آدنوکارسینوم ریه چیست؟ انواع، علت، علائم + ۵ روش درمان

آدنوکارسینوم ریه، شایع‌ترین نوع سرطان ریه در جهان است که در آن سلول‌های سرطانی شکل و ساختار غده‌ای پیدا کرده یا ماده‌ی مخاطی تولید می‌کنند. شیوع این بیماری در زنان، افراد غیرسیگاری و جمعیت شرق آسیا رو به افزایش است. این بیماری در افراد غیرسیگاری، به آهستگی پیشرفت می‌کند؛ اما در افراد سیگاری، بسیار تهاجمی ظاهر می‌شود. تشخیص آدنوکارسینوم ریه معمولا با استفاده از روش‌های تصویربرداری و بیوپسی انجام می‌شود.

در صورتی که این بیماری در مراحل اولیه شناسایی شود، با جراحی و درمان‌های هدفمند امکان کنترل کامل و حتی درمان قطعی وجود دارد، اما در مراحل پیشرفته معمولا قابل درمان نیست و هدف، کنترل بیماری و افزایش طول عمر است. در این مقاله از مجله سلامت درمانکده می‌توانید با انواع، علائم و علل ابتلا به آدنوکارسینوم ریه و روش‌های پیشگیری، تشخیص و درمان این بیماری آشنا شوید.

آدنوکارسینوم ریه چیست؟

آدنوکارسینوم ریه، نوعی سرطان سلول غیرکوچک ریه (NSCLC) است که براساس ظاهر سلول‌های سرطانی زیر میکروسکوپ نام‌گذاری شده است. این نوع سرطان ریشه در سلول‌های غده‌ای دارد که موظف به ترشح موادی مانند موسین یا همان مخاط هستند و معمولا در راه‌های هوایی کوچک‌تر مانند کیسه‌های هوایی رشد می‌کنند.

آدنوکارسینوم ریه اغلب در لبه‌های بیرونی ریه‌ها قرار دارد. برخلاف آدنوکارسینوم ریه که زیرگروهی از سرطان سلول غیرکوچک است، سرطان ریه سلول کوچک تهاجمی‌تر بوده، رشد سریع‌تری دارد.

هر چند این بیماری از عوارض دخانیات محسوب می‌شود، اما افراد غیرسیگاری نیز به آن مبتلا می‌شوند. در افراد غیرسیگاری، تومورها اغلب به صورت ضایعات آهسته‌پیشرونده شروع می‌شوند، در حالی‌که در افراد سیگاری معمولا رفتاری تهاجمی‌تر دارند. آمارها نشان می‌دهند که بیشتر سرطان‌های ریه در افرادی که هرگز سیگار نکشیده‌اند، از نوع آدنوکارسینوم هستند.

انواع آدنوکارسینوم ریه

آدنوکارسینوم ریه بسته به شکل ظاهری سلول‌ها و نحوه رشد آن‌ها زیر میکروسکوپ، به چند نوع اصلی تقسیم می‌شود. مهم‌ترین و رایج‌ترین این انواع عبارت‌اند از:

نوع لپیدیک  (Lepidic)

لپیدیک کم‌تهاجمی‌ترین نوع این بیماری است. در این نوع سرطان، سلول‌ها آرام و در امتداد دیواره کیسه‌های هوایی رشد می‌کنند بدون اینکه آن‌ها را تخریب کنند. این نوع سرطان اگر زود تشخیص داده شود، قابل درمان است.

نوع آسینار (Acinar) و پاپیلاری (Papillary)

 این دو نوع سرطان از شایع‌ترین الگوها هستند که رشد آن‌ها متوسط بوده و نسبت به نوع لپیدیک تهاجمی‌تر هستند. نوع آسینار و پاپیلاری اگر زود درمان شوند، نتیجه خوبی دارند. اگر علائم هشداردهنده این بیماری را تجربه می‌کنید می‌توانید به صورت غیرحضوری با یک دکتر آنلاین ریه مشورت کنید.

نوع میکروپاپیلاری (Micropapillary) و سولید (Solid)

این دو نوع سرطان از تهاجمی‌ترین و بدخیم‌ترین زیرگروه‌ها هستند. در این نوع سرطان‌ها سلول‌ها به سرعت رشد کرده و تمایل به ایجاد متاستاز دارند. خوشبختانه این دو نوع کمتر از بقیه دیده می‌شوند. اگر نمی‌دانید متاستاز چیست می‌توانید روی لینک این مقاله کلیک کنید.

نوع موسینوس (Invasive Mucinous Adenocarcinoma)

موسینوس نوع خاصی از این سرطان است که سلول‌های آن مقدار زیادی مخاط تولید می‌کنند. این نوع سرطان معمولا با جهش ژن KRAS همراه است و اغلب در افراد غیرسیگاری دیده نمی‌شود.

علائم آدنوکارسینوم ریه چیست؟

علائم آدنوکارسینوم ریه در افراد مختلف متفاوت است و به اندازه، محل و مرحله تومور بستگی دارد. یکی از چالش‌های مهم این بیماری این است که در مراحل اولیه، اغلب هیچ علامتی ایجاد نمی‌کند یا علائم آن بسیار خفیف هستند. به همین دلیل، بسیاری از موارد زمانی تشخیص داده می‌شوند که سرطان پیشرفت کرده است.

 سرفه مداوم از مهم‌ترین علائم است که گاهی اوقات با خون همراه می‌شود. علت خون امدن از گلو با سرفه در بیماران مبتلا به آدنوکارسینوم ریه معمولا به دلیل تهاجم تومور به عروق خونی کوچک مجاری هوایی یا نکروز بافت تومور ایجاد می‌شود. در ادامه به شایع‌ترین علائم این بیماری اشاره کرده‌ایم:

• سرفه مداوم و بهبودنیافتنی
• تنگی نفس
• درد قفسه سینه، کمر یا شانه
• خلط خونی (هموپتیزی
• خس‌خس سینه
• گرفتگی صدا
• کاهش وزن بی‌دلیل و بی‌اشتهایی
• خستگی شدید و ضعف

وجود یک یا چند مورد از این علائم به معنای ابتلا به آدنوکارسینوم ریه نیست، زیرا این علائم ممکن است ناشی از بیماری‌های دیگر نیز باشند. با این حال، اگر هر یک از این علائم بیش از چند هفته طول کشید یا وخیم‌تر شد، باید در اولین فرصت از یک دکتر انکولوژی کمک بگیرید.

درمان سرطان آدنوکارسینوم ریه

درمان این بیماری با توجه به وضعیت هر فرد، مرحله بیماری و سلامت عمومی بیمار متفاوت است. رایج‌ترین روش‌های درمان این بیماری عبارت‌اند از:

جراحی

جراحی اصلی‌ترین روش درمان با هدف درمان قطعی در مراحل اولیه است. از آنجا که سرفه مزمن یکی از شایع‌ترین علائم آدنوکارسینوم ریه است، درمان سرفه معمولا با کنترل تومور از طریق جراحی یا درمان‌های هدفمند بهبود پیدا می‌کند.

شیمی‌درمانی

 این روش معمولا با ترکیب داروهای پلاتینیوم مانند سیس‌پلاتین یا کربوپلاتین یا پاکلیتاکسل انجام می‌شود. شیمی‌درمانی می‌تواند قبل از جراحی، بعد از جراحی یا در مراحل پیشرفته به عنوان درمان اصلی استفاده شود. اگر نمی‌دانید شیمی درمانی چگونه است، می‌توانید روی لینک این مقاله کلیک کنید.

پرتودرمانی

 پرتو درمانی استریوتاکتیک بدن (SBRT) روش استاندارد برای بیماران مبتلا به تومورهای اولیه و کوچک ریه است که قادر به انجام جراحی نیستند. در مراحل پیشرفته محلی، از این روش به صورت ترکیبی در کنار شیمی‌درمانی و ایمونوتراپی استفاده می‌شود.

ایمونوتراپی

این روش با استفاده از مهارکننده‌های ایست بازرسی ایمنی مانند پمبرولیزوماب و دوروالوماب عمل می‌کند. امروزه ایمونوتراپی برای درمان بیماری در مراحل مختلف استفاده می‌شود.

مراقبت تسکینی و حمایتی

 در تمام مراحل بیماری، کنترل علائمی مانند درد، تنگی نفس، کاهش وزن و عوارض جانبی درمان از اهمیت بالایی برخوردار است و نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی بیماران ایفا می‌کند. آموزش درمان فوری تنگی نفس در منزل به بیماران مبتلا به آدنوکارسینوم پیشرفته و خانواده‌های آن‌ها یکی از ارکان مراقبت تسکینی محسوب می‌شود و می‌تواند از حملات بیشتر و وخامت علائم جلوگیری کند.

تشخیص آدنوکارسینوم ریه

تشخیص آدنوکارسینوم ریه فرآیندی چندمرحله‌ای و تخصصی است که با بررسی سوابق سرطان ریه در خانواده و علائم بیمار آغاز و در نهایت با نمونه‌برداری و بررسی‌های پاتولوژی و مولکولی تکمیل می‌شود. در ادامه به روش‌های تشخیص این بیماری اشاره شده است:

• روش‌های تصویربرداری: در صورت وجود علائم یا سابقه پرخطر، متخصص ریه تصویربرداری را تجویز می‌کند. رادیوگرافی قفسه سینه اولین روش است، اما اگر ضایعه‌ای دیده شود، سی تی اسکن ریه برای تعیین دقیق اندازه، محل و ویژگی‌های توده درخواست می‌شود. پزشک برای بررسی گسترش سرطان و مرحله‌ بیماری، از پت اسکن استفاده می‌کند.
• بررسی نمونه بافت یا بیوپسی ریه: گرفتن نمونه بافت از تومور شامل برونکوسکوپی برای تومورهای مرکزی ریه، آسپیراسیون با سوزن ظریف با هدایت CT برای تومورهای محیطی یا روش‌های جراحی است.
• ام‌آرآی: این روش برای بررسی متاستازهای مغزی و نخاعی استفاده می‌شود و در این زمینه حساسیت و ویژگی بالایی دارد.
• اسکن استخوان: برای تشخیص متاستازهای استخوانی به کار می‌رود، به ویژه زمانی که پت اسکن در دسترس نباشد یا نتایج آن قطعی نباشد.
• آزمایش خلط: در بیمارانی که سرفه همراه با خلط دارند، بررسی خلط از نظر وجود سلول‌های سرطانی انجام می‌شود. 
• برونکوسکوپی: یک روش سرپایی است که در آن یک لوله انعطاف‌پذیر با دوربین از راه بینی یا دهان وارد مجاری هوایی می‌شود و پزشک می‌تواند ضایعه را مستقیما ببیند و نمونه‌برداری کند.
• سونوگرافی اندوبرونشیال: ترکیبی از برونکوسکوپی و سونوگرافی است که امکان نمونه‌برداری از غدد لنفاوی مدیاستن یا فضای بین دو ریه را برای تعیین مرحله و گسترش سرطان فراهم می‌کند.

روش‌های پیشگیری از سرطان آدنوکارسینوم ریه

پیشگیری از آدنوکارسینوم ریه معمولا با کاهش قرار گرفتن در معرض عوامل موثر امکان‌پذیر است. مطالعات نشان داده‌اند که ترک سیگار به مدت بیش از ۱۵ سال، خطر مرگ ناشی از آدنوکارسینوم ریه را تا حد نزدیک به افراد غیرسیگاری کاهش می‌دهد. مهم‌ترین عوامل پیشگیری از این سرطان عبارت‌اند از:

سخن نهایی

آدنوکارسینوم ریه، شایع‌ترین نوع سرطان ریه در جهان است که اگر به موقع تشخیص داده شود، به کمک جراحی قابل درمان است. در حالی که آدنوکارسینوم ریه شایع‌ترین نوع سرطان ریه در زنان و افراد غیرسیگاری است، سرطان سلول سنگفرشی بیشتر در مردان سیگاری دیده می‌شود. برای درمان این بیماری در مراحل پیشرفته‌تر از ترکیب شیمی‌درمانی، پرتودرمانی، درمان‌های هدفمند و ایمونوتراپی استفاده می‌شود.

درمان در مراحل پیشرفته به بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک می‌کند و در کاهش علائم آزاردهنده مفید است. اگر علائمی مثل سرفه، خس‌خس سینه و تنگی نفس را تجربه می‌کنید، بهتر است از طریق درمانکده با یک دکتر انکولوژی انلاین مشورت کنید. درمانکده این امکان را برای شما فراهم کرده است که علاوه بر مشاوره آنلاین، در صورت نیاز از آن‌ها نوبت ویزیت حضوری بگیرید.

سوالات متداول

منابع: radiopaedia | lungevity | ncbi