همه چیز درباره عمل سزارین (c-section)

عمل زایمان سزارین

عمل سزارین که به عنوان C-section نیز شناخته شده است، فرآیند جراحی است که در آن نوزاد از طریق برش در شکم و رحم مادر به دنیا می آید. اگر در طول بارداری مشکلی داشته باشید یا اینکه قبلا یک جراحی سزارین داشتید و نمی توانید به طور طبیعی نوزاد خود را به دنیا بیاورید ممکن است به عمل سزارین نیاز داشته باشید. با این حال برای اولین بار نیاز به عمل سزارین تا زمانی که درد زایمان شروع نشود واضح و روشن نخواهد بود. اگر شما باردار هستید، دانستن چیزهایی که باید در طول یک عمل سزارین انتظار داشته باشید می تواند در آماده سازی به شما کمک کند.

چرا عمل سزارین انجام می شود؟

برخی از اوقات عمل سزارین برای شما و کودکتان از یک فرآیند طبیعی امن تر و سالم تر است. مراقب بهداشتی شما ممکن است در صورت وجود موارد زیر این عمل را توصیه کند:

  • درد زایمان پیشرفت نمی کند: درد زایمان متوقف، یکی از شایع ترین دلایل برای انجام این عمل است . شاید دهانه رحم شما علی رغم وجود انقباضات قوی در ساعت های مختلف به اندازه کافی باز نشده است یا اینکه سر نوازد برای عبور از مجرای زایمان بسیار بزرگ است.
  • نوزاد شما اکسیژن کافی دریافت نمی کند: اگر مراقب بهداشتی یا پزشک متخصص زنان و زایمان در مورد نحوه اکسیژن رسانی یا تغییر در ضربان قلب جنین نگران باشد، ممکن است این عمل را پیشنهاد نماید.
  • جنین در یک موقعیت غیر عادی قرار گرفته است: شاید عمل سزارین در مواقعی که پای نوازد در ابتدا وارد مجرای زایمان می شود یا اینکه در موقعیت مناسبی قرار نگرفته است بهترین انتخاب باشد. زمانی که شما جنین متعددی در رحم دارید، قرار گرفتن در موقعیت غیر عادی و غیر طبیعی برای یک یا چند مورد از نوزادها شایع است.
  • چندقلو باردار هستید: عمل سزارین ممکن است برای مواقعی که شما چندقلو باردار هستید و نوزاد شما زودتر از موقع به دنیا می آید یا مشکلات دیگری وجود دارد نیاز باشد.
  • مشکلی در جفت جنین وجود دارد: اگر جفت، دهانه رحم (جفت سرراهی) را بپوشاند، عمل سزارین ممکن است امن ترین روش برای به دنیا آوردن نوزاد باشد.
  • مشکلی در بند ناف جنین وجود داشته باشد: عمل سزارین ممکن است در مواقعی که یک حلقه از بند ناف دهانه رحم را پوشانده یا اگر بند ناف در طول انقباضات توسط رحم فشرده می شود، نیاز باشد.
  • نگرانی در مورد سلامت شما وجود داشته باشد: عمل سزارین در مواقعی همچون مشکلات پیچیده قلبی، فشار خون بالا یا عفونتی( مانند ویروس ایدز یا تبخال تناسلی) که می تواند در طول زایمان طبیعی به نوزاد منتقل شود، پیشنهاد می گردد.
  • انسداد مکانیکی: اگر شما یک فیبروئید بزرگ داشته باشید که مجرای زایمان را مسدود کرده است، شکستگی در لگن وجود داشته باشد یا اینکه نوازد دارای هیدروسفالی شدید باشد، باید از عمل سزارین استفاده شود. این شرایط می تواند باعث بزرگ شدن غیر عادی سر نوازد گردد.
  • شما قبلا عمل سزارین داشته اید: بسته به نوع برش در رحم و سایر فاکتورها، اغلب تلاش برای داشتن یک زایمان طبیعی بعد از عمل سزارین ممکن است. البته در برخی از موارد این امکان وجود ندارد که باید توسط پزشک توصیه گردد.
  • برخی از خانم های باردار در اولین زایمان خود عمل سزارین را درخواست می کنند زیرا از درد زایمان وحشت دارند و از عوارض زایمان طبیعی می ترسند. با اینحال،اگر می خواهید فرزند بیشتری داشته باشید بهتر است عمل سزارین را انتخاب نکنید. زنانی که عمل سزارین متعددی دارند معمولا در خطر مشکلات جفت یا خونریزی شدید هستند که در مورد اخیر شاید نیاز به هیسترکتومی باشد. اگر می خواهید برای اولین بار از عمل سزارین استفاده کنید، بهتر است با پزشک متخصص زنان و زایمان خود مشورت نمایید و با راهنمایی های او بهترین تصمیم را بگیرید.

خطرات عمل سزارین:

ریکاوری(بهتر شدن وضعیت) بعد از عمل سزارین طولانی تر از زایمان طبیعی است. همانند سایر جراحی های بزرگ، سزارین نیز دارای خطراتی است. خطراتی که ممکن است برای جنین وجود داشته باشد شامل موارد زیر است:

  • مشکلات تنفسی: کودکانی که با عمل سزارین به دنیا می آیند احتمال ابتلا شدن به تاکی پنه گذرای بیشتری دارند. این یک بیماری تنفسی است که در آن چند روز بعد از تولد، نوزاد تنفس های غیر طبیعی سریع و تندی دارد. عمل سزارین معمولا قبل از هفته 39 بارداری یا قبل از تکمیل ریه های جنین رخ می دهد. همین امر موجب می شود خطر ابتلا به مشکلات تنفسی همچون سندروم زجر تنفسی افزایش یابد. در این بیماری نفس کشیدن برای نوزاد بسیار مشکل است.
  • آسیب از طریق جراحی: اگرچه این موضوع بسیار نادر است اما ممکن است در طول فرآیند جراحی، آسیب به پوست نوزاد وارد شود.
چگونگی عمل زایمان سزارین

خطراتی که ممکن است در طول عمل سزارین متوجه شما باشد شامل موارد زیر است:

  • ایجاد التهاب و عفونت در غشای پوشش رحم: این شرایط که به عنوان اندومتریت نیز شناخته شده است ممکن است باعث ایجاد تب، ترشحات بد بو از واژن یا درد در رحم گردد.
  • افزایش خونریزی: از دست دادن خون زیاد در عمل سزارین بسیار محتمل است. با این حال نیاز به انتقال خون نادر است.
  • واکنش و آلرژی به مواد بیهوشی یا بی حسی: احتمال واکنش به هر ماده ی بیهوشی در فرآیند این عمل وجود دارد. بعد از بیهوشی از طریق بلوک های نخاعی یا ترکیب ایپدورال-نخاعی ممکن است سردرد شدیدی را تجربه کنید.
  • لخته های خون: خطر توسعه و گسترش لخته های خونی در داخل رگ ها به خصوص در پاها یا لگن بعد از عمل سزارین بسیار بیشتر از زایمان طبیعی است. اگر لخته های خونی به ریه های شما منتقل شود، آسیب های جدی به همراه خواهد داشت. معمولا تیم مراقبت مراحلی را برای جلوگیری از تشکیل لخته های خون انجام می دهند. شما نیز می توانید با پیاده روی از تشکیل لخته خون جلوگیری کنید.
  • عفونت زخم ها: در مقایسه با زایمان طبیعی، عفونت در سزارین بسیار شایع است. عفونت های عمل سزارین معمولا در اطراف ناحیه برش یا در داخل رحم ایجاد می شود.
  • آسیب های حاصل از جراحی: اگرچه این مورد بسیار نادر است اما آسیب هایی که از طریق جراحی به ارگان هایی همچون مثانه وارد می شود ممکن است در طول عمل سزارین رخ دهد. این موضوع معمولا زمانی که مادر چندقلو باردار باشد بسیار شایع تر است. اگر در حین عمل سزارین، عمل های اضافی دیگری نیاز باشد نیز ممکن است آسیب های حاصل از جراحی رخ دهد.
  • خطرات بیشتر در بارداری های آینده: بعد از عمل سزارین، شما با مشکلات و عوارض جدی در بارداری های آینده مواجه خواهید بود. اگر بخواهید بعد از عمل سزارین برای فرزند بعدی خود از زایمان طبیعی استفاده کنید، احتمال پارگی رحم وجود دارد.

بیشتر بدانید: اهمیت تغذیه مناسب در دوران بارداری

چگونه خود را برای عمل زاینان سزارین آماده کنیم؟

اگر عمل سزارین شما به خوبی برنامه ریزی شده باشد، پزشک زنان و زایمان ممکن است با یک متخصص بیهوشی در مورد شرایط پزشکی ممکن و خطرات و عوارض بیهوشی صحبت کند. همچنین قبل از انجام سزارین، آزمایش های مختلفی همچون آزمایش خون انجام می شود. این بررسی ها می تواند اطلاعات مهمی در مورد نوع گروه خونی و سطح هموگلوبین شما فراهم کند.

این جزییات برای تیم مراقبتی در رویداد های غیرمنتظره مفید خواهد بود. مثلا ممکن است در طول جراحی به انتقال خون نیاز باشد بنابراین دانستن نوع گروه خونی در این امر به آنها کمک می کند. اگر عمل سزارین قبل از هفته39 بارداری و به دلایل غیر اورژانسی برنامه ریزی شده باشد، ممکن است تکمیل ریه های جنین مورد آزمایش قرار گیرد. اینکار ممکن است با آمینوسنتز انجام شود. آمینو سنتز فرآیندی است که در آن از مایعی که جنین را احاطه کرده و از آن مراقبت می نماید، نمونه برداری می شود. آمینوسنتز بلوغ می تواند پزشک را مطمئن سازد که نوزاد برای تولد آماده است. حتی اگر خود را برای زایمان طبیعی آماده کرده اید، بهتر است برای رویدادهای غیر منتظره نیز آماده باشید. در مورد احتمال بروز عمل سزارین با مراقب بهداشتی خود صحبت کنید. سوالات مد نظر خود را بپرسید و نگرانی های خود را با او در میان بگذارید و سپس بهترین گزینه را انتخاب نمایید. در یک شرایط اورژانسی پزشک متخصص زنان و زایمان ممکن است زمان کافی برای توضیح در مورد فرآیند عمل را نداشته باشد. بعد از عمل سزارین برای ریکاوری و بازگشت به حالت عادی به زمان نیاز دارید.

چه انتظاری می توانید داشته باشید؟

عمل سزارین

در طول فرآیند جراحی:

اگرچه فرآیند جراحی شما می تواند بسته به کارهایی که انجام می شود متفاوت باشد اما بیشتر عمل های سزارین مراحل زیر را طی می کنند:

  • در منزل: ممکن است از شما خواسته شود با یک صابون ضد عفونی کننده قبل از عمل دوش بگیرید اینکار ممکن است خطر عفونت را کاهش دهد البته تحقیقات انجام شده هنوز مزایای روشنی برای آن پیدا نکرده اند. موهای ناحیه تناسلی را نتراشید. اینکار ممکن است خطر عفونت در ناحیه جراحی را افزایش دهد. اگر موهای این ناحیه به تراشیدن نیاز داشته باشد درست قبل از جراحی اینکار صورت خواهد گرفت.
  • در بیمارستان: قبل از عمل سزارین، شکم شما به خوبی تمیز خواهد شد. یک لوله( کاتتر)در مثانه قرار میگیرد تا ادرار را جمع آوری نماید. خطوط وریدی(IV) در داخل رگهای دست یا بازو قرار داده می شود تا مایعات و داروهای مورد نیاز را تامین کند. ممکن است یک آنتی اسید به شما داده شود تا در طول انجام عمل دچار ناراحتی معده نباشید.
  • بیهوشی: بیشتر عمل های سزارین تحت بیهوشی منطقه ای انجام میشود که در آن تنها قسمت پایینی فرد بی حس می شود. اینکار به شما اجازه میدهد در طول فرآیند هوشیار باشید. معمولا شایع ترین انتخاب از طریق بلوک های نخاعی است که در آن داروی مورد نظر به طور مستقیم به کیسه های اطراف نخاع تزریق می شود. در مواقع اضطرارای، بیهوشی عمومی نیاز خواهد بود. با بیهوشی عمومی، شما هیچ چیزی را حس نخواهید کرد و به طور کامل به هوش می روید.
  • برش ناحیه شکمی: پزشک زنان و زایمان یک برش از طریق دیواره های شکمی ایجاد خواهد کرد. اینکار معمولا به صورت افقی و در نزدیکی ناحیه تناسلی انجام می شود. اگر به برش بزرگتری نیاز باشد یا نوزاد باید سریع تر خارج شود، پزشک ممکن است یک برش عمودی درست از زیر ناف تا بالای استخوان شرمگاهی ایجاد کند. پزشک برای اینکه به مجرای شکمی دسترسی داشته باشد، برش های لایه به لایه را از طریق بافت های چربی و بافت همبند انجام خواهد داد و سپس عضلات شکمی را جدا می کند.
  • برش رحم: برش رحم معمولا به صورت افقی از قسمت پایینی رحم ایجاد می شود.بر اساس موقعیت جنین در داخل رحم و سایر موارد ممکن است انواع مختلفی از برش مورد استفاده قرار گیرد.
  • تولد نوزاد: نوازد از طریق برش به دنیا می آید. پزشک دهان و مایع بینی نوزاد را پاک می کندو سپس بند ناف آن را می برد و با یک گیره می بندد. سپس جفت از داخل رحم شما برداشته می شود و برش های ایجاد شده نیز بخیه زده می شود.

اگر بی حس شده باشید می توانید صدای نوزاد خود را بشنوید و او را ببینید.

بعد از عمل:

بعد از عمل سزارین، بیشتر مادران و نوزادان به مدت دو الی سه روز در بیمارستان بستری می شوند. برای کنترل درد بعد از بیهوشی یا بی حسی، شما ممکن است از داروهای تسکین دهنده استفاده کنید. بعد از عمل، پزشک شما را تشویق به راه رفتن خواهد کرد. حرکت کردن می تواند سرعت ریکاوری شما را تسریع کند و از ایجاد لخته های خونی خطرناک نیز جلوگیری نماید. زمانی که در بیمارستان هستید، تیم مراقبت محل برش خورده را بررسی می کند تا نشانه عفونت وجود نداشته باشد. آنها همچنین اجابت مزاج، عفونت شکم یا مثانه را نیز بررسی می کنند. شما می توانید به محض داشتن شیر، نوزاد خود را شیر دهید. از پزشک یا پرستار کمک بگیرید و نحوه شیر دادن را بیاموزید . معمولا پزشک متخصص زنان و زایمان داروهای مناسب بعد از جراحی را انتخاب می کند. مصرف داروها نباید با شیر دادن شما مداخله داشته باشید. کنترل درد نیز بسیار مهم است زیرا درد مانع از انتشار اکسی توسین می شود. اکسی توسین هورمونی است که در جریان یافتن شیر بسیار موثر است. قبل از اینکه بیمارستان را ترک کنید با پزشک در مورد مراقبت های مورد نیاز همچون واکسیناسیون صحبت کنید. مطمئن شوید که تمامی واکسیناسیون ها به موقع انجام می شود.

همه چیز درباره عمل زایمان سزارین

درمنزل:

در حال ریکاوری بهتر است موارد زیر را به خاطر داشته باشید:

  • شرایط را آسان بگیرید: تا جایی که ممکن است استراحت کنید. سعی کنید تمامی موارد مورد نیاز را در نزدیکی خود قرار دهید. برای چند هفته اول، از برداشتن وسایل سنگین اجتناب کنید.
  • شکم خود را بپوشانید: از پتو برای پوشاندن شکم خود استفاده کنید. کمربندهای بارداری می تواند حمایت و پوشش بهتری فراهم کند.
  • مایعات زیادی بنوشید: نوشیدن آب و سایر مایعات می تواند مایعات از دست رفته در طول به دنیا آمدن نوازد و شیردهی را جبران کندو از ایجاد یبوست نیز جلوگیری نماید.
  • داروهای مورد نیاز را استفاده کنید: پزشک ممکن است مصرف استامینوفن یا سایر داروهای تسکین دهنده درد را توصیه کند. بیشتر داروهای آرام بخش برای زنان شیر ده امن است.
  • از داشتن رابطه جنسی پرهیز کنید: تا زمانی که حالتان بهتر نشده، از داشتن رابطه جنسی پرهیز کنید. این زمان معمولا چهار الی شش هفته بعد از عمل سزارین است. بهتر است زمانی را برای سپری کردن با همسر خود اختصاص دهید.

اگر موارد زیر را تجربه کردید، حتما با پزشک مشورت نمایید:

  • هر نشانه ی عفونت همچون تب بالای 38 درجه، درد شدید در ناحیه شکم، قرمزی، تورم و ترشح از ناحیه برش
  • درد پستان به همراه قرمزی یا تب
  • ترشح ماده بد بو از ناحیه تناسلی
  • ادرار دردناک
  • خونریزی شدید که نوار بهداشتی را در عرض یک ساعت پر می کند و بیشتر از هشت هفته به طول می انجامد.
  • افسردگی پس از زایمان که می تواند باعث نوسانات شدید خلقی، کاهش اشتها، خستگی مفرط و لذت نبردن از زندگی شود، نیز ممکن است رخ دهد. اگر به این مورد شک داشتید حتما با پزشک مشورت نمایید. اگر نشانه ها و علائم موجود کمتر نشد ممکن است در نگهداری از نوزاد یا انجام کارهای روزمره مشکل داشته باشید. پس حتما این موضوع را جدی بگیرید.

برش های شکمی استفاده شده در طول عمل سزارین:

عمل سزارین شامل برش ناحیه شکمی و برش رحم است. برش ناحیه شکمی در ابتدا ایجاد می شود. این برش ممکن است به صورت عمودی بین ناف و موهای ناحیه تناسلی بوده یا یک برش افقی پایین تر از شکم شما باشد.