کرده و دندان آسیبدیده را ترمیم میکند. با این حال، در صورت گسترده بودن شکستگی ممکن است امکان حفظ دندان وجود نداشته باشد.
۵. رویش دندانهای شیری
همانطور که بیشتر بزرگسالان تجربه درد دندان عقل یا دندان درد بعد از عصب کشی را دارند؛ بسیاری از کودکان نیز هنگام دندان درآوردن احساس ناراحتی میکنند. فرآیند رویش دندانهای شیری که معمولا از ۶ ماهگی آغاز میشود، با فشار و التهاب بافت لثه همراه است. این موضوع باعث خارش و قرمزی لثهها شده و تمایل کودک به جویدن اشیاء سفت را افزایش میدهد.
۶. رویش دندانهای دائمی
رویش دندانهای دائمی نیز میتواند علت دندان درد کودک باشد. در این فرآیند، دندانهای جدید با اعمال فشار بر لثهها و دندانهای مجاور باعث درد میشوند. این فشار بهویژه هنگام رویش دندانهای آسیاب دائمی با التهاب لثه در ناحیه انتهایی دهان و دشواری در جویدن همراه است. برای تسکین این علائم آزاردهنده میتوان تحت نظر متخصص از اسپری دندان درد، قطره دندان درد یا ژل بیحسکننده استفاده کرد.
۷. گیر کردن غذا بین دندانها
گیر کردن ذرات ریز غذا مانند پوست ذرت یا تکههای گوشت بین دندانها یا زیر لثهها میتواند فشار زیادی ایجاد کند. این فشار مداوم باعث تحریک اعصاب و التهاب موضعی لثه میشود؛ به طوری که کودک در این ناحیه احساس درد و ناراحتی شدیدی خواهد داشت.
۸. مشکلات لثه
بیماری لثه که ناشی از تجمع باکتریها در مرز بین لثه و دندان است، یکی از شایعترین دلایل دندان درد در بارداری، کودکی و سایر دورانهای زندگی به شمار میرود. در این وضعیت، لثهها قرمز، متورم و حساس شده و ممکن است هنگام مسواک زدن دچار خونریزی شوند. برای درمان دندان درد در بارداری باید علت اصلی درد توسط دندانپزشک مشخص شود تا روش درمانی ایمن و مناسب انتخاب شود.
بسیاری از والدین از اسپری، قطره یا قرص برای دندان درد ناشی از بیماری لثه استفاده میکنند. اگرچه بعضی از این محصولات برای درمان دندان درد کودک بیخطر تلقی میشوند؛ اما بهتر است بدون مشورت با دندانپزشک آنلاین به سراغ آنها نروید. چون استفاده خودسرانه ممکن است عوارض جدی به همراه داشته باشد.
۹. دندانقروچه
وقتی از علت دندان درد کودک صحبت به میان میآید، باید به دندانقروچه نیز اشاره کرد. ساییدن دندانها به هم که اغلب هنگام خواب رخ میدهد، میتواند ناشی از استرس، نامرتب بودن دندانها یا حتی گوش درد باشد. این عمل به مرور زمان باعث از بین رفتن مینای دندان، حساس شدن دندانها و ایجاد درد در ناحیه فک میشود.
علت درد دندان سالم کودکان
بسیار پیش میآید که والدین هیچ اثری از آسیب یا پوسیدگی در دندانهای فرزندشان نمیبینند. اما کودک همچنان از درد شکایت دارد. در بسیاری از موارد، درد ناشی از عوامل خارجی یا رفتاری است که به ساختار خود دندان آسیب نزده، اما باعث تحریک اعصاب آن شدهاند.
برای مثال، مسواک زدن با فشار زیاد میتواند مینای دندانهای سالم را حساس کرده و باعث ایجاد درد ناگهانی شود. همچنین گیر کردن ذرات غذا در فضای تنگ بین دندانها به بافت لثه فشار مداوم وارد میکند که با درد همراه است.
عامل دیگری که ممکن است باعث درد دندانهای سالم شود، دندان قروچه است. فشاری که در اثر ساییدن دندانها به هم وارد میشود، میتواند باعث خستگی عضلات فک و حساسیت اعصاب دندانها شود؛ بدون اینکه در ظاهر دندان تغییری ایجاد شده باشد.
راههای پیشگیری از دندان درد کودک
پیشگیری همیشه سادهتر و کمهزینهتر از درمان دندان درد است. بسیاری از مشکلات دندانی که منجر به دردهای شدید میشوند، با رعایت یک روتین منظم بهداشتی و نظارت دقیق والدین بر تغذیه و فعالیتهای کودک قابل پیشگیری هستند.
| راههای جلوگیری از دندان درد در کودکان | توضیحات |
|---|---|
| مسواک زدن منظم | دندانهای کودک باید حداقل ۲ بار در روز (صبح و قبل از خواب) و هر بار به مدت ۲ دقیقه با مسواک نرم و خمیردندان حاوی فلوراید تمیز شوند. |
| استفاده از نخ دندان | به محض اینکه ۲ دندان کودک در کنار هم رشد کردند، باید روزی یک بار از نخ دندان برای پاکسازی فواصل بین آنها استفاده کرد. |
| تغذیه سالم | کاهش مصرف غذاها و نوشیدنیهای شیرین که باعث تولید اسید و تخریب مینا میشوند، ضروری است. |
| تشویق به عادات سالم | از جویدن اجسام سخت مانند اسباببازی یا یخ توسط کودک جلوگیری کنید. |
| چکاپ دورهای | اولین چکاپ دندانپزشکی باید ظرف ۶ ماه پس از رویش اولین دندان شیری یا حداکثر در ۱۲ ماهگی انجام شود. |
| فیشور سیلانت | این روکشهای محافظ روی دندانهای آسیاب قرار میگیرند تا از تجمع غذا و باکتری در شیارهای عمیق جلوگیری کنند. |
کلام پایانی
اگرچه دندان درد کودکان معمولا خطرناک نیست؛ اما هرگز نباید به آن بیتوجهی کرد. درد راهی است که بدن از طریق آن وجود مشکل را هشدار میدهد و نادیده گرفتن آن ممکن است به عفونتهای جدی منجر شود که سلامت کلی کودک را تحت تاثیر قرار میدهند.
در صورت بروز هرگونه دندان درد در فرزندتان، توصیه میشود در اولین فرصت به متخصص مراجعه کنید تا علت دقیق شناسایی و درمان شود. برای آشنایی با بهترین دندانپزشکان میتوانید وارد سایت درمانکده شوید. درمانکده امکان اخذ نوبت جهت ویزیت حضوری و مشاوره آنلاین با مجربترین متخصصان را برای شما فراهم کرده است تا در کمترین زمان ممکن، بهترین توصیهها و نکات مراقبتی را برای فرزند خود دریافت کنید.
سوالات متداول
از شایعترین دلایل دندان درد کودکان 4 ساله و سایر افراد کمسنوسال میتوان به رویش دندانهای جدید، مسواک زدن خشن، پوسیدگی، بیماری لثه و دندانقروچه اشاره کرد.
این مشکل میتواند به دلایل مختلف از جمله مسواک زدن نادرست، رویش دندانهای دائمی و پوسیدگی دندان رخ دهد.
بله، التهاب سینوسها به اعصاب دندانهای فک بالا فشار آورده و حسی شبیه دندان درد ایجاد میکند.
پوسیدگی یکی از شایعترین دلایل دندان درد کودکان 2 ساله یا بالاتر به شمار میرود. چون مینای دندانهای شیری نازکتر و ظریفتر است و باکتریها سریعتر به لایههای داخلی میرسند.
منابع: childrensdentalclinic | happysmile
