۱۳ علت سکته مغزی؛ از سبک زندگی ناسالم تا بیماری‌های زمینه‌ای

سکته مغزی یکی از جدی‌ترین مشکلاتی است که می‌تواند سلامت شما را تهدید کند. این بیماری فقط مختص سالمندان نیست و در هر سنی ممکن است رخ دهد. از این‌رو ضروری است دلایل بروز آن را بشناسید و تا حد امکان از آن‌ها دوری کنید. اگر می‌خواهید با علت سکته مغزی آشنا شوید، ادامه این مقاله از مجله سلامت درمانکده را از دست ندهید.

علت سکته مغزی چیست؟

قبل از بررسی دلایل بروز این بیماری، بهتر است ابتدا به این سوال که سکته مغزی چیست پاسخ دهیم. سکته مغزی، یک وضعیت اورژانسی است که به دلیل کاهش جریان خون در مغز رخ می‌دهد و به ۲ نوع ایسکمیک و هموراژیک تقسیم می‌شود. در نوع ایسکمیک، انسداد رگ از رسیدن اکسیژن و مواد مغذی به سلول‌های مغزی جلوگیری می‌کند؛ در حالی که در نوع هموراژیک، یکی از رگ‌های مغز پاره شده و دچار خونریزی می‌شود.

سکته مغزی دلایل مختلفی دارد که بعضی از آن‌ها از جمله چاقی و پرفشاری خون قابل کنترل هستند. اما سایر دلایل مثل سن و نژاد را نمی‌توان تغییر داد. در ادامه مهم‌ترین عوامل خطر مرتبط با این بیماری را معرفی می‌کنیم.

۱. فشار خون بالا

پرفشاری خون احتمالا مهم‌ترین عاملی است که دکتر مغز و اعصاب از آن به عنوان زمینه‌ساز سکته مغزی نام می‌برد. این بیماری به ‌مرور زمان به دیواره رگ‌های خونی آسیب می‌زند و آن‌ها را ضعیف می‌کند. در نتیجه، احتمال مسدود یا پاره شدن رگ‌ها افزایش می‌یابد و ممکن است سکته ایسکمیک یا هموراژیک رخ دهد.

کنترل فشار خون هم در درمان سکته مغزی و در پیشگیری از این بیماری موثر است. اگر فشار خونتان بالا باشد، پزشک درباره روش‌های درمان و کنترل آن با شما صحبت می‌کند.

۲. مصرف دخانیات

نیکوتین فشار خون را بالا می‌برد، خون را غلیظ‌تر می‌کند و احتمال تشکیل لخته خون را افزایش می‌دهد. حتی قرار گرفتن در معرض دود سیگار دیگران هم می‌تواند خطرناک باشد. دوری از سیگار نه تنها به پیشگیری از مشکلات عروق مغز کمک می‌کند؛ بلکه عوارض بعد از سکته مغزی را نیز کاهش می‌دهد.

۳. بیماری قلبی

بیماری قلبی می‌تواند شامل اختلال دریچه‌های قلب، فیبریلاسیون دهلیزی یا ضربان قلب نامنظم باشد. فیبریلاسیون دهلیزی، یکی از مهم‌ترین دلایل سکته مغزی در سالمندان به شمار می‌رود؛ به طوری که تقریبا یک‌چهارم افراد در این گروه سنی به دلیل فیبریلاسیون دچار سکته می‌شوند.

۴. دیابت

قند خون بالا که در اثر دیابت ایجاد می‌شود، می‌تواند به رگ‌های خونی آسیب بزند. از سوی دیگر، بیماران دیابتی اغلب به چاقی و پرفشاری خون مبتلا هستند که هر ۲ احتمال بروز سکته مغزی را افزایش می‌دهند.

۵. چاقی

چاقی نیز می‌تواند در بروز علائم سکته مغزی خاموش، خفیف و شدید نقش داشته باشد. چرا که با بسیاری از عوامل خطر این بیماری از جمله پرفشاری خون و دیابت مرتبط است. برای کاهش وزن باید رژیم غذایی سالم داشته باشید و هر روز ورزش کنید.

۶. مصرف دارو

بعضی از داروها احتمال بروز سکته مغزی را افزایش می‌دهند. از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به داروهای رقیق‌کننده خون، قرص‌های ضد بارداری و داروهای هورمونی مورد استفاده برای کنترل علائم یائسگی اشاره کرد.

۷. نژاد

وقتی درباره علت سکته مغزی صحبت می‌کنیم، نباید نقش نژاد و قومیت را نادیده بگیریم. چون عوامل خطر زمینه‌ای در بعضی جوامع شیوع بیشتری دارند. برای مثال، کم‌خونی داسی‌شکل در منطقه مدیترانه و آسیا شایع‌تر است. این بیماری یک اختلال ژنتیکی است که باعث تنگ شدن رگ‌ها و کاهش جریان خون می‌شود.

۸. بالا رفتن سن

هر فردی ممکن است دچار سکته مغزی شود. اما به طور کلی، افراد بالای ۵۵ سال بیشتر از دیگران در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند. بعد از ۵۵ سالگی، به ازای هر دهه افزایش سن، احتمال بروز سکته تقریبا ۲ برابر می‌شود.

۹. عوامل ژنتیکی

سکته مغزی در بعضی خانواده‌ها شایع‌تر است. چون اعضای خانواده ممکن است به‌ صورت مشترک در معرض عواملی مانند پرفشاری خون یا دیابت قرار داشته باشند. از سوی دیگر، بعضی سکته‌ها با اختلالات ژنتیکی مانند کم‌خونی داسی‌شکل مرتبط هستند.

۱۰. کلسترول بالا

کلسترول بالا خطر بروز سکته ایسکمیک و هموراژیک را افزایش می‌دهد. در این شرایط، استاتین‌ها ممکن است به‌ عنوان بهترین دارو برای بیماران سکته مغزی یا افراد در معرض خطر سکته تجویز شوند. این داروها با کاهش کلسترول بد (LDL) هم از بروز سکته مغزی جلوگیری می‌کنند و هم احتمال سکته مجدد را به حداقل می‌رسانند.

۱۱. مصرف الکل و مواد مخدر

تحقیقات مختلف نشان داده‌اند که مصرف الکل حتی در مقادیر کم با سکته هموراژیک مرتبط است. استفاده از مواد مخدر از جمله کوکائین یا هروئین نیز می‌تواند خطر ابتلا به هر ۲ نوع سکته مغزی ایسکمیک و هموراژیک را افزایش دهد.

۱۲. التهاب و عفونت

التهاب ناشی از بیماری‌ مزمن می‌تواند خطر سکته مغزی را افزایش دهد. بعضی عفونت‌ها مانند HIV نیز با بروز این بیماری مرتبط هستند. علت دقیق این ارتباط هنوز به‌ طور کامل مشخص نیست، اما احتمالا HIV به دیواره شریان‌ها آسیب می‌زند و احتمال انسداد یا پارگی آن‌ها را افزایش می‌دهد.

۱۳. رژیم غذایی

افرادی که در طول روز مقدار زیادی غذای پرچرب یا شور مصرف می‌کنند، بیشتر از دیگران در معرض خطر سکته مغزی هستند. در مقابل، پیروی از رژیم غذایی سرشار از میوه و سبزی احتمال ابتلا به چاقی، پرفشاری خون و دیابت را کاهش می‌دهد و از بروز سکته جلوگیری می‌کند. برای کسب اطلاعات بیشتر، پیشنهاد می‌کنیم مقاله برای جلوگیری از سکته مغزی چه بخوریم را بخوانید.

مهم‌ترین علت سکته مغزی در زنان

عوامل خطر سکته مغزی در زنان و مردان مشترک است. با این حال، شرایط خاص زنان باعث می‌شود عوامل خطر دیگری نیز داشته باشند، از جمله:

• استفاده از قرص‌های ضد بارداری: قرص‌های ضد بارداری ترکیبی خطر ایجاد لخته خون را در بعضی از زنان افزایش می‌دهند.
• بارداری: اگرچه سکته در دوران بارداری نادر است؛ اما پره‌اکلامپسی (مسمومیت بارداری) می‌تواند در بروز آن نقش داشته باشد.
• یائسگی: کاهش هورمون استروژن باعث می‌شود بدن بخشی از سیستم دفاعی خود را در برابر بیماری‌های قلبی- عروقی از دست بدهد.
• درمان جایگزینی هورمون (HRT): استفاده از قرص‌های هورمونی برای کاهش علائم یائسگی ممکن است احتمال سکته را افزایش دهد.
• میگرن: این بیماری در زنان شایع‌تر از مردان است و اگر با اورا همراه باشد، خطر بروز سکته را کمی بالا می‌برد.
• بیماری‌ خود ایمنی: لوپوس که اغلب زنان زیر ۵۰ سال را درگیر می‌کند، با سکته مغزی مرتبط است.

اگر فکر می‌کنید در معرض خطر سکته مغزی هستید، حتما در مورد شرایط خود با دکتر آنلاین مغز اعصاب مشورت کنید.

علت سکته مغزی در جوانان

سکته مغزی در جوانان اغلب به دلیل سبک زندگی ناسالم (چاقی، رژیم غذایی نامناسب و کم‌تحرکی) رخ می‌دهد. رفتارهای پرخطر مانند مصرف سیگار و الکل نیز می‌توانند احتمال بروز این بیماری را افزایش دهند. از سوی دیگر، بیماری‌هایی مثل پرفشاری خون و کلسترول بالا که قبلا فقط در سنین سالمندی دیده می‌شدند، اکنون در میان جوانان شیوع پیدا کرده‌اند.

آشنایی با دلایل، عوامل خطر و علائم سکته مغزی می‌تواند نقش موثری در حفظ سلامت جوانان داشته باشد. اگر به این موضوع علاقه‌مند هستید، مقاله علائم قبل از سکته مغزی را بخوانید.

علت سکته مغزی در خواب

گاهی‌اوقات فرد در حالی که سالم است به خواب می‌رود، اما پس از بیدار شدن با علائم سکته مغزی مواجه می‌شود. عواملی که ممکن است احتمال بروز سکته را در خواب افزایش ‌دهند عبارت‌اند از:

• بیماری‌های زمینه‌ای به‌ویژه آپنه انسدادی خواب و فیبریلاسیون دهلیزی
• سبک زندگی ناسالم از جمله مصرف سیگار و الکل

سکته مغزی می‌تواند با علائم و مشکلات مختلفی همراه باشد. اگر می‌خواهید در این زمینه اطلاعات بیشتری کسب کنید، مقاله علت گریه بیمار سکته مغزی و استفراغ بعد از سکته مغزی نشانه چیست را مطالعه کنید.

علت سکته مغزی در صبح

بیشتر سکته‌های مغزی در ساعات ابتدایی روز، به‌ویژه بین ۶ صبح تا ۱۲ ظهر، رخ می‌دهند. در این بازه زمانی، تغییرات طبیعی بدن می‌تواند فشار خون و ضربان قلب را بالا ببرد و در افراد مستعد به سکته مغزی منجر شود. علاوه بر این، غلیظ‌تر شدن خون به دلیل کم‌آبی بدن در طول شب ممکن است زمینه تشکیل لخته‌های خونی را فراهم کند.

اگر از بیمار مبتلا به مشکلات عروق مغزی نگهداری می‌کنید، حتما به مقاله مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل و طریقه ماساژ بیماران سکته مغزی در مجله درمانکده سر بزنید. مراقبت صحیح و اصولی می‌تواند نقش موثری در بهبود کیفیت زندگی داشته باشد.

کلام پایانی

سکته مغزی یک وضعیت اورژانسی و جدی است که در اثر انسداد یا پارگی رگ‌های خونی مغز ایجاد می‌شود. اگرچه بعضی از عوامل خطر این بیماری مانند سن و نژاد قابل تغییر نیستند؛ اما با کنترل فشار خون، قند خون و چربی خون و همچنین داشتن سبک زندگی سالم می‌توان احتمال بروز آن را تا حد زیادی کاهش داد.

اگر یک یا چند عامل خطر سکته مغزی را دارید و نگران وضعیت سلامتی خود هستید، بهتر است در اسرع وقت با متخصص مغز و اعصاب مشورت کنید. از طریق سایت درمانکده می‌توانید علاوه بر دریافت نوبت حضوری، برای مشاوره آنلاین پزشکی وقت بگیرید.

سوالات متداول

منابع: webmd | stroke | healthline