نشانه ها و راه های نوروم آکوستیک چیست؟

متخصص گوش و حلق و بینی

نوروم آکوستیک یک تومور نادر، غیر سرطانی (خوش خیم) و معمولا با رشد آهسته می باشد که بر روی عصب اصلی که از گوش داخلی شما به مغزتان می رسد ایجاد می شود. از آنجاییکه شاخه های این عصب به طور مستقیم بر روی تعادل و شنوایی شما تاثیر می گذارد، فشار وارده از طریق نوروم آکوستیک می تواند بر روی از دست دادن شنوایی، زنگ زدن در گوش و عدم تعادل تاثیر گذار باشد. نوروم آکوستیک که به عنوان شوانوم دهلیزی نیز شناخته می شود، به آرامی رشد می کند یا اصلا رشدی ندارد. با این حال در موارد محدودی، ممکن است به سرعت رشد کند و به اندازه کافی بزرگ شود که به مغز فشار وارد کرده و فعالیت های حیاتی را مختل نماید. روش های درمان نوروم آکوستیک شامل نظارت منظم، پرتو درمانی و جراحی برداشتن تومو می باشد.

این اعصاب به هم جفت می شوند تا عصب حلزونی (عصب هشتم جمجه) را ایجاد کنند. فشار ناشی از تومور بر روی عصب ممکن است منجر به از دست دادن شنوایی و عدم تعادل گردد.

اگر هر یک از علائم بالا را داشتید حتما به یک متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید.

نشانه های نوروم آکوستیک

علائم و نشانه های نوروم اکوستیک از اثرات مستقیم بر روی عصب اصلی و یا فشار تومور بر روی عصب های مجاور، رگ های خونی مجاور و یا ساختمان مغز ناشی می شود. با رشد تومور، احتمال بروز علائم و نشانه ها بیشتر می شوند، اگرچه اندازه تومور همواره اثرات را تعیین نمی کند. احتمال دارد یک تومور کوچک علائم و نشانه های قابل توجهی از خود بروز دهد. ممکن است شما علائم و نشانه هایی همچون موارد زیر را تجربه نمایید:

  • از دست دادن شنوایی، معمولا به صورت تدریجی البته در برخی موارد به صورت ناگهانی و یا اینکه فقط در یک سمت رخ دهد و یا در یک سمت محسوس تر باشد.
  • زنگ زدن (وز وز گوش) در گوشی که آسیب دیده است.
  • عدم تعادل، از دست دادن تعادل بدن
  • سرگیجه (گیجی)
  • بی حسی صورت و در شرایط نادر ضعف

در موارد بسیار کم یک نوروم اکوستیک ممکن است به اندازه کافی بزرگ شود که به ساقه مغز فشار وارد کند و زندگی شما را تهدید نماید.

بیشتر بدانید: نشانه ها سينوزيت حاد چیست؟

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

چنانچه احساس کم شنوایی، زنگ زدن داخل گوش و یا مشکل در حفظ تعادل دارید، به پزشک متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه نمایید. تشخیص به موقع نوروم آکوستیک می تواند از رشد تومور به اندازه ای که عواقب جدی چون از دست دادن کامل شنوایی و یا تجمع تهدید کننده مایعات در جمجحه، بروز کند، جلوگیری نماید.

علت های نوروم آکوستیک چیست

به نظر فعالیت نادرست یک ژن بر روی کروموزوم 22 می باشد. به طور معمول این ژن یک پروتئین تولید می کند که به کنترل رشد سلول های شوان به عنوان پوشاننده اعصاب، کمک می کند. عاملی که موجب می شود این ژن فعالیت خود را به درستی انجام ندهد مشخص نمیباشد و در حال حاضر فاکتورهای خطر شناخته شده ای برای ابتلا به نوروم آکوستیک در دست نیست. دانشمندان می دانند که این ژن معیوب از طریق نوروفیبروماتوزیس نوع 2 به ارث برده می شود؛ که یک اختلال نادر بوده و معمولا شامل رشد تومور بر روی اعصاب تعادل در هر دو طرف سر شما می باشد (شوانوم دهلیزی دو طرفه).

سرطان گوش

فاکتورهای خطرناک نوروم آکوستیک

تنها فاکتور خطر شناخته شده برای نوروم اکوستیک داشتن والدینی با اختلال خفیف نوروفیبروماتوزیس نوع 2 می باشد، اما این تنها برای تعداد اندکی از کیس ها اتفاق می افتد. مشخصه شاخص نوروفیبروماتوزیس نوع 2 رشد تومورهای خوش خیم بر روی اعصاب تعادلی در هر دو طرف سر، و همچنین در دیگر اعصاب است.

نوروفیبروماتوزیس نوع 2 (NF2) به عنوان یک اختلال اتوزوم غالب شناخته شده است، به این معنی که جهش می تواند تنها با یکی از والدین، پدر یا مادر (ژن غالب) منتقل شود. در هر کودک والدین مبتلا 50% احتمال به ارث بردن آن وجود دارد.

یکی دیگر از عوامل خطر احتمالی که ممکن است با نوروم آکوستیک همراه باشد، شامل قرار گرفتن سر و گردن در معرض تابش با دوز پایین در دوران کودکی می باشد.

در یک اختلال اتوزوم غالب، ژن جهش یافته یک ژن غالب واقع در یکی از کروموزوم های nonsex (اتوزوم) می باشد. تنها به یک ژن جهش یافته نیاز است تا به این نوع اختلال مبتلا شوید. یک فرد با اختلال اتوزومال غالب به احتمال 50% شانس داشتن فرزند سالم با دو ژن نرمال (ژن غالب) را دارد.

عوارض نوروم آکوستیک

  • کاهش شنوایی
  • بی حسی و ضعف صورت
  • مشکلات تعادلی
  • زنگ زدن گوش

تومورهای بزرگ ممکن است به ساقه مغز شما فشار وارد کند، از جریان طبیعی مایع بین مغز و نخاع (مایع مغزی نخاعی) جلوگیری نماید. در این مورد، مایع می تواند در سر شما (هیدروسفالی) ساخته شود، و منجر به افزایش فشار داخل جمجمه گردد.

احتمالا شما ابتدا به پزشک خانوادگی خود و یا یک پزشک عمومی مراجعه خواهید نمود. سپس پزشکتان شما را به یک پزشک متخصص گوش و حلق و بینی (otorhinolaryngologist) و یا یک پزشک متخصص جراحی سیستم مغز و اعصاب ارجاع خواهد داد. از آنجاییکه اغلب مباحث زیادی برای صحبت وجود دارد در طول ملاقات با پزشک، ایده مناسبی است که آمادگی کافی را داشته باشید. در اینجا یک سری اطلاعات برای کمک به آمادگی شما برای ملاقات و انتظاراتی که از پزشکتان باید داشته باشید آورده شده است:

  • هرگونه علائمی که تجربه آن را داشته اید، شامل هر موردی که غیر مرتبط با ملاقاتتان با پزشک می باشد، یادداست نمایید.
  • لیستی از تمام داروها، ویتامین ها و مکمل هایی که در حال مصرف آن می باشید تهیه نمایید.
  • از یک دوستی یا یکی از اعضای خانواده درخواست کنید در صورت امکان همراه شما بیاید. گاهی اوقات به خاطر سپردن تمام اطلاعات در طول ملاقات با پزشک دشوار می باشد.

آماده سازی لیستی از سوالات به شما کمک خواهد کرد تا از حداکثر وقتی که در ملاقات با پزشک میگذرانید بهترین استفاده را کنید. برای نوروم آکوستیک برخی سوالات پایه ای که باید از پزشک پرسیده شود شامل موارد زیر می باشد:

  • علت احتمالی علائم من چیست؟
  • آیا هرگونه دلایل احتمالی دیگر برای علائم من وجود دارد؟
  • چه نوع تست هایی احتیاج است انجام دهم؟
  • چه گزینه های درمانی در دسترس می باشند؟
  • چه روشی را برای من توصیه می کنید؟
  • عوارض جانبی احتمالی ناشی از هر روش درمانی چه مواردی است؟
  • چه اتفاقی میفتد چنانچه هیچ کاری انجام ندهم؟
  • آیا هرگونه بروشور و یا اطلاعات چاپ شده اس وجود دارد که با خود به منزل ببرم؟ چه سایت هایی را پیشنهاد می کنید که بررسی کنم؟

علاوه بر سوالاتی که باید آماده کنید تا از پزشک خود سوال نمایید، از پرسیدن هرگونه سوالی در حین ملاقات با پزشک تردید نکنید.

Acoustic neuroma

احتمالا پزشک شما سوالاتی خواهد پرسید. آمادگی برای پاسخگویی به آن ها می تواند موجب صرفه جویی در زمان برای پرداختن به هر نکته ای که میخواهید زمان بیشتری را برای آن صرف کنید گردد. سوالاتی که ممکن است پزشکتان بپرسد عبارتند از:

  • اولین بار که علائم را تجربه کردید چه زمانی بود؟
  • آیا علائم شما به صورت مداوم است یا گاه به گاه رخ می دهد؟
  • علائم شما تا چه حد شدید هستند؟
  • آیا کسی از اعضای خانواده تان به نوروم آکوستیک مبتلا می باشد؟
  • در سطح کنونی، آیا احساس می کنید شنوایی شما در گوشی که تحت تاثیر قرار گرفته است برایتان مطلوب است؟ برای مثال آیا توانایی شنیدن صدای تلفن را دارید و یا آیا می توانید تشخصی دهید که صدا از کجا می آید؟
  • آیا در حال حاضر شما به سردردهای متداول مبتلا هستید و یا در گذشته مبتلا بوده اید؟

آزمایش و تشخیص نوروم آکوستیک

از آنجایی که علائم و نشانه های نوروم آکوستیک احتمالا به صورت تدریجی تشدید می شوند، و از آنجاییکه علائمی همچون کاهش شنوایی می توانند نشان دهنده مشکلات گوش داخلی و یا میانی نیز باشند، تشخیص تومور در مراحل اولیه برای پزشک شما دشوار خواهد بود.

بعد از پرسیدن سوالات درباره علائم شما، پزشک شما معاینات گوش را آغاز خواهد نمود. پزشک ممکن است تست های زیر را به شما توصیه کند:

  • تست شنوایی (ادیومتری): در این تست، که توسط یک متخصص شنوایی (شنوایی سنج) صورت می گیرد، شما صداها را به طور مستقیم از یک گوش به صورت همزمان می شونید. متخصص شنوایی رنجی از صداها را با تن های مختلف ارائه می دهد و از شما می خواهد تا هر زمان که صدایی را شنیدید اعلام کنید. هر تن از سطح ضعیف اجرا می شود تا زمانی که شما به سختی بتوانید آن را بشنوید. همچنین ممکن است متخصص شنوایی لغات مختلفی را ارائه دهد تا توانایی شنوایی شما را تشخیص دهد.
  • اسکن: اسکن تصویربرداری متضاد رزونانس مغناطیسی (MRI) و یا توموگرافی کامپیوتری (CT) از سر شما می تواند تصاویری ایجاد کند که وجود نوروم آکوستیک را به اثبات می رساند.

درمان و دارو نوروم آکوستیک

روش درمان با توجه به اندازه و رشد نوروم آکوستیک و اینکه چه علائمی را تجربه می کنید، فرق می کند. برای درمان نوروم آکوستیک ممکن است پزشکتان روش های درمان احتمالی مختلفی را پیشنهاد دهد.

نظارت نوروم آکوستیک

چنانچه شما نوروم آکوستیک کوچکی داشته باشید که در حال رشد نباشد و یا رشد آن به آهستگی صورت بگیرد، و همچنین علائم ناچیز داشته باشد و یا هیچ علائمی نداشته باشد، شما و پزشکتان باید تصمیم به بررسی آن بگیرید، به ویژه در صورتیکه شما یک فرد بزرگسال مسن و یا یک کاندید نامناسب برای درمان باشید. دکتر گوش و حلق و بینی شما ممکن است از شما بخواهد به طور منظم هر 6 تا 12 ماه تست تصویر برداری و شنوایی انجام دهید تا میزان سرعت رشد تومور تعیین شود. چنانچه اسکن ها نشان دهند که تومور در حال رشد است و یا در حال ایجاد علائم خطرناک می باشد، در این صورت نیاز به قرارگیری تحت درمان می باشد.

توده گوش

جراحی تشعشعی استریوتاکتیک نوروم آکوستیک

در صورتیکه شما به نوروم آکوستیک مبتلا باشید، ممکن است پزشک شما جراحی تشعشعی استریوتاکتیک را پیشنهاد کند. برخی تومور های بسیار بزرگ با جراحی تشعشعی استریوتاکتیک قابل درمان نیستند. هدف جراحی تشعشعی استریوتاکتیک توقف رشد تومور، حفظ عملکرد عصب صورت و احتمالا حفظ شنوایی می باشد. هرچند در یک مطالعه ای یافت شد که بسیاری از افراد به طور تدریجی شنوایی خود را در طول 10 سال بعد از جراحی تشعشعی استریوتاکتیک از دست می دهند.

در جراحی تشعشعی استریوتاکتیک، مانند جراحی پرتو گاما، پزشکان پرتو را دقیقا به تومور می تابانند بدون اینکه برشی ایجاد کنند. پزشک یک کلاه بسیار سبک بر روی جمجعه شما که بی حس شده است، قرار می دهد، تا سر شما را در حین جراحی ثابت نگه دارد. در حین اسکن تصویر برداری، پزشک محل تومور را مشخص می کند و سپس جایی که باید اشعه ها تابیده شود تعیین می کند. ممکن است هفته ها، ماه ها و یا سال ها طول بکشد تا اثرات جراحی تشعشعی استریوتاکتیک آشکار شوند. پزشکتان باید بهبودی شما را با دنبال کردن بررسی های عکس برداری و تست های شنوایی مورد رصد قرار دهد.

خطرات جراحی تشعشعی استریوتاکتیک شامل کاهش شنوایی، زنگ زدن در گوش، ضعف در صورت، بی حسی صورت، مشکلات تعادلی و شکست در درمان (ادامه رشد تومور) می باشد. خیلی به ندرت تابش می تواند منجر به سرطان در ناحیه تحت درمان، در آینده گردد.

برداشتن تومور نوروم آکوستیک از طریق جراحی

ممکن است شما نیاز به برداشتن نوروم آکوستیک داشته باشید. جراح شما با توجه به اندازه تومور، وضعیت شنوایی پیش از جراحی و سایر فاکتورها یکی از انواع مختلف تکنیک های جراحی را انتخاب می کند. هدف جراحی برداشتن تومور، حفظ عصب صورت برای جلوگیری از فلج صورت و حفظ شنوایی تا جای ممکن می باشد. جراحی برای نوروم آکوستیک در طی بیهوشی عمومی صورت می گیرد و شامل برداشتن تومور از طریق گوش داخلی و یا از طریق دریچه ای در جمجه می باشد. ممکن است در برخی موارد برداشتن تومور به صورت کامل امکان پذیر نباشد. برای مثال اگر تومور بسیار نزدیک به بخش های حساس مغز با عصب صورت باشد. جراحی می تواند عوارضی را نیز ایجاد کند که شامل وخیم تر شدن علائم می باشد، اگر عصب خاص و یا ساختارهای جمجمه ای در طول جراحی تحت تاثیر قرار بگیرند. این خطرات معمولا بر اساس سایز تومور و روش جراحی به کار گرفته می باشد. عوارض ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • نشت مایع مغزی نخاعی از طریق زخم
  • از دست دادن شنوایی
  • ضعف صورت
  • بی حسی صورت
  • زنگ در گوش
  • مشکلات تعادل
  • سردرد مداوم
  • عفونت مایع مغزی نخاعی (مننژیت)
  • سکته مغزی و یا خونریزی مغزی
نوروم آکوستیک

مقابله با استرس و پشتیبانی از بیماران نوروم آکوستیک

کنار آمدن با احتمال از دست دادن شنوایی و یا فلج شدن صورت و تصمیم گیری در مورد اینکه کدام روش درمان بهترین گزینه برای شماست؛ می تواند تا حدی پرتنش باشد. اینجا برخی توصیه ها آورده شده است که می تواند برای شما کمک کننده باشد:

  • اطلاعات خود را در مورد نوروم آکوستیک بالا ببرید. هرچه بیشتر بدانید، بهتر خودتان را برای تصمیم گیری خوب در مورد روش درمان آماده می کنید. علاوه بر صحبت با پزشک خود و متخصص گوش و حلق و بینی ممکن است بخواهید با یک مشاور یا مددکار اجتماعی نیز مشورت کنید. و یا ممکن است احساس کنید صحبت با افرادی که قبلا به نوروم آکوستیک مبتلا بوده اند و شنیدن تجربیات آن ها در حین این بیماری و بعد از آن کمک کننده خواهد بود.
  • یک سیستم پشتیبانی قوی برای خودتان حفظ کنید. خانواده و دوستان می توانند در این زمان دشوار به شما کمک کنند. گاهی اوقات درک نگرانی افراد مبتلا به نوروم آکوستیک می تواند منجر به آرامش آن ها شود.
  • پزشک شما و یا یک مدد کار اجتماعی ممکن است قادر باشد شما را در تعامل با یک گروه حمایت کننده قرار دهد. و یا ممکن است شما گروه پشتیبانی شخصی و یا آنلاین از طریق انجمن نوروم آکوستیک بیابید.