روماتیسم مفصلی شایعترین بیماری التهابی مفاصل بوده و جزء بیماری‌های خود ایمنی مزمن محسوب می‌شود و راه تشخیص آن آزمایش خون است.

آزمایش خون برای تشخیص رماتیسم مفاصل

در انتظار بازبینی توسط تیم پزشکی درمانکده

به التهاب مزمن مفاصل، رماتیسم مفاصل می‌گویند. رماتیسم مفاصل شبیه به چند اختلال و بیماری دیگر است. به همین دلیل تشخیص آن معمولا زمان می‌برد.

ناتوانی در رماتیسم مقاصل شایع و قابل توجه است.
ناتوانی در رماتیسم مقاصل شایع و قابل توجه است.

بیشتر بدانید: خطرناکترین نوع روماتیسم چیست؟

پازل تشخیصی رماتیسم مفاصل

اگر هنگام صبح در مفاصل متقارن احساس درد و خشکی می‌کنید باید به کمک بهترین دکتر روماتولوژی بیماری را تشخیص دهید. چرا که ممکن است دچار یکی از اختلالات زیر باشید:

  • رماتیسم مفاصل
  • رماتیسم استخوان
  • سرطان

یا صرفا تشک خوبی نداشته باشید.

نقش آزمایش خون در تشخیص رماتیسم

آزمایش خون برای تشخیص رماتیسم مفاصل یک جواب سر راست بله یا خیر نشان نمی‌دهد اما دکتر متخصص روماتولوژی را در جهت تشخیص مناسب هدایت می‌کند. آزمایش خون احتمالات دیگر را کاهش و وضعیت پیشرفت بیماری را نشان می‌دهد.

بیشتر بدانید: نقرس چیست؟

آزمایش خون برای تشخیص رماتیسم مفاصل یک جواب سر راست بله یا خیر نشان نمی‌دهد. اما پزشک را در جهت تشخیص مناسب هدایت می‌کند.
آزمایش خون برای تشخیص رماتیسم مفاصل یک جواب سر راست بله یا خیر نشان نمی‌دهد. اما پزشک را در جهت تشخیص مناسب هدایت می‌کند.

بعد از اینکه بیماری رماتیسم مفاصل در شما تشخیص داده شد، در آزمایش های بعدی خون عوارض جانبی داروهایی که برای درمان مصرف می‌کنید بررسی می‌شود. این آزمایش ها به بررسی پیشرفت بیماری نیز کمک می‌کند.

بیشتر بدانید: درمان روماتیسم چیست؟

تست‌های تشخیصی

بعد از تحویل نمونه خون به آزمایشگاه، عوامل زیر مورد بررسی قرار می‌گیرد:

  • فاکتور روماتوئید (RF): آنتی‌بادی RF در غشاء زلالی یا بافت جداره‌ی مفصل جمع می‌شود و در خون بسیاری از کسانی که دچار رماتیسم مفصل هستند وجود دارد.
  • سرعت رسوب گلبول قرمز (ESR): اگر سرعت رسوب گلبول قرمز بالا باشد، یعنی فرد دچار التهاب مفاصل است.
  • پروتئین واکنشی سی (CRP): این پروتئین هم می‌تواند نشان‌دهنده‌ی التهاب مفاصل باشد.
  • شمارش کامل گلبول‌های خون (CBC): این مورد شامل آزمایش هموگلوبین و هماتوکریت است که کم‌خونی را نشان می‌دهد. کم‌خونی هم می‌تواند به رماتیسم مفاصل مربوط باشد.

بیشتر بدانید: قرص سلکوکسیب چیست؟

تست RF

آنتی‌بادی فاکتور روماتوئید در غشای زلالی مفاصل جمع می‌شود. اگر دچار اختلال دیگری نیز باشید این آنتی‌بادی در بدن مشاهده می‌شود. شایع‌ترین نوع آن ایمونوگلوبین (IgM) نام دارد. اگر این آنتی‌بادی به بافت سالم بدن بچسبد، منجر به بروز آسیب می‌شود.

درد کتف می‌تواند به تشخیص نهایی رماتیسم مفاصل و کامل کردن نقش آزمایش خون کمک کند.
درد کتف می‌تواند به تشخیص نهایی رماتیسم مفاصل و کامل کردن نقش آزمایش خون کمک کند.

تست RF برای تشخیص رماتیسم مفاصل کامل نیست. درحالی‌که بسیاری از افراد مبتلا به رماتیسم مفاصل این فاکتور را نشان می‌دهند، در سایر موارد فاکتور روماتوئید در آزمایش خون نمایش داده نمی‌شود. به‌علاوه، تست RF بعضی از افراد که دچار رماتیسم مفاصل نیستند به دلیل بیماری‌‌های دیگر مثبت اعلام می‌شود. مانند:

  • هپاتیت
  • سرطان خون
  • لوپوس

بیشتر بدانید: پلی میالژیا روماتیکا درمان قطعی دارد؟

اگر نتایج عکس‌برداری حاکی از بروز آسیب در مفاصل باشد، تشخیص رماتیسم تایید می‌شود.
اگر نتایج عکس‌برداری حاکی از بروز آسیب در مفاصل باشد، تشخیص رماتیسم تایید می‌شود.

معنای نتایج تست RF

نتایج تست RF به‌صورت واحد در هر میلی‌لیتر (u/mL) یا تجمع انتی‌بادی در خون گزارش می‌شود. اگر میزان آنتی‌بادی RF در خون کمتر از 40 تا 60 u/mL یا تجمع آن کمتر از 1:80 باشد، نرمال تلقی می‌شود. رقم بالاتر از این مقدار نشان می‌دهد که جواب تست مثبت است.

هرچه این عدد بیشتر باشد، احتمال اینکه فرد دچار رماتیسم مفاصل باشد بیشتر است. اما ممکن است نشان‌دهنده‌ی سندرم شوگرن هم باشد. این سندرم نوعی اختلال خودایمنی است که باعث خشکی چشم و دهان می‌شود.

تست ESR

به تست ESR نرخ sed نیز می‌گویند. در این آزمایش می‌توان با بررسی سرعت رسوب گلبول قرمز التهاب را اندازه گرفت. برای انجام این کار، نمونه خون داخل لوله‌ آزمایش قرار می‌گیرد تا سرعت ته نشین شدن گلبول قرمز مشاهده شود.

با این حال، هرگونه واکنش خودایمنی یا عفونت باکتریایی هم می‌تواند میزان CRP را بالا ببرد. درنتیجه فهم نتایج آزمایش خون دشوار می‌شود.
با این حال، هرگونه واکنش خودایمنی یا عفونت باکتریایی هم می‌تواند میزان CRP را بالا ببرد. درنتیجه فهم نتایج آزمایش خون دشوار می‌شود.

پروتئین‌هایی که نشان‌دهنده‌ التهاب هستند باعث چسبندگی گلبول قرمز و ته نشین شدن آن می‌شوند. هرچه سرعت رسوب بیشتر باشد، یعنی التهاب شدیدتر است.

بیشتر بدانید: انواع بیماری‌های مربوط به روماتیسم

پروتئین واکنشی سی

این پروتئین حلقه‌مانند در اثر التهاب توسط کبد تولید می‌شود. پروتئین واکنشی سی به منزله‌ تایید رماتیسم مفاصل نیست. بلکه به جای نشان دادن مشکل، شدت آن را نشان می‌دهد. تست CRP نسبت به تست ESR حساس‌تر است.

اگر تست RF شما به اشتباه منفی شده باشد، تست ESR یا CRP می‌تواند رماتیسم مفاصل را نشان دهد.

با این حال، هرگونه واکنش خودایمنی یا عفونت باکتریایی هم می‌تواند میزان CRP را بالا ببرد. درنتیجه فهم نتایج آزمایش خون دشوار می‌شود.

شمارش کامل گلبول‌های خون

شمارش کامل گلبول‌های خون یک تست روتین است که تعداد گلبول قرمز و سفید را می‌شمارد. تست هماتوکریت حجم گلبول قرمز خون را اندازه می‌گیرد. تست هموگلوبین توانایی بدن در حمل اکسیژن را مشخص می‌کند.

پایین بودن میزان هموگلوبین و هماتوکریت (کم‌خونی)، به رماتیسم مفاصل مربوط است.

قرار دادن قطعات پازل کنار هم

متخصص نتایج آزمایش خون را بررسی می‌کند.

درد در مچ، آرنج و زانو می‌تواند به رماتیسم مفاصل مربوط باشد.
درد در مچ، آرنج و زانو می‌تواند به رماتیسم مفاصل مربوط باشد.

اگر در کنار آنتی‌بادی RF دچار درد در مفاصل متقارن هستید، احتمالا دچار رماتیسم مفاصل شده‌اید. درد مفصل معمولا در قسمت‌های زیر احساس می‌شود:

  • مچ
  • دست
  • آرنج
  • کتف
  • قوزک
  • زانو

اگر نتایج عکس‌برداری حاکی از بروز آسیب در مفاصل باشد تشخیص رماتیسم تایید می‌شود. ممکن است پزشک از شما بخواهد هر چند وقت یک بار عکس‌برداری با اشعه ایکس را انجام دهید تا میزان پیشرفت اختلال تحت نظارت باشد.

سخن نهایی

درباره رماتیسم مفصلی که نسبتاً شایع است خواندید و می‌دانید آزمایش خون در تشخیص آن چه نقشی دارد. در همین راستا، برای کسب اطلاعات بیشتر یا انجام آزمایش رماتیسم مربوط به مفاصل می‌توانید از سایت درمانکده به صورت آنلاین نوبت بگیرید و با پزشک متخصص روماتولوژی ملاقات داشته باشید. جهت مشاوره آنلاین با دکتر روماتولوژی کلیک کنید.

منبع: Healthline

[sibwp_form id=5]

آیا این مقاله برای شما مفید بود؟

میانگین امتیاز 3.9 / 5. تعداد رای‌ها 204

هنوز امتیازی ثبت نشده

amirsinazamanian
امیرسینا زمانیان

مشاهده سایر مطالب
اشتراک در
اطلاع از
guest
(اختیاری)

در صورتی که سوال شما تخصصی هست و به دنبال نظر پزشک متخصص هستید، به بخش مشاوره آنلاین پزشکی مراجعه کنید.

18 پرسش و پاسخ
بیشترین رأی
تازه‌ترین قدیمی‌ترین
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه سؤال ها