همه چیز درباره لکه های پیری (لکه های کبدی)

راه های درمان لکه های کبدی

لکه های پیری که به آنها لکه های کبدی و کک و مک های خورشیدی نیز گفته می شوند، ضایعاتی صاف و به رنگ قهوه ای روشن یا تیره و یا مشکی هستند که در اندازه های مختلف (عموما زیر قطر یک سانتیمتر) بر روی سطوحی از بدن که بیشتر در معرض آفتاب قرار می گیرد مانند دست، ساعد، بازو، شانه و صورت دیده می شوند. این لکه ها بیشتر در افراد بالای پنجاه سال و سفید پوستان دیده می شود ولی امکان دیده شدن آن در جوانترها بخصوص کسانی که زمان طولانی تری در برابر آفتاب قرار میگیرند، نیز وجود دارد. لکه های پیری علیرغم ظاهر آزار دهنده خود، حتی در صورت عدم درمان خطرناک نیستند و با روشهای مختلفی قابل از بین بردن هستند. بدلایل زیبایی، لکه های پیری میتوانند با محصولان سفید کننده پوست روشن یا حذف شوند. با این حال، پیشگیری از لکه های پیری با اجتناب از آفتاب و استفاده از ضد آفتابها میتواند آسان ترین راه برای حفظ ظاهر جوان پوست تان باشد.

لکه های پیری روی شانه و کمر

درصورتی که پوست روشنی دارید و مدت زیادی در معرض نور آفتاب هستید، احتمال گسترش لکه های پیری در نواحی با افزایش رنگدانه وجود دارد.

علائم و نشانه های لک های پیری

لکه های پیری معمولا در افرادی با رنگ پوست روشن گسترش میابد ولی در پوستهای تیره تر هم قابل مشاهده میباشد. لکه های پیری:

  • مسطح و نواحی بیضی رنگدانه های افزایش یافته میباشد
  • معمولا قهوه ای مایل به زرد، قهوه ای یا سیاه میباشند
  • بر قسمتهایی از پوست شکل میگیرد که سالهای زیادی در معرض آفتاب قرار گرفته مانند پشت دستها، بالای پاها، صورت ، شانه ها و بالای کمر

لکه های پیری با طیف ریزترین تا بیش از 2/1 اینچی (13 میلیمتر) میباشند و میتوانند باهم در یک گروه قرار گیرند که آنها را برجسته تر میسازد.

چه زمانی به پزشک پوست و مو مراجعه کنیم

لکه های پیری بر خلاف ظاهرشان معمولا بی ضرر هستند و نیاز به درمان و مراقبت ندارند. با این حال، پزشک باید لکه هایی که تیره هستند یا در ظاهر تغییر کرده اند مورد ارزیابی قرار دهد زیرا این تغییرات میتواند نشانه ای از ملانوم باشد که یک شکل جدی از سرطان پوست است. بهترین راه این است که هرگونه تغییر پوستی جدید توسط دکتر بررسی شود خصوصا اگر یک لکه یا ضایعه ای باشد که:

درمان لکه های کبدی
  • رنگدانه ای تیره باشد
  • اندازه اش بسرعت درحال افزایش است
  • مرز نامنظمی دارد
  • ترکیبی غیر معمول از رنگها باشد
  • همراه با خارش، قرمزی، حساسیت یا خونریزی باشد
  • لکه های پیری روی دست

لکه های پیری ممکن است در اندازه و گروهی رشد کنند که به پوست، ظاهری خالدار یا لکه لکه میدهد. این لکه ها در نواحی که همیشه در معرض نور خورشید قراردارد، مانند پشت دست، بسیار شایع میباشند.

علل به وجود آمدن لکه های پیری

لکه های پیری اصولا با سالها قرارگرفتن در معرض اشعه فرابنفش خورشید(UV)ایجاد میشود. کاربرد لامپهای سیاه تجاری و تختهای برنزه نیز میتواند در گسترش لکه های پیری نقش داشته باشد. رنگدانه های موجود در لایه بالایی پوست (اپیدرم) که به پوستتان رنگی طبیعی میبخشد، ملانین نام دارد. نور UV تولید ملانین را تسریع میکند و مازویی ایجاد میکند که از لایه های عمیق تر پوست در برابر اشعه های UVمحافظت میکند. در نواحی از پوست که سالها در معرض آفتاب قرار گرفته، لکه های پیری زمانی ظاهر میشوند که ملانین متراکم می شود و یا در غلظت های بالا تولید میشود.

فاکتورهای خطر

اگر چه هر فردی میتواند مستعد لکه های پیری باشد ولی درصورت داشتن شرایط زیر این احتمال بیشتر خواهد بود:

  • داشتن پوست بسیار روشن
  • داشتن سابقه آفتاب سوختگی یا بطور درمعرض آفتاب شدید قرار گرفتن
  • آمادگی برای ملاقات با پزشک متخصص پوست و مو

احتمالا با پزشک خانوادگی یا پزشک مراقبتهای اولیه آغاز میکنید. با این حال، در برخی موارد وقتی ترتیب ملاقات میدهید، ممکن است شمار را با متخصص بیماری های پوستی (درماتولوژیست) ارجاع دهند.

چه انتظاراتی از پزشک باید داشت

احتمالا پزشک برخی سوالات زیر را میپرسد:

  • اولین بار چه زمانی متوجه وجود لکه بر پوست خود شدید؟
  • این لکه ها تدریجی بوجود آمده اند یا سریع؟
  • آیا متوجه تغییرات دیگری در ظاهر پوست خود شده اید؟
  • آیا خارش، حساسیت یا سایر وضعیتها آزاردهنده هستند؟
  • آیا تا بحال در معرض شدید آفتاب بوده اید؟
  • اغلب چه مدت در معرض آفتاب یا اشعه uv قرار میگیرید؟
  • از چه نوع محصولات مراقبت از پوستی استفاده میکتید؟
لکه های پیری

سوالاتی برای پرسش از پزشک

سوالاتی که ممکن است از پزشک خود بپرسید شامل:

  • به دنبال چه تغییرات مشکوکی در پوستم باشم؟
  • اگر این لکه ها، لکه های پیری هستند، برای بهبودی آنها چه اقداماتی باید انجام دهم؟
  • آیا درمان لکه ها را کاملا از بین میبرد یا فقط آنها را کمرنگ میکند؟
  • آیا این لکه ها ممکن است به سرطان تبدیل شوند؟

تستها و تشخیص

تشخیص لکه های پیری شامل:

  • معاینه چشمی. پزشک متخصص پوست و مو معمولا میتواند لکه های پیری پوست را با معاینه چشمی تشخیص دهد.
  • بیوپسی پوست. درصورتی که پزشک از وجود لکه های پیری مطمئن نباشد، آزمایشاتی مانند بیوپسی پوست را انجام میدهد. در طی بیوپسی پوست، پزشک نمونه کوچکی از پوست را(بیوپسی)برای بررسی های میکروسکوپی برمیدارد. بیوپسی پوست معمولا در مطب پزشک، با استفاده از بی حسی موضعی انجام میشود.

سایر شرایط

سایر شرایطی که میتواند مشابه لکه های پیری باشد و پزشک باید این وضعیت را تشخیص دهد شامل:

  • خال: اگرچه اغلب لکه های کوچک، قهوه ای تیره بنظر میرسند، ولی خالها در رنگ و اندازه متغیر هستند. و میتوانند مسطح یا ناهموار باشند و در هرجایی از بدن گسترش یابند.
  • کراتوز سبوریک: این توده های قهوه ای مایل به زرد یا مشکی دارای ظاهری زگیل مانند یا مومی شکل میباشند.
  • لنتیگو مالیگنا: نوعی از سرطان پوست است که بانام لنتیگو میلیگنا ملانوما شناخته میشود و میتواند در نواحی که بطور طولانی مدت در معرض آفتاب بوده گسترش یابند. لنتیگو مالیگنا به عنوان ضایعات قهوه ای یا سیاهی هستند که کم کم تیره و بزرگ میشوند و تمایل دارند مرزهایی نامنظم ، رنگ آمیزی ناهموار داشته باشند و بطور برجسته رشد کنند.

بیشتر بدانید: همه چیز درباره سرطان پوست

داروها و درمان

لکه های کبدی

اگر بدلیل وجود لکه های پیری ناراحت هستید، درمانهایی برای کمرنگ کردن یا حذف این لکه ها وجود دارد. از زمانی که رنگدانه ها در اپیدرمیس، بالاترین لایه پوست قرار میگیرند، هر گونه درمان برای کمرنگ کردن این لکه ها باید از این لایه پوست نفوذ کند.

درمان لکه های پیری شامل:

  • دارو: تجویز کرم های روشن کننده پوست(هیدروکینون)که یا به تنهایی و یا با رتینوئیدها (ترتینوئین) مصرف میشود و استروئید خفیفی میتواند بتدریج لکه ها را در طول چند ماه محو کند. مصرف ضدآفتاب هایی با طیف بال با یک فاکتور محافظتی آفتاب (SPF) حداقل 30 شدیدا توصیه میشود در صورتی که از درمان های دارویی استفاده میکنید. این درمانها ممکن است باعث خارش، قرمزی، سوزش یا خشکی موقتی شود.
  • درمان با لیزر و نور تشدید شده پالسی(LPL): این درمان باعث تخریب سلولهای تولید ملانین(ملانوسیتها)بدون آسیب به سطح پوست میشود. درمان با لیزر و نور شدید پالسی معمولا نیاز به جلسات متعددی دارد. پس از درمان، لکه های پیری بتدریج در طول چند هفته یا چند ماه محو میشوند. لیزر درمانی دارای اثرات جانبی اندکی است ولی، میتواند باعث تغییر رنگ جزئی پوست شود. محافظت در برابر آفتاب نیز پس از لیزر درمانی یا نور شدید پالسی حائز اهمیت میباشد.
  • انجماد(سرمادرمانی): این روند شامل بکار بردن نیتروژن مایع یا سایر عاملهای انجمادی دیگر برای لکه های پیری به منظور تخریب رنگدانه های اضافی است. پس از بهبودی ناحیه، بنظر میرسد پوست روشنتر شده است. انجماد معمولا بر یک لکه پیری واحد یا یک گروه کوچکی از لکه های پیری بکار برده میشود. این درمان میتواند باعث تحریک موقتی پوست یا خطر اندکی از زخم یا تغییر رنگ دائمی شود.
  • درمابریشن (حذف پوست مرده): این روش شامل سنباده کشی لایه سطحی پوست با یک برس چرخشی سریع میباشد. این روش پوست سطحی را حذف میکند و لایه جدید پوست جای آن رشد میکند. قرمزی و تشکیل زخم موقت میتواند حاصل این درمان باشد.
  • پیلینگ شیمیایی: پیلینگ شیمیایی شامل به کاربردن یک اسید است که لایه خارجی پوست را تا رسیدن لکه های پیری میسوزاند. وقتی پوست پیلینگ شد، پوست جدید در آن محل شکل میگیرد. قبل از مشاهده نتیجه، ممکن است نیاز به درمان ها متعددی باشد. پس از این درمان، محافظت در برابرآفتاب بشدت توصیه می شود. تحریکات پوشتی و تغییر رنگ موقت بدنبال این درمان وجود دارد. بدلیل اینکه درمان های لکه های پیری، زیبایی به نظر میرسد، ممکن است تحت پوشش بیمه نباشد. و بدلیل وجود اثرات جانبی، گزینه های موجود را با درماتولوژیست خود در میان بگذارید. همچنین، مطمئن باشید درماتولوژیست بخوبی آموزش دیده و در روشی که مد نظر دارید متخصص است.

سبک زندگی و درمانهای خانگی

کرم ها و لوسین های محو کننده بسیاری برای کمرنگ کردن لکه های پیری در فروشگاه ها، داروخانه ها و اینترنت وجود دارد. که میتواند ظاهر لکه های پیری را بسته به مقدار تیرگی شان و اینکه چه مدت کرم مصرف کنید، بهتر کند. مصرف منظم در طول چند هفته و یا چند ماه برای مشاهده نتایج چشمگیر ضروری میباشد. درصورتی که از کرم محو کننده غیر نسخه ای استفاده میکنید، کرمی را انتخاب کنید که حاوی هیدروکوئین، اسید گلیکولیک و اسید کوجیک باشد. توجه داشته باشید که برخی محصولات، خصوصا محصولاتی که حاوی هیدروکوئین هستند میتواند باعث تحریکات پوستی شوند.

پیشگیری

برای پیشگیری از لکه های پیری، این روش ها در جهت محدود کردن قرارگرفتن در معرض آفتاب انجام دهید:

  • بین ساعات 10 صبح تا 3 بعداظهر در معرض آفتاب قرار نگیرید. زیرا اشعه های خورشید در این زمان بیشترین تراکم را دارد درنتیجه سعی کنید برنامه خود را برای زمانهای دیگری از روز تنظیم کنید.
  • از ضد آفتاب استفاده کنید. 15 تا 30 دقیقه قبل از خارج شدن از منزل، طیف وسیعی از ضد آفتاب را مصرف کنید که شما را از اشعه های UV و UVB محافظت میکند. از ضد آفتابی با SPF حداقل 30 استفاده کنید. به خوبی ضد آقتاب را روی پوست بمالید و هر دوساعت یکبار آنرا تجدید کنید در صورتی که عرق یا شنا میکنید.
  • خود رابپوشانید: برای محافظت در برابر آفتاب، از کلاه لبه دار پهن استفاده کنید که محافظت بیشتری را نسبت به کلاه بیس بال یا گلف ارائه میدهد . لباس های محکمی بپوشید که بازوها و پاهایتان را پوشش دهد. همچنین میتواند از لباسهایی که برای محافظت در برابر خورشید طراحی شده اند نیز استفاده کنید. UPF 40 یا 50 ، عامل حفاظت از اشعه فرا بنفش بهتری را فراهم میکند.